Bão thép - Tập 1

[lixeta]

   Vừa tròn một tháng sau khi công bố quyết định thành lập tiểu đoàn 198. Trời đã vào thu, cái nắng không còn gay gắt nữa mà dịu đi nhiều, đã bắt đầu thấy những cơn gió heo may thổi mỗi khi chiều về. Trời khô ráo nên việc thực hiện kế hoạch huấn luyện bổ sung của tiểu đoàn 198 khá thuận lợi. Cho đến hôm nay các khoa mục chủ yếu đã hoàn thành. Công việc còn lại chủ yếu là tiếp nhận lương thực, thực phẩm, khí tài dự trữ và huấn luyện tiếp một số khoa mục bổ trợ.
Sau hơn một tháng quần nhau ngoài bãi xe và trên các thao trường tiểu đoàn trưởng Tân đã giảm được vài cân trọng lượng, khuôn mặt hồng hào hôm nào nay đen sạm và tọp đi trông thấy. Hàm râu quai nón vốn rất đẹp nay cứ tua tủa cái dài, cái ngắn mặc dù ngày nào cũng cạo. Nước da học trò của chính trị viên Tuấn cũng đã được thay bằng nước da rám nắng đầy vẻ phong trần. Đại đội trưởng đại đội 3 cũng đen không thể đen hơn. Đại đội trưởng đại đội 6 cũng gày không thể gày hơn. Còn đại đội trưởng đại đội 9 vốn dĩ được mệnh danh là “cây sào” thì nay trông lại càng khẳng khiu hơn bao giờ hết. Không chỉ cán bộ mà toàn tiểu đoàn anh nào anh nấy trông cứ sắt cả lại. Nhưng được cái không khí trong đơn vị lúc nào cũng vui như Tết. Niềm vui sắp được đi chiến đấu và cái vinh dự được làm người lính tiên phong làm người ta quên đi tất cả.
Sáng nay trung đoàn thông báo: “theo đề nghị của tiểu đoàn, Bộ tư lệnh đã đồng ý cho bộ đội đi phép từ 1 tuần đến 10 ngày, thời gian do đơn vị tự quyết định nhưng phải thu quân trước 30 tháng 9. Tuy nhiên sẽ cho đại đội 3 và đại đội 9 đi trước; đại đội 6 ở lại trông nom, bảo quản trang bị và sẽ giải quyết sau”. Chính trị viên Tuấn phấn khởi lắm, anh cho tìm ngay tiểu đoàn trưởng Tân về để hội ý. Vừa trông thấy Tân về đến nhà Tuấn đã hồ hởi:
- Anh Tân ạ! Tôi vừa nhận được thông báo của trung đoàn: Bộ tư lệnh đã đồng ý cho anh em ta đi phép.
Tân Râu cười hề hề:
- Các “cụ” nhà ta cũng tâm lý thật đấy! Ông thấy tôi “đoán mò” có chính xác không? Hoàn thành kế hoạch huấn luyện bổ sung rồi mà ta vẫn còn một tuần cơ động.       
Chính trị viên Tuấn cũng phấn khởi:
- May đấy! Bây giờ ta hoàn toàn có thể chủ động được kế hoạch rồi. Trên cho hai đại đội 3 và 9 đi trước, đại đội 6 ở lại trông doanh trại và xe pháo. Thời gian nghỉ trên cho từ một tuần đến 10 ngày, thời gian đi do ta quyết định nhưng phải thu đủ quân trước 30 tháng 9. Vậy anh thấy giải quyết lúc nào là thích hợp nhất, hôm nay đã là ngày 19 rồi!
Tân Râu nheo mắt cười ý nhị:
- Chắc “bố cu” cũng nóng máy lắm rồi hả? Đùa tý thôi, nếu trên đã cho phép như thế thì ta cũng nên tận dụng tối đa thời gian cho anh em nghỉ. Rất may là các nội dung huấn luyện chủ yếu đã xong nên theo tôi ngày mai cho anh em chuẩn bị, bàn giao trang bị cho đại đội 6, ngày kia cho anh em đi.
Chính trị viên Tuấn hơi ngần ngừ một lát rồi mới nói:
- Dưới các đơn vị thì thế là được rồi nhưng...
Tân Râu cướp lời:
- Còn chỉ huy tiểu đoàn chứ gì? Các anh ở xa cứ đi trước đi, tôi ở Hà Nội đây về cũng gần, khi nào các anh lên tôi tranh thủ vù về vài ngày là được.
- Vậy thì tôi cho triệu tập các đơn vị lên phổ biến kế hoạch ngay anh nhé!- Chính trị viên Tuấn hăm hở.
- Nhất trí! Nhưng liệu ta có đảm bảo được 100% quân số có mặt đúng ngày quy định không anh?- Tiểu đoàn trưởng Tân đặt câu hỏi.
Chính trị viên Tuấn trả lời rất tự tin:
- Tất nhiên mọi việc đều có thể xảy ra nhưng tôi tin ở anh em mình. Anh thấy đấy, hàng tháng trời nay quần quật không nghỉ mà không ai kêu ca, phàn nàn. Không khí đơn vị lúc nào cũng hừng hực, hừng hực. Tất nhiên tôi cũng sẽ nhắc nhở các đơn vị có biện pháp giáo dục, động viên anh em trước khi đi phép nhưng tôi luôn tin vào bản lĩnh của anh em mình.
Tiểu đoàn trưởng Tân gật đầu:
- Tôi thì tôi cũng tin nhưng ở đời ai học được chữ ngờ nên ta vẫn cứ phải thận trọng là hơn.

Cái tin được đi phép đã được phổ biến đến tất cả cán bộ, chiến sĩ trong tiểu đoàn vào cuối buổi sinh hoạt tối hôm ấy. Ngay lập tức không khí buổi sinh hoạt sôi động hẳn lên. Tiếng xuýt xoa, tiếng xì xào trêu chọc lẫn nhau cứ râm ran hết chỗ này đến chỗ khác. Ở đại đội 9 chính trị viên Vũ Anh Tú phải đứng hẳn dậy vỗ hai tay vào nhau và cao giọng:
- Đề nghị các đồng chí trật tự!
Thấy chính trị viên có vẻ bực mình trật tự lập tức được vãn hồi. Đợi cho tiếng ồn dứt hẳn Tú mới trở lại giọng nói khoan thai, mềm mỏng thường ngày:
- Thưa các đồng chí! Có thể nói đây là sự quan tâm rất sâu sắc của các thủ trưởng cấp trên đối với anh em chúng ta. Giữa lúc nước sôi lửa bỏng như thế này mà cấp trên vẫn cho chúng ta đi phép về thăm gia đình. Vì vậy chúng ta cũng cần phải suy nghĩ và hành động thế nào để đền đáp lại sự quan tâm ấy. Tôi nghĩ rằng thiết thực nhất là chúng ta phải đảm bảo trả phép đúng hạn, ngoài ra khi đi đường và ở nhà phải đảm bảo an toàn tuyệt đối, chấp hành đúng chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và các quy định của địa phương.
Tiếng ồn ào lại nổi lên, từ chỗ của mình Tú cũng nghe thấy ai đó xì xào: “đã được về thì dại gì mà chậm phép”, “tớ là cứ đi trước một ngày cho chắc”, chỗ kíp xe 567 ngồi nghe rõ tiếng Hòa: “phen này chỉ có lão Nhã là sướng thôi”... Vỗ vỗ hai bàn tay vào nhau và chờ cho tiếng ồn ào lắng xuống chính trị viên Tú mới hơi cao giọng:
- Về phía cấp trên cũng như chúng tôi rất tin tưởng vào các đồng chí. Các đồng chí đều là những người được lựa chọn mới vinh dự có mặt ở đơn vị xe tăng đầu tiên vào chiến trường. Chúng tôi rất mong toàn thể các đồng chí xứng đáng với lòng tin ấy- Đột nhiên anh cao giọng hẳn lên- Thế nào, có đảm bảo trả phép đúng hạn không?.
- Có!- Mấy chục cái họng cùng gào lên hết cỡ.
Chính trị viên Tú cười hiền lành:
- Các đồng chí đã hứa như vậy thì chúng tôi tin. Còn bây giờ mời đồng chí đại đội trưởng phổ biến kế hoạch công tác.
Từ chỗ ngồi đại đội trưởng Nghi đứng dạy, bóng anh được ngọn đèn bão hắt thành một vệt dài lên vách. Đợi cho tiếng xì xào ngừng hẳn Nghi mới từ tốn:
- Báo cáo toàn thể các đồng chí! Về thời gian đi phép cấp trên quy định tất cả chúng ta được đi phép từ ngày kia, tức là 20 tháng 9 cho đến 21 giờ ngày 29 tháng 9 phải có mặt. Những trường hợp các đồng chí quê ở Cao Bằng, Bắc Cạn chúng tôi đã đề nghị cấp trên giải quyết thêm một vài ngày nhưng chưa được trả lời cụ thể. Vì vậy kế hoạch công tác ngày mai như sau: sáng mai chúng ta bàn giao trang bị cho đại đội 6. Chiều mai nhận giấy phép, thanh toán tiêu chuẩn với nhà bếp và làm công tác chuẩn bị cá nhân. Sáng ngày kia các đồng chí sẽ bắt đầu được nghỉ. Ban chỉ huy chỉ có một yêu cầu như đồng chí chính trị viên đã nhắc: tất cả chúng ta phải trả phép đúng thời gian quy định, đi đường và ở nhà phải đảm bảo tuyệt đối an toàn. Ngoài ra, những trang bị đã được cấp phát để đi chiến đấu các đồng chí phải đảm bảo 100%, sau khi lên đơn vị đại đội sẽ tổ chức kiểm tra, nếu đồng chí nào thiếu sẽ bị kỷ luật. Các đồng chí còn hỏi gì nữa không?
- Hết!- Tiếng trả lời đồng thanh như một tiếng reo.
- Các đồng chí nghỉ!- Đại đội trưởng Nghi kết thúc buổi sinh hoạt.
Chỉ đợi có thế căn nhà đã ồn lên như chợ vỡ. Từng toán, từng toán xúm lại bàn tán, cãi cọ, trêu chọc nhau chí chóe. Kíp xe 567 như thường lệ rút về góc của mình, Nhã vẫn trầm lặng như mọi ngày nhưng trong đầu anh đang cố trấn tĩnh để tính toán đến một lô những công việc cần làm trong nội nhật ngày mai: cái cần thiết nhất là giấy giới thiệu của đơn vị về địa phương chứng nhận chưa xây dựng gia đình và đề nghị cho phép đăng ký kết hôn. Cũng may anh đã nộp lý lịch của Hiền cho chi bộ và đơn xin xây dựng gia đình cho thủ trưởng đơn vị từ mấy tháng trước. Một cái may nữa là đã kịp viết thư về nhà báo trước nên nếu thuận buồm, xuôi gió thì trong 10 ngày phép tới việc cưới vợ của anh sẽ xong. Hòa đen hôm nay khác hẳn mọi ngày, cái mồm liến láu như bị dính nhựa mít, cậu ta ngồi ỉu xìu nhìn mọi người bàn tán, tất bật mà chẳng thèm tham gia lấy một câu, chắc cu cậu đang có những toan tính gì đấy rất hệ trọng. Cân và Thắng thì đang xuýt xoa trước mấy tấm ảnh mà chiều nay họ mới tranh thủ đi lấy về. Gí từng tấm ảnh vào sát ngọn đèn dầu Thắng hí hửng:
- Anh Nhã, anh Hòa lại mà xem này! Trông anh Cân đẹp trai chưa?.
Cân xấu hổ lúng búng:
- Đẹp gì mà đẹp!
Nhã ghé mắt nhìn sang cũng xuýt xoa:
- Hiệu ảnh này chụp đẹp đấy! Trông cái là biết ngay thằng nào ra thằng nào.
Hòa ngó vào một tý rồi buông thõng:
- Bọn cám hấp! Đội mũ xe tăng mà lại đứng ở công viên Thống Nhất chụp ảnh. Thằng nào xui bọn mày thế?
Thắng xịu mặt:
- Mình là lính xe tăng, đội mũ xe tăng đứng ở đâu mà chả được.
Cân gật đầu công nhận:
- Cậu Hòa nói đúng! Nhưng tại thằng Thắng này nó say sưa quá, chỗ nào cũng đội mũ tớ cản chả được.
Nhã dàn hòa:
- Thế là đẹp rồi! Có bức ảnh như thế này đem về nhà tặng gia đình, tặng bạn gái là quý rồi còn gì.
Hòa quay sang Nhã:
- Thế còn ông? Lần này về sẽ dứt điểm chứ?
Nhã xác nhận:
- Nếu không có gì đặc biệt tớ sẽ giải quyết dứt điểm lần này. Mà không! Dù kiểu gì cũng phải dứt điểm. Các cậu cố gắng về dự với tớ nhớ!
Cả bọn lặng đi, mãi sau Cân mới nhỏ nhẹ:
- Bọn tớ sẽ cố gắng nhưng cậu cũng phải thông cảm, mỗi thằng một tỉnh mà bây giờ đi lại khó khăn quá.
Suy nghĩ một lát Thắng hăng hái:
- Để em về cho. Hồi học xong lái xe bọn em đã được tranh thủ mấy ngày, lần đó em cũng đã xác định với gia đình là sẽ đi chiến trường ngay. Em đang định không đi phép đợt này để ở lại học thêm một ít về chuyên môn nhưng nếu không có ai về dự đám cưới anh Nhã thì em sẽ về.
Nhã cảm động:
- Thế thì tốt quá nhưng theo tớ cậu cũng nên về qua nhà một tý, bọn mình đi thế này chưa biết bao giờ mới được ra...
Cân và Hòa cũng hùa theo:
- Ý định của cậu thế cũng tốt nhưng nên về nhà động viên các cụ một chút.
Thắng vẫn khăng khăng:
- Không! Em đã quyết rồi. Bố mẹ em còn trẻ khỏe, người yêu thì chưa có, về nữa mẹ em lại khóc lóc sợ mình đi không được. Mà lần vừa rồi em đã tuyên bố chia tay tất cả, khi nào chiến thắng mới trở về nên bây giờ lại về nữa thì cũng ngại. Còn một lẽ nữa là dạo trước ở đoàn huấn luyện em chỉ được học xe T34, xe này mới chỉ được giới thiệu sơ qua. Từ hồi về đây cũng tìm hiểu chưa được nhiều lắm nên em định trong mấy ngày phép ở đây sẽ tập trung học hỏi để có thể làm chủ được nó.
Đúng lúc đó cậu công vụ đại đội xuống gọi Nhã lên ngay phòng chính trị viên. Hòa phỏng đoán:
- Chắc trên đồng ý cho cậu lấy “rợ buộc chân” rồi.
Quả như vậy, chỉ mấy phút sau Nhã đã trở về vội đến nỗi suýt vấp vào bậu cửa. Dưới ánh sáng bập bùng của ngọn đèn dầu cả khuôn mặt đen kịt chỉ thấy hai con mắt và chiếc răng vàng sáng lấp lánh. Cả bọn xúm lại xem mấy tờ giấy Nhã cầm trên tay: nào là giấy chứng nhận chưa kết hôn lần nào, nào là giấy giới thiệu kính gửi ủy ban nhân dân xã đề nghị cho đăng ký kết hôn v.v... Thắng ngẩn mặt ra:
- Sao lấy vợ mà cũng nhiêu khê thế nhỉ? Phải bao nhiêu loại giấy tờ thế này cơ à? Phiền phức thế thì em chả lấy vợ nữa!
Cân và Hòa ôm nhau cười:
- Cứ đợi đấy! Rồi đến lúc được cưới vợ lại khóc rống lên: “biết sướng thế này thì em lấy vợ từ lúc lên mười”.
   Nhã đút mớ giấy tờ vào cái túi giấy bóng rồi cho vào túi áo ngực, cài nút áo cẩn thận rồi mới quay sang Hòa:
   - Thế nào? Cậu có định về xóm Mới không đấy?
   Hòa đáp không cần suy nghĩ:
   - Tớ đã nói với cậu rồi. Không về là không về!
   Cân nhỏ nhẹ:
   - Sao cậu cố chấp thế? Nếu đã định thế thì yêu người ta làm gì cho khổ?
   Hòa vẫn khăng khăng:
   - Chính vì tớ không muốn để người ta khổ nên mới dứt khoát thế này. Thực ra mình hoàn toàn nghiêm túc, nếu ở ngoài này thêm một thời gian nữa sẽ tính chuyện cưới Thu. Nhưng bây giờ đi như thế này tốt nhất là chia tay khi chưa có gì thật là sâu nặng.
   Nhã vẫn kiên trì:
   - Thế cậu tưởng chia tay thế người ta không đau khổ sao?
Hòa gắt:
- Đã bảo thôi đi mà! Tớ đi ngủ đây!
Hòa chui ngay vào màn kéo cái vỏ chăn trùm đầu. Cả xe không ai nói thêm gì nữa và cũng chuẩn bị đi ngủ.

[lixeta]

   Công việc bàn giao doanh trại, xe pháo chỉ trong vòng hai tiếng đã xong. Đã lường trước tình huống này nên tiểu đoàn đã đề nghị và được trung đoàn đồng ý cho anh em đi phép ngay từ buổi chiều. Sau bữa liên hoan nhẹ buổi trưa bộ đội đã í ới chia tay nhau ra đón xe ngoài quốc lộ. Cả khu doanh trại mọi ngày lúc nào cũng đông vui, nhộn nhịp giờ trở nên vắng hoe.
Đi kiểm tra sơ bộ một vòng về tiểu đoàn trưởng Tân mới giở tấm bản đồ và bản kế hoạch hành quân từ Bộ tư lệnh gửi xuống để nghiên cứu. Đúng ra cấp nào hành quân thì cấp đó phải làm kế hoạch nhưng đây là trường hợp đặc biệt: là đơn vị xe tăng đầu tiên vào chiến trường, trong khi hệ thống đường sá và mọi vấn đề bảo đảm cho cuộc hành quân ... chỉ huy tiểu đoàn đều chưa nắm được nên Bộ tư lệnh chỉ thị cho phòng tham mưu binh chủng xây dựng kế hoạch hành quân cho tiểu đoàn. Mặc dù đã nhận được gần một tuần nay nhưng búi xùi xùi vì chạy theo kế hoạch huấn luyện bổ sung và trăm thứ công việc khác nên Tân cũng chưa kịp xem. Chỉ đến hôm nay khi đã hoàn thành nội dung huấn luyện, bộ đội đã đi phép anh mới có thời gian “sờ” đến nó.
Giở tấm bản đồ ra bàn, đặt tập kế hoạch xuống bên cạnh nhưng đầu óc Tân chưa tập trung để nghiên cứu ngay được. Mặc dù chưa đọc dòng nào nhưng anh biết chắc chắn rằng đây là một nhiệm vụ cực kỳ khó khăn và còn tiềm ẩn nhiều bất ngờ mà những người lập kế hoạch chẳng bao giờ nghĩ tới. Thực ra trong cuộc đời chinh chiến hơn hai chục năm qua đây không phải là lần đầu Tân phải hành quân đường dài. Hồi năm 1949 sau khi tốt nghiệp khóa 4 Trường Lục quân anh đã cùng hơn hai mươi đồng đội làm một hành trình xuyên Việt. Đoàn của anh xuất phát từ Thái Nguyên, sáu tháng sau mới đến đích tận mũi Cà Mau. Phương tiện hành quân chủ yếu là đôi chân đi bộ, cũng có đoạn đi nhờ được ô tô, thuyền đánh cá và cả... xe goòng. Hồi ấy quân Pháp đã giăng kín khắp nơi nên đường hành quân cứ phải luồn lách hết lên rừng lại xuống đồng bằng, có khi phải ra cả biển. Mọi sự chỉ biết trông cậy vào sự thông thạo của người dẫn đường. Có lần ở Quảng Trị đoàn của anh được người dẫn đường cho ngủ lại ở một ngôi làng đã bị bỏ trống. Mệt quá nên đặt lưng xuống là anh em ngủ ngay. Sáng ra mới thất kinh khi thấy chỗ mình ngủ chỉ cách đồn địch chưa đầy cây số, đứng ở đó còn nhìn rõ thằng lính bồng súng đứng gác trên tháp canh đang phì phèo hút thuốc. Thế là thày trò cùng nhau lẳng lặng rút cho xa rồi tìm đường khác để vòng tránh. Bảo đảm ăn uống, sinh hoạt cũng đơn giản, mỗi anh đã có túi gạo vắt vai để dự phòng còn chủ yếu là dựa vào dân. Đoàn cũng được phát một ít tiền nhưng chủ yếu là mua hàng dự trữ. Kể ra đó cũng là một chuyến đi dài nhưng nhớ lại thấy mọi cái thật nhẹ nhàng, đơn giản. Nó khác hẳn với cuộc hành quân sắp tới của anh và đơn vị của anh. Đúng là lần này các anh được hành quân bằng cơ giới nhưng chắc chẳng nhẹ nhàng, đơn giản như lần trước.
Chú mục vào đường chì đỏ trên tấm bản đồ Tân hiểu rằng đơn vị của anh lúc đầu sẽ hành quân theo những con đường chiến lược trục Bắc- Nam. Khi đến Quảng Bình sẽ vượt Trường Sơn sang Lào để tiếp tục đi xuống phía Nam và sẽ tập kết ở khu vực đường Chín. Quãng đường hành quân khoảng trên dưới 1.000 ki- lô- mét. Đã từng được đào tạo về chỉ huy xe tăng ở Liên Xô Tân hiểu rằng đây là một giải pháp “bất đắc dĩ” mà cấp trên của anh phải lựa chọn. Thời gian học ở nhà trường được tìm hiểu nhiều về lịch sử quân sự anh đã biết trong tất cả các cuộc chiến tranh có dùng đến xe tăng thì chưa ở đâu và chưa bao giờ người ta cho xe tăng hành quân bằng xích một khoảng cách lớn như vậy! Nhưng không làm như vậy thì xe tăng sẽ không thể có mặt ở chiến trường miền Nam. Và đơn vị của anh sẽ là đơn vị được lựa chọn để làm cái điều mà người ta chưa bao giờ làm ấy. Nghĩ đến đây anh càng thấy trọng trách đặt lên vai anh cùng đồng đội thật là nặng nề. Nếu hành quân thắng lợi và chiến thắng trong trận đầu ra quân sẽ mở ra một trang mới cho sự trưởng thành của lực lượng tăng thiết giáp cũng như việc sử dụng tăng thiết giáp ở chiến trường miền Nam. Còn nếu trục trặc... anh chẳng dám nghĩ đến nữa. Chả thế mà chỉ một tiểu đoàn đi chiến đấu mà cả binh chủng phải tập trung chuẩn bị.
Lần giở tập kế hoạch Tân thấy giật mình vì khối lượng vật tư, khí tài sẽ được huy động bảo đảm cho tiểu đoàn anh- những hơn 50 tấn. Kể cũng phải thôi, 22 chiếc xe tăng với tổng trọng lượng hơn 300 tấn hành quân hàng nghìn ki- lô- mét thì lượng khí tài ấy chưa chắc đã đủ. Nhưng bản thân các anh phải tự “cõng” hơn 20 tấn, như vậy mỗi xe sẽ phải mang hơn 1 tấn khí tài, lại còn 2 phuy dầu dự trữ, lại còn lương thực, thực phẩm và bao nhiêu thứ quân trang, quân dụng khác nữa. Vậy liệu có bơi được không? Tân vội giở sổ tay ghi mấy chữ: “Một số việc phải làm tiếp” rồi xuống dòng gạch một gạch đầu dòng: “Phải chất tải lên xe và bơi thử”. Chợt nhớ ý kiến của tư lệnh hôm ông đi kiểm tra tập lái anh gạch tiếp một cái gạch đầu dòng và ghi thêm: “Hàn giá ngụy trang ống xả”.
Giở tiếp bản kế hoạch và đối chiếu với bản đồ Tân nhận thấy việc phân chia cung, chặng hành quân nhìn chung là hợp lý, anh nghĩ bụng: “chắc phòng tham mưu đã có kinh nghiệm tổ chức hành quân cho tiểu đoàn M77 hồi năm ngoái rồi”. Tuy nhiên, năm nay địch đánh phá mạnh hơn nên không biết có thực hiện được đúng kế hoạch không. Lật trang tiếp theo anh đọc kỹ phần “Dự kiến một số tình huống có thể xảy ra và cách xử trí”. Đúng là đã có một số kinh nghiệm nên phần này được chuẩn bị khá kỹ càng: từ trục trặc kỹ thuật đến cứu kéo xe khi bị lầy, bị đổ. Từ địch đánh vào đội hình hành quân, trú quân đến việc bị chia cắt đội hình, rồi lái qua sông bị trôi, rồi có người bị hy sinh, bị thương... thì xử trí ra làm sao v.v... Tân lật sổ gạch đầu dòng thứ ba: “Cho nghiên cứu kỹ phần cách xử trí các tình huống xảy ra trên đường hành quân”.
Xem đến phần tổ chức đội hình hành quân Tân chợt phát hiện ra một vấn đề: như vậy, thực chất có thể coi đây là cuộc hành quân của hai đại đội độc lập. Mọi vấn đề về tổ chức chỉ huy đều do đại đội tiến hành, còn cán bộ trung đoàn, tiểu đoàn chỉ giữ vai trò cố vấn, chỉ đạo vì vậy sẽ đòi hỏi cao hơn rất nhiều đối với đội ngũ cán bộ đại đội. Tân lại lật sổ tay ghi thêm dòng chữ: “hội ý cán bộ, thảo luận kỹ về kế hoạch hành quân”.
Đã nghe tiếng bóng nảy bình bịch cùng tiếng hò reo í ới ngoài sân. Tân liếc nhìn đồng hồ: đã gần 5 giờ chiều, anh cẩn thận gấp tấm bản đồ và tập tài liệu cho vào cặp rồi cởi nhanh bộ quần áo ngoài lao về phía sân bóng.

[lixeta]

  Phải gần trưa hôm sau Nhã và Thắng mới về đến nhà. Quãng đường có hơn 100 ki- lô- mét mà phải đi mất ba chặng xe. Ba lần phải chen chúc thục mạng để mua vé, lên xe toàn đứng lò cò một chân. Nhã bảo: “Thế là may đấy! Nếu không có hai cái giấy phép của bộ đội được ưu tiên thì có khi đến tối mới về được”. Thấy Nhã về lại có cả một anh bộ đội “đại diện cho đơn vị” cùng về mẹ Nhã vui lắm, bà bảo:
- Ở nhà đã sang nói chuyện sơ sơ với bên kia rồi. Bên ấy cũng đã đồng ý, chỉ đợi anh về là tiến hành thôi. Bây giờ anh em cứ tắm rửa đi rồi ăn cơm. Trưa nay sẽ mời các ông bà trong họ sang để bàn bạc. Thế anh được nghỉ mấy ngày?
Nhã vội thưa:
- Dạ, con được nghỉ 10 ngày. Nhưng nếu trừ ngày đi thì chỉ còn 9 ngày thôi.
Mẹ Nhã cười rõ tươi:
- Thời chiến được như thế là quý lắm rồi.
Cả nhà vừa ăn cơm xong thì mấy ông bác, ông chú Nhã đã đến. Sau khi nghe Nhã báo cáo tình hình ông trưởng họ đứng lên trịnh trọng:
- Về việc này khi anh có thư về mẹ anh đã có nhời với chúng tôi. Trong họ cũng đã bàn bạc và cũng đã sang trao đổi với bên kia. Cả hai bên đã sơ bộ trao đổi với nhau là thông cảm với hoàn cảnh bộ đội thời chiến nên có thể bỏ qua một số thủ tục. Vậy ta có thể thống nhất thế này: ngay chiều nay anh Nhã phải tranh thủ đến ủy ban trình giấy và báo cáo để người ta cho phép đăng ký kết hôn, sau đó sang báo cáo với ông bà bên ấy ý định của mình. Bên ấy mà đồng ý thì ngày mai sẽ tiến hành lễ ăn hỏi ngay, sau đó hai ba ngày sẽ tiến hành lễ cưới. Nếu làm được như thế thì anh chị cũng được ở với nhau được gần một tuần. Anh thấy như thế có được không? 
Nhã vội đứng dạy:
- Dạ, nếu được như thế thì tốt quá!
Quay sang mẹ Nhã ông hỏi:
- Thế việc chuẩn bị của nhà mình đến đâu rồi?
Mẹ Nhã lẩm nhẩm tính toán một lát rồi mới khẽ khàng:
- Thưa các ông, các bác! Nhờ cháu có đánh thư về trước nên nhà cũng đã chuẩn bị được một số thứ rồi. Lợn đã sẵn trong chuồng một con gần 40 cân. Gạo tẻ gạo nếp, chè Thái đã chuẩn bị đủ cả. Trầu cau thì đã dặn trước nhà Mãi xóm trên. Chỉ phải cái bánh kẹo và thuốc lá khó mua quá nên chưa chuẩn bị được bao nhiêu.
Nhã hồ hởi:
- May quá! Khi biết con về đợt này sẽ xây dựng gia đình đơn vị con có giải quyết cho một “tút” thuốc lá và hai cân kẹo.
Mẹ Nhã lườm con một cái:
- Thế thì thấm vào đâu!
Ông trưởng họ ngắt lời:
- Thôi! Thế là quý lắm rồi, chỉ có bộ đội người ta mới chu đáo thế thôi bà ạ. Đang thời chiến mà người ta còn quan tâm cho cả người về đại diện đơn vị, lại còn có cả quà nữa. Mà bây giờ thực hiện “đời sống mới”, có muốn làm to xã người ta cũng không cho làm đâu. Vậy trước hết ta tập trung lo cho lễ hỏi đã, còn chuẩn bị cho lễ cưới thì tính sau, thiếu đâu vay mượn tạm để cho xong việc đã.
Có tiếng kẻng vang lên ngoài đầu ngõ, ông trưởng họ đứng dạy:
- Đã đến giờ đi làm đồng buổi chiều rồi đấy. Bây giờ anh Nhã ra ủy ban và sang bên ấy đi, chúng tôi đi làm đã. Kết quả thế nào tối nay anh báo cáo lại để tôi còn cắt đặt mọi việc. Còn thím lên bảo nhà Mãi nó hạ cho buồng cau và hái trầu đi là vừa. Nào các ông, ta đi làm đi chứ không ông đội trưởng lại trừ điểm đấy.
Dứt lời ông kéo mấy người cùng đi. Đợi mọi người đi khỏi mẹ Nhã mới bảo con:
- Con sang bên ấy nói kheo khéo vào nhé! Người ta có con gái lớn gả chồng thế nào cũng muốn làm cho đàng hoàng. Mà hoàn cảnh nhà mình thế này nếu bên ấy thách cao quá sợ rằng không lo nổi.
Nhã cười rất tự tin:
- Mẹ cứ yên tâm đi! Bọn con yêu nhau đã lâu và bên ấy cũng rất thông cảm rồi. Thắng đi với tớ nhé!
Lần đầu tiên được tham dự vào chuyện này cái gì cũng làm Thắng bỡ ngỡ, lại còn được phong là đại diện đơn vị cu cậu chẳng biết ăn nói ra làm sao đành lặng thinh từ đầu đến cuối. Đến lúc nghe Nhã rủ đi Thắng mới rụt dè lên tiếng:
- Được! Em đi với anh nhưng anh phải “đính chính” đi chứ: em làm sao đại diện cho đơn vị được.
Nhã bật cười:
- Thì cứ nói thế cho oai, có mất gì đâu?
Thắng lo lắng:
- Nhưng hôm cưới người ta bắt phát biểu ý kiến thì em biết ăn nói thế nào?.
Nhã lại cười:
- Cứ yên tâm đi! Hôm nọ anh Tú chính trị viên đã hứa với tớ là sẽ có mặt trong lễ cưới rồi. Khi nào định được ngày cưới tớ chỉ cần điện báo về nhà anh ấy là anh ấy sẽ lên ngay.
Hai anh em mượn chiếc xe đạp của bà chị họ đèo nhau lên xã. Con đường làng gập ghềnh đầy vết chân trâu và bánh xe cải tiến nên Nhã cứ loạng choạng suýt ngã mấy lần. Bọn trẻ con trong làng cứ chỉ trỏ hai anh em mà xì xào: “anh Nhã lái xe tăng mà lại không biết đi xe đạp” làm Thắng bật cười. Công việc ở xã hóa ra rất đơn giản. Sau khi xem xong giấy tờ ông chủ tịch đồng ý ngay: “lúc nào cậu đến đăng ký cũng được, nếu ban ngày bận thì tối vào nhà tớ”. Nhưng khi Nhã đứng lên định ra về thì ông giữ lại và dặn: “bây giờ địa phương đang phát động xây dựng đời sống mới, cậu là bộ đội, lại là đảng viên nên phải gương mẫu, làm vừa vừa thôi nhá!”. Cảm ơn ông chủ tịch dễ tính hai anh em lại lên xe về nhà Hiền.
Không biết có phải có “thần giao cách cảm” hay không mà khi mới vào đến đầu ngõ đã thấy Hiền đứng đợi. Chắc vì có Thắng nên hai anh chị chào hỏi nhau như người dưng:
- Anh mới về à?
Nhã dựng chân chống xe đạp xong mới trả lời:
- Ừ! Anh về lúc gần trưa. Đây là Thắng, cùng xe với anh.
Hiền thẹn thùng, mắt nhìn xuống đất:
- Em chào anh ạ!
Thắng thật thà:
- Không! Em còn ít tuổi lắm, chị cứ coi em như em của anh Nhã thôi.
Nhã gật đầu:
- Đúng đấy! Thắng mới nhập ngũ đầu năm nay mà. Thày có nhà không em?
Hiền vẫn nhìn xuống đất:
- Thày đang đợi anh đấy! Anh vào đi!
Nhã đợi Hiền đi trước rồi dắt xe đạp đi theo. Vừa đến sân Hiền chạy tọt ngay vào bếp. Nhã nhẹ nhàng dựng chân chống xe đạp rồi rón rén bước lên thềm. Trong nhà bố Hiền đang ngồi trầm ngâm trên bộ tràng kỷ, trước mặt là bộ ấm chén tuy đã cũ nhưng sạch bong. Trông ông có vẻ hơi đạo mạo như kiểu ông đồ. Nhã rụt dè:
- Con chào thày ạ!
Ông cụ ngẩng lên, nét mặt vẫn không hề thay đổi:
- Anh Nhã về đấy à? Vào uống nước!
Nhã kéo Thắng cùng vào, anh lúng túng giới thiệu:
- Thưa thày, đây là Thắng cùng đơn vị với con ạ!
Nét mặt bố Hiền đã hơi tươi lên:
- Thế à? Anh về thăm quê chúng tôi thật quý hóa quá. Hai anh em ngồi chơi xơi nước.
Bố Hiền cẩn thận lật hai chiếc chén lên, tráng chén bằng nước sôi rồi mới rót  nước ra, hương chè Thái nhẹ nhàng lan tỏa. Thấy ông cứ trầm trầm Nhã càng lúng túng. Sau khi khép nép ngồi xuống ghế anh đưa hai tay bưng chén nước lên rồi lại đặt xuống mấy lần mới cất được tiếng:
- Hôm nay thày không đi làm ạ?
Vừa dứt lời Nhã đã biết ngay là mình hớ. Hiền chả cho anh biết hôm nay bố ở nhà đợi mình là gì. Câu hỏi của Nhã làm cho bố Hiền đâm lúng túng:
- À...! Hôm nay nhà có tý việc nên tôi nghỉ buổi chiều.
Không biết có chủ định không nhưng Thắng “tồ” lại là người giải nguy cho cả hai ông con. Cầm chén nước lên vừa nhấp một ngụm cậu ta đã nức nở:
- Ôi! Chè của bố ngon quá, quê con là quê chè mà ít khi con thấy loại chè ngon thế này. Vừa được nước, vừa được hương, chát mà lại ngọt, uống thật có hậu.
Mặt bố Hiền tươi hẳn lên:
- Thế anh quê ở đâu ta mà sành chè vậy?
Thắng vẫn bô bô:
- Con quê Phú Thọ rừng cọ, đồi chè mà bố. Từ bé con đã phải hái chè, sao chè nên cũng biết một ít về chè.
Ông bố Hiền vui vẻ:
- Thảo nào anh sành vậy. Nói thật, nhiều người uống chè thì uống đấy nhưng có biết chè ngon hay dở thế nào đâu. Đây là chè Thái đấy, tôi phải nhờ người quen công tác ở trên ấy mua cho mới được thế này chứ nếu mua ngay ở đây thì cũng chỉ hơn chè “chín hào ba” một tý thôi.
Câu chuyện về chè giữa bố Hiền và Thắng càng sôi nổi thì Nhã lại đâm lo lo, anh vốn chẳng biết gì về chè cháo cả. Không biết ông cụ chê ai hay là chê khéo mình đây. Nhưng có vẻ không phải thế, chắc là chả mấy khi gặp được người hiểu biết về chè như Thắng nên tự nhiên dốc bầu tâm sự mà thôi. Cũng may nhờ có chuyện chè cháo nên không khí cuộc gặp trở nên thân mật, tự nhiên hơn. Hiền có vẻ sốt ruột nên cứ đứng sau cánh cửa ra hiệu cho Nhã “đặt vấn đề” đi. Đợi cho hai đệ tử của môn “chè học” bớt say sưa Nhã mới ngập ngừng chuyển chủ đề:
- Thưa thày! Đợt này con được về phép để chuẩn bị đi chiến đấu, con định...
Bố Hiền có vẻ đã dễ dãi hơn:
- Tôi biết rồi! Hôm trước bên nhà cũng đã sang đây thưa chuyện. Thế anh được nghỉ mấy ngày?.
Nhã mừng rỡ vì thấy cụ chủ động đặt vấn đề, anh vội trả lời ngay:
- Dạ! Con được nghỉ mười ngày, trừ ngày đi còn chín thôi ạ.
Bố Hiền lẩm nhẩm tính toán một lúc rồi mới hỏi:
- Thế ý anh định thế nào?
Bây giờ Nhã đã bình tĩnh hơn:
- Vì thời gian nghỉ phép có hạn nên con định trong đợt này nếu thày mẹ cho phép thì chúng con sẽ xây dựng gia đình với nhau. Vừa rồi bên nhà con cũng đã hội ý, nếu thày mẹ đồng ý thì ngày mai nhà con sẽ sang ăn hỏi em Hiền, sau đó hai ba ngày thì sẽ tiến hành lễ cưới.
Vẻ trầm ngâm ông đồ lại trở lại trên khuôn mặt bố Hiền, ông từ tốn:
- Mặc dù rất thông cảm với điều kiện thời chiến của các anh nhưng “đất có lề, quê có thói” có nhiều cái ta không thể bỏ được. Họ nhà tôi lại to, bên ngoại thì ở xa, Hiền lại là con gái lớn nên đám cưới cũng phải đàng hoàng không thể úi xùi được. Còn về phía anh nữa, là cán bộ đảng viên mà một thân, một mình về cưới vợ thế thôi ư?  Lại còn địa phương nữa, liệu người ta có đồng ý cho không?.
Càng nghe ông nói mặt Nhã càng tái đi, anh lúng túng như gà mắc tóc chưa biết làm sao thì thật may Thắng lại gỡ bí:
- Bố ạ! Đơn vị con biết anh Nhã về cưới vợ trong đợt này đã có giấy giới thiệu về ủy ban xã đề nghị họ giúp đỡ tạo điều kiện cho anh ấy và chị Hiền đăng ký kết hôn, lại còn có cả giấy chứng nhận anh Nhã chưa xây dựng gia đình lần nào. Các thủ trưởng đơn vị còn hứa sẽ về dự đám cưới và còn cử con về trước để giúp anh Nhã đấy chứ ạ. 
Bố Hiền bật cười:
- Thế anh giúp được gì nào?
Thắng vẫn bô bô:
- Cái gì con cũng làm được, cứ cái gì anh Nhã bảo con làm là con làm thôi.
Được đà Nhã lúng búng:
- Thôi thì thày thương chúng con. Chúng con yêu nhau đã lâu mà đợt này con đi chắc cũng lâu mới ra nên thày mẹ thông cảm.
Bố Hiền lại lẩm nhẩm bấm đốt ngón tay tính toán rồi tuyên bố một cách dứt khoát:
- Thôi được rồi! Thông cảm cho hoàn cảnh bộ đội thời chiến nên tôi đồng ý. Anh về thông báo với bên ấy thế này: đúng 12 giờ trưa ngày mai mang lễ hỏi sang đây. Lễ lạt thế nào tùy tâm nhưng cũng phải để cho tôi có cái gì đó báo cáo với họ hàng. Còn ngày cưới cả tuần này chỉ mỗi ngày 23 là tạm được- ông rướn người lật mấy tờ lịch lên xem rồi tiếp- Ngày 23 tức là thứ ba 26 tháng 9 dương ấy.  Mà tôi cũng phải có thời gian đi mời mọc bà con, họ hàng chứ.
Như người sắp chết đuối vớ được cọc Nhã mừng rỡ:
- Con xin cảm ơn thày mẹ ạ!
Thắng vô tư góp chuyện:
- Bố ạ! Con thấy thế này: anh Nhã chỉ được nghỉ đến 29 mà bố bắt phải đợi đến tận 26 mới được cưới thì gay quá. Bố xem thế nào chứ con thấy cưới vào chủ nhật này là hay nhất đấy ạ! Họ hàng hai bên, bạn bè anh Nhã, chị Hiền chắc sẽ đông đủ hơn.
Bố Hiền hơi gay gắt:
- Anh thì biết cái gì mà tham gia. Ngày chủ nhật là 21 tháng Tám, đó là ngày Minh Đường hoàng đạo, chỉ tốt cho cầu tài, cầu lộc thôi chứ hôn nhân thì rất xấu.
Thắng vẫn bô bô:
- Ôi! Thế thì tuyệt vời! Anh Nhã, chị Hiền mà cưới nhau vào ngày ấy thì cứ gọi là giàu nứt đố đổ vách, sang năm nhất định có cháu cho ông bà bế rồi.
Ông bố Hiền bật cười:
- Thôi, cứ thống nhất như vậy đã. Ngày mai hai gia đình sẽ bàn bạc cụ thể thêm.
Nhã thấy thế là đã đạt được mục tiêu rồi nên cáo từ:
- Thế thì con xin phép thày con về bên nhà bây giờ ạ!
Hai anh em vừa ra khỏi nhà đã thấy Hiền đứng đợi. Chắc cô đã nghe thấy hết mọi chuyện nên trách Nhã:
- Anh thì “rằm cũng ư, mười tư cũng gật”. May mà có anh Thắng đây chứ không thì hỏng hết.
Thắng cười vô tư:
- Em thì có biết gì đâu. Cứ nghĩ gì thì nói thế thôi. Chả thế các anh ấy toàn chê em là Thắng “tồ”. Nhưng mà chị Hiền này, chị phải đả thông cho hai cụ đi, cưới vào chủ nhật này là hay nhất đấy.
Hiền gật đầu:
- Được rồi! Cái đó em sẽ lo. Còn bây giờ hai anh em cứ về đi đã.
Thắng ý tứ dắt xe đi vượt hẳn lên, Nhã và Hiền còn rủ rỉ gì đó một lúc lâu mới dứt ra được.
Chẳng biết Hiền đã làm công tác tư tưởng với bố mẹ như thế nào mà rồi ông cụ cũng đồng ý cho đám cưới tiến hành vào ngày chủ nhật. Thế là ngay từ sau khi đi ăn hỏi về mọi việc cứ rối tung cả lên. Cũng may ông trưởng họ của Nhã là người thạo việc nên cắt đặt mọi thứ đâu ra đấy. Hôm chủ nhật chính trị viên Tú đã có mặt từ sáng sớm, thấy anh bảo phải đạp xe gần suốt đêm cho kịp giờ. Có sự góp mặt của đại diện ủy ban, đại diện đơn vị và sự nhiệt tình của chi đoàn thanh niên đám cưới Nhã Hiền được bà con khen là vui nhất từ trước đến nay ở cái làng này.

[lixeta]

   Mặc dù đang rất nhiều công việc quyền tư lệnh Đào cũng phải cố gắng sắp xếp để tranh thủ về trong ngày ăn hỏi Hường vào chủ nhật này. Bốn đứa con đẻ, một đứa con nuôi đứa nào ông cũng thương nhưng Hường là đứa ông thương nhất. Vừa lọt lòng mẹ thì bố đã đi biền biệt, mới tám tuổi đầu lại đi học ở Khu học xá mãi tận bên Trung Quốc cho đến cấp Ba mới về. Xa nhà từ bé nên con bé có tính tự lập cao, không bao giờ ỷ lại vào bố mẹ. Ngay cả việc thi đại học rồi xin việc làm cũng tự nó lo lấy cả. Nó cũng là đứa chịu đọc nên mỗi khi hai bố con có dịp gặp nhau đề tài mà cả hai cùng tâm đắc là những cuốn sách. Hồi còn ở doanh trại 92 mấy lần nó lên chơi nhưng cũng chẳng đi đâu, suốt ngày rúc vào thư viện cơ quan và giá sách của bố. Cuốn sách mà nó thích nhất là cuốn “Thép đã tôi thế đấy”, nó yêu quý và sùng bái Pa- ven Coóc- sa- ghin như một thần tượng. Biết tính cách của con như vậy nên ông thường giáo dục con thông qua những nhân vật trong sách. Những lúc nói chuyện với nhau về đề tài này hai bố con ông cứ như hai người bạn. Ngay cả chuyện chọn bạn đời của nó ông cũng hoàn toàn tin tưởng ở con. Sau hôm viết thư về nhà cũng không thấy bà Hạnh có ý kiến gì nên ông tin rằng mọi việc đều tốt đẹp cả.
Mãi đến chiều thứ bảy ông mới nói với chính ủy Ngọc:
- Tuần này anh trực giúp tôi nhé! Tôi phải tranh thủ về nhà một hôm.
Chính ủy Ngọc tươi cười:
- Không có gì! Anh cũng đã mấy tháng không về rồi còn gì.
Ông Đào ngượng nghịu phân bua:
- Đúng lúc công việc nhiều như thế này nhưng không về cũng dở. Ngày mai bên nhà trai sang ăn hỏi con Hường anh ạ.
Ông Ngọc ngớ ra:
- Thế thì đáng lẽ anh phải về nhà từ hôm qua, hôm kia chứ! Việc này là việc hệ trọng đấy! Còn công việc chung biết bao giờ cho hết được. Thế anh đã chuẩn bị được gì chưa?
Ông Đào cười:
- Có gì mà chuẩn bị hả anh? Tôi đã viết thư về nhà rồi, có làm gì cũng đơn giản, tiết kiệm thôi. Tôi cũng đã để dành được mấy tút thuốc lá tiêu chuẩn đây rồi.
Ông Ngọc giục:
- Thôi, anh thu xếp về ngay đi! Mọi việc ở đây đã có tôi lo.
Ông Đào cười:
- Mọi việc nhờ anh vậy. Nhưng cũng phải đợi chiều muộn muộn mới đi được. Dạo này máy bay nó hoạt động ghê lắm. Mà anh cũng phải thu xếp công việc để về thăm nhà ít ngày chứ, đi đến nơi rồi.
- Vâng, tôi cũng đang tính- ông Ngọc trả lời.
- Vậy thì tôi về nhé!- Ông Đào đưa tay bắt tay ông Ngọc.
Biết tính nhau rồi nên đợi cho quyền tư lệnh Đào đi khỏi chính ủy Ngọc mới gọi công vụ Lưu:
- Cậu xuống bảo hậu cần xuất cho tôi 2 cân bánh kẹo, 1 tút thuốc lá, 5 gói chè ngon đem giao cho cậu Năm lái xe, bảo nó cứ đưa cho bà Hạnh ấy. Nói với hậu cần trừ vào tiêu chuẩn thủ trưởng Bộ tư lệnh nhé.
Nhìn theo bóng người đồng nhiệm ông Ngọc lẩm bẩm: “người đâu mà vô tâm đến thế!”.

Còn hai ngày nữa mới hết phép nhưng chính trị viên Tuấn đã lên đơn vị, anh muốn lên sớm một chút để tiểu đoàn trưởng Tân đi nhưng Tân Râu lại cười hề hề:
- Tôi còn phải ở đây để xem kết quả giáo dục chính trị của anh như thế nào đã? Chỉ cần một người chậm phép là tôi cho không đạt yêu cầu đấy.
Chính trị viên Tuấn nói cứng:
- Anh cứ đợi đấy mà xem! Anh em mình không chỉ đúng hạn mà còn có anh lên sớm nữa ấy chứ.
Tân Râu chuyển giọng thì thầm:
- Đúng thế thật! Anh biết không: ở “xê 9” có một cậu không về quê nghỉ phép đâu nhé, nó chỉ về giúp cậu Nhã cưới vợ mấy ngày rồi lên đây ngay. Hỏi chuyện tại sao không về nhà cậu ta bảo: “em đã chia tay mọi người đi chiến đấu rồi, về nữa chỉ tổ quyến luyến, bịn rịn thôi”.
Chính trị viên Tuấn ngớ người ra ngạc nhiên:
- Lại có chuyện thế cơ à? Bây giờ cậu ấy ở đâu?.
Tân Râu cười khoái chí:
- Đang ngoài lán xe ấy, nó bảo: “hồi ở đoàn huấn luyện chỉ được học T34 nên tranh thủ mấy ngày phép còn lại tìm hiểu thêm về xe PT76”. Tôi đã bố trí một lái xe giỏi bên “xê Sáu” sang làm trợ giáo riêng cho cậu ấy rồi. Chiến sĩ của mình thật tuyệt ông nhỉ? Có lẽ đó là công lớn của các ông đấy!.
Chính trị viên Tuấn trầm ngâm:
- Cái đó chỉ đúng một phần thôi. Tôi cho rằng vấn đề cốt lõi là ở bản lĩnh mỗi người thôi. Thế hệ trẻ hôm nay họ đã nhận thức được nghĩa vụ, trách nhiệm của mình trước vận mệnh của đất nước, vì vậy biết rằng phía trước là gian khổ, là hy sinh mà họ vẫn dấn thân vào một cách hết sức nhẹ nhàng. Tôi tin rằng với những chiến sĩ như vậy đơn vị ta sẽ vượt qua tất cả mọi trở ngại để hoàn thành nhiệm vụ.
Đúng như dự đoán của chính trị viên Tuấn, ngay từ chiều ngày 28 đã lác đác có một số trả phép và chiều hôm sau 100% quân số đã có mặt đúng theo quy định. Đến lúc này tiểu đoàn trưởng Tân mới thở phào nhẹ nhõm. Tại buổi hội ý chiều hôm ấy anh báo cáo với anh em trong ban chỉ huy tiểu đoàn:
- Bây giờ thì yên tâm rồi, tôi sẽ xin đi tranh thủ mấy hôm từ ngày mai. Có một số công việc cần làm tiếp như sau: về kỹ thuật ngoài việc tiếp tục củng cố nâng cấp xe pháo đề nghị anh Thiên cho hàn giá ngụy trang cửa xả. Ngoài ra anh cho anh em xếp đầy đủ khí tài, dụng cụ phụ tùng và nhiên liệu dự phòng lên xe rồi cho bơi thử. Nếu thấy không đảm bảo an toàn phải báo cáo trên để giảm bớt tải trọng tự mang theo. Anh chú ý phải hướng dẫn anh em sắp xếp cho cân bằng, tránh tình trạng để lệch trọng tâm, khi xe xuống nước bị nghiêng có thể dẫn tới chìm xe.
   Tiểu đoàn phó Thiên gật đầu:
   - Cái này tôi cũng đã nghĩ tới!
   Quay sang phía hai tiểu đoàn phó còn lại Tân nói tiếp:
   - Về huấn luyện bổ sung đề nghị anh Đức cho anh em nghiên cứu thêm cách xử trí một số tính huống trên đường hành quân. Tôi sẽ bàn giao cho anh bản kế hoạch hành quân để làm đề cương huấn luyện. Tuy nhiên cũng không máy móc làm theo tài liệu mà có thể để anh em thảo luận, biết đâu sẽ tìm ra phương pháp hay hơn. Mà những gì do anh em người ta tự suy nghĩ tìm ra chắc chắn họ sẽ rất nhớ. Còn anh Triệu đề nghị anh lo giúp việc tiếp nhận, quản lý và phân phối toàn bộ vật chất, khí tài trên cấp. Chắc chắn chỉ trong một vài ngày tới là các loại hàng hóa sẽ về ùn ùn cho mà xem.
   Cả Đức và Triệu đều gật đầu:
   - Anh cứ yên tâm! Mọi việc đâu sẽ vào đấy thôi.

[lixeta]

   Trong lúc bộ đội đi phép thì công việc chuẩn bị của cơ quan vẫn tiếp tục và sôi động hơn lúc nào hết. Trung đoàn H03 cũng đã gửi danh sách cán bộ, chiến sĩ đi cùng tiểu đoàn 198 về Bộ Tư lệnh. Danh sách cán bộ cơ quan đi theo chỉ đạo giúp đỡ đoàn cũng đã được “chốt” lại. Bí thư Ngọc quyết định triệu tập hội nghị thường vụ đảng ủy binh chủng theo đề nghị của quyền tư lệnh Đào để bàn về công tác tổ chức đối với các đoàn công tác này.
Hội nghị thường vụ đảng ủy binh chủng diễn ra vào một chiều đầu thu. Ngoài trời nắng vàng như mật và vẫn có phần gay gắt nhưng trong phòng họp rất mát mẻ. Sau tuần nước chè xanh khai vị chính ủy Ngọc khai mạc cuộc họp:
- Thưa các đồng chí! Trong cuộc họp lần trước chúng ta đã thông qua nghị quyết về tổ chức hành quân chiến đấu cho tiểu đoàn 198. Từ đó đến nay công tác chuẩn bị của cơ quan cũng như của đơn vị đã được triển khai rất khẩn trương, tích cực và đạt kết quả tốt. Hôm nay, sau khi trao đổi với đồng chí Đào chúng tôi mời các đồng chí lên ta trao đổi một số nội dung cụ thể về công tác tổ chức lực lượng để đảm bảo sao cho hoạt động của các bộ phận đạt hiệu quả cao nhất. Sau đây mời anh Dương cho biết về ý định tổ chức lực lượng của cơ quan tham mưu thế nào?
Tham mưu trưởng Dương mở nhanh cuốn sổ tay dày cộp ra nhưng chẳng nhìn vào mà bắt đầu báo cáo như đã thuộc lòng:
- Báo cáo các đồng chí trong thường vụ! Do tính chất quan trọng đặc biệt của lần ra quân này nên từ hội nghị lần trước chúng ta thống nhất là từ Bộ tư lệnh đến trung đoàn đều cử cán bộ đi cùng để giúp đỡ tiểu đoàn cả trong hành quân cũng như chiến đấu sau này. Hiện tại trung đoàn H03 đã gửi bản danh sách cán bộ, chiến sĩ đi cùng 198 lên đề nghị phê chuẩn. Tổng cộng gần 20 người do đồng chí trung đoàn phó trực tiếp chỉ huy. Các cơ quan Bộ tư lệnh cũng đã báo cáo danh sách cán bộ đi đợt này. Có thể nói đó là biểu hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng ủy và thủ trưởng Bộ tư lệnh cũng như của trung đoàn H03 đối với nhiệm vụ này. Chúng tôi tin rằng với sự quan tâm đó nhất định tiểu đoàn 198 sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Báo cáo hết!
Chính ủy Ngọc và chủ nhiệm chính trị Thu gật gật đầu ra vẻ tâm đắc, còn quyền tư lệnh Đào vẫn giữ vẻ nghiêm nghị như bình thường, ông chợt ngồi thẳng dậy và xin có ý kiến:
- Tôi đề nghị các đồng chí nên nghiên cứu lại. Theo tôi, với lực lượng như vậy mà tổ chức không tốt thì có khi lại kém hiệu quả hơn đấy.
Tham mưu trưởng Dương nhấp nhổm:
- Thưa các đồng chí! Chúng tôi cũng đã nhận thấy điều đó. Lực lượng chúng ta cử đi đợt này ngoài một đơn vị chiến đấu là tiểu đoàn 198 đã hình thành hai cấp chỉ đạo, một của cấp binh chủng và một của cấp trung đoàn. Vì vậy nếu không cẩn thận sẽ chồng chéo và kém hiệu quả.
Tư lệnh Đào gật đầu:
- Vấn đề là ở chỗ ấy đấy! Vậy cơ quan tham mưu có đề xuất gì không?
Tham mưu trưởng Dương tươi tỉnh hẳn lên:
- Khi nhận thấy vấn đề này chúng tôi đã nêu ra và trao đổi trong cơ quan tham mưu. Các bộ phận đều nhất trí rằng cần phải có cách tổ chức sao cho hợp lý hơn. Cụ thể để khắc phục tình trạng này chúng tôi đề xuất như sau: ngoài bộ phận chỉ đạo của bộ tư lệnh hình thành sở chỉ huy tiền phương ta thành lập một đơn vị lâm thời bao gồm tất cả các bộ phận còn lại giao cho trung đoàn phó H03 chỉ huy, cứ gọi là đoàn 198 cũng được. Như vậy sẽ phát huy được vai trò của trung đoàn và chức năng nhiệm vụ của từng bộ phận cũng rõ ràng hơn.
Vẻ mặt quyền tư lệnh Đào giãn hẳn ra, ông nở nụ cười hiếm hoi:
- Tôi nghĩ rằng các đồng chí đã phát hiện chính xác vấn đề đấy. Tôi đề nghị các đồng chí trong thường vụ nghiên cứu về đề xuất của cơ quan tham mưu xem có đạt được mục đích đề ra hay không? Về cá nhân tôi tôi đồng ý với ý kiến này.
Chủ nhiệm chính trị Thu cũng gật đầu:
- Tôi cũng đồng ý! Quả thật tôi cũng đã nghĩ đến tình trạng hai cơ quan chỉ đạo cùng tồn tại sẽ gây nên tình trạng chồng chéo, vai trò của cấp trung đoàn sẽ không được phát huy, chỉ như một cơ quan truyền đạt thôi. Tôi thấy đề xuất của tham mưu như vậy là phù hợp. Nhân đây tôi cũng đề nghị: sẽ thành lập một ban cán sự đảng lâm thời để tổ chức thực hiện công tác đảng, công tác chính trị trong đoàn 198 nêu trên. Hết ý kiến!
Thấy mọi người đều đã phát biểu chính kiến chính ủy Ngọc kết luận:
- Có lẽ như vậy đã rõ rồi. Tôi xin kết luận như sau: về chính quyền sẽ thành lập đoàn 198 bao gồm tất cả các thành phần lực lượng của H03 đi đợt này, giao cho trung đoàn phó H03 chỉ huy. Về mặt đảng sẽ thành lập một ban cán sự lâm thời tương ứng, có thể giao cho phó chính ủy H03 hoặc chính trị viên 198 làm bí thư đều được. Nếu các đồng chí không có ý kiến gì thì ta kết thúc hội ý ở đây!
Nhìn quanh một lượt không thấy ai có ý kiến gì chính ủy Ngọc đứng lên:
- Căn cứ vào kết quả này đề nghị anh Dương và anh Thu xác định cụ thể nhân sự và chuẩn bị các quyết định trình Bộ tư lệnh ký sớm và gửi cho các bộ phận liên quan. Mời các đồng chí nghỉ.

[lixeta]

   Dãy nhà ở bộ đội ngày trả phép huyên náo như một cái chợ. Từng tốp, từng tốp ngồi túm tụm kể chuyện nghỉ phép cho nhau nghe, hầu như anh nào cũng có một chút quà đặc sản quê nhà đem ra mời anh em nhấm nháp. Thỉnh thoảng lại một tốp bộ đội vai đeo ba lô, mặt mũi hớn hở từ cổng đi vào. Thế là trong nhà lại túa ra tay bắt mặt mừng, rồi ôm chầm lấy nhau, rồi bế xốc nhau lên mà khen, mà chê, mà bình phẩm. Có người khen: “cậu này được nhà vỗ béo thế nào mà béo trắng ra”, nhưng vẫn anh chàng đó lại có người bĩu môi: “về nhà cày bừa, cấy hái gì mà gày sắt đi thế kia” . Thật chẳng biết đằng nào mà lần.
   Kíp xe 567 ngoài Thắng ở lại thì Cân và Hòa cũng đã lên từ nửa chiều, cả bọn đã ngồi túm tụm với nhau nhấm nháp món chè lam của Cân và bánh cáy của Hòa. Thắng hồn nhiên khoe:
   - Các anh biết không? Khi phát hiện ra em không về nhà mà ở lại học thêm, tiểu đoàn trưởng còn yêu cầu bên “xê Sáu” cử hẳn một lái xe giỏi sang làm trợ giáo riêng cho em đấy. Đúng là một thày một trò có khác, học đến đâu biết đến đấy. Bây giờ thì ngon lành rồi anh Cân nhé!
   Cân cười hiền lành:
   - Thế thì may cho tớ quá!
   Thắng vẫn say sưa:
   - Em không chỉ học về xe mà còn được hướng dẫn nạp đạn pháo và súng máy, lại còn được tập ngắm 12 ly 7 nữa. Bây giờ anh Hòa có làm sao là em thay thế được rồi đấy.
   Cân trợn mắt:
   - Không được nói gở!
   Hòa cười vô tư:
   - Cứ kệ nó, chẳng sao đâu. Thì từ xưa trong đại đội mình đã phát động phong trào “giỏi số mình, biết số khác” để thay thế lẫn nhau khi cần cơ mà. Biết đâu tớ lại được lên chức trưởng xe Thắng nhỉ?
   Thắng biết mình đã lỡ lời, cậu ta xịu ngay mặt xuống:
   - Các anh lên phép em vui quá nên chẳng nghĩ ngợi gì.
   Hòa lại cười:
   - Tớ đã bảo không sao mà. Còn bây giờ cậu kể chuyện đám cưới “lão” Nhã đi. Cô Hiền có xinh không? Đám cưới có vui không?
   Thắng trở lại vẻ hồn nhiên, cậu ta toang toác kể tất tần tật mọi diễn biến từ lúc hai anh em về cho đến lúc cưới xong. Cân gật gù ra vẻ nhà hiền triết:
   - Công nhận cậu đi chuyến này không uổng công tẹo nào, lập được công lớn đấy. Kiểu này phải bắt “lão” Nhã khao cậu một bữa lên bờ, xuống ruộng mới xứng đáng.
   Thắng ngớ ra:
   - Ôi trời! Em thì có giúp gì được mấy đâu. Căng dây, dựng rạp, khiêng bàn ghế rồi bưng bê thì có gì mà công với thưởng.
   Cân phân tích:
   - Không nói đến chuyện ấy. Thứ nhất, sự có mặt ngay từ đầu của cậu đã làm cho vị thế của “lão” Nhã nâng lên được mấy “chân kính” rồi. Gì thì gì, ở nhà quê mà cưới vợ có đại diện đơn vị về đứng ra tổ chức cưới vợ cho là oai lắm chứ. Nhưng công lớn nhất là nhờ có cậu mà “lão” Nhã được sướng thêm mấy ngày. Không có sự tham gia của cậu thì phải tận 26 nhà gái mới cho cưới, hai ngày sau đã xách ba lô lên đơn vị thì còn gì là trăng mật nữa.
   Thắng vô tư:
   - Em thì có biết gì đâu! Cứ nghĩ gì thì nói thế thôi.
   Cân gật gù:
   - Chính thế mà lại được việc đấy! Cứ để lão ấy tự xoay xở thì hỏng bét.
   Đến lượt Hòa tò mò:
   - Thế Hiền có xinh không? So với ảnh thì thế nào?
   Thắng bật cười:
   - Xinh lắm. Trông từa tựa như chị Thu xóm Mới ấy nhưng hơi đen hơn một ít. 
Nhắc đến Thu Hòa trầm hẳn đi, Cân nhẹ nhàng:
- Còn cậu thế nào? Có tranh thủ lên thăm “nàng” một tý không?.
Hòa lắc đầu kiên quyết:
- Tớ đã quyết rồi thì không thay đổi. Mà các cậu đừng có nhắc đến chuyện ấy nữa. Thắng kể tiếp đi, sau đêm tân hôn thấy “lão” Nhã thế nào, có hí hửng không?
Thắng lại cười:
- Em có biết gì đâu. Chiều hôm ấy bị đám thanh niên nó chúc cho mấy chén rượu thế là lăn quay ra ngủ đến sáng bạch hôm sau mới dậy, lúc ấy mọi người đã dạy và thu dọn gần xong rồi. Mà sao có cái loại rượu nặng thế, uống vào cứ cháy cả cổ đi.
Cân gật gù ra vẻ hiểu biết:
- Rượu Hà Bắc thì mạnh có tiếng rồi.
Ngoài sân có tiếng ồn ào. Cả bọn nhìn ra thì thấy một đám đông đang vây lấy Nhã, anh vừa lên đến nơi. Giữa đám đông Nhã cao vọt hẳn lên một cái đầu, nụ cười sáng lóa cả khuôn mặt. Anh đang tíu tít trả lời những câu thăm hỏi, trêu chọc của anh em trong đại đội. Cả Cân, Hòa và Thắng cũng ùa ra. Hòa lên tiếng:
- Các ông giãn ra để cậu ấy thở một tý chứ! Vừa mới phải cày ruộng sâu lên mà thế này thì chết à?
Vừa nói cậu ta vừa sấn vào túm lấy tay Nhã lôi tuột ra khỏi đám đông. Thắng đỡ lấy cái ba lô to kềnh của Nhã. Cả đám kéo nhau vào trong nhà. Nhã bảo Thắng đưa lại ba lô và lôi ra một đùm to bằng vải nhựa. Thắng nhanh tay lật chiếc chiếu một cái giường ở giữa nhà. Nhã đặt cái gói xuống và mở ra- một đống tướng kẹo lạc, bỏng ngô lẫn với một ít kẹo Hải Châu. Rút từ túi ngực ra bao thuốc lá Tam Đảo đặt xuống bên cạnh Nhã cười thật thà:
- Quà cưới của tớ chỉ có thế thôi. Mời các cậu dùng tạm.
Hàng chục bàn tay thò vào khua khoắng, chỉ một loáng đống bánh kẹo đã vơi đi quá nửa. Bao thuốc cũng được bóc ra ngay tắp lự và hàng chục cái ống khói thở ra mù mịt đầy khoan khoái.
Đợi cho mọi người thưởng thức hết đống quà Hòa mới kéo Nhã về cái góc riêng của kíp xe 567. Bốn anh em vừa mới ngồi xuống giường hắn đã gợi chuyện:
- Thế nào? Sau đêm tân hôn có khóc không?
Thắng thật thà:
- Sao lại phải khóc?.
Hòa cốc vào đầu Thắng một cái rồi cười:
- Cậu này tồ vẫn hoàn tồ! Khóc vì biết sướng thế này sao không lấy vợ sớm từ năm mười ba, mười bốn tuổi.
Thắng vẫn cãi:
- Em chả thấy sướng gì cả. Về với anh Nhã mấy ngày chỉ thấy mệt bã cả người ra thôi.
Cân có vẻ tâm lý hơn:
- Mọi việc ổn thỏa cả chứ anh Nhã?
Nhã vẫn lúi húi lục lọi cái ba lô:
- Cũng may có cậu Thắng về giúp đỡ nên việc gì cũng thuận lợi, đến hôm cưới lại có chính trị viên Tú về nên các cụ phấn khởi lắm. Nhưng thôi, để tối hẵng nói chuyện. Bây giờ tớ phải lên báo cáo đại đội cái đã.
Dứt lời Nhã moi trong ba lô ra một gói giấy nhỏ và quày quả đi về phía nhà ban chỉ huy. Hòa chưng hửng đành phải ra lệnh cho Thắng:
- Cậu chịu khó chạy xuống bếp báo cho lão ấy suất cơm.

[lixeta]

   Đúng như dự đoán của tiểu đoàn trưởng Tân. Ngay đầu tháng Mười các loại vật chất, khí tài được chở về dồn dập. Hàng chục tấn xích, bánh chịu nặng, bánh dẫn xích và trăm thứ bà rằn được ô tô của trung đoàn chở về xếp ngồn ngộn trong mấy cái lán chờ cố định lên xe. Bên quân nhu cũng tổ chức cấp phát quân trang đi B và chở về hàng đống gạo, lương khô, thịt hộp... chật hết cả kho. Nhìn đống khí tài và lương thực thực phẩm chở về ùn ùn ai cũng hể hả, chỉ có tiểu đoàn phó kỹ thuật Thiên là lo ngay ngáy. Chỉ tính toán sơ qua anh cũng thấy mỗi xe phải cõng hơn một tấn khí tài, cộng với người cùng quân tư trang và lương thực, thực phẩm nữa là hơn hai tấn. Chạy trên bộ thì không sao nhưng xuống nước thì chưa biết thế nào. Vì vậy anh quyết định phải cho thử nghiệm.
Trong lúc các xe đang triển khai việc hàn giá ngụy trang cửa xả thì Thiên đến xe 567 và ra lệnh:
- Các đồng chí cho xe đến ngay kho khí tài để làm nhiệm vụ!
Nhã ngơ ngác:
- Có nhiệm vụ gì thế tiểu đoàn phó? Bọn em sắp đến lượt hàn giá ngụy trang cửa xả rồi.
Tiểu đoàn phó Thiên cười:
- Không có vấn đề gì đâu! Để xếp thử khí tài lên thôi mà. Còn hàn giá ngụy trang để sau cũng được.
Bốn anh em thu dọn đồ đạc xong thì Cân nổ máy cho xe chạy đến trước kho khí tài, ở đấy đã có tiểu đội thợ đang bảo dưỡng, sắp xếp và phân loại vật tư. Tiểu đoàn phó Thiên chỉ vào hai phuy dầu và một đống khí tài đã được xếp riêng ra phía trước:
- Bây giờ các cậu cố định hai phuy dầu và số khí tài này lên xe. Cố gắng xếp cho cân và buộc cho chắc chắn vào nhé, đảm bảo khi có tình huống xảy ra vẫn phải quay được pháo và súng 12 ly 7. Sau khi xếp xong khí tài thì cho xe ra bờ đập. Lúc qua kho quân nhu thì lấy thêm cơ số lương thực và thực phẩm. Tất cả phải được xếp đặt gọn gàng và cố định chặt chẽ đấy. Rõ nhiệm vụ chưa?
Trưởng xe Nhã thay mặt xe trả lời:
- Báo cáo, chúng tôi rõ rồi ạ!
Nhìn đống khí tài cũng không lớn lắm Hòa lanh chanh:
- Gớm! Có mỗi tý thế này mà cũng phải thử với thách. Cả cái nắp buồng động lực mênh mông thế kia thì có đến ba đống thế này cũng hết.
Cân vừa từ trong xe xách hòm dụng cụ ra vừa cười:
- Chỉ được cái nhanh nhảu đoảng! Xếp hết lên đấy lúc cần kiểm tra, bảo dưỡng thì làm thế nào? Mà đánh đống cả lên phía sau như thế khi bơi nó dìm hẳn đuôi xe xuống, nước mà tràn vào cửa xả thì toi luôn chứ còn gì nữa.
Nhã gật gù:
- Chả thế mà anh Thiên dặn phải xếp đặt cho cân. Mà nguyên hai phuy dầu này đã ngót bốn tạ rồi.
Cân bảo:
- Tớ đã tính rồi. Các miếng xích thì gài vào tay vịn bộ binh và hai bên lá chắn bùn. Mấy cái bánh chịu nặng thì luồn dây qua ổ bi cũng buộc vào tay vịn. Các thứ khác cố định sau lồng đèn pha và hai bên cửa lái xe. Mấy bao gạo để ngay trên nóc tháp pháo rồi phủ bạt lên. Còn lương khô thịt hộp thì cho vào trong xe cho chắc chắn. Đại khái cứ thế đã! Bây giờ cậu Hòa vào quay pháo ra phía sau đi, cố định tầm hướng cho chắc chắn vào.   
Trong lúc Hòa quay pháo thì Cân mở các đai cố định thùng nhiên liệu, Nhã và Thắng loay hoay nâng thử phuy dầu nhưng không nổi. Thắng càu nhàu:
- Trông thế mà nặng ra phết! Có lẽ anh phải gọi mấy cậu thợ kia ra nâng giúp mới được!
Cân đang lúi húi mở ốc nhìn xuống thấy thế phì cười:
- Cần gì nhiều người. Hai ông ra vác hai cây gỗ lại đây bắc thành cái cầu là vần lên được ngay thôi mà. Có thêm người thì cũng làm gì có chỗ mà bấu tay.
Nhã lại gật gù:
- Cậu này được! Nào, anh em ta đi lấy gỗ đi Thắng!
Hai cây gỗ được bắc song song từ dưới đất lên đuôi xe thành một cái cầu, bốn anh em xúm vào người vần, người đẩy hai phuy dầu lên khá nhẹ nhàng. Hòa tếu:
- Thằng cha này mà không phải đi bộ đội chắc sẽ trở thành nhà bác học.
Cân cười tủm tỉm:
- Cái món này người ta nghĩ ra từ đời nảo đời nào rồi. Chỉ tại các cậu không chịu để ý thôi.
Phải mất gần hai tiếng đồng hồ bốn anh em mới sắp xếp hết các thứ lên xe. Chiếc xe tăng bây giờ biến dạng hẳn vì hàng chục thứ vật tư được cố định trên mình. Cân nhìn qua một lượt rồi tự nhủ:
- Kể ra cũng chưa được chắc chắn lắm nhưng hôm nay mới là thử thôi mà. Nào, các cậu lên xe đi.
Đợi mọi người ngồi cả lên tháp pháo Cân nổ máy đánh xe xuống gần kho quân nhu. Ba bao gạo được cho mượn để trên đỉnh tháp pháo rất vừa vặn. Ngoài bờ đập tiểu đoàn phó Thiên và mấy cán bộ đại đội đang đứng cạnh một xe đỗ ngay gần bến lên xuống từ bao giờ đang tranh luận rất sôi nổi. Thấy xe 567 đã xếp sắp xong anh giơ tay vẫy:
- Cân! Cho xe lại đây đi!
Cân nổ máy cho xe từ từ chạy lại chỗ mấy cán bộ đang đứng. Tiểu đoàn phó Thiên chỉ huy cho xe 567 đi thẳng xuống đầu bến rồi ra hiệu dừng xe, tắt máy. Sau đó anh chỉ thị:
- Bây giờ các cậu kiểm tra lại một lần nữa tình hình xe cộ, sau đó đóng van ngăn nước động cơ và mặc áo bơi vào. Còn xe này- Anh quay sang mấy thành viên kíp xe 591 của đại đội 6- Các cậu cho nối hai cáp vào và móc sẵn vào đuôi xe 567.  Khi nào xe 567 nổ máy thì xe các cậu cũng nổ máy luôn, để sẵn số ở số 1. Có lệnh của tôi là khởi xe ngay. Rõ chưa?.
Cả hai xe đồng thanh:
- Rõ!
Nhìn thấy vẻ mặt quan trọng của mấy cán bộ Cân cũng thấy lo lo. Thực ra từ trước đến giờ bơi nước anh lái cũng đã nhiều nhưng đúng là chưa bao giờ trên xe lại phải cõng một trọng lượng lớn như hôm nay. Vì vậy anh giục mấy anh em kiểm tra xe rất kỹ. Tiểu đoàn phó Thiên cũng nhảy lên xe, anh lấy cờ- lê siết thật chặt hàng ốc cố định nắp buồng truyền động và buồng động lực. Thắng lấy làm lạ hỏi:
- Sao thủ trưởng phải vặn chặt thế?.
Thiên cười:
- Tại các cậu lười, mỗi khi kiểm tra truyền động và động cơ xong chỉ vặn qua loa để lần sau mở ra cho dễ. Để như thế chạy trên bộ thì không sao nhưng khi xuống nước nếu đuôi xe bị chìm, nước dềnh lên đây sẽ tràn vào trong xe và thế là đi đứt. Hiểu chưa?.
Thắng bẽn lẽn:
- Đúng là mấy hàng ốc này thường chúng em chỉ vặn qua loa thôi thật.
Đợi cho hai xe chuẩn bị xong Thiên đứng hẳn lên tháp pháo xe 567 nói to:
- Bây giờ các đồng chí vào đúng vị trí đi. Đồng chí Cân sẽ dùng số cạn để cho xe xuống bến. Nhớ phải đi thật chậm. Khi nào hai xích không chạm đất nữa thì về số “không” để kiểm tra. Chỉ khi nào có lệnh của tôi mới được vào số bơi. Trong khi bơi giữ ổn định chân dầu khoảng 1000 đến 1200 vòng phút và theo sự chỉ huy của tôi. Trường hợp xe bị chìm thì cứ bình tĩnh, đợi nước vào đầy xe rồi mới chui ra bơi vào bờ. Rõ cả chưa?
Tất cả lại đồng thanh:
- Rõ!
Nhìn quanh một lượt thấy mọi thứ đã sẵn sàng Thiên hô:
- Cả hai xe chú ý! Nổ máy!
Hai bộ động cơ cùng gầm lên một lúc, làn khói xả xanh xanh hăng hắc phụt lên từ cửa xả. Xiết lại mũ công tác Thiên hô tiếp:
- Lái xe chú ý! Tiến!
Cân cẩn trọng vào số “một” rồi từ từ cho xe xuống bến. Nước sâu dần, mũi xe chúi hẳn xuống làm nước trào qua cả lá chắn sóng ào lên đến tận cửa lái xe. Đã quen với tình trạng này nên Cân vẫn bình tĩnh giữ đều chân ga cho xe tiếp tục tiến.
Bỗng chiếc xe nghiêng hẳn sang trái, nước trào hẳn lên mặt trên thân xe, cửa xả bị nước tràn phun phì phì như mũi con trâu đang ngụp. Dường như băng xích bên trái đã không còn bám xuống nền đất nữa. Trên bờ mấy đại đội phó khoa tay múa chân rối rít. Cả Nhã, Hòa, Thắng đều hoảng hốt nhưng nhìn tiểu đoàn phó Thiên vẫn đứng lặng phắc nên đành ngồi im thin thít. Cân cũng hơi hoảng nhưng không thấy tiểu đoàn phó chỉ thị gì nên vẫn giữ đều ga. Tuy nhiên chỉ một lát sau chiếc xe đã trở lại tương đối cân bằng. Đến lúc này Cân đã cảm nhận thấy cả hai băng xích đang quay tự do vì không còn chạm đất nữa, anh nhẹ nhàng về số “không”. Xe đã dừng hẳn và nổi bập bềnh, nước mấp mé mép trên thân xe. Cũng đến lúc này tiểu đoàn phó Thiên mới thở phào nhẹ nhõm, gương mặt căng thẳng của anh đã giãn ra. Thực ra, lúc thấy xe nghiêng hẳn về bên trái anh rất lo và suýt nữa đã ra lệnh cho xe 591 kéo xe này lên. Nhưng chỉ trong một tích tắc anh đã quyết định cứ cho xe tiến vì phán đoán rằng lý do xe nghiêng hẳn về một bên chỉ vì hai băng xích đã rời nền bến xuống không cùng một lúc. Bình thường khi tập lái bơi ở bến này xe nhẹ hơn và lao xuống nước rất nhanh nên không mấy ai nhận thấy hiện tượng ấy. Để kiểm tra xem xe đã hoàn toàn nổi chưa Thiên ra lệnh:
- Nhã và Hòa ra lấy sào đẩy thử xem sao.
Nhã và Hòa chui ra khỏi buồng chiến đấu, hai anh em tháo cây sào vẫn cố định ở cạnh xe ra đi về phía cuối xe và chống vào bờ đẩy mạnh. Chiếc xe hơi chòng chành rồi nhích về phía trước một chút, tuy nhiên xe vẫn hơi bị nghiêng về bên trái. Biết chắc chắn hai băng xích đã rời mặt đất và đã nổi được Thiên hô:
- Thôi được rồi! Bây giờ xe 591 xuống tháo cáp ra! Còn các cậu vần mấy bao gạo sang phía bên phải cho xe cân lại đi!
Ba anh em xúm lại nhẹ nhàng dịch chuyển mấy bao gạo sang hẳn phía bên phải tháp pháo, xe trở lại cân bằng hơn. Đợi cho kíp xe 591 tháo xong cáp Thiên mới nói với Cân:
- Bây giờ cậu vào số bơi và bơi một vòng hồ. Tuy nhiên vẫn phải giữ chân dầu ổn định, lúc nào tôi bảo tăng mới được tăng. Rõ chưa?
Cân nhỏ nhẹ:
- Rõ rồi ạ!
Thiên hất cằm:
- Bắt đầu đi!
Cân nhẹ nhàng mở cửa phản lực, gài số bơi rồi thả ly hợp. Hai luồng nước từ hai cửa phản lực phun ra sủi lên ùng ục, chiếc xe nặng nề từ từ di chuyển, nước vẫn mấp mé mặt trên thân xe. Chỉ một lát xe đã ra đến giữa hồ, Thiên xiết ống nói nhắc Cân:
- Từ từ tăng ga lên khoảng 1500 nhé!
Cân vẫn nhỏ nhẹ:
- Nhận đủ!
Miệng trả lời đồng thời chân Cân từ từ nhấn xuống, tiếng máy nổ giòn giã hơn. Chiếc xe băng băng tăng tốc độ, mũi xe dềnh lên còn đuôi xe chìm hẳn xuống, nước ngập lên đến tận chỗ cố định hai phuy dầu. Thiên nhìn chằm chằm vào chỗ ngập nước nhưng vẫn không có bất cứ động tĩnh gì. Nhã cũng chú mục vào đuôi xe, thỉnh thoảng lại liếc sang phía tiểu đoàn phó. Thấy Thiên vẫn không có biểu hiện gì nên anh cũng vững tâm hơn.
Xe đã gần đến bờ hồ bên kia, Cân kéo cần lái nước. Chiếc xe lượn một vòng thật mềm mại hướng mũi về phía bến lên. Đến lúc này thì tất cả mọi người đều thấy nhẹ nhõm. Cả Nhã, Hòa, Thắng đều chui ra khỏi buồng chiến đấu ngồi lên đỉnh tháp pháo thảnh thơi ngắm nghía bốn xung quanh. Khung cảnh thật thanh bình và thơ mộng. Thắng hồn nhiên:
- Thích quá các anh nhỉ? Khác gì bơi thuyền đi chơi hồ Bảy Mẫu. Mà nhiều cá chết không kìa. Chốc nữa có khi mình vớt về là được một bữa đấy!
Quả thật, những chú cá không may chui vào ống phản lực bị cánh quạt chém chết nằm rải rác trên mặt nước sau xe.
Xe đã tiếp cận với bến lên, Cân về số hỗn hợp. Chiếc xe từ từ bò lên bờ giữa tiếng vỗ tay của mấy cán bộ đại đội và kíp xe 591. Đợi cho Cân tắt máy xong tiểu đoàn phó Thiên nhắc:
- Các đồng chí vào kiểm tra xem nước có vào xe không rồi ra báo cáo tôi. Còn các đồng chí cán bộ đại đội lại cả đây ta rút kinh nghiệm.
Mấy đại đội phó kỹ thuật leo cả lên xe 567. Vừa lúc đó Cân nhô đầu lên miệng tươi như hoa:
- Báo cáo tiểu đoàn phó, không có một tý nước nào vào xe ạ!
Thiên gật đầu:
- Thế thì tốt!- Quay ra mấy cán bộ kỹ thuật anh cười- Lúc nãy trên bờ các ông hò hét gì thế?
Đại đội phó đại đội 9 phân trần:
- Thấy xe nghiêng hẳn về một bên tôi nghĩ nó sẽ bị lật nên nhắc anh cho kéo lên thôi.
Thiên bật cười:
- Lúc ấy tôi cũng hơi hoảng nhưng bụng bảo dạ “kiểu gì cũng không chìm được” nên cứ để cho nó tiến. Thôi, bây giờ ta rút kinh nghiệm một chút để các anh về chỉ đạo các xe trong đơn vị sắp xếp, cố định vật chất cho chắc chắn. Trước hết, qua cuộc thử nghiệm hôm nay chúng ta khẳng định với nhau rằng ngoài trọng lượng chiến đấu xe PT76 hoàn toàn đủ khả năng mang thêm tải trọng đến hai tấn khi bơi nước. Đề nghị các anh thông báo kết quả này để anh em yên tâm. Thứ hai, về sắp xếp như anh em kíp xe 567 như thế này là tương đối tốt, khi xe xuống nước nhìn chung là cân bằng. Tuy nhiên cần được cố định cho chắc chắn hơn, tránh tình trạng bị rơi vãi, mất mát. Thứ ba, chúng ta cần nhắc anh em phải vặn chặt hàng ốc cố định tấm thiết giáp nắp buồng động lực và buồng truyền động. Các anh thấy đấy, khi đi chân dầu lớn đuôi xe bị dìm hẳn xuống nước, nếu không vặn chặt hàng ốc này chắc chắn nước sẽ tràn vào xe. Thứ tư, khi cố định vật chất vẫn phải quay được pháo và súng máy 12 ly 7 để đảm bảo khả năng chiến đấu khi có tình huống xảy ra. Các anh có ý kiến bổ sung gì không!
Dường như mọi người đã thấy kết quả cuộc thử nghiệm như thế là mỹ mãn nên đều gật đầu và không ai có ý kiến gì. Thấy vậy Thiên nói tiếp:
- Nếu không ai có ý kiến gì thì ngay chiều nay tôi sẽ cho phân phối khí tài và các loại vật chất cho đại đội 3 và đại đội 9. Các anh tính toán phân chia cho từng xe sao cho hợp lý và chỉ đạo cho các xe bắt đầu cố định. Sau khi cố định xong các khoa mục huấn luyện thực xe sẽ do đại đội 6 bảo đảm. Nếu không có ý kiến gì thì ta về. Còn hai kíp xe các đồng chí kiểm tra xe rồi đánh xe về lán nhé!
Cả hai kíp xe đồng thanh:
- Rõ ạ!

[lixeta]

   Gần đến ngày kỷ niệm 8 năm thành lập binh chủng chính ủy Ngọc bàn với quyền tư lệnh Đào:
- Năm nay không phải là năm chẵn kỷ niệm thành lập binh chủng nên ta không tổ chức rầm rộ. Nhưng có lẽ ta vẫn nên tổ chức một cách trọng thể tại tiểu đoàn 198 để khích lệ tinh thần anh em trước khi lên đường chiến đấu. Anh thấy thế nào?.
Quyền tư lệnh Đào sốt sắng:
- Việc này anh thấy làm thế nào cho hiệu quả thì làm. Tôi hoàn toàn ủng hộ ý kiến của anh.
- Nếu anh đã đồng ý thì tôi sẽ giao cơ quan chính trị chủ trì- Chính ủy Ngọc trả lời và quày quả đi về phía nhà mình.
Còn lại một mình quyền tư lệnh Đào trầm ngâm nhìn ra ngoài. Dạo này trời đã chuyển sẳn sang thu. Ban ngày mặc dù còn nắng nhưng cũng đã dịu hơn, chiều chiều đã thấy gió heo may về se lạnh, bầu trời lúc nào cũng xanh ngăn ngắt. Chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ vẫn diễn ra ác liệt, đặc biệt là vùng “cán xoong” ở khu Bốn. Ông lẩm bẩm: “Mùa khô đã đến rồi, chắc chỉ nay mai 198 sẽ được lên đường”.
Đúng lúc ấy tham mưu trưởng Dương xuất hiện trước khoảng sân nhỏ. Thấy quyền tư lệnh đang trầm ngâm suy nghĩ ông chào to như đánh tiếng:
- Chào tư lệnh!
Quyền tư lệnh Đào như bừng tỉnh khỏi cơn suy tưởng nhìn ra đã thấy cái dáng lách chách của tham mưu trưởng ngay trước cửa, ông đon đả:
- Anh Dương đấy à? Đi đâu mà có vẻ vội vàng thế?
Tham mưu trưởng Dương tươi tỉnh:
- Báo cáo tư lệnh, Bộ Tổng tham mưu vừa điện xuống giục ta khẩn trương hoàn thành công tác chuẩn bị để cho 198 lên đường.
Vừa nói ông vừa đưa cho quyền tư lệnh bức điện của Bộ Tổng tham mưu. Liếc qua mấy dòng chữ ông Đào ngẩng lên:
- Như vậy Bộ chỉ ấn định chung chung là trung tuần tháng Mười mà vẫn cho ta quyền tự quyết định ngày cụ thể. Vậy theo anh ta nên xuất phát lúc nào?
Như đã được chuẩn bị trước tham mưu trưởng Dương trả lời ngay:
- Về công tác chuẩn bị cho đến thời điểm này đã cơ bản hoàn thành, việc cấp phát khí tài và vật chất cũng đã xong, anh em đang tiến hành cố định lên xe. Nhìn chung chỉ cần vài ba ngày nữa là có thể lên đường được.
Quyền tư lệnh Đào mở cuốn lịch bướm lúc nào cũng mang theo người lật giở đến tháng Mười, ông chăm chú xem đi xem lại một lúc mới chậm rãi:
- Theo tôi ta nên xuất phát vào tầm 14, 15 tháng 10 là tốt nhất, hôm đó cũng qua mồng Mười âm rồi nên trăng sáng suốt đêm, bộ đội ta có thể lợi dụng ánh trăng trong hàng chục ngày sau đó để hành quân. Anh thấy thế nào?
Đôi mắt tham mưu trưởng Dương sáng hẳn lên mừng rỡ:
- Quả thật tôi cũng chưa nghĩ đến vấn đề này nhưng đúng là có trăng sáng hành quân sẽ rất thuận lợi.
Quyền tư lệnh Đào quả quyết:
- Thế thì ta thống nhất luôn nhé: đại đội 9 sẽ xuất phát tối ngày 14, đại đội 3 xuất phát tối ngày 15. Anh tổ chức thông báo cho H03 và các bộ phận liên quan để phối hợp hành động. Anh cũng thông báo luôn cho bên chính trị để họ chủ trì tổ chức lễ xuất quân vào chiều 14 luôn. Làm đơn giản thôi nhưng sao cho trang trọng và thiết thực nhất.
Tham mưu trưởng Dương đứng dạy:
- Vậy tôi xin phép tư lệnh về để triển khai ngay.
Quyền tư lệnh Đào vội xua tay:
- Khoan đã! Anh ngồi xuống! Tôi có một vài việc muốn trao đổi với anh.
Tham mưu trưởng Dương lại ngồi xuống:
- Vâng! Tôi xin nghe!
Trở lại vẻ trầm ngâm thường ngày quyền tư lệnh Đào nhỏ nhẹ:
- Anh đã biết rồi đấy, trên đã quyết tôi ở nhà mà để anh Ngọc đi đợt này. Tuy nhiên khách quan mà nói anh Ngọc dù sao cũng là cán bộ chính trị, lại ở binh chủng chưa lâu, chắc chắn việc chỉ đạo sâu về chuyên môn sẽ gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, về mặt quân sự anh sẽ là người chịu trách nhiệm chính. Anh hiểu điều đó chứ?
Tham mưu trưởng Dương gật đầu:
- Tôi hiểu ạ!
Quyền tư lệnh Đào tiếp tục:
- Chắc là anh cũng đã có suy nghĩ của mình về các biện pháp cần tiến hành để đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ. Tuy nhiên tôi đề nghị anh lưu ý mấy điểm sau. Một là cần tận dụng tối đa sự chi viện, giúp đỡ của cấp trên và các đơn vị bạn. Có một điều khó khăn là hiểu biết của người chỉ huy binh chủng hợp thành và các binh chủng bạn về xe tăng của chúng ta cũng còn nhiều hạn chế nên mỗi khi đề xuất vấn đề gì anh cần có sự giải thích cho cặn kẽ tại sao phải làm như vậy. Anh có đồng ý với tôi về điểm này không?
Tham mưu trưởng Dương gật đầu:
- Tôi cũng nghĩ như vậy.
Tư lệnh Đào cũng gật đầu:
- Thế thì tốt! Vấn đề thứ hai anh cần hết sức lưu ý là lựa chọn mục tiêu. Anh đã biết, thành bại của trận này có một ý nghĩa cực kỳ quan trọng. Vì vậy cần chọn mục tiêu sao cho vừa sức, đã đánh là thắng mà thương vong phải ít nhất. Vấn đề này cũng liên quan đến nhận thức của người chỉ huy mặt trận về xe tăng đấy. Có đồng chí cứ nghĩ rằng xe tăng là có thể giải quyết mọi vấn đề, có đồng chí lại nghĩ cái xe tăng như người chiến sĩ bộ binh đánh chỗ nào cũng được. Trong những trường hợp như vậy tôi đề nghị anh phải bám chắc nguyên tắc sử dụng xe tăng mà chúng ta đã đúc kết nên mấy năm qua- Ông dừng lời nhìn thẳng vào mắt tham mưu trưởng Dương, thấy ông Dương vẫn đang chăm chú lắng nghe thì tiếp tục- Vấn đề thứ ba là phải bằng mọi biện pháp bảo toàn lực lượng, trang bị đặc biệt là trong hành trú quân. Ở ngoài này khi diễn tập ta cũng đã có huấn luyện anh em nhưng dù sao cũng chỉ là giả định, còn vào đó là địch thật. Máy bay trên trời, biệt kích thám báo dưới đất... nên sai một ly là đi một dặm ngay. Vì vậy anh phải thường xuyên nhắc nhở anh em, tuyệt đối không được chủ quan mất cảnh giác. Nếu không làm được điều này chúng ta sẽ phải trả giá đắt đấy. 
Tham mưu trưởng Dương xác nhận:
- Đúng vậy! Tôi cũng suy nghĩ rất nhiều về vấn đề này.
Tư lệnh Đào hạ giọng:
- Còn vấn đề cuối cùng là mối quan hệ công tác. Anh Ngọc mặc dù không phải cán bộ quân sự nhưng là chỉ huy cao nhất, có thể coi là tư lệnh tiền phương. Vì vậy, mọi vấn đề anh cần phải báo cáo, giải thích cặn kẽ với anh ấy và để anh ấy là người quyết định cuối cùng. Anh có đồng ý như vậy không?
Tham mưu trưởng Dương gật mạnh đầu:
- Tôi sẽ làm đúng như vậy! Anh cứ yên tâm.
Quyền tư lệnh Đào đứng dạy:
- Thôi được rồi! Còn bây giờ anh về cho triển khai tiếp công việc chuẩn bị đi.
Tham mưu trưởng Dương đứng dạy bắt tay quyền tư lệnh, ông nhỏ nhẹ:
- Anh cứ yên tâm! Tôi sẽ hết sức lưu ý những vấn đề anh đã trao đổi.

[lixeta]

   Chiều muộn một ngày giữa thu. Mặt trời đã xuống sau rặng núi phía Tây khu doanh trại nhưng vẫn hắt lên nền trời những ráng vàng rực rỡ. Bầu trời xanh ngắt không một gợn mây báo hiệu một đêm trăng sáng đẹp. Gió heo may thổi qua đập nước mang theo hơi nước se se lạnh. Ngoài cổng tiểu đoàn, dọc theo con đường ven hồ là mười một cái xe tăng và ba cái ô tô mình cắm đầy lá ngụy trang đỗ nép vào những lùm cây trong trạng thái sẵn sàng xuất kích. Mấy chiến sĩ của đại đội 6 có nhiệm vụ canh gác ôm súng đứng im phăng phắc. Không khí chung khu doanh trại vốn sôi động vào giờ này hàng ngày có vẻ trang nghiêm, trầm trầm như thường thấy trước khi có một việc gì đó hệ trọng xảy ra.   
Đúng là có một việc hệ trọng sắp xảy ra thật. Ngày hôm nay tiểu đoàn 198 sẽ chính thức xuất quân đi chiến trường. Ngày hôm nay niềm mong ước suốt gần chục năm trời của cán bộ, chiến sĩ binh chủng “thép” sẽ trở thành sự thật.
Trái ngược với vẻ im ắng bên ngoài, trong nhà của đại đội 9 một không khí cực kỳ vui vẻ, náo nhiệt đang diễn ra. Hầu như tất cả cán bộ, chiến sĩ các đại đội 3, đại đội 6 đều có mặt ở đây để tiễn các đồng đội của mình. Cánh đại đội 3 thì đe: “không chạy nhanh bọn tớ sẽ vượt” vì chính họ ngày mai cũng sẽ lên đường. Còn cánh đại đội 6 thì ghen tỵ với những người đồng đội được lên đường trước. Riêng cánh đại đội 9 là hớn hở nhất, cậu nào cậu ấy mặt mũi cứ tươi hơn hớn. To tiếng nhất vẫn là Hòa đen:
- Thôi, các cậu “xê 6” cứ yên trí ăn no ngủ kỹ và chuẩn bị sẵn bao tải đi!
Một cậu của đại đội 6 ngơ ngác:
- Chuẩn bị bao tải để làm gì?
Hòa cười ngặt nghẽo:
- Để mà đựng vỏ đồ hộp chứ còn để làm gì nữa.
Tiếng cười bung ra khoái trá, cậu bị lừa túm lấy Hòa đấm thụp. Hòa vừa né vừa bô bô:
- Bọn tớ đi phen này là đánh cho bọn nó không còn mảnh giáp, sau này các cậu có vào thì cũng chỉ thu dọn chiến trường, nhặt vỏ đồ hộp mà thôi.
Một cậu quay sang Cân:
- Thế nhà thơ Cân đã có bài thơ mới nào chưa? Có khi chính vì bài thơ của cậu hồi ấy mà “xê 9” được đi trước đấy!
   Cân cười khiêm tốn:
   - Tớ viết nhì nhằng ấy mà, nhà thơ với lều thơ gì?
   Thắng bật mí:
   - Anh Cân có bài thơ mới rồi đấy!
   Mấy tiếng reo hưởng ứng:
   - Đọc đi! Đọc đi!
   Cân xấu hổ:
   - Thắng nó nói đùa đấy! Thơ với thẩn gì!
Cánh đại đội 6 vẫn không buông tha, một cậu “tỉa”:
- Ai chả biết cậu khiêm tốn rồi.
Cân đỏ mặt:
- Thì tớ cũng có viết nhưng cảm thấy chưa đạt yêu cầu lắm.
Cả mấy cái miệng cùng nhao nhao:
- Chưa đạt cũng đọc đi!
Biết chối cũng chẳng được Cân đành gật đầu:
- Thôi được! Nhưng đừng có chê đấy nhé!
Thấy Cân chuẩn bị đọc thơ mấy nhóm bên cạnh cũng xúm lại. Đợi cho tiếng ồn ào lắng xuống Cân hắng giọng mấy cái rồi bắt đầu:
- Xe ta đi chưa biết đâu là đích, Nhưng cứ nhằm tiếng súng mà đi, Những tiếng súng vang- Ôi tiếng gọi thần kỳ, Trận chiến đấu đang gọi ta đến đó. Hết!.
Tất cả lặng đi một lát rồi ồ lên:
- Hay quá đi chứ! Tiếng súng là hiệu lệnh tiến công, là tiếng gọi lên đường. Kiểu này cậu Cân nhà ta phải được phong là nhà thơ mới đúng. 
Cân xấu hổ:
- Các cậu cứ hay đùa. Thật tình tớ thấy chưa ổn lắm, nhất là câu đầu. Các thủ trưởng có khi lại bảo thằng này mù quáng, chẳng biết đích ở đâu mà cứ đi.
Một cậu ra vẻ hiểu biết gật gù:
- Cậu Cân nghĩ thế cũng phải! Nhưng theo tớ để thế cũng được, đúng tinh thần “đâu có giặc là ta cứ đi” rồi còn gì nữa.
Trên nhà ban chỉ huy tiểu đoàn câu chuyện cũng rôm rả không kém. Cả đại biểu Bộ tư lệnh, ban chỉ huy trung đoàn và đại diện các đơn vị bạn đang cười nghiêng ngả trước câu chuyện tranh thủ thăm nhà của tiểu đoàn trưởng Tân. Số là hôm anh em bắt đầu đi phép Tân có viết thư báo tin ngày ấy, ngày ấy sẽ về. Nhưng thật không may, dạo ấy không quân Mỹ tăng cường đánh phá nên cơ quan vợ anh đã đi sơ tán tận trên Vĩnh Phú. Đạp xe về đến nhà chẳng thấy vợ con đâu, anh hỏi thăm thì biết vợ con đã đi sơ tán nên bấm bụng ngủ lại nhà một đêm, hôm sau dậy từ sớm nhằm hướng cơ quan vợ sơ tán mải miết đạp xe. Vì thư đến chậm nên ngay khi nhận được thư vợ anh tức tốc gửi con rồi đáp tàu xuôi về Hà Nội để gặp chồng. Lên đến cơ quan vợ Tân tiu nghỉu khi biết vợ đã về Hà Nội. Chả lẽ lại quay về ngay mà cũng chẳng biết vợ mình có đợi ở Hà Nội không hay cũng lại quày quả quay lên nên Tân quyết định ở lại chỗ sơ tán chơi với con và đợi vợ. Cũng còn một chút may mắn là sau khi về đến nhà, biết tin Tân đã lên chỗ cơ quan mình sơ tán ngay hôm sau vợ Tân lại đáp tàu ngược lên. Thế là hai vợ chồng được một đêm “tâm sự”. Chính ủy Ngọc nén cơn cười hỏi Tân:
- Thế bố nó có truy lĩnh hết tiêu chuẩn năm ngày tranh thủ không?
Tân cười ngượng nghịu:
- Thủ trưởng cứ đùa! Ở nhờ nhà dân, hai vợ chồng nhà chủ một đầu, hai vợ chồng tôi với thằng cu con một đầu, nhà thì cứ thông thống thế thì làm ăn gì được?. 
Tham mưu phó Ba góp chuyện:
- Trên ấy nhà nào chả có một đồi chè rộng mênh mông, ra đấy mà tâm sự thì sướng phải biết!
Tân cười xí xóa:
- Thôi thì cũng cố gắng động viên cô ấy một chút gọi là.
Chính ủy Ngọc vẫn cười đỏ cả mặt:
- Gọi là của các cậu thì cũng được rồi. Các cậu có biết hai câu ca này không: “ba năm du kích nằm kề, không bằng chủ lực nó về một đêm”. Một đêm của cậu Tân nhưng là một đêm có chất lượng đấy chứ không đùa đâu.
Ai đó chêm vào:
- Khéo không chín tháng mười ngày sau lại tòi ra hai, ba cái xe tăng con chưa biết chừng.
Mọi người lại cười nghiêng ngả nên không phát hiện ra một chiếc xe con đã phóng thẳng vào sân và đỗ trước cửa nhà. Chỉ đến khi cái bóng thấp đậm của quyền tư lệnh Đào hiện ra ngay trước cửa mọi người mới thôi cười. Khác hẳn vẻ nghiêm nghị hàng ngày tư lệnh Đào tươi cười hỏi:
- Các ông có chuyện gì mà rôm rả thế?.
Chính ủy Ngọc nén cười trả lời:
- Anh em đùa cậu Tân một tý ấy mà! Mà sao anh bảo không sang được...
Quyền tư lệnh Đào gật đầu:
- Kế hoạch thì như vậy đấy nhưng ngồi nhà không yên được- Quay sang Tân ông hỏi- Tình hình chuẩn bị thế nào rồi?.
Tiểu đoàn trưởng Tân đứng lên lễ phép:
- Báo cáo tư lệnh! Toàn tiểu đoàn đã sẵn sàng, đang chờ đến giờ làm lễ xuất quân xong là “xê Chín” sẽ lên đường ngay ạ.
Đúng lúc đó tiếng còi trực ban bỗng ré lên. Từ trong mấy nhà ở bộ đội túa ra như đàn ong vỡ tổ. Tiếng huyên náo chỉ lắng đi khi chỉ huy các đơn vị tập hợp bộ đội, chấn chỉnh hàng ngũ tiến về phía sân nhà chỉ huy tiểu đoàn.
Chính trị viên Tuấn đứng dạy:
- Báo cáo các thủ trưởng! Đã đến giờ mít tinh rồi ạ!

[lixeta]

   Lễ xuất quân được bài trí rất đơn giản. Trên tấm phông vải phin xanh căng trước khoảng sân rộng trước nhà ban chỉ huy tiểu đoàn chỉ đơn giản hai hàng chữ “Lễ xuất quân- đoàn 198”. Gió may thổi mạnh làm tấm vải căng phồng lên như một cánh buồm, còn lá cờ trên đỉnh cột thì reo lên phần phật.
Trực ban tiểu đoàn đã tập hợp bộ đội thành năm khối trước sân, đứng bên phải cùng là khối sĩ quan và chiến sĩ của trung đoàn tăng cường cho 198, ở giữa là ba đại đội, còn bên trái cùng là khối tiểu đoàn bộ. Đã đứng trong đội ngũ nhưng có vẻ như mạch chuyện trong nhà chưa dứt nên tiếng rì rầm vẫn lúc to, lúc nhỏ. Trật tự chỉ được vãn hồi khi tiểu đoàn phó Đức hô:
- Nghiêm!- Đợi cho chủ tịch đoàn vào vị trí anh hô tiếp- Chào cờ! Chào!
Tất cả hướng mặt lên lá cờ đang bay phần phật trên đỉnh cột. Tiếng hát bài quốc ca lúc đầu còn chuyệch choạc càng về sau càng đều và to. Những gương mặt non tơ có phần căng thẳng bên cạnh những gương mặt già dặn, từng trải. Có vẻ như tất cả đã hòa làm một trong giai điệu trầm hùng của lời hát.
Sau lễ chào cờ, đích thân chủ nhiệm chính trị Thu lên làm công việc tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu. Ông hùng hồn:
- Kính thưa các đồng chí đại biểu! Thưa toàn thể các đồng chí! Hôm nay, giữa những ngày Thu lịch sử chúng ta có mặt tại đây để dự buổi lễ xuất quân tiễn đưa đoàn 198 đi chiến trường chiến đấu. Đến dự buổi lễ trọng thể này tôi xin trân trọng giới thiệu có các thủ trưởng Bộ tư lệnh, ban chỉ huy trung đoàn H03 và đại biểu các đơn vị bạn, đề nghị các đồng chí nhiệt liệt hoan nghênh.
Tiếp theo tham mưu phó Ba lên phổ biến các chỉ thị, mệnh lệnh liên quan đến nhiệm vụ của đoàn 198. Trong lúc đó chủ nhiệm chính trị Thu đang cúi xuống phía sau quyền tư lệnh Đào và chính ủy Ngọc thì thầm điều gì đó, chỉ thấy ông Ngọc lắc đầu quầy quậy, còn ông Đào lúc đầu cũng lắc nhưng sau đó thì gật gật đầu dáng chừng đồng ý.
Khi tham mưu phó Ba dừng lời thì chủ nhiệm chính trị Thu đứng dạy, ông trịnh trọng:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Sau đây tôi xin trân trọng giới thiệu đồng chí Vũ Huy Đào, quyền tư lệnh binh chủng lên động viên bộ đội. Xin kính mời đồng chí!
Ông Đào từ từ đứng dạy tiến lại phía cái bục, gương mặt vốn lành lạnh, nghiêm nghiêm thường ngày hôm nay có gì đó rất khác lạ, đầy biểu cảm và xúc động. Nhìn lướt qua một lượt toàn bộ đội hình ông cất tiếng:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Trước hết tôi xin cải chính một chút, tôi không định đến đây để động viên các đồng chí! Có gì mà phải động viên?- Trong hàng quân có tiếng rì rầm nho nhỏ, chắc cán cộ, chiến sĩ thấy hơi lạ về vị thủ trưởng của mình. Đợi cho tiếng xì xào dứt hẳn ông tiếp- Đã từ rất lâu rồi, từ ngày đưa xe tăng về nước chúng ta đã mong mỏi đến ngày này, ngày xe tăng lên đường chiến đấu. Ngay bản thân tôi đây cũng rất muốn được đi cùng các đồng chí nhưng trên không cho phép nên đành chịu. Đó là niềm mong mỏi của chúng ta, là khát vọng của chúng ta. Bây giờ đã trở thành hiện thực. Vậy thì có gì mà phải động viên cơ chứ, có đúng thế không các đồng chí?.
Đến đây thì hàng quân ồ lên một cách khoái trá:
- Có!- Mấy cậu lính trẻ gào lên muốn vỡ họng.
Khuôn mặt tư lệnh Đào giãn ra, vẻ căng thẳng trên gương mặt những người lính trẻ cũng tan biến. Thay vào đó là vẻ hớn hở như vừa được gãi đúng chỗ ngứa. Vẫn với giọng nói trầm ấm ông Đào tiếp:
- Hôm nay tôi phải đi họp trên bộ. Vừa kết thúc buổi họp là tôi về thẳng đây để tiễn chân các đồng chí và cũng muốn tâm sự với các đồng chí đôi điều trước lúc các đồng chí lên đường- Ông dừng lại một chút như để cố nén cảm xúc- Chỉ cách đây mấy ngày chúng ta vừa mới kỷ niệm tám năm ngày thành lập binh chủng. Tám năm đã trôi qua mà chúng ta vẫn án binh bất động, trong khi ở miền Nam đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai đang hàng ngày hàng giờ tàn sát đồng bào, chiến sĩ ta. Căm thù quân giặc bao nhiêu chúng ta càng nóng lòng ra trận bấy nhiêu. Điều đó thể hiện ở chỗ suốt những năm qua chúng tôi đã nhận không biết bao nhiêu quyết tâm thư của các đồng chí, trong đó có nhiều bản viết bằng máu. Do vậy chúng tôi rất hiểu tâm trạng của các đồng chí. Tuy nhiên do tình hình chưa cho phép nên chúng ta chưa được lên đường ra trận. Thực ra, trong suốt những năm qua chúng tôi đã nhiều lần đề nghị cấp trên cho phép chúng ta đi chiến đấu nhưng vì nhiều lý do đề nghị đó đã không được chấp nhận, trong đó có phần là do chúng ta chưa tạo được niềm tin đối với cấp trên. Tuy nhiên, hôm nay chúng ta đã toại nguyện. Cấp trên đã quyết định cho chúng ta đi chiến đấu và chính các đồng chí  ở đoàn 198 đã được nhận vinh dự này. Đây là một niềm vui lớn đối với binh chủng ta nói chung và của đoàn 198 nói riêng. Tôi thành thật chúc mừng các đồng chí!
Tiếng vỗ tay đột ngột nổi lên rào rào, tư lệnh Đào cũng vỗ tay cùng mọi người. Đợi cho tiếng vỗ tay dứt hẳn ông sôi nổi:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Vinh dự lớn lao nhưng trách nhiệm của các đồng chí cũng rất nặng nề. Cụ thể là các đồng chí phải đánh thắng trận đầu để khẳng định: có thể sử dụng và sử dụng có hiệu quả xe tăng ở chiến trường miền Nam. Qua đó củng cố niềm tin của cấp trên cũng như của các quân binh chủng bạn vào binh chủng thiết giáp chúng ta, để mở đường cho xe tăng vào chiến trường ngày một nhiều hơn và góp phần làm cho ngày chiến thắng đến gần hơn. Nặng nề như thế các đồng chí có làm được không?
Ông đột ngột hất mạnh đầu lên, cả hàng quân trả lời như sấm:
- Có!
Gương mặt ông trở lại vẻ trầm ngâm:
- Tuy nhiên, như người xưa đã nói “vạn sự khởi đầu nan”. Các đồng chí là người đi tiên phong nên chắc chắn sẽ gặp vô vàn khó khăn, trở ngại. Trước mắt các đồng chí phải đưa được người và trang bị vượt quãng đường hàng nghìn ki- lô- mét trong điều kiện đường sá hiểm trở lại bị không quân địch thường xuyên ngăn chặn. Đó là việc chưa ở đâu, chưa ai làm và bây giờ các đồng chí là những người đầu tiên thực hiện. Sau đó phải tổ chức chuẩn bị chiến đấu và chiến đấu trong điều kiện ở xa hậu phương, công tác bảo đảm về mọi mặt còn nhiều hạn chế. Nói tóm lại là rất nhiều khó khăn và không loại trừ sẽ có hy sinh, mất mát. Cũng xin nói thêm với các đồng chí là để chuẩn bị cho lần xuất quân này của đoàn 198 cấp trên đã có sự nghiên cứu rất kỹ càng, nhận thấy thời cơ đã chín muồi mới cho phép chúng ta được xuất trận, đồng thời cũng đã chỉ đạo cho các đơn vị bạn phải tích cực giúp đỡ chúng ta. Về phía Bộ tư lệnh cũng coi đây là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng nên đã cử một đoàn cán bộ do đích thân đồng chí chính ủy dẫn đầu đi cùng các đồng chí. Nói tóm lại tất cả các cấp, các ngành đã làm tất cả để các đồng chí hành quân và chiến đấu thắng lợi. Vấn đề còn lại phụ thuộc vào chính các đồng chí mà thôi. Vậy các đồng chí có quyết tâm không- Ông bất ngờ cao giọng.
Hàng quân trả lời rền vang như sấm:
- Có!
Tư lệnh Đào cũng lớn tiếng:
- Vậy thì tôi xin chúc các đồng chí lên đường thắng lợi.
Ông đột ngột kết thúc và đưa tay lên vẫy. Cả hàng quân vỗ tay rào rào. Vừa vẫy tay quyền tư lệnh Đào vừa quay người đi về phía chủ tịch đoàn, đến trước chính ủy Ngọc ông dừng lại. Chính ủy Ngọc đứng lên, quyền tư lệnh Đào đưa cả hai tay bắt chặt tay người đồng nhiệm. Đột ngột, ông dang tay ôm chặt lấy chính ủy Ngọc. Hơi bất ngờ trước cử chỉ hiếm có của người chỉ huy vốn có tiếng là sắt đá chính ủy Ngọc chỉ khẽ lắp bắp:
- Xin cảm ơn anh! Anh cứ yên tâm chờ tin thắng lợi.
Buổi lễ kết thúc sau lời hứa quyết tâm của chính trị viên Tuấn và phổ biến kế hoạch hành quân của tiểu đoàn trưởng Tân. Trời đã sâm sẩm tối.