ĐẤT, NGƯỜI ĐIỆN NGỌC.
Tôi cùng Lixeta một thành viên quansuvn.net nguyên là chiến sĩ lái xe tăng đại đội 4 của Bùi Quang Thận, đơn vị đầu tiên vào cắm cờ trên dinh Độc Lập ngày 30/4/1975, rủ nhau thực hiện một chuyến đi hai trong một. Trở lại thăm chiến trường xưa và tìm hiểu về trường hợp hy sinh của LS Nguyễn Duy Thính, anh vợ của Lixeta. Kết quả chuyến đi thật ngoài sức tưởng tượng, có thể nói thành công đến 90% phần công việc phức tạp như tìm kim dưới biển này. Câu chuyện tìm kiếm LS Thính dài dài, người trong cuộc phải gom nhặt từ những thông tin nhỏ nhất, sàng lọc để tìm kiếm và được sự giúp đỡ của rất nhiều người, có cơ duyên may mắn mới hy vọng. Tôi không có ý định kể khi sự việc chưa thành hiện thực mà chỉ xin kể với anh em những gì tôi gặp và cảm nhận trong hành trình tìm kiếm LS, đó là đất người Điện Ngọc, Điện Bàn của “ Quảng Nam đi đầu diệt Mỹ “ năm xưa.
Bắt đầu là những câu chuyện trong quansuvn.net, các thành viên là CCB có hầu hết khắp các tỉnh thành và họ cũng đủ mọi thành phần trong xã hội, chỉ biết nhau qua những trang viết, đúng là ảo ! Nhưng khi có chuyện gì đó thì cái ảo bỗng dưng thành thật, thật đến chân chất như vốn có của người lính chiến năm xưa.
Thông tin ban đầu về LS Thính chỉ có tờ giấy báo tử vẻn vẻn mấy chữ : “
Đơn vị f2, Hy sinh tại mặt trận phía Nam “, rồi sau có thêm lá thư của một đồng đội viết về :”
Hy sinh trong trận đánh cứ điểm Cồn Khe ngày 2/5/1969, được chôn cất ở gần nơi có dân ở...”.
Cồn Khe, cái địa danh này ngày nay không còn nữa, nên việc tìm kiếm của gia đình gần như vào ngõ cụt. Hỏi các phòng ban lliên quan, kể cả QK5 thậm chí họ còn không biết đến cái trận đánh bi hùng năm đó. Ôi ! Sử với sách sao họ chỉ có hoa, còn máu của bao LS ngã xuống không về người ta có thể quên nhanh đến thế vì những lý do rất không đáng có.
Cũng nhờ mạng mà Lixeta nhận biết được Cồn Khe là địa danh xưa ở Điện Ngọc và anh em CCB lại xúm vào. Nick_Ongbom từ Bình Định giới thiệu một CCB khác tên Vinh đang ở Đà Nẵng người gốc Điện Ngọc sẵn sàng giúp đỡ. Vinh đã bỏ việc Công ty đi cả ngày với chúng tôi tìm các nhân chứng của trận đánh Cồn Khe.
Tại Điện Ngọc, chúng tôi lần lượt gặp bác Tám Trình, bác Bùi Oanh, anh thương binh nặng tên Nữa, đại đôi trưởng đại đội 3 tiểu đoàn 1 mặt trận 4 Quảng Đà ...người nào cũng kể cho chúng tôi nghe câu chuyện về trận đánh bi hùng năm xưa, mỗi người một cương vị và góc nhìn của mình đã giúp chúng tôi hình dung ra trận đánh ngày đó. Không chỉ kể mà ai cũng sẵn sàng bỏ việc nhà để giúp chúng tôi nếu cần.
Những người nông dân mặc áo lính ấy, thôi đánh giặc lại trở về làm ruộng, cũng chẳng còn nhiều nữa. Bác Tám Trình từng là xã đội trưởng cựu trào năm đó, kiên gan bám trụ với hàng chục trận đánh. Nay đã 74 tuổi nhưng vẫn cần cù lao động bên mảnh vườn nhà. Khi chúng tôi vào bác đang ngồi thái thuốc rê, bền bỉ đưa đi đưa lại con dao trên giá, những sợi thuốc đều tắp được ép đều trên tấm liếp chờ phơi nắng. Trong căn nhà tềnh toàng ấy là hai tấm bằng liệt sĩ, bác kể ngày đó anh em hy sinh nhiều lắm, cả người trong này lẫn anh em ngoài Bắc vô, rồi than :” Hy sinh nhiều lắm, có thể nói là cả một lớp người “.
Bác Bùi Oanh từng là CTV xã đội thì khá hơn vì sau đó thoát ly lên huyện, rồi tỉnh nên khi về cũng xây được căn nhà khá đẹp so với những người trong xóm. Được cái xác nhà chứ bên cũng chẳng có gì đáng giá.
Nghèo lắm nhưng giàu nghĩa và nặng tình đồng đội, các ông lục tìm trong trí nhớ của mình kể cho chúng tôi nghe chi tiết trận đánh. Cả hai người du kích già đều khảng định trận đó ta không dứt điểm, anh em hy sinh nhiều và không ai được đưa ra, tất cả đều đã nằm lại trong căn cứ Mỹ. Từ các ông, chúng tôi tìm đến gia đình anh Nữa, một thương binh nặng chỉ còn có đôi tay việc đi lại với anh thật khó khăn vậy mà mấy chục năm nay vẫn đi tìm đồng đội và đau đáu nỗi đau chưa đưa được anh em về. Anh kể với chúng tôi ngày ấy anh là biệt động quân 3 của Đà Nẵng, được tăng cường cho tiểu đoàn 1 làm nhiệm vụ trinh sát và đưa bộ đội về đánh cứ. Quân xuống hơn một tiểu đoàn mà quân lên chẳng còn bao nhiêu. Tiếng súng trong cứ điểm cứ thưa dần cho đến 10 giờ sáng hôm sau, tất cả họ đều nằm lại...
Dù hai chân chẳng còn, anh vẫn hăng hái dẫn chúng tôi tìm nhà anh Tróng đại đội trưởng đại đội 3. Nhìn anh lê người đi bằng hai chiếc ghế đẩu mà ái ngại, chúng tôi không nén được xúc động.
Tôi chạy xe theo anh trong cái nắng gay gắt xứ Quảng, anh Tróng vắng nhà, anh lại dẫn chúng tôi ra đồng tìm, đi cho đến khi hết đường xe chạy. Không thể lội ruộng cùng chúng tôi được anh mới đành ngồi lại chờ chúng tôi bên bờ ruộng.
Trên đường tìm anh Tróng 
Gặp một CCB đi làm đồng về Anh Tróng nghe chuyện, bỏ đàn vịt ngoài đồng về giúp chúng tôi. Bác nông dân xứ Quảng đã cung cấp thêm nhiều chi tiết quí giá về trận đánh và LS là chiến sĩ của mình.
Anh Tróng và anh Nữa Khi biết chúng tôi sẽ về ăn cơm tại nhà anh Nữa, bác mới yên tâm ra đồng về với đàn vịt. Trên đường đưa bác Tróng về với đàn vịt , tôi ghé cái quán nhỏ đầu làng mời bác chai bia, bác uống một hơi thật ngon lành. Nhìn người lính già năm xưa mà thương quá, đã ngoài 70 rồi vẫn phải đội nắng lội ruộng kiếm sống. Người lính xưa nhiều chiến công và trên người đầy thương tích ấy thật hiền từ chận chất vậy mà chẳng công thần, đòi hỏi, không như những người đóng góp chưa bao nhiêu mà đã hô hào hợm hĩnh .
Hai ngày ở Điện Ngọc, Điện Bàn qua nhà nào tôi cũng đều thấy những tấm bằng Tổ Quốc Ghi Công, nhiều nhà không chỉ một mà ba, bốn cái, mới thấy mảnh đất và con người nơi đây đã hy sinh nhiều lắm cho ngày chiến thắng của dân tộc hôm nay.
Cảm phục và biết ơn
