Tên trùm phát xít Đức thú nhận

[canaris]

Tạm giao quyền chỉ huy ở trung tâm cảnh sát cho người khác, tôi lao tới nơi sắp xảy ra nguy hiểm. Cần xem xét khối thuốc nổ trong thời gian ngắn nhất, và phải làm cho nó mất tác dụng ngay. Muốn xử lý được việc đó, cái chính là mệnh lệnh phải được chấp hành nghiêm chỉnh. Tại đây, trên chiếc cầu này, tôi đã nghe thấy tiếng reo hò từ đang vọng dần lại. Trong phút chốc chiếc xe của Hitler… đã lăn bánh qua cầu. Một cảm giác nhẹ nhàng như vừa trút được gánh nặng đang lan toả khắp người tôi. Bước lên xe, tôi quay trở về trụ sở chính của cơ quan cảnh sát. Tối hôm đó, tôi vô cùng sung sướng khi được trao lại trách nhiệm cho Muy-le. Mặc dù có những nguồn tin nói rằng giữa Hitler và Mussolini thiếu nhất trí trong việc thôn tính nước Áo, nhưng cuối cùng vì công tước Ý đã đồng ý. Họ tỏ ra khá dễ tính.


Sau khi dự lễ chiến thắng ở Vienna, Hitler lại muốn quay trở về thăm ý để chứng minh cho thế giới thấy rõ tình đoàn kết hữu nghị giữa hai nước là rất tốt đẹp.

Tổ chức xong các biện pháp an ninh ở Áo, Muy-le và tôi lên máy bay bay sang Ý. Nhà chức trách ở đây tỏ ra hết sức ân cần tiếp đón chúng tôi. Bất kỳ yêu cầu gì cũng đều được họ đáp ứng một cách nhanh chóng. Họ đã tìm cách gây cho tôi có ấn tượng tốt về công tác, về tính kỷ luật phát xít trong quân đội và sự biểu dương lực lượng hùng mạnh của họ. Công tác an ninh ở đây tỏ ra chu đáo và có hiệu lực. Trên các đoạn đường đi qua, nhà cầm quyền Ý đã dựng lên hàng rào cọc xi-măng có dây xích lớn chằng từ cột nọ sang cột kia. Với tấm lòng nhiệt tình và sự thận trọng của nhà cầm quyền địa phương, tôi thấy việc chuẩn bị ấy chẳng có gì quá đáng. Cơ sở bí mật và nhân viên của chúng tôi thường xuyên có mặt trên các con đường đó. Cảnh sát khám xét tất cả mọi ngôi nhà bên đường. Chủ nhà phải bảo đảm chịu trách nhiệm những việc họ đã hứa bằng chữ ký.


Thời gian này, cảnh sát Ý đã tạm bắt giữ trên 6.000 người nghi vấn. Việc tuần tra biên giới và kiểm soát hộ chiếu được tăng cường, hơn nữa tôi cũng bố trí khoảng 80 nhân viên mật có kinh nghiệm tại các điểm xung yếu trên đoạn đường Hitler sẽ đi qua. Nhiều cơ sở của tôi cũng được cắm ở những nơi có chiêu đãi, cả ở những nơi sẽ tổ chức các cuộc mít tinh như ở Rome, Naples và Florence.


Trong lần này, tôi có dịp tìm hiểu tình hình cơ quan tình báo ở Ý. Tôi lựa chọn trong số 500 nhà ngôn ngữ học giỏi nhất của cơ quan SD, giao cho họ thực hiện những chuyến du lịch sang Ý và tổ chức họ thành những tổ ba người theo kinh nghiệm của Liên Xô. Nhiệm vụ của họ là phát hiện tất cả những gì nghi ngờ, có hại cho chuyến đi thăm Ý của Hitler. Họ còn phải nắm vững tình cảm và thái độ của người dân ý đối với chế độ phát xít đương quyền.


Ít lâu sau, tập hợp các báo cáo đó lại, tôi đã nắm được khá nhiều tình hình nước Ý. Chuyến đu thăm Ý của Hitler không xảy ra việc gì nghiêm trọng. Quốc trưởng cùng Mussolini đi qua các đường phố trong sự hân hoan phấn khởi của người dân Ý. Dọc đường chiến thắng, người ta treo đèn kết hoa. Điện Cô-li-dê tràn ngập một biển mũ nón với nhiều màu sắc. Ở Rome chỉ có một lần làm tôi lo ngại là khi Hitler và Mussolini ra khỏi xe đến xem chiếc máy nước kiểu cổ, lúc đó dân chúng liền ùa tới làm đứt tung hàng rào cảnh sát. Cơ sở của tôi ở đây báo ngay về là trong sự hỗn loạn đó họ không trông thấy Hitler ở đâu. Tôi phải trải qua những giây phút cực kỳ lo lắng cho đến khi đội cảnh sát vũ trang đẩy lùi được đám đông, lập lại được trật tự như cũ.


Ở Naples cũng xẩy ra một việc bất ngờ, khi Hitler cùng nhà vua Ý duyệt đội danh dự. Tại đó, khi xem xong buổi trình diễn nghệ thuật ở nhà hát kịch Xan Các-lô thì Hitler phải đi duyệt đội quân danh dự. Nhà vua thì mặc đồng phục còn Hitler đi bên cạnh thì chỉ mặc trang phục buổi tối. Hậu quả logich là Hitler đã ra lệnh cách chức viên cục trưởng lễ tân là Vông Buy-lâu Xơ-oan-te.


Ngày 28 tháng 5, khi rời Ý trở về nước, chúng tôi đều thấy rõ sự liên minh quân sự Đức-Ý mà lâu này Hitler thường mong chờ giờ đây đã trở thành sự thật. Ngày hôm đó, Hitler triệu tập ngay các quan chức cao cấp trong đảng, nhà nước và quân đội để đọc một bài diễn văn dài hai tiếng đồng hồ. Quốc trưởng đã ra lệnh tăng cường sức mạnh của không quân Đức, hình thành một cơ cấu mới trong quân đội, và bắt đầu xây dựng phòng tuyến phòng thủ ở phía tây. Đó là chiến luỹ Si-ê-phrít đặt dưới sự chỉ huy của viên kỹ sư Tốt-đơ.


Hitler tuyên bố thẳng thừng rằng cần nhanh chóng tăng cường tiềm lực của lực lượng vũ trang Đức trong vòng một đến hai tháng để nó đủ sức đương đầu với bất kỳ một cuộc chiến tranh nào. Quốc trưởng kết luận: “Tới lúc đó, chúng ta sẽ đạp chân lên một phần đất đai Tiệp Khắc”.


Cơ quan tình báo Đức hoạt động ở Tiệp dưới sự chỉ đạo của cục chính trị cơ quan SD. Giống như ở Áo, tại đây cũng có nhiều thuận lợi trong việc thiết lập các mối quan hệ và tiếp xúc. Đảng Quốc xã của người Xuy-đét do Côn-rát Hen-len đã phối hợp với chúng tôi khá chặt chẽ. Một số người Ba Lan, Hungary và Slovac cung cấp cho chúng tôi nhiều tin tức có giá trị. Các tin đó được chuyển về Berlin bằng điện thoại riêng qua hai địa điểm ở biên giới Đức-Tiệp.


Heydrich tổ chức một cơ quan bí mật thường xuyên giám sát các hoạt động của Đảng Quốc xã người Xuy-đét và theo dõi cả Côn-rát Hen-len vì nội bộ đảng này không thống nhất với nhau về mục tiêu và cũng không chịu sự chỉ đạo hoàn toàn của Hitler. Phái do Các Héc-man Phrăng-cơ cầm đầu thì theo đuổi chính sách dùng vũ lực đối với nước Cộng hoà Tiệp Khắc, còn phái của Côn-rát Hen-len chỉ yêu cầu thiết lập được chế độ “tự trị” cho 3 triệu người dân Đức sống ở vùng Xuy-đét.

[canaris]

Trước áp lực mạnh mẽ của Heydrich và các tổ chức khác, Hen-len buộc phải chấp nhận mọi yêu sách của Hitler trong cuộc thương thuyết giữa hai bên hồi tháng 6 năm 1938. Sau đó Các Héc-man Phrăng-cơ được giao chức Bộ trưởng phụ trách Bô-hê-mơ-Mô-ra-vi. Một sự bất đồng ý kiến quan trọng đã xảy ra giữa Berlin và những người lãnh đạo Đảng Quốc xã Xuy-đét về công tác tuyên truyền và sự dàn xếp của I-oóc Rân-xi-man. Cơ quan tình báo Anh nắm được tin này và điệp viên của họ là đại tá Crít-chi đã nhiều lần gặp Hen-len. Họ định gặp lại ông này vào đầu tháng 4 năm 1938 tại Zurich. Heydrich ra lệnh phải đặc biệt quan tâm giám sát các cuộc trao đổi của họ và theo dõi chặt chẽ Hen-len. Việc theo dõi này không được để Hen-len biết vì Heydrich muốn Hen-len nhớ lại những lời hứa của ông ta với Hitler.


Khi Crít-chi thấy Côn-rát Hen-len chấp nhận các yêu cầu của Hitler thì ông ta hết sức ngạc nhiên. Trong cuộc gặp này, Hen-len tuyên bố, ông ta không thể chờ đợi lâu hơn nữa, kể cả Đảng của những người Đức ở Xuy-đét cũng như Hitler, và nếu cần thiết thì phải giải quyết vấn đề bằng vũ lực giữa lúc đó thì Hitler đọc bài diễn văn nổi tiếng ở Nuremberg đe dọa chính phủ Tiệp Khắc và không chấp nhận giải pháp thành lập một nhà nước “tự trị” của người Đức ở vùng Xuy-đét.


Lúc này có cuộc viếng thăm lịch sử của Nê-vin Sâm-béc-lanh tại Béc-tét-sga-đen ngày 15 tháng 9 năm 1938, tiếp đó có cuộc hội đàm Đức-Anh tại Gô-dét-sbéc và cuối cùng là ở… Munich.


Những việc chuẩn bị để triển khai các mặt hành chính trên lãnh thổ Xuy-đét được tiến hành tại khách sạn Đre-đen ở thành phố Dresden. Tôi phải tập trung chuẩn bị các văn kiện pháp luật, các sắc lệnh và thông cáo trong suốt 8 ngày.


Đầu tháng 10 năm 1938, thông qua Heydrich, tôi biết Hitler có ý định tiêu diệt hoàn toàn nước Tiệp Khắc, bất chấp chính phủ này đã có những nhượng bộ lớn về kinh tế cho Đức.

Tháng giêng năm 1939, Hitler triệu tập Heydrich và các cán bộ cao cấp của cơ quan tình báo và ra lệnh cho họ:

“Chính sách đối ngoại của Đức đòi hỏi trong những tháng tới phải tiêu diệt nước Cộng hoà Tiệp Khắc bằng vũ lực nếu cần sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc tấn công đánh chiếm Tiệp Khắc. Phải động viên, ủng hộ các hoạt động của những người Slovac trong phong trào giành quyền tự trị của họ. Như vậy sẽ dễ dàng hành động đối với số người thuộc dân tộc Czech của nước Cộng hoà!”.


Hitler đặc biệt nhấn mạnh đến tính chất bí mật của mệnh lệnh này. Ngoài các cơ quan mật vụ, không một cơ quan nào như Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng, hoặc của cả Đảng Quốc xã được biết đến nó. Mệnh lệnh được trao cho cơ quan tình báo thi hành bằng mọi biện pháp cần thiết về chính trị cũng như các mặt khác, nhằm bảo đảm sự thận trọng cho từng chi tiết. Những biện pháp đó phải báo cáo và được sự phê chuẩn trực tiếp của Quốc trưởng.


Chúng tôi tiến hành nhiều cuộc tiếp xúc với các giới trong phong trào dân tộc Slovac trong chính phủ Tiệp chúng tôi thấy chỉ có thể cộng tác với một nhóm chống đối chính phủ Tiệp do bác sĩ Giô-dép Ti-xô cầm đầu.


Tháng 3 năm 1939, thời cơ đã chín muồi, Hitler quyết định bắt đầu cuộc tiến công vào Tiệp Khắc. Đêm 12 tháng 3, hai đại diện cơ quan mật vụ Đức họp với bác sĩ Ti-xô lần cuối cùng. Ông ta chuẩn bị ra lời tuyên bố về chủ quyền của miền Slovak đặc dưới sự bảo trợ của nước Đức. Sáng 13 tháng 3, Ti-xô đáp máy bay riêng của cơ quan tình báo Đức về Berlin.


Giữa lúc đó, để gây tình hình căng thẳng giữa miền Slovak với chính phủ trung ương Tiệp, cơ quan tình báo Đức đã điều động nhiều toán quân khủng bố đến đây.

Khi tổng thống Ha-xa của Tiệp sang thăm Hitler thì cuộc trao đổi với bác sĩ Ti-xô đã kết thúc, mọi việc đã chuẩn bị xong xuôi. Ngày 14 tháng 3, Ti-xô ra tuyên bố thành lập nước Cộng hoà tự trị Slovak thì ngày hôm sau Ha-xa buộc phải ký một hiệp định lịch sử với Hitler chấp nhận sự bảo hộ của nước Đức đối với dân dộc Czech. Cuộc chiếm đóng hoà bình nước Cộng hoà Tiệp Khắc lập tức được các đơn vị quân đội Đức thực hiện.


Là người đầu tiên bước vào Hract-ca-uy, một toà lâu đài lịch sử cổ xưa của thành phố Prague sau khi Ha-xa đầu hàng. Hitler và số sĩ quan tuỳ tùng cùng đội cận vệ của ông càng làm tăng thêm cái không khí giá lạnh vốn có ở ngôi “mộ lộ thiên” này, cả trên các con đường mà các đơn vị quân Đức đang hành tiến. Hitler đến ở trong toà lâu đà. Nhiệm vụ của tôi là phải bố trí những gian buồn có tiện nghi sao cho phù hợp với ý thích của quốc trưởng như ở Berlin. Cơ quan SD và cục cảnh sát an ninh Đức đã cộng tác chặt chẽ với các bạn đồng nghiệp Czech. Cảnh sát Tiệp là một tổ chức có chất lượng. Nhân viên của họ được tuyển lựa kỹ và huấn luyện chu đáo. Himmler đã có ấn tượng tốt về họ. Có lần ông ta đã phải thốt lên: “Những con người tuyệt diệu! Tôi sẽ đưa những con người như vậy vào các đơn vị SS!”.


Mọi hồ sơ, tài liệu quan trọng của cơ quan mật vụ và của quân đội Tiệp được bảo vệ chu đáo. Cuộc sống của nước Tiệp Khắc đã nhanh chóng trở lại nếp sinh hoạt bình thường.

[canaris]

CHƯƠNG 4
HOẠT ĐỘNG TÌNH BÁO HAY MỘT CHUYẾN ĐI CÔNG TÁC

Mùa hè năm 1938, Hitler ngày càng có khuynh hướng chuẩn bị tích cực cho một cuộc chiến tranh với các nước phương Tây. Hitler đã bàn việc này với Himmler. Ông này lại truyền đạt với Heydrich và tôi được nghe Heydrich kể chuyện lại. Hitler tỏ ra coi thường Tổng thống Roosevelt và đánh giá “Mỹ chỉ là những của thừa của người Do Thái”. Thái độ này còn thể hiện trong những ngày đầu nổ ra cuộc chiến tranh với các nước phương Tây, song ông ta cũng tính đến sự phản công của nước Anh, Mỹ xuất phát từ Bắc Phi. Tuy vậy Hitler vẫn kết luận, các hải cảng phía tây bờ biển châu Phi không có đủ thiết bị để đáp ứng cho một hành động như vậy. Bắc Phi không có nơi nào có thể sử dụng vào việc tiếp tế, vận chuyển các phương tiện và khí tài chiến tranh hiện đại.


Hitler nêu ra điểm này và nó đã có tác động đến tôi. Himmler, một con người ưa xem xét các ý kiến của cấp trên bằng hành động thực tế nên trong một buổi tham khảo ý kiến của Heydrich, ông ta nêu ra vấn đề phải cử người đến trực tiếp quan sát tình hình vùng biển phía tây châu Phi và xem xét các cảng ở đó.


Mùa thu năm 1938, tôi nhận được lệnh phải tiến hành công tác tình báo để chủ động trong mọi tình hình. Heydrich cần có báo cáo đầy đủ về cảng Đaka, căn cứ chính của hải quân Pháp ở châu Phi. Không một ai, kể cả những người thân trong gia đình cũng không biết tôi nhận nhiệm vụ gì. Bề ngoài thì giống như tôi chuẩn bị đi công tác ở Berlin, thời gian khoảng hơn nửa tháng. Việc ngụy trang khá khéo và tôi đã hứa với Heydrich sẽ tuyệt đối giữ bí mật nhiệm vụ. Cho đến nay lời hứa đó vẫn được giữ kín.
Cấp trên yêu cầu tôi phải nắm cho được thực chất các nguồn tin và tình trạng các thiết bị ở cảng. Độ sâu các luồng lạch và nơi lắp đặt thiết bị có bị phù sa bồi lên che lấp, hay vẫn còn sử dụng tốt? Heydrich còn yêu cầu phải kiếm cho được các bản đồ thủy văn, các số liệu thống kê, những tư liệu cần thiết phục vụ cho yêu cầu hoạt động của cảng. Ông ta đưa cho tôi một máy ảnh Lây-ca đặc biệt chuyên dùng vào loại công tác tình báo: một hộ chiếu Hà Lan (tôi đóng vai con trai một chủ hiệu buôn bán kim cương sang Đức để ngừng việc kinh doanh ở đây) cùng một số lớn ngoại tệ. Việc chuẩn bị được tiến hành chu đáo: vé máy bay, các địa chỉ liên lạc, những cơ sở mà tôi cần gặp gỡ tại Madrid và Lisbon, cùng mọi thứ cần thiết. Thế là tôi đáp máy bay đi Tây Ban Nha.


Trên đường bay, tôi ôn lại các chi tiết và suy nghĩ để chuẩn bị đối phó với mọi việc có thể xảy ra. Ban đầu tôi nhận nhiệm vụ với niềm hào hứng phấn khởi, nhưng sau đó mới cảm thấy có một số điều đáng lo ngại. Vừa tới sân bay, tôi đã gặp phải một khó khăn không dự kiến trước được là chiếc máy ảnh Lây-ca do được chế tạo đặc biệt đã gây ra sự soi mói của nhân viên hải quan. Tôi đã cãi cọ với họ một lúc lâu nhưng rồi cuối cùng cũng phải sử dụng đến một số tiền khá lớn để “làm thủ tục” rồi họ mới để cho đi.


Tới Lisbon, đầu tiên tôi tìm gặp một cộng tác viên của Gian-ke là người Nhật. Tình bạn chân thành giữa hai chúng tôi đã nẩy nở nhanh chóng và những năm sau nó càng thể hiện một cách tốt đẹp. Khi trao đổi với nhau về những công việc phải làm, anh bạn người Nhật khuyên tôi không nên sử dụng chiếc máy ảnh Lây-ca mặc dù nó được cải tiến mà nên mua chiếc máy ảnh khác ở ngay tại Đa-ka, anh còn nhấn mạnh rằng, tôi cần phải hoàn thành nhiệm vụ cho nhanh chớ nên đem theo một số tiền lớn như vậy. Chúng tôi đã cùng nhau rà đi rà lại toàn bộ các kế hoạch đề ra. Những điều tôi gặp trong loại công tác này cho thấy rõ, là mọi việc diễn ra hoàn toàn khác với những gì mà chúng tôi dự kiến theo kiểu bàn giấy ở Berlin.


Tại Đa-ka, tôi được bố trí ở trong một gia đình người Hà Lan gốc Do Thái. Chủ nhà làm nghề buôn vàng và đá quý, có cửa hiệu ở Lisbon, đó là cách để ông ta che giấu tung tích nhằm phục vụ cho công tác của chúng tôi. Ông ta đã được báo trước về nhiệm vụ của tôi thông qua một “bạn hàng” đến Lisbon và họ đã chuẩn bị mọi việc trước lúc tôi đến.


Sau 5 ngày làm việc say mê và căng thẳng, chủ nhà đã thu thập cho tôi những tin tức và số liệu quan trọng về các loại phương tiện, trang thiết bị ở cảng. Lập tức các tài liệu này được chuyển qua cơ sở ở Lisbon dưới dạng trao đổi với nhau về mặt hàng sắt tây. Tôi không nhớ rõ số tiền chi cho các cộng tác viên là bao nhiêu-nhưng chắc chắn không phải là con số bình thường.


Các bữa ăn trưa được tổ chức trong một câu lạc bộ nhỏ, giúp tôi có dịp tiếp xúc với các chủ xí nghiệp vận tải đường biển gồm người Pháp và người Hà Lan. Qua họ tôi đã thu thập được một số tình hình quý giá về cảng Đa-ka.


Tôi luôn nung nấu ý nghĩ phải làm sao chụp được một số bức ảnh về cảng. Mặc dầu bản thân tôi đã vượt qua những lo ngại đầu tiên, nhưng vẫn còn rất lo khi đi ngoài phố, trước những cái nhìn của khách qua đường. Tôi cảm giác như lúc nào cũng có những con mắt của mật thám đang theo dõi giám sát tôi. Sự hiểu biết ít ỏi về thời tiết và những con người ở đây phần nào làm cho tôi hao tổn sức lực. Hầu như đêm nào tôi cũng trằn trọc, suy nghĩ miên man đến những hành động trong ngày, lo lắng về những sơ hở, thiếu sót mắc phải cho đến gần sáng mới ngủ thiếp đi trong những cơn ác mộng. Khi tỉnh dậy, người tôi mệt mỏi, mồ hôi đầm đìa.

[canaris]

Ý nghĩ phải chụp ảnh cảng Đa-ka để góp thêm tài liệu vào thắng lợi của chuyến đi cứ thôi thức nên tôi không thể chờ đợi một dịp nào nữa. Tôi đề nghị chủ nhà tổ chức một chuyến đi chơi ở bờ biển cùng gia đình ông. Chúng tôi lân la đi đến cảng, lợi dụng lúc đó tôi đã kịp thời chụp một số ảnh cho gia đình giống như những người đi du lịch. Phần lớn những bức ảnh này chụp lúc họ đứng trước các phương tiện và thiết bị mà tôi cần chụp. Tôi đã chụp được một chi tiết chính xác trong một bức ảnh mà “các cụ” tôi đứng hai bên. Khi các cuộn phim này được đưa về tráng tại Berlin, có nhiều bức ảnh rất “tuyệt”. Đối chiếu với các báo cáo, nó đã góp phần tăng thêm giá trị cho các nguồn tin đã thu thập.


Sau 9 ngày căng thẳng, tôi vô cùng sung sướng trở lại Lisbon với anh bạn người Nhật. Để trót lọt, tôi đã dùng dao cạo rạch nhẹ trên bắp đùi tạo nên một vết thương, cuộn phim được bọc kín trong lần băng thấm máu như một vết thương đang sưng tấy và nhiễm trùng thật sự. Do tạo ra được mùi hôi thối nên tôi đã che mắt được các nhân viên hải quan. Tôi dành hai tiếng đồng hộ để báo cáo miệng về chuyến đi cho Heydrich. Ngày hôm sau, tôi viết báo cáo chi tiết có kèm theo các bức ảnh do tôi chụp. Nhìn chung, các tài liệu đã làm cho cấp trên rất hài lòng.


Kinh nghiệm này giúp tôi rút ra nhiều suy nghĩ: Trong lĩnh vực công tác tình báo không bao giờ được phép để mất cảnh giác. Khi chuẩn bị một chuyến đi công tác bí mật thì tốt nhất mọi việc nên được xem xét, trao đổi tại chỗ với cơ sở, dựa hẳn vào cơ sở và nhất thiết không bao giờ được quên điều tai hại nhất là cứ vội vàng tìm cách chuẩn bị và thực hiện các nhiệm vụ bí mật trong khoảng thời gian quá ngắn ngủi. Tổ chức một mạng lưới tình báo cũng phải tiến hành từng bước một. Trên đất đối phương thì lại càng phải chăm sóc cho nó như trồng một cây con, phải có đủ thời gian để nó có thể bám rễ sâu trong lòng đất. Có như vậy cây con mới khỏe mạnh và sau này mới có nhiều hoa, nhiều quả.


Song những người lãnh đạo cấp cao của Đức lại không hiểu và họ không đồng ý như vậy. Hitler chỉ muốn mọi việc đều phải thực hiện cho nhanh. Theo ông ta và chỉ riêng có ông ta là cho rằng chiến tranh sắp tới đã do Trời định sẵn. Những chỉ tiêu số lượng đạt được trên một số mặt chủ yếu nhằm phục vụ cho việc chuẩn bị chiến tranh đã dẫn đến sự phát triển không đồng bộ trong mọi ngành của đời sống xã hội Đức. Nhìn lại quá trình chuẩn bị cho cuộc chiến tranh, người ta đã hết sức kinh ngạc trước những nghị lực lớn lao của nhân dân Đức.


Dưới đây là nội dung báo cáo kinh nghiệm chuyến đu công tác tại Đa-ka:

“Trong công tác tình báo, điều trước tiên là không bao giờ được tỏ ra vội vàng, nôn nóng. Việc lựa chọn và tiến hành chuẩn bị cho một cơ sở đạt chất lượng giữ một vị trí quan trọng, có tính chất quyết định. Muốn hoạt động kết quả trên đất địch phải xây dựng được những cơ sở là người địa phương. Họ phải có chỗ ở hợp pháp và chắc chắn. Nếu không, sự có mặt của họ dễ gây ra những mối nghi ngờ. Ít nhất là hai năm sau mới giao việc và phải thử thách họ. Đối với số chuyên gia, chỉ được sử dụng họ trong những vụ việc lớn, có giá trị hoặc là trong chiến tranh. Những cuộc gặp gỡ tiếp xúc trong các giới chính trị phải tiến hành một cách kiên trì trong nhiều năm và chỉ được khai thác vào những thời điểm quyết định. Phương thức này có thể sử dụng để tung tin giả nhằm đánh lạc hướng đối phương…”.


Với những con người như Gian-ke, nói chung công tác tình báo chỉ nên tổ chức hoạt động trong các giới như phóng viên, nhà văn, nhà báo thời chiến, vì mọi người dễ quên sự có mặt của anh ta. Ở Đức cũng vậy, không thể cứ để các tổ chức tình báo phát triển bình thường được. Các cơ sở tình báo của họ chỉ bắt đầu được thiết lập vào những năm đầu của cuộc chiến tranh và những năm cuối của cuộc chiến mới thống nhất lại. Trong cái tổng thể ấy đòi hỏi phải có một sự chuẩn bị tương đối lâu từ trước. Điều ngạc nhiên hơn nữa là hiệu quả lớn lao của các cơ quan này càng đòi hỏi phải đầu tư nhiều nhân lực, chưa kể đến các khoản tiền để cam kếy với họ.


Điều quan trọng là phải có sự chuẩn bị lâu dài, biết khi nào thì cần tổ chức ra nó, và nó có lợi về sau như thế nào. Chẳng hạn như thắng lợi xuất sắc của đại úy Prien, người đã chỉ huy một tàu ngầm Đức đánh căn cứ Scapa Flow của hải quân Anh hồi tháng 10-1940. Chiến công này là kết quả của việc chuẩn bị kiên trì trong suốt 15 năm trời. Alfred Whering là đại úy trong hạm đội Hoàng gia Đức sau này đã hoạt động trong ngành tình báo quân sự. Sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất, ông ta chuyển sang làm nghề quảng cáo chào hàng cho một hãng sản xuất đồng hồ Đức. Làm việc dưới sự điều khiển của cơ quan mật vụ; ông ta được đưa đi Thụy Sĩ đào tạo một cách cơ bản về chuyên môn để làm đại diện cho hãng sản xuất đồng hồ này. Năm 1927, dưới cái tên Albert Ortel mang hộ chiếu Thụy Sĩ, ông ta sang lập nghiệp ở Anh. Năm 1932, Ortel (tức Whering) xin gia nhập quốc tịch Anh và ít lâu sau, ông ta mở một cửa hiệu nhỏ làm nghề kim hoàn ở Kirkwall trong khu Orcades gần cảng Scapa Flow là nơi ông ta thường báo cáo về các hoạt động của hạm đội Hoàng gia Anh.

[canaris]

Đầu tháng 10 năm 1939, Ortel báo về một tin tình báo quan trọng như sau:

Các vùng phụ cân phía đông của cảng Scapa Flow tại Kiếc-cơ-sân không có các tấm lưới thả ngâm dưới nước để chống tàu ngầm mà chỉ co các cầu nổi mà thôi.

Nhận được tin này, đô đốc Doenitz lệnh cho đại úy Prien phải tấn công vào một tàu chiến nào đó của Anh đậu ở cảng Scapa Flow. Đêm 14 tháng 10, Prien đã cho tàu ngầm đi về hướng Orcades và thận trọng mở thông một con đường, lọt qua các chướng ngại vật vào trong cảng. Trong số các tàu chiến đậu trong vịnh có chiếc Royal Oak, Prien đã phóng lôi đánh chìm chiếc tàu kia và trở về biển cả an toàn trong lúc người Anh không rõ nguyên nhân gì mà chiếc Royal Oak bị đắm.


Thực hiện trận đánh đó chỉ mất có 15 phút, nhưng Alfred Whering đã mất 15 năm lao động kiên trì, vượt qua mọi khó khăn gian khổ để tạo ra những điều kiện cần thiết cho thắng lợi.


Trước khi xảy ra cuộc đại chiến thế giới lần thứ hai, tôi được giao phụ trách một vụ gián điệp nổi tiếng thời bấy giờ vụ này có liên quan đến trung tá Sốt-snốp-xki. Câu chuyện bất ngờ này xẩy ra trong một buổi sáng đầy sương mù sau chiếc cổng ra vào của cơ quan hành quân chiến dịch thuộc Bộ chiến tranh Đức ở đường phố Ban-le-strat-se trước đám đông các sĩ quan và viên chức ở đây và đã thu hút sự quan tâm của cơ quan phản gián Đức.


Câu chuyện xẩy ra như sau:

Một hôm, cô gái phụ trách ban thư ký của một sĩ quan tham mưu cao cấp đến muộn giờ. Thường ngày bao giờ cô ta cũng đến đúng giờ. Trước đây cô ta ăn mặc xuềnh xoàng, giản dị, sống nghèo khổ; nhưng ít lâu này cô ta lại ăn diện một cách không bình thường. Hiện tượng đó làm cho người gác cổng suy nghĩ và để ý.


Ít lâu sau, trong phiên trực của mình, người gác cổng thấy có ánh sáng lọt ra từ một phòng làm việc. Ông ta liền vào kiểm tra và nhận ra cô Phrau-lên Vông N. đang ngồi đánh máy. Thấy người gác cổng, lập tức cô ta giật nảy người rồi nhanh chóng lấy lại bình tĩnh và thu xếp ngay mọi việc đang làm lại. Người gác cổng liếc nhìn thấy cô ta đi đôi giày xinh đẹp, chiếc áo măng tô lông thú đắt tiền treo trên mắc áo, chiếc két sắt đang mở tung và ông ta nhận thấy trong đôi mắt của Phrau-lên Vông N. thoáng có biểu hiện của sự lo sợ. Ngày hôm sau, người gác cổng báo cáo chuyện này với một viên đại tá. Lúc đầu viên sĩ quan này tức giận, nhưng sau mới nhớ ra trong két sắt có bản kế hoạch chuẩn bị tấn công Tiệp Khắc và Ba Lan. Ngoài ra còn có các số liệu thống kê tình trạng các loại thiết bị quan trọng của Đức, bản thuyết minh và sơ đồ các loại vũ khí mới, tình hình sản xuất vũ khí, khí tài, đạn dược…


Những ngày sau, viên đại tá tổ chức theo dõi hành động của cô gái. Đã ba lần ông ta bất ngờ đến buồng làm việc của mình vào ban đêm, ở những thời điểm khác nhau để kiếm tra các tài liệu cất trong két sắt, nhưng mọi vật không hề suy xuyển. Đến lần thứ tư thì mười trang cuối của một công trình nghiên cứu quan trọng liên quan đến một cuộc hành quân đã biến mất. Tài liệu này viên đại tá đã duyệt và Phrau-lên Vông.N đang sửa chữa lại một đoạn để đem đánh máy. Nhưng không phải vì thế mà tài liệu này được phép để ngoài tủ sắt. Sáng hôm sau, ông ta lại thấy mười trang tài liệu đó nằm nguyên tại chỗ. Viên đại tá nhận thấy tự mình không thể xem xét và giải quyết được vụ này nên đã báo cáo cho cơ quan phản gián để theo dõi Phrau-lên Vông N. Cuối tuần, 14 người bạn của cô thư ký đã nằm trong danh sách bị giám sát. Chẳng cần nói ta cũng biết là họ đang bị bao vây. Chúng tôi nhanh chóng tìm đủ bằng chứng về họ và cách đơn giản nhất là phải bắt giữ ngay kẻ thù của nhân dân Đức. Nhưng trung tá Sốt-nôp-xki mới là người mà chúng tôi đặc biệt quan tâm. Muốn bắt giữ một sĩ quan Ba Lan thì phải bắt quả tang trong khi anh ta đang hành động. Người của chúng tôi đã phát hiện Sốt-nốp-xki có quan hệ với cơ quan tình báo Pháp. Chúng tôi cử một nhân viên đóng vai người của phòng Nhì (Pháp) lân la làm quen với Sốt-nốp-xki và tỏ ý muốn tìm kiếm các tài liệu về bí mật quân sự của Đức. Sốt-nốp-xki liền cắn câu và gạ bán các tài liệu đó. Ngay hôm sau, trong lúc đang nhận một khoản tiền lớn và trao tài liệu cho người của chúng tôi trong phòng đợi của hành khách đi tàu vé hạng nhất tại nhà ga xe lửa Berlin thì cả hai người đều bị bắt. Việc tôi bắt giữ cả người của tôi là điều dĩ nhiên và cần thiết để bảo đảm bí mật và giúp cho việc khai thác. Lời “thú tội” của người chúng tôi sẽ gạt bỏ mọi sự chống đối của đối tượng.


Mười phút sau, tất cả nhóm gián điệp đã bị bắt tại nhiều địa điểm khác như trong thành phố Berlin. Một loạt các cuộc điều tra, thẩm vấn và xác minh được tiến hành liên tục trong nhiều ngày. Cuối cùng mọi vấn đề đều được đưa ra ánh sáng.

[canaris]

Sốt-nốp-xki là người có thân hình cao lớn. Anh ta đẹp trai, có tài, nhanh nhẹn và là người dễ có cảm tình. Sau khi tốt nghiệp sĩ quan Ba Lan, Sốt-nốp-xki được điều vào công tác trong cơ quan tình báo quân sự và được cử sang Đức làm nhiệm vụ thu thập tin tức về các loại vũ khí, đặc biệt phải tìm kiếm cho được các kế hoạch thật của ban tham mưu tối cao quân đội Đức.


Ở Berlin, anh ta hoạt động trong giới ngoại giao và la cà trong các câu lạc bộ của giới thượng lưu Đức. Sốt-nốp-xki đã tranh thủ được tình cảm của các phụ nữ, trong đó có Phrau-lên Vông N. nữ thư ký của Bộ chỉ huy tối cao quân đội Đức (viết tắt là OKW). Người con gái ấy thuộc dòng dõi quý tộc Phổ nhưng gia đình đã bị sa sút. Bố Vông N. la sĩ quan cao cấp của quân đội Hoàng gia Đức và đã chết. Cô ta sống với người mẹ trong hoàn cảnh kinh tế bấp bênh. Khi gặp viên sĩ quan Ba Lan lịch sự và đẹp trai, cô ta đem lòng yêu mến. Ít lâu sau, Sốt-nốp-xki lại găp và làm quen với Phrau-lên Vông B, là bạn đồng nghiệp của Vông N. Ba người thường dẫn nhau tới các quán ăn quán rượu nổi tiếng và cả các quán ăn đêm. Tại đây, hai cô được viên sĩ quan Ba Lan tiếp đãi rất hào phóng. Anh ta đưa ra cách ăn diện đắt tiền, luôn luồn tập cho các cô lối sống “mốt” nhất. Sốt-nốp-xki đã dan díu với Phrau-lên Vông B, mà Phrau-lên Vông N. không hề hay biết. Vì vậy, Phrau-lên Vông N. vẫn đưa Sốt-nốp-xki về giới thiệu với gia đình. Sốt-nốp-xki đã đối xử với người mẹ của cô gái một cách lịch thiệp và hào phóng. Anh ta đã nhanh chóng lập được mối quan hệ trong cuộc sống của những người phụ nữ này. Các món nợ lâu nay của gia đình Vông N. đã được trả và cuối cùng gia đình đã lấy lại được cuộc sống xứng đáng với địa vị xã hội trước đây. Người mẹ của Phrau-lên Vông N. thầm mong người sĩ quan tốt bụng ấy sớm trở thành con rể mình. Mặc dù có những nguyên tắc và luật lệ cứng rắn trong tập quán nhưng bà không một lời bắt bẻ con gái và những gì đã xảy ra dưới mái nhà của họ trong những đêm Sốt-nốp-xki ngủ lại. Ngày càng hiểu rõ mối quan hệ tình cảm giữa chàng trai đó với con gái mình, lòng bà tràn đầy tin tưởng vào tương lai.


Nhưng rồi sự ghen tuông đã nảy ra giữa hai người con gái và có lúc dẫn tới những xung đột nguy hiểm. Sốt-nốp-xki tỏ ra lúc nào cũng bình tĩnh và làm chủ được tình hình, bằng một lời hẹn hò tại một nơi nào đấy mà cuối cùng các cô gái đều phải bằng lòng với người tình của họ. Sự ghen tuông chỉ ngày càng làm cho các cô gắn bó hơn với con người có sức quyến rũ đó.


Thế rồi Sốt-nốp-xki đã chọn những thời cơ thuận lợi và chính xác nhất để nói cho các cô biết rằng anh ta là một tình báo viên Ba Lan. Anh ta cũng cho các cô biết các khó khăn trong tình trạng của mình: đưa cho hai cô được tận mắt thấy các bức điện của cấp trên ở Warsaw tỏ ra không hài lòng về sự bê trễ trong công tác của anh ta và quyết định gọi anh ta về nhận công tác trong quân đội Ba Lan. Không phải chỉ riêng ai mà cả hai cô đều không muốn để mất người tình của mình. Lợi dụng sự lo sợ của họ, Sốt-nốp-xki đã làm cho họ tin rằng, nếu anh ta hoàn thành được nhiệm vụ, anh sẽ cưới các cô (tất nhiên anh ta nói riêng với từng cô) và họ sẽ ra đi sống ở nước ngoài bằng số tiền thưởng của cơ quan tình báo Ba Lan. Thế là cả hai cô đều nhận làm việc cho anh ta (Phrau-lên Vông B. cũng là nhân viên trong đại bản doanh của Bộ Tổng tham mưu, song ở một vị trí kém quan trọng hơn Phrau-lên Vông N) và trong những đêm tâm tình đen tối của họ, Sốt-nốp-xki đã giao việc cho các cô. Cả hai cô đều mang vể cho viên sĩ quan này các tài liệu cần thiết để anh ta chụp lại trong ngôi nhà của Phrau-lên Vông N. Ngôi nhà đó cũng thành nơi hộp họp thuận tiện cho khá nhiều phụ nữ Berlin đáng yêu thuộc các giới chính trị, quân sự và kinh tế. Trong số họ, Sốt-nốp-xki đã tìm được đầu mối liên lạc với tổ chức tình báo Ba Lan cho đến khi anh ta bị bắt.


Một phụ nữ khác cũng bị Sốt-nốp-xki móc nối và quan hệ dưới hình thức khác. Bà ta là chủ tiệm may thời trang nhỏ nhưng nổi tiếng ở vùng ngoại ô tây Berlin. Sự đồng lõa của bà ta với Sốt-nốp-xki có phần nhẹ hơn. Cơ quan phản gián yêu cầu tòa án tách riêng biệt trường hợp của bà ta và họ đã chấm dứt việc theo dõi bà này. Tôi cho rằng, cơ quan phản gián có thể sử dụng người phụ nữ này và sẽ có những biện pháp xử lý nếu bà ta tỏ ra không hợp tác với chúng tôi mà lại móc nối, tiếp tay cho đối phương. Nhưng sự lo xa đó là vô ích. Sự thực việc tuyên án tử hình hai người bạn nữ mà số phận giành cho họ đã làm cho mối tình lâu nay của bà ta vẫn dành cho Sốt-nốp-xki biến thành mối căm thù ghê gớm của bà ta đối với cơ quan tình báo Ba Lan.


Được chúng tôi hướng dẫn, bà ta tiếp tục cộng tác với người Ba Lan sau khi họ đã theo dõi chặt chẽ trước lúc móc nối lại để bà ta tiếp tục hoạt động. Thế là chúng tôi có được một cộng tác viên quý giá và kiên định. Bà ta đã giúp chúng tôi bắt gọn hơn 10 nhân viên tình báo Ba Lan khác.


Sau này Sốt-nốp-xki được đưa ra trao đổi với các tình báo viên của chúng tôi bị Ba Lan bắt giữ. Sau vụ này, Bộ Tổng tham mưu Đức buộc phải thay đổi hàng loạt các kế hoạch và cơ quan phản gián chúng tôi phải mất một thời gian dài mới khắc phục được các hậu quả của thất bại này.

[canaris]

CHƯƠNG 5
XÂM CHIẾM BA LAN

Ngày 26 tháng 4 năm 1939, không khí ngột ngạt bao trùm Berlin. Buổi chiều, tiến sĩ Men-lo gọi điện cần gặp tôi để trao đổi việc khẩn cấp và tốt nhất là không nên gặp nhau ở cơ quan. Chúng tôi hẹn nhau vào lúc 8 giờ tối tại một quán ăn kín đáo. Đây là một trong những địa điểm dùng làm nơi gặp gỡ, trao đổi, khai thác tin tức của cơ quan chúng tôi. Từ người nấu bếp đến chủ quán đều là người được chọn lọc trong số các nhân viên của cơ quan tình báo.


Thấy Men-lo bối rối và có vẻ mệt mỏi, tôi không tiện gợi vấn đề. Suốt bữa ăn ông ta không nói gì nên tôi đành chờ đợi. Ăn xong, chúng tôi cho xe đi về hướng tây Berlin. Vào thời kỳ ấy, Berlin là một thành phố đang cực thịnh và hùng cường. Những khung cửa kính sang trạng tràn đầy ánh sáng, những tấm biển quảng cáo nhấp nháy ánh sáng màu, những dòng xe hơi nối đuôi nhau không dứt, người đi lại đông đúc, tấp nập. Tóm lại, đây là một thành phố hòa bình đầy hạnh phúc.


Tôi định đưa Men-lo đến một “bar”, tìm nơi khuất để nói chuyện thì ông ta đề nghị cho xe chạy. Men-lo đang cần sự thoải mái yên tĩnh nên không thích chỗ đông người. Tôi cho xe chạy tới hồ Van-xi nằm giữa Berlin và Potsdam. Đến nơi chúng tôi dừng xe rồi cùng đi bách bộ. Lúc này Men-lo đã bớt căng thẳng và bắt đầu nói chuyện. Thỉnh thoảng từng làn gió mát rượi từ mặt hồ thổi tới làm cành lá lao xao. Ngoài tiếng của Men-lo chỉ còn lại sự yên tĩnh mênh mông-Với giọng nhanh, ngắn ông ta nói liền một hơi:

-Chiến tranh sắp xẩy ra. Không cách gì có thể trì hoãn lâu hơn nữa. Chắc ông cũng biết là Hitler đã quyết định từ lâu. Mọi việc đến nay đã chuẩn bị sẵn, kể cả trường hợp các nước phương Tây hoặc Ba Lan có ý định hòa giải hay thỏa hiệp vào giờ phút cuối cùng, cả khi nước Ý có sự can thiệp cũng không có thể làm thay đổi những ý định của Hitler… Có thể Quốc trưởng sẽ phát động một cuộc chiến tranh trong thời gian gần đây… Thế là hết! Vẫn giọng sôi nổi, Men-lo nói, ông ra hết sức ngạc nhiên khi Heydrich gọi ông đến để truyền đạt các mệnh lệnh tối mật của Hitler. Và nếu có thể thì sẽ thực hiện trước ngày 1 tháng 9 vì đó là thời cơ tốt nhất. Phải chứng minh cho lịch sử thấy hành động của nước Đức là hoàn toàn đúng đắn và hết sức cần thiết. Phải tạo ra điều kiện để trước mắt nhân dân thế giới, Ba Lan sẽ là kẻ xâm lược nước Đức. Muốn thực hiện âm mưu này phải có một đơn vị mặc quân phục Ba Lan, tung họ ra đánh chiếm đài phát thanh Glây-vít.

Hitler đã trao cho Heydrich và đô đốc Canaris-Cục trưởng Cục Tình báo quân sự tổ chức thực hiện âm mưu này. Nhưng Canaris tìm mọi cách thoái thác và chán ngấy cái lệnh này, như vậy việc thực hiện kế hoạch này chỉ còn Heydrich là người chịu trách nhiệm duy nhất.

Heydrich đã truyền đạt cho Men-lo những chi tiết để thực hiện âm mưu đó:

-Về quân phục Ba Lan, tướng Keitel đã ra lệnh cho Bộ chỉ huy tối cao quân đội chịu trách nhiệm cấp phát. Tôi hỏi Men-lo lấy đâu ra người Ba Lan để mặc quân phục ấy? Ông ta trả lời:

-Cái khó là ở đây! Nó là điểm gay cấn nhất trong kế hoạch. Người ta sẽ lấy những tù nhân người Ba Lan bị kết án đang giam giữ trong các trại tập trung đóng giả làm lính Ba Lan. Bọn này sẽ được trang bị các vũ khí chính cống của Ba Lan và người ta hứa với chúng rằng: Ai tình nguyện bắn vào lính Đức sẽ lập tức được tha! Nhưng liệu ai tin vào những lời hứa như vậy?

Nghĩ một lát, Men-lo nói tiếp:

-Heydrich giao cho tôi chỉ huy trận tính chất này… Men-lo nắm chặt tay tôi và hỏi: Ông hãy nói đi, bây giờ tôi phải làm gì? Chính Heydrich đã giao cho tôi việc này để kiếm cớ gạt tôi. Tôi biết chắc như vậy. Ông ta muốn tôi phải chết. Ông nói đi, tôi phải làm gì bây giờ?

Lúc này lại đến lượt tôi im lặng. Cuối cùng tôi hỏi:

-Việc làm này là một hành động điên rồ. Người ta không thể viết lại những trang sử của thế giới với những thủ đoạn như vậy. Vụ này không thể giữ bí mật được, nhất định không thể giữ kín được! Sớm hay muộn âm mưu này cũng sẽ bị vạch trần. Ông cứ tin tưởng như vậy. Hãy tìm mọi cách mà từ chối: chẳng hạn ông giả vờ ốm hoặc đơn giản là cứ từ chối nhiệm vụ, có thế thôi. Dù hậu quả có đến thế nào đi nữa thì từ chối cũng vẫn dễ chịu hơn là phải thi hành mệnh lệnh ấy!

Sau tối hôm đó, Men-lo quyết định chấp nhận cuộc khủng hoảng xấu nhất trong đời ông. Ông ta đã can đảm từ chối nhiệm vụ với lý do sức khỏe không cho phép ông bảo đảm hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ. Đầu tiên Heydrich không chấp nhận lời xin lỗi về sự thoái thác của Men-lo, nhưng Men-lo vẫn bất chấp mọi sự đe dọa của cấp trên. May sao, do bận việc nên Heydrich đã lãng quên sự lẩn tránh của Men-lo. Nhưng chỉ mười phút sau khi nhớ ra việc này Heydrich liền ra quyết định điều Men-lo đến công tác ở một địa điểm đầy khó khăn, gian khổ tại vùng biên giới phía đông với cương vị thấp hơn.

[canaris]

Ngày 1 tháng 9 năm 1939, khoảng 10 giờ sáng, Hitler gửi thư cho chính phủ và nhân dân Đức. Thú thực, tôi không tin vào tai mình nữa khi nghe tin quân Đức đã “phản công” đánh chiếm Ba Lan với lý do: quân đội Ba Lan đã tổ chức các cuộc tấn công vào lãnh thổ Đức. Một trong các trận tiến công đó là việc đánh chiếm đài phát thanh Glây-vít của “một đơn vị quân Ba Lan”. Sự thực thì trước đó bốn tiếng đồng hồ, Hitler đã ra lệnh tấn công Ba Lan. Thế là đại chiến thế giới lần thứ hai đã bùng nổ!


Ngày 3 tháng 9 năm 1939, ba đoàn tàu đặc biệt rời Berlin tiến về lãnh thổ Ba Lan. Đoàn tàu thứ nhất, gồm các thủ lĩnh tối cao như Hitler, tướng Keitel Tổng tham mưu trưởng, tướng Giôn và các ban tham mưu của ba quân chủng. Đoàn tàu thứ hai là “chuyến tàu đặc biệt của Goering“ và ban tham mưu của ông ta. Đoàn tàu thứ ba là đoàn tàu đặc biệt của Heydrich gồm có Himmler, Ribbentrop, tiến sĩ La-me, Bí thư Chánh văn phòng quốc trưởng. Tôi đi trong chuyến tàu của Himmler với danh nghĩa đại diện Tổng cục An ninh Đức (R.S.H.A-cơ quan an ninh quốc gia thành lập dưới sự kiểm soát trực tiếp của Himmler và Heydrich). Tổng cục An ninh là cơ quan tối cao có chức năng chỉ huy, lãnh đạo phối hợp giữa các lực lượng cảnh sát quốc gia kể cả cơ quan cảnh sát và tình báo của Đảng (như SD). Tôi được giao cầm đầu Cục phản gián nội bộ (I.V.E), là một thành viên mới trong đoàn tàu của Himmler. Himmler cần một trợ lý có khả năng giải quyết các công văn, thư từ hàng ngày và giải quyết các loại thông tin qua đường vô tuyến điện, hoặc điện thoại giữa các đoàn tàu đặc biệt và cả với Heydrich lúc này đang còn nằm lại Berlin. Đồng thời ông ta cũng muốn có trong tay một người có khả năng giải quyết tại chỗ những vấn đề khẩn cấp  thuộc lĩnh vực tình báo.


Khi Heydrich giao cho tôi nhiệm vụ này, ông ta còn nhắc thêm:

-Tôi mong ông phải hết sức thận trọng, miếng đất ấy trơn và dễ trượt lắm đấy. Ông sẽ trực tiếp làm việc với tham mưu trưởng của Himmler là tiến sĩ Vôn-phơ. Himmler không thể đứng vững nếu không dựa vào người tiến sĩ này. Những phụ tá của Himmler nói chung đều khó tính nhưng ông cũng đừng tỏ ra quá lưu ý tới họ. Số này quen “sủa” hơn là “cắn câu” đấy! (tôi hiểu ngay là Heydrich có ác cảm với Vôn-phơ).
Ông ta còn nói thêm:

-Điều quan trọng là chính ông phải tìm hiểu cá nhân người đứng đầu lực lượng cảnh sát hiến binh SS. Tôi sẽ cử một nữ thư ký giúp việc cho ông. Ông không nên đắn đo, chần chừ trong chuyến đi này. Nhưng chắc chắn là sẽ bận lắm đấy.


Những ngày chuẩn bị cuối cùng là những ngày rất mệt mỏi, lúc nào tôi cũng phải sẵn sàng bắt tay vào việc, mà mình chẳng thích thú gì cho lắm. Nó hoàn toàn tách rời nhiệm vụ chính, một công việc đã thu hút toàn bộ sức lực của tôi lâu nay.


Nhưng, càng ngày tôi càng quan tâm đến công việc trước mắt và đã tận dụng cơ hội được làm việc gần Bộ chỉ huy tối cao để có điều kiện xem xét phong cách chỉ huy bộ máy chiến tranh đồ sộ này. Trên “chuyến tàu đặc biệt của Heydrich”, người ta tiếp tôi hết sức lạnh nhạt, song tôi vẫn giữ đúng khoảng cách với họ, gần như là một người khách lạ. Lúc đầu tôi tự nhủ, tốt nhất là cứ lờ đi cho xong chuyện, sau sẽ hay. Tiếc rằng, cô thư ký Heydrich cử đi giúp việc cho tôi lại gây ra khá nhiều khó khăn. Cô ta hết sức kiêu kỳ và khéo léo: giữa đám đàn ông, cô ta nổi bật lên như ngọn đèn pha, tấm thân cô ta cao tới hai mét và khó ai có thể lẩn tránh khỏi đôi mắt cô ta. Tôi tự giới thiệu với Himmler và với Vôn-phơ, viên sĩ quan tham mưu của ông ta.


Khoảng 11 giờ ngày hôm sau, lần đầu tiên tôi cảm thấy bứt rứt, khó chịu khi đang viết báo cáo cho Himmler. Lúc này ông ta đang ngồi ngay trước mặt, thế mà tôi không nhìn rõ đôi mắt của ông sau chiếc kính một mắt. Nét mặt Himmler chẳng khác gì chiếc mặt nạ, khó mà hiểu nổi ông ta đang nghĩ gì. Tiễn tôi ra về, ông ta vẫn tỏ vẻ khách sao. Hôm sau, thái độ của Himmler vẫn không hề thay đổi. Không hiểu ông ta có tán thành với những ý kiến tôi trình bày trong báo cáo hay không. Sau này tôi mới rút ra được một điều là Himmler muốn tôi phải tự tìm ra con đường riêng của mình.


Dần dần tôi thấy những nhiệm vụ đang làm hoàn toàn khác với điều Heydrich giao cho. Người ta đặt tôi vào một quá trình điều tra, thử thách rất cẩn thận và hình như đấy là tính cách riêng của Himmler thì phải.


Chính Himmler, người hàng ngày tôi được giáp mặt thật sự là một nhân vật có quyền lực lớn lao. Có thể nói ông ta chỉ đứng ngay sau Hitler mà thôi. Tuy nhiên, tôi không thể miêu rả ông ta khác với những “con người mẫu mực” mà nền giáo dục Đức đã dạy cho học sinh. Ông ta kiểm tra “bài làm” của học sinh mình một cách tỉ mỉ, mỗi câu trả lời của “học sinh” đều được Himmler ghi vào “sổ điểm”. Toàn bộ tính cách của Himmler thể hiện một tác phong hết sức quan liêu, thực dụng nhưng tuyệt đối trung thành với đệ tam đế chế.


Dù sao, nếu chỉ lên án Himmler một chiều, đánh giá về bề ngoài của ông ta qua những lần gặp gỡ thì đó là một điều sai lầm. Mãi sau này tôi mới nhận thấy rõ điều này.


“Đoàn tàu đặc biệt” đưa chúng tôi tới Brét-slau rồi hướng về Ka-tô-vi-xơ và đi sâu vào lãnh thổ Ba Lan. Sự cảnh giác đề phòng ban đầu của tôi đối với các đồng sự đã giảm bớt, dần dần tôi đã chiếm được lòng tin của họ. Bây giờ gặp tôi bước vào “văn phòng”, họ đã chào bằng câu: “Xin chào Ngài!”. Tiếg đánh máy xen lẫn với giọng đọc gây ra một sự ồn ào khó chịu cả trong lúc tàu đang chạy cũng như khi dừng lại. Tôi phải kiếm cho mình chiếc bàn kê vào toa riêng, cạnh giường ngủ và từ đó mới tìm được sự yên tĩnh để làm việc.

[canaris]

Bộ phận thông tin tỏ ra có hiệu suất tốt. Chúng tôi sử dụng cả điện tín lẫn vô tuyến điện. Khi tàu vừa dừng bánh là chúng tôi bắt liên lạc được ngay với bất kỳ cơ quan nào trong chính phủ. Hàng ngày tôi vẫn làm báo cáo đều đặn gửi lên Himmler. Ban đầu ông ta phải cố gắng đọc những báo cáo khá dài, sau tôi chỉ giới thiệu nội dung sự việc chủ yếu ở phần đầu và tóm tắt những chi tiết ở phần dưới. Thông qua Vôn-phơ, tôi biết Himmler chấp nhận cách làm việc này. Một đặc điểm riêng của Himmler là không bao giờ ông ta trực tiếp khen hoặc chê bất cứ ai. Sau này tôi lại càng hiểu rõ hơn cá tính kỳ cục này của Himmler. Nó là biểu hiện của sự khiếp nhược. Không phải ông ta sợ khi phải biểu dương hoặc khiển trách ai (vì có lần ông ta cũng tỏ ra dũng cảm về vấn đề này) những nếu phải biểu lộ chính kiến của mình thì đó là điểm trái với bản tính của Himmler. Vì vậy, ông ta muốn để người khác truyền đạt ý kiến thay ông. Đến một lúc nào đó, khi người ta phát hiện ra việc phê bình, khiển trách đó là không đúng thì ông ta có đủ lý lẽ để thanh minh rằng chính người truyền đạt ý kiến đã góp phần tạo ra sai lầm đó. Cách đối xử ấy làm cho Himmler có vẻ như bàng quan, đứng ngoài mọi việc. Vì thế Himmler thường đóng vai trò “trọng tài” để phân xử. Mỗi khi phải có những quyết định quan trọng, tôi càng thấy Himmler thể hiện rõ cá tính nguy hiểm này.


Tôi tiếp tục làm báo cáo theo phương pháp ngắn gọn này để Himmler vừa lòng. Còn Himmler bây giờ lại thường nêu ra các vấn đề để kéo dài cuộc tiếp xúc với tôi. Dần dần, tôi thấy Himmler đang theo đuổi một mục tiêu khá rõ là muốn thử thách, kiểm tra phẩm chất và vốn sống của tôi. Điều này làm tôi liên tưởng như được sống lại những giây phút với người thầy giáo cũ trước đây.


Có chuyện làm tôi không sao quên được. Một hôm, khi chúng tôi tới vùng Pô-xen, hai đoàn tàu của các thủ lĩnh quốc xã và của Heydrich đỗ không xa nhau lắm. Himmler phải đến gặp Quốc trưởng vào lúc 11 giờ 30 để hội ý về tình hình chung. Lúc đó tôi vừa báo cáo với Himmler xong, ông ta cầm chiếc áo khoác ngoài định đi thì tiễn sĩ Vôn-phơ bước vào. Ông ta nói:

-Thưa ngài thống chế SS, xin ngài khẩn trương cho đúng giờ rồi đấy, thưa ngài! Nói rồi ông ta ném một cái nhìn đầy trách móc vào tôi.

Tàu dừng lại trên đoạn đường mà bậc lên xuống của toa quá cao so với mặt đất. Viên trường tàu phải dùng chiếc thùng gỗ kê làm bậc cho Himmler bước xuống. Qua cặp kính cận, Himmler nhìn không rõ nên bước phải mép thang. Chiếc thang lật nghiêng làm ông ta ngã sóng soài trên mặt đất. Chiếc kính một mắt, cặp găng tay và chiếc mũ lưỡi trai của ông văng ra mỗi nơi một chiếc. Mọi người xúm vào nâng ông ta dậy, phủi đất bám trên chiếc áo ngoài và nhặt kính lên. Nhóm sĩ quan tùy tùng bước đi trong không khí nặng nề trước thái độ bực dọc của viên thủ lĩnh SS. Đến bữa ăn trưa, Vôn-phơ nói thẳng rằng sự việc xảy ra chính là lỗi ở tôi, do đã giữ Himmler ngồi lại quá lâu: vì sợ đi muộn nên ông ta mới vội vàng. Vôn-phơ còn nhấn mạnh cả Himmler và ông ta muốn từ nay tôi phải rút kinh nghiệm về việc này.


Sau Himmler hỏi tôi có bận lắm không? Tôi đáp lại chỉ buổi tối tôi mới rảnh rỗi. Ông ta nói luôn:

-Vậy thì ông hãy chuẩn bị viết báo cáo về mấy vấn đề sau đây:

1.Những nét lớn về tình hình của dân quân tự vệ và lực lượng quân đội chính quy.

2.Vai trò nòng cốt của các quân chủng trong cuộc chiến tranh tương lai sẽ ra sao? Liệu có thể sử dụng các đơn vị nhỏ đặc biệt tinh nhuệ của các quân chủng hải, lục, không quân để tiến hành những trận đánh quyết định được hay không?

3.Phân tích rõ do truyền thống của quân đội hay chủ nghĩa phát xít, chủ nghĩa quân phiệt sẽ quyết định thắng lợi của chiến tranh.

4.Ý kiến cá nhân về tổ chức mới của cơ quan phản gián như thế nào?

Tôi càng có cảm tưởng mình như một thí sinh chuẩn bị bước vào cuộc thi. Chắc chắn thời gian tới tôi sẽ bận nhiều việc. Ngoài ra tôi còn tham gia đi thị sát ngoài mặt trận và cũng có thể còn có những nhiệm vụ đặc biệt sẽ diễn ra hàng ngày không cho phép tôi được vắng mặt.


Trong toa tàu của viên thủ lĩnh SS, tôi trầm ngầm suy nghĩ về cái gì đang xẩy ra ở đây? Thật thích thú khi cảm thấy mình đang được ngồi ở vị trí chỉ huy, điều khiển cả một bộ máy chiến tranh khổng lồ, bắt nó phải quay với một tốc độ nhanh nhất. Chính trên đoàn tàu này, các nhà lãnh đạo quốc xã đang quyết định những vấn đề trọng đại, liên quan đến cuộc sống của người dân Đức và toàn bộ các hoạt động của đất nước.
Tất cả những người có vai vế mà tôi quen biết, không một ai trong họ nghĩ rằng sự có mặt của họ trong chính phủ Đức hiện nay lại sẽ có ngày bị lịch sử lên án. Tiếc thay, đối với nhân dân Đức, kể cả người dân châu Âu, bản thân những người cầm quyền lại nghĩ nhiều về lịch sử. Nói một cách khác là họ muốn “làm nên lịch sử”, muốn được cùng với Hitler chia sẻ điều ám thị của cái goi là “sự tồn tại của một nhà nước Đức vĩ đại”.

[canaris]

Lúc này các đoàn tàu đặc biệt tới vùng Dô-pốt, một địa điểm nghỉ mát nằm trên bờ biển Baltic. Nơi đây người ta tổ chức các cuộc thị sát mặt trận cho Hitler, Himmler và bộ tham mưu Đức. Họ đã dùng ô tô đến thăm những nơi xảy ra các trận đánh và thị sát mặt trận đang trải rộng ra trên vùng đồng bằng phía bắc Ba Lan. Xung quanh vùng Pô-xen, người Ba Lan, đã chiến đấ dũng cảm, chịu đựng nhiều khó khăn thiếu thôn trong vòng vây ngày càng bị siết chặt và cuối cùng chỉ sau 10 ngày họ đã bị các cuộc oanh tạc của lực lượng không quân Đức tiến công tiêu diệt. Cuộc xâm lược đất nước Ba Lan đã kết thúc thắng lợi.


Con dường nhỏ chạy qua vùng nông thôn Ba Lan trải rộng ra trước mắt chúng tôi những phong cảnh quen thuộc, những cánh đồng thẳng cánh cò bay. Hai bên đường đều không thấy có dấu vết của chiến tranh. Làng mạc, trại ấp và nhà thờ, tất cả như vẫn đang sống trong cảnh thanh bình. Nhưng, trên những trục đường chính mà chiến tranh đi qua, từng đoàn xe vận tải, xe bọc thép, xe tăng, mô tô cuồn cuộn kéo nhau ra mặt trận. Đi ngược lại đoàn xe là hàng đoàn tù binh Ba Lan vừa bị bắt trong các trận chiến đấu. Thần kinh họ bị căng thẳng kèm theo cái đói, họ nặng nề lê bước đi theo số phận khắc nghiệt đã dành cho họ. Nhiều xe cứu thương chở đầy thương binh chạy qua, cả thương binh Đức lẫn thương binh địch. Nhiều trạm kiểm soát dọc đường của lực lượng cảnh sát quân sự được dựng lên cùng với những chướng ngại vật khác tạo ra một sự tắc nghẽn giao thông, đôi khi đã làm cho xe của các vị bộ trưởng cũng phải dừng lại.


Một vài nơi còn thấy rõ các trận địa pháo và máy bay đã để lại vết tích của nó ở vùng nông thôn, bom đạn đã san bằng nhà cửa và làm gẫy gục nhiều cây cối.


Tôi không sao quên được hình ảnh cảng Gơ-đi-ni-a sau khi bị thất thủ. Nhìn thấy toàn bộ khu vực dân cư ở đây bị tàn phá nặng nề, trong tôi nổi lên một ấn tượng vô cùng sâu sắc. Tôi băn khoăn tự hỏi không hiểu sao người Đức lại đưa chiến tranh đến tàn phá những khu vực đông dân cư như thế này? Cho đến nay tôi vẫn chưa hiểu hết khái niệm thế nào là chiến tranh tổng lực! Hàng ngày, chúng tôi phải ra thị sát mặt trận từ 9 giờ sáng đến chiều tối mới trở lại đoàn tàu. Trước khi đi mọi người phải chuẩn bị khẩu phần ăn trên đường như bánh mì cặp thịt, nước chè nóng và cả rượu cô-nhắc để uống với cái rét ngày càng tăng ở bên ngoài. Tôi giao việc chuẩn bị các khẩu phần thức ăn này cho mấy viên chuẩn úy SS.


Cũng có hôm chúng tôi trở về sớm hơn dự định nên các khẩu phần ăn nguội này chưa ai đụng tới. Sáng hôm sau lại phải đưa ra đi từ sớm nên tôi chỉ đủ thì giờ vơ vét những gì còn lại từ tối hôm trước như nửa chai rượu cô-nhắc, hai gối bánh mì và phải đặt chúng ở gần cửa sổ cho khỏi hư hỏng.


Sau 2 giờ ngồi trên xe mui trần, Himmler đề nghị phải kiếm cái gì ăn cho đỡ lạnh. Viên trợ lý Vôn-phơ lấy ở chỗ tôi gói bánh mì rồi cả hai cùng nhai ngấu nghiến một cách ngon lành. Sau khi ăn xong, nhìn thấy gói thứ hai có ít nấm mốc anh ngoài vỏ bánh, mặt Himmler bỗng tái mét và ông ta tìm mọi cách để cho nôn mửa. Tôi rót cho Himmler chút rượu cô-nhắc. Mặc dù không muốn uống nhưng Himmler vẫn phải nhắm mắt nuốt chửng một ngụm đầy. Khi đã dịu đôi chút, Himmler mới nhìn tôi bằng cặp mắt lạnh lùng. Phần mình, tôi đã sẵn sàng chờ đợi thái độ tồi tệ này của ông ta. Himmler nói:

-Thảo nào! Tôi không hề thấy ông ăn một miếng nào cả!

Tôi vội thanh minh và xin lỗi, nhưng cái nhìn của Himmler vẫn chứa đựng một ý nghĩ đen tối, kể cả lúc ông ta cảm ơn khi tôi đưa cho ông cốc rượu để tẩy độc.


Lúc này, quân Đức đã tiến sát đến Warsaw. Chúng tôi phải dùng máy bay để chứng kiến giai đoạn cuối cùng của chiến dịch. Máy bay chúng tôi bay dọc các nhánh cửa đông sông Vit-stuyn-lơ và sông Xen. Phần lớn đất đai vùng này chưa bị bàn tay của thần chiến tranh đụng tới. Sau khi hạ cánh xuống một vùng gần Warsaw, chúng tôi đi kiểm tra hai đoàn tàu bọc thép của Ba Lan nhưng rất tiếc chúng đã bị các xe tăng Xtu-ca của Đức đè bẹp. Tuy vậy Hitler vẫn leo lên cái của bỏ đi ấy để quan sát. Ba bốn quả bom rơi quanh các toa tàu đào thành các hố sâu hút vào lòng đất. Sau khi xem xét đánh giá số lượng đạn găm vào thành tàu, Hitler ra lệnh phải cải tiến bộ phận ngắm của loại tăng Xyu-ca. Quốc trưởng tự tay đo chiều dày của vỏ thép trên toa tàu, xem xét các loại vũ khí và cỡ nòng đại bác trang bị trên tàu. Hitler nhấn mạnh đến những điều đã quan sát được và leo lên mọi nơi làm cho tướng Keitel cũng phải chạy theo. Ông ta vừa bước vừa thở hổn hển, mồ hôi đầm đìa trên trán!


Mo-ren bác sĩ riêng của Hitler cũng ngồi chung với chúng tôi trên chiếc máy bay này. Có lúc thời tiết rất xấu và chính bác sĩ lại bị ốm. Tôi chẳng có cảm tình gì với ông ta nhưng con người ấy vẫn ngồi kia, mặc dù đã tiêm và uống thuốc nhưng trông ông ta vẫn xanh xao thảm hại, vẻ mặt đầy thất vọng, nom hình dáng thương hại. Sau cùng hcúng tôi đi xem các loại pháo của địch. Các sĩ quan báo cáo sức đề kháng của đối phương hết sức yếu ớt. Nhiều mũi tiến công của bộ binh Đức đã chọc sâu vào ngoại vi Warsaw. Pháo binh Đức đang bắn cấp tập gây nên những tiếng nổ liên tục đinh tai nhức óc. Thỉnh thoảng mới có một vài quả đạn pháo Ba Lan rơi xuống gần chỗ chúng tôi nhưng Hitler tỏ ra không hề lưu ý.