Vùng biên ải

[hoi_ls]

VII

 

Bọn phản loạn xông lên đồn Pha Linh. Chỉ còn một ngọn súng chống lại chúng, đó là súng của  chủ tịch Seng. Seng gào uất nghẹn trong ống nói đã bị cắt đứt với Pa Kha, giữa vòng vây thù địch, cầm khẩu súng hết đạn xông ra quật ngã một tên rồi bị bọn phỉ xô tới quật ngã. Lồ sai người trói người chủ tịch đầu tiên của Pha Linh dẫn ra phố. Hình phạt với người dám cả gan chống lại các  quan lớn xứ Hmông Pha Linh thật là chưa từng thấy. Không phải là ngựa kéo. Không phải chém bằng dao. Không phải xẻ làn da trán để mảnh da đó lõng thõng che mắt tội nhân rồi xả súng. Chủ tịch Seng bị trói ở cái cột đá giữa phố cho mọi người hành tội bằng cọc tre.  

Một tuần lễ liền, đầu anh chỉ còn là một cục thịt bằng nắm tay, da thịt máu me văng ra đất cát, dính vào cả đám xương rồng dại bên cạnh.

Ấy là những ngày cực điểm của cơn phẫn kích. Chưa bao giờ ở đây lại nảy nòi ra một đám đông cuồng nhiệt chộn rộn trẻ, già mang tinh thần vị chủng tối tăm đến như thế. Pêtu Hmông trang! Anh em người Hmông! Hãy cầm súng giữ lấy nước Hmông! Nghênh ngang khắp xứ một tư tưởng độc tôn kiêu hãnh: Trên trời chỉ có một ông vua là người Hmông! Bắn tại chỗ kẻ nào dám chống lại người Hmông. Giết một Việt Minh áo nâu, thưởng hai tạ muối. Giết được một Việt Minh áo chàm, thưởng một tạ muối.

Lồ chiếm lại Pha Linh một cách dễ dàng. Chỉ cần nhắc lại một lời Vận nói hôm họp các chủ tịch xã: “Đứa nào không góp thuế, không đi dân công, gô cổ nó lên đây”, y đã tập hợp được trên một nghìn trai trẻ.  

Lại một thời thịnh trị nữa đã đến với xứ Hmông Pha Linh oai hùng có lúc tưởng đã mất tăm trong lịch sử chăng? Lão Plây lại ngứa ngáy muốn xưng vua. Con trai Hmông mười ba tuổi trở lên cầm súng hết!. Các sảo quán cưỡi ngựa đi các thôn, đứng trên bàn đạp, gào: Không đội trời chung với Cộng sản Việt Minh! Cộng sản Việt Minh chiếm được Pha Linh sẽ bắt người Hmông xuống vùng thấp đi dân công, đầy đoạ người Hmông cho đến chết. Chiếm được Pha Linh, Việt Minh sẽ lấy hết thóc, lúa, ngô, đậu của người Hmông. Phải giết hết Việt Minh!

Những ngày này, Lồ đi theo chiều gió cuốn, lến tới tột điểm của vinh thăng. Giấc mơ đồ sộ về một xứ Hmông có quan lớn Hmông uy vũ là Lồ làm nức nở tâm trí bao người. Sùng bái thêu dệt, cái bình dị thành cái siêu phàm, chẳng mấy lúc Lồ đã thành đại quan lớn, thành người trời, người có ngọc trời cho. Bốn phương quy tụ dần về Pha Linh theo Lồ. Theo Lồ là những binh thầu mang dòng máu phản nghịch cố hữu, những sảo quán trẻ trung dạn dày kinh nghiệm chiến trận. Vàng La U từ Xín Chải, Hản Xào Long từ Lũng Phìn, Lùng Tảo Dùng, Lùng Tảo Cháng từ Tả Van, Họ Sùng, họ Ma, họ Cháng lần lượt trở về châu tuần quanh Lồ.

Tuần lễ sau cuộc nổi dậy của Lồ, máy bay Pháp thả xuống đây một nhân vật mới: Sùng Seo Lùng. Lùng vừa mới tốt nghiệp trường biệt kích Cáp Xanh-giắc. Lùng là nhân viên của tổ chức GCMA.

Pha Linh từ đó trở thành một ăng-ten thu phát trực tiếp với Bộ chỉ huy ở Hà Nội. Một ban tham mưu ra đời, đứng đầu là Châu Quán Lồ với phó tướng Sùng Seo Lùng, các sảo quán cũ: Thèn Sèn Phà, Lèng Sì Trà, Châu Quán Si... và một loạt binh thầu, seo phải trẻ mới được phong sảo quán, chỉ huy các trung đội độc lập. Dưới quyền chỉ huy của Lồ, một trung đoàn đã hình thành, với trang bị vũ khí hiện đại và tối tân.  

Pha Linh thành một ổ phỉ, một căn cứ quân sự lớn, tâm điểm của bao cuồng vọng thiên kiến độc hại. Từ nơi đây, các đội quân của Lồ chia đi các ngả, trước mắt là tiến sang Pa Kha, sau đó là Mường Cang, với ý định nuốt gọn xong miền đông của tỉnh, nhằm sang miền tây và xa hơn: Cả vùng tam giác vàng, nơi cư trú tập trung bộ tộc Hmông trên thế giới và Đông Nam châu Á.

[hoi_ls]

*

Đang là những ngày Lồ tận hưởng vinh hoa là lạc thú. Đuổi hết các bà vợ cũ, hắn đem theo Seo Say về Pha Linh, độc chiếm toà gia trạch của La Văn Đờ và hăm hở với công cuộc xây dựng một nước Hmông oai hùng.

Seo Say còn hoàn toàn ngỡ ngàng với cuộc sống mới lạ này. Ước ao của nàng đâu phải là trở nên phu nhân của một quan lớn. Nàng chỉ mong được làm vợ, làm mẹ. Và tâm sự ấy, nàng chẳng có ai để giãi bày, ngoài Phừ, gã thiếu niên, một trong những vệ sĩ của Lồ.

Sáng nay, Lồ và ban tham mưu đã đi từ lúc còn mờ đất, Seo Say đang quanh quẩn vào ra thì thấy Phừ xách mấy chai rượu đi từ dưới nhà lên. Có gì vui mà gã hát.

- Chú Phừ ơi! - Nàng gọi, tiếng vuốt theo cái hành lang dài.

Quay phắt lại, thấy nàng, gã thiếu niên reo to mừng rỡ:

- Seo Say! Trông chị lạ mắt qúa!

Say bẽn lẽn. Nàng liếc trang phục mình và hiểu rằng: cái áo gấm, cái quần nhung may theo kiểu người Hán làm nàng trở nên xa lạ.

- Anh Lồ bảo tôi mặc - Nàng thỏ thẻ.

- Hôm nay người Tàu họ về đông lắm. Na nủ Lồ đi đón họ mà.

- Ồ, thế mà tôi không biết, Phừ à. Ở đây tôi thấy thừa chân thừa tay quá. Tôi muốn về làng, Phừ ạ.

Đăm đắm nhìn Seo Say, gã thiếu niên lập bập môi. Lúc ấy, ngoài đường phố, chó bỗng sủa ran. Bỏ lửng câu chuyện, như sực nhớ, gã thiếu niên quay lại kêu to và đâm bổ xuống đường phố.

- Bà A Linh và lính Quốc dân đảng Tàu về rồi, anh em ơi...

Phố Pha Linh náo động vì hơn chục con ngựa. Đó là ngựa của các sảo quán đi tiền đạo. Bọn này có nhiệm vụ gọi lính và thúc dân ra chào đón đại quân đi ở phía sau. Cưỡi ngựa đi đầu đại quân  là Lồ, phó tướng Sùng Seo Lùng béo phệ và A Linh.

A Linh, vợ ba của tri châu La Văn Đờ, người đàn bà Hoa, nhân tình của na nủ Châu Quán Lồ, đã trở về! Sau mấy tháng trời xa cách, A Linh trở về với dáng vóc, hình hài thật khác lạ. Không ăn vận kiểu con gái Hoa, A Linh mặc áo quần sĩ quan Tưởng thống chế, chân quấn xà xạp, đầu đội mũ vải con nhà lính, lưng đeo khẩu poọc-hoọc báng gỗ. Nét mặt A Linh cũng đã khác, giờ nó sắt se, rắn chắc như tạc từ gỗ. Và quan trọng hơn, A Linh trở về với một cái đuôi dài: Những gần một ngàn tên lính Quốc dân đảng thuộc quân đoàn 99 ở quân khu Hoa Nam, đứng đầu là viên tướng Xì Xám Mần, con rể của ông thổ ty Nông Vĩnh Yêng.

Bọn lính đi sau mấy con ngựa bước vào đến phố Pha Linh thì xem chừng đã quá mệt. Từ biên giới về đây gần chục cây số, mà chúng lại đói, lại khát từ nửa đêm; bị quân Cộng sản Trung Hoa đánh đuổi tan tác, chúng mới được thu góp lại. Thành ra, hơn nghìn tên vừa được lệnh nghỉ đã ào ra xung quanh mua bán, đổi chác và cả cướp giật. Cái phố đã ồn ào, lại càng thêm ồn ào huyên náo.

Thay bộ váy áo Hmông xong, Seo Say nhìn ra cửa sổ căn lầu, thấy cảnh tượng lộn xộn ở dưới phố, cùng lúc nàng nhìn thấy na nủ Lồ, người chồng say đắm nàng đang theo bậc đá đi lên cùng người đàn bà mặc quần áo sĩ quan Tàu, người đó nàng đoán là A Linh.

Phải đến hơn chục bậc đá mới lên tới sân. Lồ đứng lại, đưa tay đỡ người đàn bà và ả như chỉ chờ có vậy là ngả vào vai Lồ.

- Na nủ Lồ có biết bao nhiêu bậc đá không?

- Không!

- Mười ba! Ngày ông châu còn ở đây, tôi và ông chiều nào cũng đếm. Ông châu cãi chỉ có mười hai, ông không tính bậc cuối cùng. Ông sợ con số mười ba.

Lồ thở mạnh. Hắn không thích A Linh nhắc tới tri châu La Văn Đờ. Lúc này, thực lòng hắn cũng không được ưng ý lắm: Những một nghìn tên lính Quốc dân đảng theo A Linh kéo sang đây? Một nghìn tên, chưa nói  những rắc rối trong quan hệ, chỉ nguyên việc kiếm cái ăn thôi cũng đã quá sức Lồ. Lồ háo hức đi đón là háo hức A Linh thôi. Người đàn bà này vẫn gợi dục lắm.

- A Linh, ta về nghỉ đi!

- Hãy khoan - Người đàn bà phẩy tay, cái phẩy tay đầy nữ tính, nhưng cặp mắt sau làn kính trắng lại nghiêm nghị lạ thường.

- Bây giờ A Linh đeo kính rồi nhỉ?

- Sao? Na nủ không ưng ư?

Tháo kính hai con mắt lướt nhanh qua toàn cảnh Pha Linh, người đàn bà khe khẽ kêu:

- Thật là một tiểu Đài Loan rồi, na nủ ơi!

- Sao lại là tiểu Đài Loan?

- Thế thì là nước Tam Miêu ngày xưa của người Hmông ta sống lại vậy. Thật là to rộng, phải diều hâu mới đo được rồi. Thật là mặt đất của chàng, bầu trời của chàng rồi, na nủ ơi!

Người đàn bà đưa Lồ về cái buổi hôm nào hai người lăn lóc trên bãi cỏ. Chao ôi! Mới hôm nào đó thân cô thế cô. Mới hôm nào đó quấn quýt bên nhau, nhưng chỉ là trên tấm da hổ ở căn nhà ông nội Lồ Pláy. Còn bây giờ, Lồ thật không hổ danh, mưu cơ lừng lẫy, cầm binh như thần. Giờ, thiên hạ đệ nhất giang san là Lồ.

Thấy Lồ như nở bung trước những lời ngợi khen của mình, người đàn bà càng náo nức:

- Na nủ ơi! Xưa kia sự thành công của Hán Vương Cao tổ quy cả vào bốn chữ: “Năng trì đại thế” tức là: biết được thế lớn! Phép dùng binh lại dạy phải nhanh chóng. Nay, na nủ quân tướng đầy dẫy trong tay, lẽ nào còn nấn ná, chờ đợi, hả na nủ!

Lồ rên lên một tiếng trong ngực. Hắn muốn ngay lập tức bế bổng người đàn bà kỳ diệu này lên. Sự gắn bó của hắn với ả có cái gì đó còn thắm thiết hơn là sự gắn bó với dục tình.

Đúng lúc ấy, gã vệ sĩ Phừ chạy ngược từ dưới đường lên, cách ba bậc đá, đứng lại trước mặt Lồ báo tin có một bộ đội Việt Minh từ Pa Kha sang muốn gặp Lồ.

[hoi_ls]

*

Tích đã bị lừa, thực tình là ngay cả khi bơi qua sông Chảy, sang tới vùng đất Lồ chiếm cứ, Tích vẫn đinh ninh mình đang thực hiện một sứ mệnh thiêng liêng. Tuy nhiên, anh đã phải đấu tranh với mình một lúc mới có thể buộc cái khăn tay trắng - cái khăn Nguyệt tặng anh, lên đầu cây gậy trúc. Hai tên lính Hmông thấy lá cờ trắng liền dẫn Tích đi. Hai ngày đường, mỗi bước đi vào cái thế giới bí ẩn quái gở, là mỗi lúc nghi ngại chất chồng thêm nặng trong lòng anh. Cho tới lúc bước vào phố Pha Linh, thấy quang cảnh của một cứ điểm quân sự nườm nượp bóng lính, nhất là khi đi qua cái cột đá ruồi nhặng còn bu đầy giữa phố, một tên lính Hmông bảo cho anh biết đó là nơi hành hình chủ tịch Seng, thì anh hiểu một cách chắc chắn rằng: anh đã bị Vận lừa! Vận đã rắp tâm đẩy anh vào cái chết chắc chắn!

Cũng như giờ đây, thấy Lồ trong bộ quần áo cuả sĩ quan Pháp, sau y là ả đàn bà giống như một nữ hoàng quái ác và dâm đãng, thì anh tin rằng bản chất phản động của Lồ là không thể thay đổi, việc Vận giao cho anh đưa thư dụ Lồ hàng phục cách mạng là một việc làm ngu ngốc, và cái chết vô nghĩa lý của anh là điều không thể tránh. Giờ đây, với anh câu chuyện sẽ chỉ là làm sao cho cái chết không trở nên là một trò cười ngớ ngẩn mà thôi. Nghĩ vậy, mặt anh  thanh thản , không biến sắc. Anh chuyển sự quan sát sang ả đàn bà. Lúc này ả đã thay bộ quân phục bằng cái áo dài liền váy khía ở hai bên đùi đỏ choé. Ngẩng đầu lên, anh nói giọng vừa đủ nghe:

- Ông Châu Quán Lồ. Tôi đến đây không phải để đầu hàng ông. Tôi dùng lá cờ trắng để có thể đến được đây. Tôi muốn nói chuyện riêng với ông.

- À.

- Tôi đươc uỷ quyền của Cách mạng, kháng chiến - đến để nói chuyện riêng với ông.

- Dà dà...

- Cách mạng và kháng chiến muốn nói với ông rằng: Việt Minh không thù hằn ghét bỏ dân tộc Hmông. Việt Minh mong mỏi đoàn kết với dân tộc Hmông, muốn dân tộc Hmông được tự trị, bình đẳng với các dân tộc khác. Chúng ta chỉ có một kẻ thù là bọn đế quốc Pháp, can thiệp Mỹ. Còn đây là lá thư của Việt Minh gửi ông.

Rút từ túi áo ngực trong cái trấn thủ một lá thư, Tích đưa về phía trước và điều bất ngờ với Tích chính là ả đàn bà. A Linh đã vượt qua mặt Lồ ngoắt giật phắt lá thư từ tay anh. Điều đó có vẻ bất ngờ cả với Lồ; Lồ nhìn Tích, mặt ưng ửng đỏ, ấp úng:

- Anh đi một mình à, anh bộ đội?

- Tôi đi một mình.

- Anh ở bên Pa Kha sang?

- Tôi từ đó sang. Ông Lồ ạ, đã có một thời ông cộng tác với Việt Minh. Đến nay, mọi người vẫn còn nhắc nhở tên ông.

- Tôi nhớ, tôi nhớ... bí thư Lê Chính này, đoàn trưởng Nguyễn Đắc này. Cả ông gì răng hô đánh máy nữa.

- Na nủ!

Gọi giật một tiếng, cắt đứt cuộc trò chuyện của Lồ với Tích, ả đàn bà bước tới và sỗ sàng ghé sát tai Lồ.

Ả nói gì? Đó là một tiếng Tàu pha tiếng Hmông u u mờ mờ. Cạnh Lồ từ nhà trong vừa bước ra một gã trai trẻ. Gã có cái miệng ho hó và hai con mắt đặt xa nhau, hồn nhiên và hơi ngây dại.

- Này, thằng Việt Minh! - Đột ngột, ả đàn bà quay lại nhìn Tích. Chính gã trai trẻ cũng há hốc mồm kinh ngạc. Không thể ngờ, ả đàn bà lộng quyền đã giơ cao lá thư và nghiến răng xé đôi nó ngay trước mặt Lồ.

- Ông Lồ, tôi yêu cầu ông giữ phép lịch sự.

Mặt nóng bừng vì bị xúc phạm, Tích dấn lên một bước. Nhưng nhanh hơn anh, lấn lên che đỡ cho Lồ, ả đàn bà đã tiến đến sát mặt anh, hằm hè:

- Này ta hỏi, nhà ngươi giữ chức vụ gì mà dám đến gặp quan lớn Lồ?

- Ông Lồ, đây là việc riêng giữa Việt Minh và ông.

- A!

- Ông Lồ, Việt Minh không thù ghét ông. Việt Minh sẵn sàng nối lại liên lạc với ông.

- Ồ, ồ... không được, không được rồi.

Lồ ngắc ngứ.

- Na nủ, phải dứt khoát! Không thể để Việt Minh khinh nhờn thế được. 

Ả đàn bà chống tay lên sườn, quát. Lồ quay lại, bị kích động, mặt bỗng đỏ gắt như đám cháy.

- Này ta hỏi anh bộ đội- Lồ làu bàu, khó chịu- Tướng tá nhà các anh đâu hết, sao không dẫn thân đến gặp ta, lại cho một thằng lính quèn như anh đến đưa thư dụ hàng cho ta.

- Thằng này láo! Trói nó lại! Trói nó lại!

Ả đàn bà quay về sau, thét the thé. Hai tên sảo quán từ ngoài cửa xồng xộc bước vào, tay lòng thòng hai sợi dây thừng.

Tích quay lại, nhanh như cắt, nhẩy lên đạp mạnh vào ngực một tên sảo quán. Tên thứ hai rút dao, anh đấm vào mặt nó và chồm ra cửa. Ả đàn bà rút súng.

- Đoàng! Đoàng! Đoàng!

Đứng lại, Tích cố giữ cho thăng bằng. Gã vệ sĩ quay mặt úp vào vách. Nó sợ hay nó khóc? Lồ giật lùi. Ngọn súng trong tay rung rung, mặt ả đàn bà lạnh sắt.

Dồn hết sức Tích quay lại nhìn con đàn bà, nghiến răng, ứa nước mắt:

- Con giặc cái kia! Rồi những người Hmông chân chính sẽ trừng trị mày. Đảng cộng sản Đông Dương muôn năm!

[hoi_ls]

VIII  

Chiến sĩ Tếnh đi trước. Vận lầm lũi theo sau. Đã qua sông Chảy và bước vào đất Pha Linh. Họ luồn lánh trong rừng, theo các khe suối để tránh các cụm phỉ đóng quân, gắng đuổi kịp Tích.

Nhẹ nhõm một vóc dáng nhỏ nhắn, Tếnh bước tênh tênh. Lê đôi giày da, Vận ậm ạch theo sau. Y đi chậm quá nên chốc chốc Tếnh lại phải quay lại chờ.

- Mày chỉ huy tao đấy à?

- Tôi muốn đi nhanh để đuổi kịp anh Tích. Anh Tích vào Pha Linh thì nguy rồi.

- Thì mày đi đi!

- Hừ! Lẽ ra ông phải hăng hái vì ông bắt anh ấy đi chứ. Hừ, ông không đi thì tôi đi một mình cũng được.

Lội qua con suối, Tếnh phăm phăm bước vào khu rừng vầu. Tếnh sốt ruột lắm. Trung đội trưởng vào hang cọp nguy hiểm rồi. Thằng Châu Quán Lồ gian ác. Nó giết cha Tếnh. Thù cha chưa trả xong, giờ lại đến món nợ của anh Seng. Và biết đâu còn món nợ máu của Tích. Trời! Tếnh chết nửa con người khi nghe tin anh Seng bị Lồ giết thê thảm. Thù này không trả được, Tếnh chết không nhắm được mắt.

Thấy Tếnh đã đi cách một quãng, Vận vội vàng xỏ chân vào giày, xách khẩu tiểu liên, đuổi theo. Ra Vận vốn là đứa cũng nhát gan.

- Đ. mẹ, đời chó má hết chỗ nói.

- Ông nói cái gì đấy?

- Tao bảo tao phục cái chân đi hải xảo của mày đấy.

- Ông là võ sĩ cơ mà.

- Nhưng tao sinh ra không phải để đi như thế này.

Dừng bước, Tếnh quay lại:

- Ông đi chậm thì đi trước đi vậy!

- Không được.

- Sao mà không được. Sợ tôi hả? Nghĩ thế không tốt đâu.

- Thôi, ta đi ngang nhau.

- Ông là người hay tính toán, ông Vận như thế không tốt đâu!  

Đường mờ mờ trong hơi sương. Cỏ may bù xù, tím tía, chứng  tỏ lâu lắm rồi không có người qua đây. Phía xa, Pha Linh lóng lánh một vệt mây sáng trắng.

- Ông Vận à, tôi nghi con đường này lắm.

Chợt Tếnh đứng lại. Từ con đường chênh vênh bên sườn núi này nhìn sang triền dốc bên kia, thấy lác đác mấy bóng nhà mái cỏ đang toả khói xanh mờ.

- Cái gì thế?

- Kia là làng Hầu Thào, quê của thằng Sùng Seo Lùng đấy.

- Sùng sèo Lùng, phó tướng của thằng Lồ á?

- Nó đấy.

Vận gãi cổ, ậm ừ:

- Tếnh này, chiều rồi, ta vào mấy nhà kia kiếm con gà hớp rượu đã đi.

- Cơm nắm đây. Ăn rồi đi, kẻo không kịp.

- Ừ, đớp cái đã.

Vận ngồi xuống, tháo giày, mở gói cơm. Miếng cơm vừa đầy mồm, hắn đã đứng dậy ú ớ kêu. Tếnh nhìn theo tay hắn chỉ. Có mấy bóng phụ nữ đang đi lại ở trong làng Hầu Thào, cái xóm nhỏ bên triền núi nọ.

- Họ đi làm nương về thôi!

Thản nhiên ngồi xuống, Tếnh bẻ nắm cơm. Vận nhoài cái cổ to bự nuốt một miếng to. Khốn nạn, miếng cơm Vận cắn phải bằng hai miếng người khác. Cả gói thịt lạp chị Nhương gửi Na đưa cho Tích, hắn cũng tranh thủ đút mồm quá nửa.

- Ta đi thôi - Tếnh đứng dậy, lườm Vận - Ngồi đây, nguy hiểm lắm.

- Tối rồi, hay là nghỉ lại đây, sáng mai đi tiếp.

- Không được.

- Sao mà không được?

- Bây giờ ở đây tôi là chỉ huy. Lẽ ra, ông gây ra tội, ông đẩy anh Tích vào tay Châu Quan Lồ, ông phải hăng hái đem mạng đi cứu anh ấy chứ.

- Nhưng mà tối rồi, mắt tôi kém lắm, ông đi trước vậy, ông Tếnh nhé.

“ Nó sợ mìn đây. Nó là người không tốt” - Tếnh nghĩ. Nhưng Tếnh chưa kịp bước, thì nhoáng cái anh đã thấy một bóng đen hiện lên ở đỉnh đồi trước mặt. Và Tếnh chỉ kịp kêu: “Kìa”, khẩu trung liên ở đó đã nổ đành đành một tràng dài.

[hoi_ls]

Họ đã ở trong tầm súng của cụm phỉ đóng ở ngoại vi Pha Linh. Tếnh lăn vào một bụi gai. Khẩu trung liên lia một băng tung mảnh đất họ vừa ngồi. Sau đó nó xả đạn liên tục ra xung quanh.

Tếnh giương súng nhằm chỗ cái bóng đen xuất hiện nổ một phát. Rồi anh theo dốc tụt xuống. Đạn của bọn phỉ lập tức xối theo bóng anh rào rào.

- Tếnh ơi! Xuống đây!

Nghe tiếng Vận, Tếnh vội nhổm  dậy, chạy tới. Anh gặp Vận ở chân dốc. Hắn thở hồng hộc.

- Đ.mẹ, bọn này khốn nạn thật.

- Đừng chửi nữa!

- Tao cứ chửi. Tiên sư cả lò chúng mày.

- Ông chửi ai đấy?

- Tao chửi bọn phỉ. Tao chửi tất cả những đứa nào làm tao khổ.

Vận rít, quai hàm bạnh căng. Chẳng lẽ hắn đã hoảng sợ đến mất hết cả lý trí ư? Kìa hắn lại cất tiếng chửi. Hắn chửi bọn phỉ đang nổ súng bắn hắn. Hắn chửi đời. Hắn chửi tất cả mọi người nữa. Hắn chửi anh Đắc. Hắn chửi anh Na. Hắn chửi cả Tếnh. Nhìn Vận như lên cơn điên, Tếnh cau cau mặt. Rồi Tếnh chợt giật nẩy mình.

- Ông Vận! Đi đâu đấy?

- Theo tao!

“Nó phát rồ rồi”. Tếnh chạy theo Vận. Nhảy qua một đoạn hàng rào nương, Vận nhằm phía làng Hầu Thào. Một con chó vàng nhảy từ căn nhà đầu tiên, xô ra. Vận nổ một phát súng. Con chó oắc lên một tiếng ngã ngửa. Vận nhảy tới cái sân. Tằng tằng... đạn từ khẩu tiểu liên của hắn xối vào cái chuồng lợn. Hai con lợn cuống cuồng ồng ộc lao ra.

- Ông Vận, đây là nhà dân!

- Dân tao cũng giết.

Trong nhà toá ra hai ba bóng đàn bà. Vận nghiến răng, siết cò súng. Nhảy sang cái sân nhà bên cạnh, hắn giương súng. Tếnh chưa kịp kêu một tiếng, đã thấy một ông già ngã vật ngay ở cửa ra vào căn nhà nọ.

- Ông Vận!

- Giết hết bọn khốn nạn này cho tao! Giết!

Trong nhà có tiếng la hoảng, tiếng phụ nữ rú khiếp đảm.

- Không được bắn dân! – Tếnh lao tới, giật tay Vận.

- Mày bênh bọn phản động, hả?

Tếnh nghiến răng. Mắt Tếnh đỏ lửa. Lửa từ những căn nhà bị đạn vừa bùng lên. Tếnh nhìn rõ Vận là con người thế nào rồi. Nó là kẻ độc ác. Nó thích đánh đập, giết chóc, hiếp đáp người khác. Chính là nó đã giết Tích. Dứt khoát là Tích bị chết rồi. Nó không phải là người, nó là con thú hung dữ.

Nòng súng của Tếnh chĩa thẳng vào nó. Mắt Tếnh xếch chéo quyết liệt:

- Mày còn bắn nữa thì mày chết!

Giọng Tếnh uất nghẹn. Tên sát nhân hiểu rằng nỗi căm giận của Tếnh đã lên tới cực điểm, vội chúc nòng súng và quay đầu bỏ chạy tháo thân.

[hoi_ls]

IX  

Đeo cây đàn ghi-ta, vai khoác ba lô gài cây sáo trúc, Quang Ngọc leo dốc lên trấn Pa Kha. Anh đang theo đơn vị bộ đội do Na chỉ huy đánh vào các ổ phỉ quanh châu theo kế hoạch tác chiến của Đắc, thì được gọi về. Anh hiểu, Đắc muốn anh trở về châu, dùng âm nhạc để động viên các thương binh và có điều kiện để gần gũi Dung lúc này đang phụ trách bệnh xá mới thành lập. Từ buổi Dung theo đoàn cán bộ bổ sung vào Pa Kha, hai người chỉ mới gặp nhau trong chốc lát. Cuộc sống bận rộn, căng thẳng quá.

Ngọc bước chầm chậm vào phố. Niềm vui được gặp lại Dung không lấn át được cái cảm giác bùi ngùi thường có ở anh sau những trận đánh lớn, nhất là giờ đây, trở về nhìn thấy thị trấn trong cảnh ngổn ngang đổ nát. Gió tung tở những đống tro than. Khu nhà gạch tường vôi vỡ toác và lỗ chỗ vết đạn. Phảng phất đâu đó mùi tử  khí ngưng dưới tầng sương, nằng nặng khăn khẳn.

Cắm cúi bước, tới giữa phố, anh sững người, né tránh vì suýt xô phải một bóng phụ nữ.

- Anh Quang Ngọc!

Bóng phụ nữ là Nguyệt. Hốt hoảng chào anh xong, cô liền sấp mặt, cúi đầu vội vã như là trốn chạy anh. Anh có cảm giác như vừa bước hụt.

*  

Ôm thằng bé Quang Duy, Ngọc áp má nó vào má mình. Nước mắt anh tràn ra giàn giụa. Trong giây phút tạm lắng của chiến tranh, những điều giản dị của cuộc sống hàng ngày bỗng trở nên thật quý giá hiếm hoi.

Dung mới từ trạm xá về. Tóc tết đuôi sam, mặt rỡ ràng, mắt rưng rưng, chị cười:

- Anh xem con có lớn không? Con biết lẫy, biết ngồi rồi đấy, anh à. Con còn biết gọi ba, ba rồi cơ. Chị Châu cũng là ba, anh Chính cũng là ba.

Thằng bé quay mặt lại, chân đạp ngực bố, giơ hai cánh tay mũm mĩm, miệng phì phì, nhoai về phía mẹ. Dung vỗ vỗ hai bàn tay: 

- Kìa! Con trai mẹ đang phun mưa! Duy à, ba đấy, ba Quang Ngọc của con đấy mà. Con nó sắp tè đấy. Anh đưa em. Nào... con trai mẹ tè rồi ngủ khì nhé. 

Thằng bé kêu ự ự. Tè xong, nó giụi đầu vào ngực mẹ, mắt gà gà. Tóc nó lơ thơ, da nó trắng hồng. Đôi mắt dài, nó có hàng mi rậm giống mẹ. Cái mũi cao, cái miệng nhỏ thì lại hệt bố. Đối với Dung, thằng bé là hạt ngọc. Còn Quang Ngọc là cả cuộc đời của chị. Chị là con gái vùng trồng hoa, bị tên tỉnh đảng trưởng Quốc dân đảng rắp tâm chiếm đoạt, đày đoạ ê chề. Anh là nhạc sĩ lang thang đi đàn thuê hát mướn cho bọn Tàu Tưởng ở Lao Cai. Cách mạng đã cứu vớt họ ra khỏi bể thẳm nhục nhã, đau buồn. Tình yêu của họ là bông hoa do cách mạng gây trồng, vun xới. 

Đặt thằng bé Duy xuống giường, Dung quay lại nhìn chồng:

- Anh có điều gì buồn phiền phải không? 

- Gặp em và con trong hoàn cảnh này, anh xúc động quá... 

Ngập ngừng, Quang Ngọc nói, nhưng nhìn mặt chị sáng trong, đầy tin cậy, anh hiểu, không nên giấu chị một điều gì. 

- Hôm qua, cả tiểu đội anh hy sinh tám đồng chí. Toàn những đồng chí tốt. 

- Đêm qua, ở bệnh xá em cũng có hai đồng chí chết. Ngày nào cũng có thương binh về. Nhiều lúc em cũng rối bời ruột gan. Nhưng...

- Không! Đâu có phải là anh không hiểu ý nghĩa của sự hy sinh. Anh sẵn sàng chết cho sự nghiệp vĩ đại này. 

- Anh.

Nghe tiếng Dung thất thanh, Ngọc hiểu ngay rằng anh đã nói điều quan trọng nhưng chưa đúng lúc. Không đúng lúc thật, nhưng thật tình anh đang lúng túng quá. Lý trí chưa đủ soi tỏ ngõ ngách. Những nghịch lý, phi lý còn đầy rẫy trong cuộc sống khiến nhiều lúc anh như con cá mắc trong các mắt lưới. Khốn nạn, cái thằng Vận! Cái thằng Vận là nguyên cớ của bao thảm kịch. Sao lại có nó ở trong hàng ngũ của anh? Chính nó khiến anh hoài nghi, ngờ vực cuộc đời này. Nhìn đâu anh cũng thấy bóng hình nó. Nó đứng lù lù chắn ngang đường anh đi, nó phủ bóng đen vào anh. Sao con người lại có thể có hình dạng là nó? 

- Anh nằm nghỉ đi, anh - Dung khe khẽ dịu dàng.

Nghe lời Dung, Ngọc đứng dậy, nhấc cây đàn treo lên vách. Buồng của họ ở tầng dưới trụ sở ban cán sự châu, giáp với văn phòng hành chính của Khả. Bên ấy vừa chợt có tiếng một người trai Hmông. Và Ngọc nhận ra ngay đó là tiếng chiến sĩ Tếnh. Tếnh nói, giọng nức nưởi, xót xa:  

- Nhờ đồng chí Khả báo cáo ngay với đồng chí Đắc hộ tôi: Cái ông Vận nó là người không tốt. Tôi và nó đi Pha Linh để cứu đồng chí Tích. Nó hèn nhát, nó đối với đồng chí không tốt. Nó ác độc như con thú dữ, nó giết ông già, bà già, phụ nữ, trẻ con Hmông ở Hầu Thào. Không vì kỷ luật, tôi bắn chết nó rồi. Sau đó, nó bỏ trốn. Một mình tôi đi Pha Linh. Tôi vào tận Pha Linh. Đồng chí ơi, anh Seng tôi bị Châu Quán Lồ đánh chết thảm thiết lắm. Đồng chí Tích bị nó giết rồi. Đồng chí ơi, phải đi đánh tan cái chuồng thú Pha Linh đi. Tôi trinh sát hết mọi chỗ, tôi ghi nhớ hết ở trong đầu đây rồi. Đánh Pha Linh đi, không nhanh ngày nào, còn nguy hại ngày đó đấy, đồng chí Khả ơi.

[hoi_ls]

*

- Ai vào căn buồng của tôi đới? 

Khả từ ngoài sân, đâm bổ vào văn phòng nhận ra Ngọc, liền tươi như hoa: 

- Ôi! Nhạc sĩ! Anh mới về, hả? Các cô gái Hmông nghe sáo anh mê tít thò lò. Thế nào, đánh bọn phỉ này ngon ơ chứ anh Ngọc? 

Ngọc khẽ lắc đầu: 

- Cũng không đơn giản đâu. Anh Khả, cậu Tếnh người Hmông vừa vào đây, đâu rồi? 

- Tôi dắt tay ông tướng, chỉ đường đi Can Chư Sủ tìm anh Đắc rồi - Khả ngồi vào bàn máy chữ, câu chuyện của chiến sĩ Tếch như chẳng gây một xao xuyến gì trong anh. Anh vuốt tóc, xoa xoa hai tay, bắt đầu mổ chữ và dẫn Ngọc vào mối bận tâm của mình:

- Anh Ngọc ạ, cái số kiếp của tôi đến đâu cũng là bù đầu, mà toàn là việc đặt nền móng. Hà, tuổi sửu, con trâu là chuyên đi vỡ đất mà. Đến đâu cũng là tổ chức văn phòng, cơ quan. Mà ở đâu cũng là anh đầu sai, đầu mối hàng trăm việc. Hừ, cái xừ Vận làm với ăn chẳng ra cái cóc khô gì. Ngữ ấy chỉ gái thôi. Tôi vừa phải ra tay chấn chỉnh lại. Tôi phân nhà cửa cho Thương nghiệp, cho Y tế, Giáo dục. Tôi xếp sắp lại toàn bộ bộ máy, cứ là nhược cả người. Hừ, làm chánh văn buồng nguyên cái khoản tiếp khách cũng đã lử cò bợ - Khả gãi đầu - Mà cũng tại mình dễ tính. Chè tuyết lại sẵn. Còn cái món nước mưa kia nữa. Mấy cái vò kia kìa! Anh có làm một tí cho nó tỉnh táo không?

Thấy Ngọc im lặng, Khả cười hề hề: 

- À, nhạc sĩ phải giữ giọng! Nhưng, phải nói là cái rượu bắp của anh Hmông này, phông-ten của Tây phải gọi là grand-père (ông). 

Luồn tay trong áo vét, Khả lôi ra một cái lọ dẹt bằng bàn tay, vặn cái nắp mạ đồng, chắt ra chỉ độ mươi giọt rượu rồi ngửa cổ, đoạn há miệng khà mạnh một hơi. 

- Mắt tinh hẳn lên, tinh thần sảng khoái hẳn ra, anh Ngọc ạ. à? Thế bao giờ ông Đắc về, anh có biết không? Tôi đánh cái giấy mời các thân hào, chức dịch các làng bản lên châu ăn cơm đoàn kết, chẳng hiểu bao giờ ông ấy ký để gửi đi cho kịp. 

Hai con mắt nhấp nháy ngó trước ngó sau, thấy không có ai, Khả liền nghển lên, ghé sát tai Ngọc, vẻ rất bí ẩn: 

- Ông Đắc này là cao tay lắm, anh Ngọc ạ. Dụng võ thì cần uy. Dụng văn phải có đức. Ông Chính thì rõ là con nhà văn. Còn ông Đắc, đúng tướng con nhà võ. Đợt này ông ấy cầm quân xông pha thì ăn chắc. Tôi sống với ông Đắc từ năm 1946, tôi biết. Ga lăng là một. Quả đoán là hai. Mưu lược là ba. Anh có biết ông ấy mời các chức sắc ở các bản làng tới ăn cơm đoàn kết nghĩa là thế nào không? Hà hà... cái này nghệ sĩ các anh thì... ngoại đạo... 

Cúi xuống cái máy chữ, Khả lại tiếp tục bản độc thoại.

- Anh Ngọc này, anh có biết phương châm tiễu phỉ là thế nào không? Bốn mươi phần trăm là quân sự thôi! Còn phải chính trị. Chính trị là gì, anh có biết không? Hà hà... Là nhiều thứ lắm, nói không hết đâu, nhưng như cái bữa cơm đoàn kết này là một đấy... 

Chuông điện thoại vừa đổ. 

- A lô! Ai đấy! Nói to lên! Tay áp ống nghe vào tai, đang quát nạt, Khả bỗng bật dậy như cái lò xo khom lưng, hạ giọng lắp bắp - Anh Đắc đấy ạ! Dạ dạ ... Giải phóng Can Chư Sủ rồi ạ! Đánh tan ổ phỉ rồi ạ! Trời! Đang truy lùng bọn lẩn trốn! Tài thánh thật. Tìm thấy chủ tịch Pao rồi! Đang tiến sang Tả Van Chư! Điện ngay cho anh Chính ạ? Hoan hô tướng quân Nguyễn Đắc! Hoan hô quân ta giải phóng Can Chư Sủ! 

Người như vỡ oà vì mừng vui tột độ, Ngọc đứng im mà lòng vang động xôn xao.

[hoi_ls]

X

Chân như bằng đá, Pao bước những bước nặng nhọc. Làng vắng vẻ. Viền quanh những căn nhà, hoa păng xúa nở trắng, khô xác. Vào hè, cây đào xù lá, rung trong gió từ bãi đá thốc về. Nhà nhà gài thanh gỗ chéo trước cửa. Gà từng đàn lủi thủi, thấy Pao, rúc vội vào các bụi dong riềng xơ xác. Phía bên kia núi, súng vẫn tằng tằng vọng về. Đơn vị Na vẫn đang truy lùng bọn tàn quân của Lử. 

Rẽ vào một ngõ nhỏ, Pao  nhận ra có ba bốn bóng người vừa từ nhà Giàng ly trang đi ra. Miệng ai cũng ngậm một cái tăm. Thấy Pao, những người này cúi đầu không nhìn, không nói, né vào một bên đường. 

Pao cũng gằm mặt, xếch khẩu poọc-hoọc, lầm lì bước: 

- Úi, chào Giàng chủ tịch, Giàng chủ tịch đã về! 

Pao ngẩng lên. Lão Sếnh! Lại vẫn cái mặt choăn choắt, hai con mắt đưa đẩy ranh khôn. Lão đi đôi giày vải nhầm chân nọ sang chân kia, thấy Pao không đáp, lão liền cúi đầu kính cẩn: 

- Người già chào anh chủ tịch Pao ạ. Cú cáo cao chạy xa bay rồi. Chim câu hiền lành ta lại vui vầy với nhau, chủ tịch à! 

Khốn nạn! Cái con thò lò này! Mày già quá hoá trẻ con hay mày là con dao hai lưỡi? Ý nghĩ cay độc chợt rực lên. Đột nhiên Pao chộp vai lão già. Pao tưởng có thể bóp nát lão ra ngay lập tức. Nhưng Pao bỗng buột tay, thở dài.

Lão Sếnh há cái mồm hốc hác không có răng cửa, cười nịnh: 

- Chủ tịch à! Cái nước ma nước quỷ nó làm u mê người ta. Vua ma vua quỷ nó đạp tôi, dấu vết còn ở đít đây này. Húi, đừng để bụng nhé. Nó bắt tôi phải đi cướp mà. Tôi nộp lại chính phủ cả vải, cả giày, cả thóc ngay đây. 

Sao nghe lão nói Pao thấy buồn qúa. Bỏ lão, không nói một câu, Pao đi. 

Pao đi qua trụ sở, đi qua các nhà trong xóm. Cuối cùng, chân Pao bước đến cổng nhà mình thì dừng lại, ngập ngừng. 

Thằng Pùa, đang đẩy cối chè ở sân, buông cái cần cối, chạy ra. Đầu kia là con bé Dín, con gái ông già tam thất, nhem nhuốc, tóc xoã rối, đứng ngơ ngác. 

- Anh Pao! Anh Pao! 

Pao ôm chầm em trai, khoé mắt tự dựng ươn ướt: 

- Em biết anh không chết! Em đi tìm anh mãi. Anh A Sinh về làng trước anh, vừa đến nhà hỏi anh. 

- Anh bận an táng mấy anh bộ đội hy sinh.

- Anh vào nhà đi - Thằng Pùa kéo tay Pao - Dì đi nương. Cha đang sao chè. Anh Pao ơi, Giàng ly trang bóp chết con hoạ mi của ta rồi.

Cái sân lầy lỗ chỗ dấu chân lợn, chân ngựa, vết giày đinh. Rìa sân, rêu xanh đặc như đã qua mấy mùa mưa. Pao cúi xuống xếp mấy hòn đá làm lối đi. Ngẩng lên, thấy cái lồng chim hoạ mi lắc lư phía trên cái quan tài thâm đen và qua khe cửa thấy cha ngồi cạnh cái bếp khách, lặng câm một bóng. 

Thốt nhiên, một linh cảm lướt qua, Pao quay lại, né một bên, nhường lối. Chầm chậm đi qua cạnh Pao bóng một phụ nữ vai lằn vệt ống nước nặng. Nước từ miệng ống võng vãnh rơi xuống đất. 

Mặt Pao bỗng tối xầm. 

Tới cái chuồng lợn, đặt chân ống nước xuống đất, phải gắng lắm người phụ nữ  mới dựng được đầu ống nước vào gióng chuồng. Chị đứng thở, đưa tay quệt trán. Bụng chị lùm lùm. Khó nhọc, chị xoay người lại, vừa nhìn thấy Pao, liền vịn tay vào ống nước, mặt tối xầm. 

Người phụ nữ ấy là Seo Cả. 

Thảng thốt gọi thằng Pùa, Pao quay ra cổng, tiếng run trong gió: 

- Em Pùa, anh ra trụ sở uỷ ban đây!

[hoi_ls]

*

A Sinh đặt tờ giấy lên bàn, nhìn Pao: 

- Tôi về hôm kia, quét dọn lại trụ sở. Người làng đem đến nộp lại hơn một tấn thóc, năm chục mét vải, gần một trăm đôi giày... 

Pao thở dài. A Sinh tiếp: 

- Giờ, anh Pao nghe tôi đọc tên những tên lẩn trốn theo Lử, xem còn sót ai không. Châu bảo lập danh sách họ mà.  

Pao chống khuỷu tay trên bàn, nhìn qua cửa sổ. Cửa sổ ám khói đen thui. Cái bàn đầy vệt dao băm, hôi hôi mùi thịt bò. 

- Giàng A Chú hai mươi mốt tuổi, Giàng Seo Trò ba mươi tuổi, Giàng Seo Toả ba mươi hai tuổi, Lý Seo Số hai mươi chín tuổi, Giàng A Tính mười tám tuổi, Cư A Chùa mười sáu tuổi, Giàng A Sùng hai mươi tuổi, Giàng Seo Lùng mười tám tuổi, Vàng A Chảo hai mươi hai tuổi. 

- Hết cả trai làng rồi! 

- Giàng A Lử ba mươi tuổi. Giàng Seo Vàng mười bảy tuổi. Lý Seo Lù hai mươi bốn tuổi, Giàng Seo Giống ba mươi hai tuổi. 

- Giàng Seo Giống ở Phéc Bủng? 

- Vâng, Giống con bà cô họ Giàng ấy. 

Pao đấm tay lên mặt bàn:

- Hỏng hết con trai, đàn ông Hmông rồi!

A Sinh chép miệng: 

- Hơn ba chục người theo Lử trốn trên rừng, còn nguyên súng đạn, anh Pao à. Giờ, Châu bảo phải tìm cách gọi họ về. Người về, súng đạn yêu cầu phải về theo. 

Pao chớp chớp mắt:  

- A Sinh à, hôm qua về làng, người đầu tiên tôi gặp là lão Sếnh. Tôi không ưu lão này. Nhưng lão nói có cái đúng. Cái nước ma nước quỷ... Hừ. Nước ma nước quỷ mà lập được thì người biến thành ma thành quỷ hết. 

A Sinh lắc đầu: 

- Tôi không tin bụng lão Sếnh. Nghe anh mà tôi bỏ qua tội lão thôi. Chứ, giờ tôi khôn rồi.

- Học khôn cả đời, Sinh ạ. 

- Đúng thế 

- Còn khó khăn quá. Hôm về làng tôi thấy mấy người ở nhà lão Giàng Súng đi ra. Tôi cứ nghĩ không khéo rồi lại hớ, lại dại. 

- Hớ sao được! Dại sao được! 

- Lần này mà còn hớ, còn dại thì...

Mặt Pao nặng trịch. Pao nghẹn lời, không nói được. Ngoài cửa sổ ló vào khuôn mặt thằng Pùa. Nó ở trại thuốc về. Ngó vào cửa sổ, nó ném vào cho Pao và A Sinh mấy quả chua chát, rồi lại tót đi. 

- Thằng Pùa ra đây ở được không? - Đột ngột, Pao quay lại hỏi A Sinh. 

- Được chứ. 

- Tôi lo nhất cho nó. Nó phải nên người. Nó không thể thành ma thành quỷ. Tôi không muốn về nhà nữa. Nhà tôi là cái nhà ma rồi. 

Sinh như lơ đãng: 

- Anh đoán xem Lử nó trốn ở đâu? 

- Không biết - Pao quay ra cửa sổ bỗng nhiên như nổi cơn uất - Khốn nạn thật. Lần này phải là cái cọc lim cắm xuống đây. 

Nhưng Pao đã lập tức ngoắt vào, mặt chợt nhợt đi, nhạt như tờ giấy bản. Vừa thoáng qua cửa sổ bóng một phụ nữ. 

- A Sinh đọc tiếp đi!

Pao lập bập. 

- Hết rồi. 

- Đọc lại! Đọc lại! 

- Giàng A Chú hai mươi mốt tuổi, Giàng Seo Trô ba mươi tuổi...

[hoi_ls]

Những tên tuổi lộn xộn trong óc Pao, nhưng óc Pao rỗng không như hang đá. Chỉ còn bóng người phụ nữ vác nước, dáng đi ộ ệ, gắng gượng mãi mới dựng được cái ống nước chiều ấy. 

- Trời ơi! 

Thình lình Pao đập mạnh tay xuống bàn. 

- Gì thế, anh Pao? 

- Ta phải cầm búa đập nát cánh cửa nhà ma nhà quỷ! 

Hai con mắt đỏ như ứa máu, Pao từ từ gục mặt xuống bàn. 

Cho đến lúc nghe thấy tiếng thằng Pùa ở ngoài cửa, Pao mới ngẩng dậy. A Sinh ngồi, mặt lần mần đỏ lên như đơn. Pao đi ra ngoài. Pùa vác một bó củi vầu khô ném bịch xuống đất, chạy vào nhà, leo lên cái gác để ngô, thóc. 

Pao quay vào, người vẫn còn ngây ngấy. 

- Còn việc gì nữa, A Sinh? 

- Châu bảo, phải họp dân để ổn định. 

- Còn gì nữa? 

- Có cái giấy mời. 

- Mời gì?

- Châu mời hố pẩu và lão Giàng Súng đi ăn cơm đoàn kết. 

- Đoàn kết với lão Giàng Súng? 
- Vâng, cái giấy mời nói vậy! 

- Nghĩa là thế nào? 

Pao cầm tờ giấy mời, ghé cạnh cửa sổ, đọc: 

“Kính gửi ông  Giàng Lầu và ông Giàng Súng”. 

Nhằm mục đích thắt chặt mối đoàn kết giữa các dân tộc và chính quyền châu, ban cán sự châu có tổ chức một bữa cơm liên hoan đoàn kết mừng thắng lợi của cuộc tiễu phỉ vừa qua. 

Vậy kính mời hai ông, đại diện cho nhân dân Can Chư Sủ đến dự, tại trụ sở châu, thị trấn Pa Kha, hồi 4 giờ chiều ngày...  

Nay trân trọng.  
Trưởng ban cán sự châu  
Nguyễn Đắc ký  

Pao cắn môi dưới, băn khoăn, rồi gọi Pùa:  

- Pùa, xuống đây em. Giờ, em là liên lạc của uỷ ban nhé. Em đưa cái giấy này cho ông Giàng Súng đọc rồi đưa về cho cha. Đi ngay đi!

Pùa miết hai bàn tay vào vạt áo, trân trọng đón tờ giấy từ tay Pao.