Chiến trường K - Hướng Sư đoàn 7 Bộ Binh (Mũi chính diện... PP - Phần 4)

[GiangNH]

- Nước ở dưới chân các anh chứ đâu nữa , đào các con suối dưới có cát vàng lên sâu khoảng 1m đến 1,5m là thấy nước ngay .
 Trời ơi chúng tôi mừng rơn , chẳng nhẽ đơn giản thế sao ? thật thế sao ?

 Ôi ! Thật không ngờ , mấy ngày nay chúng tôi đi qua hàng trăm con suối cạn đầy cát vàng phía dưới , cả một hồ nước trong veo phía dưới chân chúng tôi mà chúng tôi không hề hay biết , một việc tưởng trừng đơn giản nhưng chúng tôi cũng phải trải qua muôn vàn khó khăn vì thiếu kinh nghiệm ở mùa khô trên đất Campuchia . Tin về nguồn lấy nước được nhanh chóng báo về E để E báo cho các đơn vị bạn đang cùng cảnh ngộ như chúng tôi .

-Có 1 cái hồ đã bị tát(hút) cạn, lâu ngày khô nứt nẻ mặt bùn, bề mặt của bùn bắt đầu trắng, tự nhiên thấy có vài chỗ mà đất bùn màu thâm thâm, bới lên đích thị là 1 con trai trai(họ nhà ốc hến), con trạch, con cua, con lươn...

-1 ao bèo tây(lộc bình) vào mùa đông, cạn kiệt nước, lá vàng ệch, tự nhiên có 1 vài chỗ lá bèo vẫn xanh tốt, đừng bảo thằng nào, cứ lẳng lặng ra đó, nhấc khóm bèo lên, sẽ có vô số cá rô, cá chuối(quả)...ở dưới đó.

-Lên rừng, quả gì mà thấy chim nó ăn được thì hãy ăn. Ví dụ quả của cây lá ngón, nhìn đẹp lắm, nhưng thử ăn xem, "lên Tây thiên" ngay!
 ...

 Trước khi đi lính, mấy đàn anh vẫn dậy em 1 số "cẩm nang kiếm ăn" thế đấy?
 Sang K mấy lão quên rồi sao: Dòng suối khô, tự nhiên thấy có chỗ đất âm ẩm, biết ngay dưới đó là...là...cái gì nhỉ?
 Không trách được mấy bác dân thành phố,ít hiểu biết về ruộng đồng, núi non. Đáng trách mấy bác con nhà nông dân kia kìa, cái bài tìm nước sơ đẳng thế mà tận E cũng không biết?
 

 

[Hai Ruộng]

 Khi đi trong rừng nếu mà gặp rừng cây dầu mọc trên cát trắng , mà chim chóc , cũng như các loại thú như thỏ , chồn , mễn , nai , khỉ mà không có thì coi chửng chết khát . Vì tìm không có nước nên các loại thú đã bỏ rừng đi hết . Nếu nghe tiếng chim bìm bịp kêu là nơi đó có nước , có khi là một đoạn suối cạn còn nước bùn , hoăc là đất ẩm . Phát hiện được hai nơi nầy coi như sống được . Nếu là nước bùn thì rất dể xử lý , cũng rất nhanh , chỉ cần lấy len đào cạnh vũng bùn nữa mét một lổ bằng cái nồi sâu khoảng ba bốn tấc khi có nước . Đương nhiên khi khoét xong là nước bùn . Ta chỉ cần dùng ca nước múc bỏ nước bùn thì nước trong đất sẽ trào ra và trong dần dần .Thường chỉ cần tát khoảng 5 phút là có nước trong , có thể  nấu cơm hay nấu uống được . Còn đất bùn cẩm ướt cũng khoét lỗ như vậy nhưng phải khoét sâu hơn tùy theo chổ ta đào . Đây là kinh nghiệm được phổ biến trong đơn vị mình do các đ/c thời chống Mỹ truyền lại , để anh em mình lấy nước vào mùa khô hay đi trinh sát . Tuy nhiên cũng đã có lần gặp vùng đất , không có chim chóc như các rừng dầu cát trắng ở vùng Xtung , anh em tìm mãi vẫn không có chỗ nào có dấu hiệu đất ẩm ướt , khát đến sùi bọt mép, anh em tìm lá cây có vị chua để nhai vào mồm thì đở cơn khát hơn  , ban đêm hứng sương , sương cũng chẳng có . Cây rừng khô cháy chỉ còn một loại cây dầu , chim chóc , sóc , chồn đều bỏ đi hết . Cũng có lần anh em mình phải lấy nước từ trong bẹ chuối rừng , bằng cách lấy lê đâm vào cây chuối rừng sau đó kê miệng bình ton vào hứng nước mưa còn xót lại giữa các bẹ chuối uống được nhưng chác lắm do nhựa chuối tươm ra . Còn du kích K tùy theo từng vùng mà họ biết có loại cây nào lấy nước uống được , cũng vài ba loại cây gì đó nay mấy mươi năm rồi mình cũng không còn nhớ rỏ, chỉ nhớ mang máng là có một loại cây có lá to giống như cây dầu , nhưng dù mùa khô cháy đất nhưng cây đó vẫn tươi xanh vì chúng có khả năng tích nước trong thân cây , du kích K chặt một cây cho mình to bằng cổ tay đưa lên miệng ngữa cổ lên trời dốc đứng cây lên  , sau đó chặt ngọn cây là nước từ trong cây chảy ào xuống uống được một lần đầy ngụm , đã khát , nước mát và ngọt như nước mưa , có lẫn một ít nhựa cây hơi nhớt như là nhựa lá mồng tơi vậy .
  Tốt nhất là đi đến đâu ta học theo cách sống của dân địa phương ở vùng đó . Hồi nhỏ mình đi chăn trâu , thì cũng không bao giờ bọn mình mang theo nước uống , khi ăn cơm xong là mỗi đứa  bẻ một ống sậy , dài nữa mét sau đó bẻ cọng lá dừa nước thọc vào giữa thân cây sậy cho nó thông liền mắt , lúc nầy ống sậy đã trở thành ống hút nước , cầm ông nầy vào trong rừng lá dừa nước tìm nơi đất gò cao nước biển không vào được , n7i đó chỉ còn nước mưa , hoặc sương đọng lại trong bẹ dừa nước , cho ống sậy vào uống khi nào no thì thôi , bọn mình đi chăn trâu cã năm không bao giờ mang theo nước uống cã . Nhưng quan trọng là phải biết khu nào có gò đất cao ở trong rừng
  Quê mình là vùng nước mặn cho nên người dân ai cũng biết có loại cây tên là cây cóc rừng ( giống như trái cóc nhà , nhưng cóc rừng trái nhỏ nơn , hạt to hơn , rất chát) thường mọc ở vùng rừng ven biển ( vùng gần bải tắm Phước Hải , Bà Rịa , mình cũng thấy có rất nhiều loại cây nầy ) . Nếu gặp cơn khát không chịu nổi thì cứ nhai trái cóc rừng nầy cho mồm thật chát , sau đó uống nước biển thì lại thấy có vị ngọt , uống được . Hoặc là nếu khát thì nhai cây rau đắng biển , nhai xong là thấy có vị ngọt nơi cổ ngay , có thể chịu được cơn khát trong cã ngày do nhai cọng rau đắng .

[thaynhin]

Bác Hairuong học tập được nhiều kinh nghiệm sống trong điều kiện khắc nghiệt rất hay!
Đặc biệt bác viết bài tổng kết kinh nghiệm hay truyền đạt kiến thức đều xúc tích,rõ ràng!Nếu các NHÀ viết sách giáo khoa mà học kinh nghiệm của Bác thì Giáo Dục bớt bao trang vô bổ!
Em vẫn nhớ những bài bác viết về ngồi gác,về trinh sát hay đào hầm đều rất bổ ích lạicos hồn!Nếu ai cần kiến thức đó không lên bỏ qua!

[GiangNH]

Bác Hairuong học tập được nhiều kinh nghiệm sống trong điều kiện khắc nghiệt rất hay!
Đặc biệt bác viết bài tổng kết kinh nghiệm hay truyền đạt kiến thức đều xúc tích,rõ ràng!Nếu các NHÀ viết sách giáo khoa mà học kinh nghiệm của Bác thì Giáo Dục bớt bao trang vô bổ!
Em vẫn nhớ những bài bác viết về ngồi gác,về trinh sát hay đào hầm đều rất bổ ích lạicos hồn!Nếu ai cần kiến thức đó không lên bỏ qua!

Ấy, ấy, bác lại so sánh sống chết trong chiến trường với lại giáo dục? Khệp khễnh quá!

[binhyen1960]

 Thực ra mỗi địa phương , mỗi khu vực địa lý có cái khác nhau về động thực vật sinh sống cũng như địa tầng của vỏ trái đất cùng nguồn nước , có thể không khác nhau nhiều lắm xong có khi lại khác tuyệt đối , nếu ta cứ theo cái đã từng áp dụng khi ở địa phương khác mà làm thì cũng khó tìm thấy nguồn nước trong điều kiện mùa khô của rừng Âm leeng . Một rừng gỗ dầu bạt ngàn , bình độ trùng điệp , cây cối khô cằn lá vàng rụng hàng lớp dày , suối trơ cát vàng . Thật là khó kiếm nước trong cái hoàn cảnh đó nhất là đối với lính VN chúng ta lần đầu qua đó lạ thổ nhưỡng thì chuyện chịu trận khát nước mấy ngày liền giữa mùa khô cũng là chuyện dễ hiểu thôi .
 Ở phần bài trước BY cũng có nói ngay dân K chạy loạn vào rừng cũng không có nước uống , họ còn phải xin nước của bộ đội VN lúc đó để uống trong khi họ đang ở con suối cạn đầy cát vàng . Bản thân dân K cũng không biết là đào cát lên 1m đến 1,5m sẽ có mạch nước vào lúc đó .
 Cũng không phải lúc nào ở bất kể đâu đào con suối có cát vàng lên là có nước uống ngay đâu , thiên nhiên không quá hào phóng với lính tình nguyện VN tới như vậy . Sau này đơn vị của BY vào sâu hướng  biên giới Thái còn chịu cảnh khát nước nhiều lần , lính Pốt cũng chẳng hơn gì chúng tôi lúc đó .
 Đơn vị của BY 60% là lính các tỉnh miền Bắc 35% là lính miền Trung (từ Thanh hóa vào đến Huế )5%là lính thành phố là Hà nội và Hải phòng , anh em HP toàn lính già từ thời GPMN và cũng là các huyện ngoại thành HP cả , chỉ có 2 thằng là lính nội thành HN . Nếu có ngu ngơ trong chuyện tìm nước thì chỉ có BY và thằng Bình là chẳng biết gì chứ số anh em kia họ cũng con nhà nông dân cả , cá biệt có khoảng 4 5 anh em người dân tộc tiểu số Thanh hóa và Hà sơn Bình , đến nói tiếng Kinh của mình còn chưa sõi ngọng líu ngọng lô . Vậy mà cũng còn chịu khát cùng đơn vị .
 BY nói vậy không phải để che đậy chuyện kém cỏi của anh em cả E209 trong chuyện tìm nguồn nước nơi rừng núi K mùa khô , mà để chúng ta nhìn lại sự việc chính xác hơn của hoàn cảnh khi đó , đánh giá khách quan nhất , đúng mức nhất , biết đâu nó giúp cho người sau tránh được những khó khăn khi tác chiến rừng núi giống như vậy .

[haanh]

@G.K17 : hehe , lão BY nói đúng đấy , kinh nghiệm tìm nước lính tráng có đầy nhưng vấn đề là có nước để tìm không ? Nước dưới con suối cát là trường hợp may mắn , bổ sung thêm kinh nghiệm thôi , nó không mang tính phồ biến . Dân đi rừng giỏi nhất là dân Khánh Hòa , ngậm ngãi tìm trầm mà còn phải chịu khát kia nói chi mấy chú nông dân chỉ quen với đồng bằng 
Mùa khô ở K nhất là vùng núi nó khắc nghiệt lắm , nước biến mất hoàn toàn . Dân K phải bỏ cả phum để di dời sang chổ có nước . Một phum chỉ có 1-2 giếng đào ngay mạch nước ngầm mà hứng cả giờ chỉ được 1 ca nước .
Hành quân mùa khô trên bản đồ có ghi bàu nước nhưng thực địa chỉ là trảng mênh mông , vì vậy việc xác định độ ẩm của đất chỉ có giá trị phân biệt cái nào là trảng , cái nào là bàu để đừng đi lạc . Trời tháng tư này thỉnh thoảng xuất hiện vài cơn mưa bóng mây , lính phải tranh thủ thè lưỡi liếm từng cái lá thậm chí liếm mặt đất cho thật nhanh nếu không nước bốc hơi đi mất .
Mìn và nước là 2 nổi ám ảnh lớn nhất của lính khi hành quân trong rừng mùa khô . Mỗi khi đụng địch mừng lắm vì chứng tỏ nơi đó có nguồn nước nên địch mới ở .

[Hai Ruộng]

 Hiểu biết - là một kho tàng không bao giờ đầy mà cũng không bao giờ đủ . Những kinh nghiệm sống , những cái khó khăn mà anh em ta đưa ra nhằm trao đổi kinh nghiệm cho nhau và truyền đạt lại cho thế hệ sau . Tìm nước uống giữa rừng đôi khi phải bó tay , dù kinh nghiệm cùng mình , những khu rừng rộng mà không có nước hết sức nguy hiểm nó là cái bẩy chết người cho những ai chủ quan . Đã có những đơn vị khi hành quân đi đến điểm thì đến , nhưng nơi đó lại không có nước , khi quay về thì kiệt sức giữa đường , phải nhờ đơn vị bạn tải nước lên . Kinh nghiệm tìm nước ở từng địa phương nó cũng có những nguyên tắc giống nhau , mà nó cũng có những điểm khác nhau . Ví dụ quê mình là đồng bằng ven biển , cách tìm nước nó ngược với rừng núi , ở rừng núi thì tìm đất trủng mà đào thì có nước ngọt, còn vùng gần biển quê mình , nước nó đầy nhưng toàn nước mặn , nước phèn . Tìm nước ngọt phải lên vùng đất cao thì mới hy vọng còn sót lại nước mưa uống được . Kinh nghiệm của dân vùng mình là kinh nghiệm để uống được nước mặn thay cho nước ngọt , chứ không phải tìm nước ngọt . Vùng Kiên Giang cách đây chừng trên 10 năm , lúc chưa có nước uống đóng chai , thì các bạn nào đến đó thì biết , nước uống nó cứ lờ lợ , dân địa phương thì quen uống bình thường , còn dân vùng khác , chẳng hạn như ở Thành Phố mà xuống , thì cã ngày cứ uống nước không ăn cơm nổi , vì nó cứ mằn mặn , lờ lợ , vừa mới uống xong lại thấy khát nước tiếp vì nó cứ mằn mặn ở cổ . Gặp trường hợp nầy bạn chỉ cần nhai trái cóc rừng , hay nhai cọng rau đắng là uống nước sẽ thấy ngọt ở cổ họng ngay .
 CÒn ở những vùng rừng núi xa biển thì chỉ có nước mưa ngấm vào trong lòng đất , cái chung là ta tìm nơi nào có mạch nước mà ta đào để lấy nước trong lòng đất , cách đào như thế nào để lấy nước nhanh , hay là ngay trong vũng bùn nước đục đầy bùn mà ta lấy được nước trong đó mới là cái chúng ta cần trao đổi kinh nghiệm cho nhau . Hoặc là bằng cách nào đó ta đoán chắc nơi đó có nước ngầm để mà đào , đó mới là cái kinh nghiệm để chúng ta trao đổi và truyền lại cho con cháu , như là kinh nghiệm của Bình Yên hoặc của những anh em khác , cái đó mới quan trọng , chứ ai hơn ai là không cần thiết phải quan tâm . Một kinh nghiệm cũng từ các thế hệ trước truyền lại để tìm nơi có nước ngầm trong lòng đất mà mình thấy rất đúng trong thực tế . Đó là lúc sáng sớm nhìn xem nơi nào có nhiều sương mù bốc lên , nơi đó có mạch nước ngầm , còn nước ngầm ở sâu hay cạn lại là chuyện khác nữa , chỉ khi nào đào tới rồi mới biết , chưa nói là có khi toàn đá và sỏi không dể gì đào , phải tìm nước bằng cách khác mà thôi . Có khi thấy có vũng nước trong mát chưa chắc gì là may đâu , biết đâu đó lại là nước đã bị địch bỏ chất độc vào làm bẩy lừa ta , phải xem kỹ khi nào trong nước có lăng quăng , có cá nhỏ , hoặc có nhện nước đang bơi tự nhiên trong nước rồi lúc đó mới dám uống .

[Kon tiahien]

Nước độc ở rừng sâu vốn là cái bẫy chết người của ae bộ đội chúng ta.
Ngay cả trong khuôn viên của Ăngko thum với mỗi cạnh chỉ bằng 4 Km. Rừng già nguyên sinh làm các lá lây rụng thành từng lớp chồng chất, ngay chính sự phân hủy của cây lá đã làm nước nhiễm độc nếu đó là vị trí ao tù không có đường thông chảy.
Đ/v Tiahien đã từng lùng sục khắp Ăngko Thum, có lần chỉ vừa đi qua chỗ trũng nước chừng đến đầu gối. Nước sình đen thum thủm mùi thối, không thấy sự hiện hữu của bất cứ sinh vật nào.
Chỉ lội qua khoảng hơn 10 phút thôi rồi đến chỗ cạn, vậy mà tất cả mọi người đều cảm thấy hai chân mình ngứa ran như phỏng, cởi giày và vén ống quần lên thì thấy da mẫn đỏ ngay chổ vệt lội trở xuống. Gần như có sự phản ứng tức thời với da… đủ biết vùng này nước kịch độc, uống vào chỉ có … toi! Sau về ae rửa chân bằng nước sạch mấy lần mới hết ngứa.
Riêng kinh nghiệm tìm nước trong rừng không khó, chỉ khó là tìm đúng mạch nước để đào như các bác đã nói. Theo vài người chỉ lại cho Tiahien là tìm độ ẩm của vùng đất đó. Bãi cát, hoang mạc, khu rừng hoặc bãi cỏ cũng sẽ thể hiện cái tự nhiên của khí ẩm bốc lên. Riêng bãi cỏ thì dễ đoán hơn cả vì cái lũm ấy sẽ xanh tốt hơn đám cỏ xung quanh (mặc dù địa hình trên mặt đất có thể cao hơn), cứ chỗ cỏ xanh tốt chọn làm tâm giếng thì thế nào cũng gặp mạch nước ngầm.

[thaynhin]

Bác Hairuong học tập được nhiều kinh nghiệm sống trong điều kiện khắc nghiệt rất hay!
Đặc biệt bác viết bài tổng kết kinh nghiệm hay truyền đạt kiến thức đều xúc tích,rõ ràng!Nếu các NHÀ viết sách giáo khoa mà học kinh nghiệm của Bác thì Giáo Dục bớt bao trang vô bổ!
Em vẫn nhớ những bài bác viết về ngồi gác,về trinh sát hay đào hầm đều rất bổ ích lạicos hồn!Nếu ai cần kiến thức đó không lên bỏ qua!

Ấy, ấy, bác lại so sánh sống chết trong chiến trường với lại giáo dục? Khệp khễnh quá!

Bác Giang.k17 à!Ý tôi là học tập cách đưa vấn đề cụ thể!Còn vấn đề lớn hơn chưa dám bàn tới.Tuy vậy còn tùy theo yêu cầu và thời điểm người ta cần cái gì thì nó sẽ là rất quí bác ạ!

[binhyen1960]

 Mãi sau này đơn vị của BY mới rút ra được kinh nghiệm tìm nguồn nước giữa mùa khô trong khu vực rừng Âm leeng .
 Những con suối chằng chịt trong rừng là những khe giữa của những bình độ nối tiếp nhau , thường thì quanh những con suối 2 bên bờ là tre gai từng khóm mọc ven suối rất nhiều , về mùa mưa chính những khóm tre này là nguồn thực phẩm cung cấp rau cho lính (măng), măng xào thịt hộp thì phải vét tới hạt cơm cuối cùng trong chậu mất  , ngoài ra lính còn có cách măng ngâm khá ngon trong mùa mưa , trước khi đi tác chiến gần như thằng nào cũng có 2 bi đông đựng nước mang theo , 1 cái đựng nước uống còn cái kia đựng nước muối đã được đun sôi , đi hành quân gặp ớt rừng cứ thế vặt trái ớt chín mà nhét vào bi đông nước muối , khi có măng thì luộc chín lên thái nhỏ vuông vuông sao cho nhỏ hơn miệng bi đông lấy ra dễ là được , cứ ngâm như thế đến bữa lấy ra quả ớt hay khúc măng là chén đủ bát cơm rồi , cá khô biển kho ăn lâu ngày quá chai hết cả miệng nhìn thấy đã muốn bỏ chạy không dám ăn nữa 
 Trên những con suối đó chẳng phải cứ đào lên chỗ nào cũng có nước , khi đào mà thấy toàn cát vàng xuống sâu quá 1,5m mà chưa thấy độ ẩm của cát hoặc chạm lớp đất phía dưới thì bỏ luôn đừng đào nữa , chẳng có nước đâu vô ích mệt người .
 Nếu đào xuống khoảng 80cm gặp nhiều hòn sỏi to cỡ nắm tay hay chạm đá tảng thì đào tránh ra men theo sườn đá tảng sâu xuống khoảng 1,5m trở lên sẽ có nước tùy theo đầu hay cuối mùa mưa thì độ sâu tăng lên .
 Như vậy chúng ta có thể suy luận và rút ra kinh nghiệm rằng :
 Những con suối mà dưới sâu là đất thì mùa khô không giữ được nước , hoặc nước đã bốc hơi hết hoặc đã thẩm thấu vào lòng đất , giữ được nước là những khoảng có đá giữ cho độ thẩm thấu vào lòng đất chậm hơn nên ta cứ việc đào thế nào cũng có nước .
 Sau này vào rừng 339 đầu mùa khô BY ở bên con suối Chết trôi , con suối dài mà khúc có nước , khúc cạn nước thấy chỗ nhiều đá cùng soi to thì lại là chỗ nước suối còn đọng lại chỗ nhiều cát thì lại khô .
 Chuyện thiếu nước uống của lính E209 còn nhiều lắm , để có được kinh nghiệm cho chuyện nước ở khu vực này thì đơn vị của BY còn phải gian khổ nhiều