Cách mạng Văn hoá liệt truyện - Tập 3

[chuongxedap]

2. Đặng Tiểu Bình giận dữ bỏ đi

Ngày 12 tháng 10 năm 1974, “Văn hối báo” và “Giải phóng nhật báo” đã đăng trên trang đầu bài của người bình luận, mượn đề tài chiếc tàu thủy 1 vạn tấn mang tên “Phong Khánh” do Trung Quốc đóng sau chuyến viễn dương trở về, công kích bóng gió Chu Ân Lai và các đồng chí lãnh đạo hữu quan.

Sự kiện tàu “Phong Khánh” đại khái như sau:

Năm 1974, Trưởng phòng Tổ chức Lý Quốc Đường và cán sự tuyên truyền Cố Quảng Văn của Tổng Công ty vận tải Viễn dương Trung quốc, được cử đến giúp đỡ tàu “Phong Khánh” lần đầu tiên đến châu Âu, Lý làm chính ủy, còn Cố làm cán sự chính trị. Sau khi tàu “Phong Khánh” nhổ neo, có một số người muốn Lý và Cố phê phán cái gọi là “sùng bái nước ngoài” và “chủ nghĩa bán nước” trong vấn đề đóng tàu và mua tàu. Lý và Cố đã từ chối đồng thời nêu rõ: Quốc vụ viện và Bộ Giao thông luôn luôn ủng hộ ngành công nghiệp đóng tàu trong nước, nhưng trong điều kiện hiện nay, ngành công nghiệp đóng tàu trong nước còn chưa thể thỏa mãn việc vận tải viễn dương, việc tận dụng một số điều kiện có lợi, mua một số “tàu thuyền của nước ngoài một cách thỏa đáng” là hoàn toàn cần thiết. Điều đó có lợi cho việc đẩy nhanh tốc độ phát triển các đội tàu viễn dương độc lập của nước ta, cũng có thể nhanh chóng thay đổi tình hình do tàu thuyền không đủ dẫn đến việc phải dùng số lớn ngoại tệ thuê tàu nước ngoài. Một số luận điệu hoang đường về vấn đề này là chĩa mũi nhọn vào Chu Ân Lai và những người lãnh đạo khác của Quốc vụ viện. Họ còn bàn luận về những vở “kịch mẫu” trong các thủy thủ. Lũ thân tín của “bọn bốn tên” dựa vào đó đã viết một bức thư dài hơn một vạn chữ, vu cáo Lý, Cố là “bọn giặc Tây giả”, tiêu biểu cho một đường lối xét lại. Ở lời phê của Giang Thanh trong bức thư đã công kích Bộ Giao thông là “sùng hàng ngoại”, là “sự chuyên chính của giai cấp tư sản mại bản”. Trương Xuân Kiều và Diêu Văn Nguyên cũng vu cáo Lý Quốc Đường là đại biểu của “giai cấp tư sản mại bản”. Vương Hồng Văn phê: “Trước tiên giữ Lý Quốc Đường ở lại Thượng Hải, phát động thuyền viên trên tàu “Phong Khánh” tiến hành tố cáo phê phán một cách triệt để”. “Bộ Giao thông cần phải xử lý nghiêm khắc Lý Quốc Đường, đồng thời báo cáo tình hình xử lý lên Trung ương”. Trước ngày Quốc khánh sau khi tàu “Phong Khánh” trở về Thượng Hải. Lý và Cố bị bắt giữ và đấu tố tại Thượng Hải. “Sự kiện Lý, Cố” được gọi là “sự kiện chính trị phản động”. Bài viết của người bình luận “Văn hối bá” và “Giải phóng quân báo” nói nào là: “Lịch sử phát triển của ngành công nghiệp đóng tàu thời kỳ cận đại ở nước ta là một bộ lịch sử đầy những cuộc đấu tranh tôn vinh Nho gia, sùng bái nước ngoài và yêu nước chống Khổng Tứ”, nào là “Giở lại lịch sử phát triển ngành công nghiệp đóng tàu của Trung Quốc có thể thấy rất rõ kẻ cầm đầu phái tôn vinh Khổng Tử đều trực tiếp nhúng tay vào ngành công nghiệp đóng tàu”. Bài viết còn nói: “Tăng Quốc Phan, Lý Hồng Chương, Viên Thế Khải, Tưởng Giới Thạch, Lưu Thiếu Kỳ v. v... đều theo triết học nô lệ phương Tây: “Đóng tàu không bằng mua tàu, mua tàu không bằng thuê tàu”, thi hành đường lối bán nước chủ nghĩa”. Còn nói: “Kinh nghiệm lịch sử thật đáng chú ý”.

Không những thế, Giang Thanh và đồng bọn còn gây nên cuộc tranh cãi trong Bộ Chính trị. Ngày 1 tháng 6, sau khi Chu Ân Lai phải nằm viện vì ốm, Giang Thanh, Trương Xuân Kiều, Diêu Văn Nguyên, Vương Hồng Văn bày sẵn mưu kế khiêu khích Đặng Tiểu Bình nhiều lần trong Bộ Chính trị. Ngày 4 tháng 10, Mao Trạch Đông đề nghị Đặng Tiểu Bình giữ chức Phó Thủ tướng thứ nhất Quốc vụ viện, trên thực tế là chủ trì công việc của Quốc vụ viện. “Bọn bốn tên” càng tăng cường công kích Đặng Tiểu Bình. Tối ngày 17 tháng 10, “bọn bốn tên” chuẩn bị trước, đưa cái gọi là vấn đề “sùng bài nước ngoài” trong sự kiện tàu “Phong Khánh” ra Hội nghị Bộ Chính trị, muốn Đặng Tiểu Bình phải lập tức tỏ thái độ để tập kích bất ngờ đối với Đặng Tiểu Bình. Giang Thanh hỏi Đặng Tiểu Bình một cách khiêu khích: “Đồng chí có thái độ thế nào đối với vấn đề này?” Đặng Tiểu Bình trả lời Giang Thanh một cách nghiêm túc: “Tôi phải điều tra”. Giang Thanh và đồng bọn làm ầm ĩ. Đặng Tiểu Bình nói: “Bộ Chính trị thảo luận vấn đề phải bình đẳng chứ không thể dùng thái độ đó để đối xử với người khác”. Giang Thanh và cả bọn cùng gào lên: “Sớm biết là đồng chí sẽ nhảy ra, quả nhiên hôm nay đồng chí đã nhảy ra rồi”. Đặng Tiểu Bình khinh bỉ nhìn họ, tức giận bỏ hội nghị đi ra.

[chuongxedap]

3. Hai ống cùng một lúc thổi gió vào hai tai Mao Trạch Đông

Giang Thanh, Trương Xuân Kiều, Diêu Văn Nguyên, Vương Hồng Văn như trong không khí căng thẳng, nghiêm trọng của một cuộc quyết chiến sắp đến, đã nghiên cứu phương án hành động của bước tiếp theo. Địa điểm tại lầu số 17 Điếu Ngư Đài.

Bốn người nhất trí cho rằng, cần phải tranh thủ sự ủng hộ của Mao Trạch Đông. Vương Hồng Văn nhanh chóng về Trường Sa, báo cáo tình hình với Mao Trạch Đông. Ngày hôm sau, tức ngày 18 tháng 10, Vương Hồng Văn đáp chuyên cơ đến Trường Sa. Ngay tối hôm ấy Mao Trạch Đông đã tiếp kiến anh ta.

Khi báo cáo tình hình trù bị Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 4, Vương Hồng Văn đã báo cáo với Mao Trạch Đông:

“Thủ tướng tuy bị bệnh nằm viện, nhưng vẫn bận rộn gọi người đến nói chuyện tới nửa đêm. Hầu như ngày nào cũng có người đến. Thường xuyên đến chỗ Thủ tướng có các đồng chí Tiểu Bình, Kiếm Anh, Tiên Niệm v. v...”

Mao Trạch Đông lặng lẽ lắng nghe. Vương Hồng Văn nói tiếp: “Các đồng chí này qua lại trao đổi với nhau liên tục lúc này có liên quan đến nhân sự của Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 4”

Mao Trạch Đông vẫn im lặng không nói.

“Bắc Kinh hiện nay rất đậm mùi vị của Hội nghị Lư Sơn!”

Câu nói này của Vương Hồng Văn là nét bút điểm nhãn. Nếu Mao Trạch Đông coi trọng đồng thời ủng hộ báo cáo của anh ta, liên hệ sự kiện với Hội nghị Lư Sơn tức Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 2 khóa 9, thì tính chất vấn đề sẽ rất rõ ràng.

Vương Hồng Văn chờ đợi sự ủng hộ của Mao Trạch Đông. Nhưng sự hy vọng của anh ta tan vỡ.

Cùng ngày hôm đó, tại nhà số 10 ở Điếu Ngư Đài, Bắc Kinh, Giang Thanh gọi Vương Hải Dung và Đường Văn Sinh đến nói chuyện.

Vương, Đường như hai chị em gái, quần áo, trang điểm đến vóc dáng đều na ná như nhau luôn mặc quần áo giản dị, đi giày vải mũi vuông, tóc cắt ngắn đến tai, đeo kính, hình tượng của những trí thức điển hình. Hai người một người là cháu gái họ gọi Mao Trạch Đông bằng ông, một người là con gái của Đường Minh Chiếu một quan chức của Bộ Ngoại giao. Chức vụ của họ là phiên dịch của Bộ Ngoại giao, nhưng có địa vị đặc biệt trong tầng lớp lãnh đạo cao cấp của Đảng. Họ không chỉ làm phiên dịch khi Mao Trạch Đông tiếp khách nước ngoài, mà còn là khách thường xuyên trong nhà Chủ tịch Đảng. Vào những năm cuối đời của Mao Trạch Đông, nhất là giai đoạn cuối của đại cách mạng văn hóa, khách trong nhà ông không nhiều. Các nhà lãnh đạo khác có lúc hàng nửa năm hoặc vài tháng cũng khó được gặp mặt Mao một lần, chỉ khi ông triệu tập Bộ Chính trị hoặc tiếp khách nước ngoài mới gặp mặt các ủy viên Bộ Chính trị hoặc những người lãnh đạo khác. Mao Trạch Đông rất tín nhiệm Vương và Đường, muốn hai cô gái trẻ này tham gia Hội nghị Bộ Chính trị sau đó trực tiếp nghe báo cáo của hai người về tình hình trong nội bộ của Bộ Chính trị cùng những phản ánh tình hình các mặt trong nước. Có một số văn kiện phát cho ủy viên Bộ Chính trị đọc đã ghi cả tên của hai người. Mao Trạch Đông biết nội bộ Bộ Chính trị chia làm hai trận tuyến, tình hình mà hai phía báo cáo ông không dễ dàng tin ngay, ông cần tình hình mà ông cho là chân thực. Trong điều kiện đặc biệt này, Vương và Đường trở thành cầu nối đặc biệt giữa Mao Trạch Đông và các ủy viên Bộ Chính trị khác. Mao Trạch Đông không chỉ có được những tình hình mà ông muốn tìm hiểu qua hai cô gái trẻ này, mà chỉ thị của ông có lúc phải thông qua hai người này truyền đạt đến Bộ Chính trị hoặc những người lãnh đạo khác trong Trung ương và Quốc vụ viện.

Hôm nay, Giang Thanh mời hai cô này đến, là muốn họ tâu với Mao Trạch Đông về Chu và Đặng.

Giang Thanh đã nói với Vương và Đường những ý sau:

Mao Trạch Đông sắp tiếp kiến khách nước ngoài ở Trường Sa, có một tình hình quan trọng nhờ các cô khi đi cùng khách nước ngoài thì báo cáo với Chủ tịch. Tối ngày 17 tháng 10, Bộ Chính trị họp thảo luận vấn đề “tàu Phong Khánh”, Tiểu Bình và tôi đã tranh cãi với nhau, sau đó ông ta khinh khỉnh bỏ đi, làm cho Hội nghị của Bộ Chính trị không tiếp tục họp được. Các đồng chí lãnh đạo của Quốc vụ viện thường xuyên lấy cớ bàn công việc để xâu chuỗi. Thủ tướng đang nằm viện cũng rất bận, không hoàn toàn là dưỡng bệnh. Tiểu Bình và Thủ tướng, Nguyên soái Diệp Kiếm Anh thường xuyên ở bên nhau. Thủ tướng là kẻ ủng hộ sau lưng.

“Việc này tôi nói không thật rõ ràng, đợi đến tối tôi mời Hồng Văn, Xuân Kiều, Văn Nguyên cùng tới, sẽ giới thiệu thêm tình hình”. Giang Thanh nói.

Bà ta còn tiết lộ, Vương Hồng Văn sẽ báo cáo việc này với Mao Trạch Đông.

Ngay tối hôm ấy khi Vương Hải Dung, Đường Văn Sinh đến ngôi nhà số 17 Điếu Ngư Đài theo sự sắp xếp của Giang Thanh, thì Giang Thanh, Trương Xuân Kiều, Diêu Văn Nguyên đã đợi họ ở đó rồi. Trước tiên Giang Thanh để Trương Xuân Kiều “giới thiệu tình hình trong nước hiện nay”.

Trước hết Trương Xuân Kiều nói về vấn đề thu chi tài chính trong nước và việc xuất hiện nhập siêu trong ngoại thương, rằng đó là do Quốc vụ viện “sùng bái phương Tây” gây nên.

“Trong vấn đề “tàu Phong Khánh”, Tiểu Bình nhảy ra không phải là ngẫu nhiên, trước đại cách mạng văn hóa ông ta đã chủ trương “đóng tàu không bằng mua tàu, mua tàu không bằng thuê tàu”. Trương Xuân Kiều nói.

Ý kiến về tính chất của vấn đề, Trương Xuân Kiều so sánh Hội nghị Bộ Chính trị họp vào tối ngày 17 tháng 10 với “dòng nước ngược tháng Hai”.

Ngày hôm sau, Vương Hải Dung và Đường Văn Sinh đi bệnh viện, báo cáo tình hình việc Giang Thanh, Trương Xuân Kiều, Diêu Văn Nguyên nói chuyện với họ cho Chu Ân Lai biết.

Chu Ân Lai nghe xong báo cáo, trầm ngâm một lúc, nói: “Tôi đã biết vấn đề của Hội nghị Bộ Chính trị. Những tình hình mà tôi được biết, không giống những gì Giang Thanh đã nói, mà là bốn người họ đã sắp sẵn kế hoạch để chỉnh Tiểu Bình, họ đã nhiều lần làm như thế với Tiểu Bình, Tiểu Bình đã nhịn họ rất lâu rồi”. Chu Ân Lai biết rõ sự việc rắc rối trong Hội nghị Bộ Chính trị ngày 17 tháng 10, đã làm cho cuộc đấu tranh rõ ràng hơn, tiêu điểm của cuộc tranh luận là việc sắp xếp nhân sự trong Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 4. Vấn đề đã được đưa đến chỗ Mao Trạch Đông, giải quyết thế nào phải xem thái độ của Mao Trạch Đông.

Cuối cùng, Chu Ân Lai nói với Vương và Đường: “Tôi đang làm việc, định tìm hiểu tình hình thêm nữa, rồi giải quyết vấn đề dần dần”. Ngày 20 tháng 10, Vương Hải Dung và Đường Văn Sinh đến Trường Sa báo cáo với Mao Trạch Đông tình hình xảy ra mấy ngày nay ở Bắc Kinh, đồng thời đã bày tỏ sự bất mãn đối với Giang Thanh và mấy người... Vương và Đường đi theo Thủ tướng Đan Mạch Ha-đơ-lin sang thăm Trung Quốc đến Trường Sa.

Mao Trạch Đông đã chỉ thị cho Vương Hải Dung và Đường Văn Sinh như sau: Vì Thủ tướng vẫn là Thủ tướng, vấn đề công tác trù bị và sắp xếp nhân sự của Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc khoá 4 phải do Thủ tướng và Vương Hồng Văn cùng giải quyết, đề nghị Đặng Tiểu Bình giữ chức Phó Chủ tịch Đảng, Phó Thủ tướng thứ nhất, Phó Chủ tịch Quân ủy kiêm Tổng Tham mưu trưởng, chuyển lời tới Vương Hồng Văn, Trương Xuân Kiều, Diêu Văn Nguyên bảo họ không nên theo sau Giang Thanh để phê duyệt.

Thái độ của Mao Trạch Đông đã làm cho đợt tấn công này do Giang I'hanh và đồng bọn gây ra bị thất bại nghiêm trọng.

[chuongxedap]

4. Công ty gang thép chọi với công ty gang thép

Một chiếc máy bay phản lực sơn dấu hiệu máy bay quân dụng của Trung Quốc cất cánh từ sân bay quân sự Tây Giao Bắc Kinh, loáng một cái đã mất hút trong những đám mây trắng đang bồng bềnh trôi trên nền trời xanh.

Đặng Tiểu Bình đến Trường Sa gặp Mao Trạch Đông.

Ngày 12 tháng 11 năm 1974, Mao Trạch Đông tiếp kiến Đặng Tiểu Bình tại Trường Sa, cuộc nói chuyện trong bầu không khí cực kỳ thân mật. Vương Hải Dung và Đường Văn Sinh cùng có mặt trong buổi tiếp kiến.

“Đồng chí cũng biết ạ?” Đặng Tiểu Bình nói. Ông biết rằng, điều mà Mao Trạch Đông nói là sự đối đầu giữa hai bên trong hội nghị Bộ Chính trị họp ngày 17 tháng 10.

“Tốt!” Mao Trạch Đông tỏ ra rất vui.

“Quả thực là tôi không nhịn nổi! Không chỉ một lần!”

“Tôi tán thành đồng chí!”

“Trong Bộ Chính trị đồng chí ấy gây ra bảy tám lần rồi”.

“Áp đặt cho người khác, tôi cũng không vui”.

Mao Trạch Đông chỉ vào Vương và Đường: “Các cô ấy cũng không vui”.

“Chủ yếu là tôi cảm thấy sinh hoạt của Bộ Chính trị không bình thường, cuối cùng tôi đã đến chỗ đồng chí ấy. Công ty gang thép chọi với công ty gang thép” Đặng Tiểu Bình nói.

“Điều đó tốt”. Mao Trạch Đông rất vui.

Đặng Tiểu Bình lại nói đến vấn đề công tác của mình, ông bày tỏ với Mao Trạch Đông:

“Về quyết định công tác của tôi gần đây, Chủ tịch đã nói rồi, không nên nêu ý kiến gì nữa, nhưng xem ra trách nhiệm có phần quá nặng”. Phó Chủ tịch Đảng, Phó Thủ tướng thứ nhất, Phó Chủ tịch Quân ủy kiêm Tổng Tham mưu trưởng, trách nhiệm quả thực là nặng nề.

“Chẳng có cách nào khác đâu, đành phải gánh vác thôi”, Mao Trạch Đông nói.

Cùng ngày, trong một bức thư Giang Thanh gửi cho ông, Mao Trạch Đông phê như sau;

“Đừng lộ mặt nhiều; không nên phê văn kiện; cô không nên tổ chức nội các (làm đầu sỏ giấu mặt). Cô tích oán quá nhiều, phải đoàn kết với đa số. Lời dặn chí tình.

Con người quý nhất là tự mình hiểu lấy.

Mao Trạch Đông
Ngày 12 tháng 11”

Giang Thanh không thỏa mãn với cái chức vụ chỉ là ủy viên Bộ Chính trị của mình. Bà ta muốn thò tay vào Quốc vụ viện. Việc sắp xếp nhân sự của Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 4, bà ta cũng can dự. Trong bức thư gửi Mao Trạch Đông, bà ta nêu: “Để Tạ Tĩnh Nghi làm Phó ủy viên trưởng, Trì Quần làm Bộ trưởng Giáo dục, Kiều Quán Hoa làm Phó Thủ tướng, Mao Viễn Tân, Trì Quần, Tạ Tĩnh Nghi, Kim Tổ Mẫn cùng vào Bộ Chính trị để bồi dưỡng làm “người nối nghiệp”. Kim Tổ Mẫn là nữ công nhân dệt ở Thành phố Thanh Đảo. Trong thời gian họp Đại hội Đảng khóa 10, đột ngột dùng máy bay đón cô ta lên Bắc kinh, vì trúng cử ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng.

8 ngày sau, Mao Trạch Đông viết cho Giang Thanh một bức thư:

Giang Thanh:

Có thể đọc thư của Lý Cố gửi cho Hoàng Quỳnh. Về tư tưởng và tài văn chương mà nói, đều là một bài văn hay. Chức vụ của cô chính là nghiên cứu động thái trong và ngoài nước, đây đã là nhiệm vụ lớn rồi. Việc này tôi đã nói với cô nhiều lần, không nên nói là không có công việc. Dặn như vậy.

Mao Trạch Đông
Ngày 20 tháng 11 năm 1974

Lý Cố và Hoàng Quỳnh là người thời Đông Hán. Lý Cố vốn vẫn ngưỡng mộ Hoàng Quỳnh, đã từng khuyến khích ông ta ra làm quan. Vào năm Thủy Kiến thứ 2 đời Hán Thuận Đế, Hoàng Quỳnh được triệu vào kinh, giữa đường bị ốm nên không chịu đi, được triều đình thúc giục mới tiếp tục đến kinh thành. Khi HoàngQuỳnh đến gần ngoại ô Lạc Dương, Lý Cố viết cho ông ta một bức thư tức là “bức thư của Lý Cố gửi Hoàng Quỳnh” mà Mao Trạch Đông nói tới. Bức thư này đã gợi ý và khuyên Hoàng Quỳnh hai mặt, một là phê phán sự cô độc và kiêu ngạo của các danh sĩ lúc ấy, mặt khác nhằm vào khuyết điểm của các danh sĩ lúc ấy chỉ dựa vào danh tiếng, mà thực ra là không phù hợp nên dẫn đến việc dễ bị người ta công kích. Mao Trạch Đông rất thích bài viết này của Lý Cố. Giang Thanh viết thư cho Mao Trạch Đông nói là: “Từ sau Đại hội Đảng khóa 9 hoàn toàn là một người nhàn rỗi”, hy vọng Mao Trạch Đông giao việc cho bà ta, tức là cho bà ta thực quyền chỉ huy. Thư của Mao Trạch Đông trên thực tế đã phủ định yêu cầu này của bà ta.

[chuongxedap]

5. Lần gặp mặt quan trọng

Hạ tuần tháng 12 năm 1974, bước vào những ngày mùa đông lạnh giá, gió lạnh buốt thấu xương từ bình nguyên Hoa Bắc ù ù thổi trên bầu trời. Chu Ân Lai đi Trường Sa gặp Mao Trạch Đông. Diệp Kiếm Anh biết tin Chu Ân Lai sẽ đi Trường Sa vừa mừng lại vừa lo, mừng vì có Chu Ân Lai đích thân đứng ra kiến nghị với Mao Trạch Đông, thì sẽ có hy vọng giành thắng lợi trong việc đánh bại âm mưu “lật đổ nội các” của Giang Thanh. Lo là sức khỏe của Chu Ân Lai có chịu nổi hay không? Theo bác sĩ nói với ông: “Tình trạng sức khỏe của Thủ tướng rất không tốt, phải đáp máy bay đi Trường Sa, sợ...”, bác sĩ nói không hết câu, Diệp KiếmAnh liền nói một cách quả quyết: “Các đồng chí phải dùng tất cả các biện pháp bảo đảm an toàn cho Thủ tướng, đó là nhiệm vụ chính trị”.

Đi cùng với Chu Ân Lai còn có Vương Hồng Văn vì Mao Trạch Đông bảo ông ta cùng Chu Ân Lai phụ trách công tác trù bị Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 4.

Trường Sa, tình cảm của Mao Trạch Đông đối với nơi này cực kỳ sâu nặng, đó là tỉnh lỵ của tỉnh Hồ Nam quê ông. Thời trai trẻ, ông đã học tập ở đây, đã trải qua thời gian khó quên... Mao Trạch Đông đến Trường Sa lần này đã lưu lại khá lâu.

Chu Ân Lai, Vương Hồng Văn đến Trường Sa nghỉ ngơi chút ít, liền đến gặp Mao Trạch Đông.

“Không nên tụ tập thành “bọn bốn tên”. Đoàn kết lại, bốn nglrời tụ tập lại sẽ không hay!” Mao Trạch Đông vừa vung tay vừa nói với Vương Hồng Văn.

“Sau này không tụ tập nữa ạ”. Vương Hồng Văn đỏ mặt, đỏ một cách rất rõ ràng.

Khi Mao Trạch Đông tiếp kiến Chu Ân Lai và Vương Hồng Văn, Vương Hải Dung và Đường Văn Sinh đều có mặt.

“Bắt đầu từ tháng 1 sang năm, tôi không tiếp khách nước ngoài nữa. Có muốn gặp, tôi cũng không gặp. Tôi ăn và ngủ không tốt, bơi 5 lần. Chỉ nói chuyện, phổi, chân”. Mao Trạch Đông kể tình hình sức khỏe của mình cho Chu và Vương nghe.

Đề tài nói chuyện chuyển sang Đặng Tiểu Bình.

“Tư tưởng chính trị của đồng chí ấy khá”. Mao Trạch Đông dùng ngón tay chỉ vào đầu.

“Polities khá hơn đồng chí ấy”, Mao Trạch Đông chỉ vào Vương Hồng Văn.

Polities, tiếng Anh là “chính trị”. Tất nhiên Chu Ân Lai hiểu. “Đồng chí ấy không khá bằng Đặng Tiểu Bình”. Mao Trạch Đông vừa nói vừa viết chữ “khá” lên giấy.

Vương Hồng Văn rất ngượng và cũng rất căng thẳng.

Tiếp đó Chu Ân Lai báo cáo với Mao Trạch Đông về việc sắp xếp nhân sự Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 4, khi nói đến Diệp Kiếm Anh làm Phó Chủ tịch Quân ủy kiêm Bộ trưởng Quốc phòng, Đặng Tiểu Bình làm Phó Thủ tướng thứ nhất kiêm Tổng Tham mưu trưởng, Mao Trạch Đông cắt ngang lời Chu Ân Lai, nói rõ từng chữ từng câu: “Tôi thấy Đặng Tiểu Bình làm được Phó Chủ tịch Quân ủy. Phó Chủ tịch Quân ủy, Phó Thủ tướng thứ nhất kiêm Tổng Tham mưu trưởng”.

Mao Trạch Đông lai cầm lấy bút viết ba chữ lên giấy: “Nhân tài khó1”.

Chu Ân Lai nói: “Nhân tài khó kiếm”.

Mao Trạch Đông đặt bút xuống.

Chu Ân Lai báo cáo danh sách Phó Thủ tướng đọc: “Đặng, Trương, Lý...” tức Đặng Tiểu Bình, Trương Xuân Kiều, Lý Tiên Niệm.

Mao Trạch Đông lại cắt ngang lời Chu Ân Lai nói một chữ “Trần”, tức Trần Tích Liên.

…

Ngày 28 tháng 12, Chu Ân Lai, Vương Hồng Văn rời Trường Sa trở về Bắc Kinh. Máy bay bay ổn định. Bên trên là bầu trời xanh vô tận, bên dưới là đồng bằng mênh mông. Thế giới và vũ trụ rộng lớn sâu thẳm biết nhường nào.

Tâm trạng của hai người lúc này thật khác nhau. Tâm trạng của Vương Hồng Văn không vui, còn Chu Ân Lai lại thấy vui vẻ thư thái.

Chủ đề mà Mao Trạch Đông nói với họ rất rõ ràng, phê bình Giang Thanh và “bọn bốn tên” của họ, khen ngợi Đặng Tiểu Bình đồng thời giao cho Tiểu Bình trách nhiệm nặng nề hơn.

Lần này đến Trường Sa, trong các ngày 23, 24, 25, 27 tháng 12, Mao Trạch Đông đã bốn lần nói chuyện với Chu Ân Lai và Vương Hồng Văn.

[chuongxedap]

Ngày 23, Mao Trạch Đông muốn Chu Ân Lai và Vương Hồng Văn ở lại Trường Sa ba ngày để nói chuyện. Ngày 24 lại bảo họ ở lại nói chuyện, còn công việc ở Bắc Kinh do Tiểu Bình chủ trì. Ngày 25 lại bảo họ ở lại hai ngày. Đến ngày 27 nói, bây giờ chẳng còn gì để nói nữa.

Trong 4 lần nói chuyện Mao Trạch Đông chủ yếu nói về mấy vấn đề. Không nên lập “bọn bốn tên”. Trung ương có nhiều người như vậy nên phải đoàn kết. Giang Thanh và một số người đã lập công trong phong trào phê Lâm, phê Khổng, nhưng không nên lập bè phái, lập bè phái sẽ bị ngã, có thể bò dậy được thì tốt. Đồng thời kể ra những ví dụ trong lịch sử đấu tranh của Đảng.

Vấn đề đánh giá và việc đảm nhiệm chức vụ mới đối với Đặng Tiểu Bình, cũng như người được lựa chọn làm Phó Thủ tướng là nội dung chủ yếu của cuộc nói chuyện ngày 23.

Việc phê bình đối với Giang Thanh, Mao Trạch Đông nói là ông đang làm công tác tư tưởng với Giang Thanh, khuyên bà ta ba điều không nên: một là không nên phê phán lung tung, hai là không nên xuất đầu lộ diện khoe khoang, ba là không nên tham gia tổ chức chính phủ (nội các). Giang Thanh nói không có công việc để làm, Mao Trạch Đông bảo đọc tư liệu, nghiên cứu vấn đề quốc tế và trong nước, sau đó nêu ý kiến, bản thân ông nhiều năm nay cũng làm như vậy. Mao Trạch Đông nói, đối với Giang Thanh tất nhiên có thể một chia làm hai, trong vấn đề phê Lưu (Thiếu Kỳ), Lâm là đúng nhưng nói sai lầm của Thủ tướng là cuộc đấu tranh đường lối thứ 11 là không đúng. Lúc ấy Chu Ân Lai báo cáo với Mao Trạch Đông, điều nay chỉ nói trong Thường vụ Bộ Chính trị, không nêu ở Bộ Chính trị nữa.

Phê Lâm phê Khổng, phê phán đi cửa sau trở thành 3 chủ đề, đã làm loạn lên. Mao Trạch Đông nói, làm loạn lên rồi, cũng không bảo cho ông biết. Chu Ân Lai nói vào khoảng tháng 1, tháng 2, Giang Thanh đưa chỉ thị ấy xuống, họp các cuộc mít tinh như vậy, các đồng chí ấy cũng có trách nhiệm. Bộ Chính trị cũng không thảo luận nghiêm túc, cho nên trước khi Chủ tịch rời Bắc Kinh hẹn nói chuyện với các đồng chí trong Bộ Chính trị, tôi đã nói, có một số việc do chúng ta sợ hãi. Mao Trạch Đông nói, phê Lâm thì dễ nhưng phê Khổng thì khó. Bây giờ Tứ thư Ngũ kinh cũng phê cả, Khổng Phu Tử là Văn thánh đã bị đánh đổ, Quan Vân Trường là Võ thánh cũng bị đánh đổ. Nói phê Lâm phê Khổng là đại cách mạng văn hóa lần thứ hai là không đúng.

Nói về tình hình quốc tế, Mao Trạch Đông cho rằng càng nói hoà hoãn thì càng chuẩn bị chiến tranh, bây giờ có thể không nêu khuynh hướng chủ yếu của thế giới hiện nay là cách mạng, mà phải nhấn mạnh sự căng thẳng của việc chuẩn bị chiến tranh, nhân dân các nước phải có sự chuẩn bị đối với việc này. Mao Trạch Đông cho rằng phải hiểu rõ ý đồ thật sự đối với việc Liên Xô thăm dò nước ta. Mao Trạch Đông hỏi, nếu Brê-giơ-nhép muốn đến nói chuyện thì nên như thế nào? Chu Ân Lai nói, nếu ông ta thực sự muốn đến nói chuyện, thì có thể xem xét, nhưng chúng ta không thể đi mời ông ta. Mao Trạch Đông gật đầu.

Chu Ân Lai sắp xếp chỉnh lý nội dung của mấy lần nói chuyện thành một đề cương, chuẩn bị sau khi về Bắc Kinh sẽ lập tức truyền đạt lại cho Thường vụ Bộ Chính trị.

Chu Ân Lai mỉm cười. Thái độ của Mao Trạch Đông đã làm cho lần tấn công này của Giang Thanh và đồng bọn bị thất bại nghiêm trọng. Cuộc đọ sức xoay quanh việc sắp xếp nhân sự trước Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 4, đã có kết quả làm cho mọi người được khích lệ: Địa vị của Đặng Tiểu Bình trong Đảng được nâng cao thêm một bước, có kẻ nhúng tay để “tổ chức nội các” nhưng không thành công. Nếu tình hình cứ tiếp tục phát triển như vậy thì có thể tương đối yên tâm.

Máy bay bắt đầu hạ dần độ cao. Đã tới Bắc Kinh!

Chu Ân Lai vừa lên đường đi Trường Sa, Giang Thanh đã luống cuống, bà ta rất mẫn cảm: “Đây là cuộc du thuyết Chủ tịch, đi “tổ chức nội các”. Trước khi ông ta chết còn đọ sức với chúng ta, có đến tám chín phần mười Chủ tịch chấp thuận ý kiến của ông ta”. Trương Xuân Kiều càng ý thức được rằng đây là một tín hiệu nguy hiểm.

Quả thực không ngoài dự đoán, ngày 5 tháng 1 năm 1975, Trung ương Đảng công bố văn kiện số 1: Trung ương quyết định bổ nhiệm Đặng Tiểu Bình làm Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương kiêm Tổng Tham mưu trưởng Quân giải phóng, bổ nhiệm Trương Xuân Kiều làm Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân giải phóng.

Từ ngày 8 đến ngày 10 tháng 1, Hội nghị Trung ương lần thứ 2 khóa 10 họp tại Bắc Kinh. Hội nghị đã nghiên cứu công tác chuẩn bị Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 4 đưa “Dự thảo sửa đổi Hiến pháp nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa”, “Về Báo cáo sửa đổi Hiến pháp”, “Báo cáo công tác của Chính phủ” và danh sách ứng cử ủy viên thường vụ Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc là thành viên Quốc vụ viện để trình Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc thảo luận.

Trong Hội nghị này đã bầu Đặng Tiểu Bình làm Phó Chủ tịch Đảng, ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, phê chuẩn đơn xin từ chức của Phó Chủ tịch Đảng và ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị của Lý Đức Sinh.

Từ ngày 13 đến ngày 17 tháng 1, Hội nghị Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 4 được cử hành tại Bắc Kinh. Từ khóa 3 đến khóa 4 đã phải trải qua tròn 10 năm. Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc, tượng trưng của chính quyền Nhà nước, cơ cấu quyền lực cao nhất về pháp luật, đã bị xóa bỏ trên thực tế 8 năm rưỡi.

[chuongxedap]

4

“Bọn bốn tên” hạ độc thủ giương lên cạm bẫy
Đặng Tiểu Bình khéo lập ra chỉ thị ba điều

1. “Bọn bốn tên” đột nhiên cung kính đối với Chu Ân Lai

Vương Hồng Văn đi Trường Sa kể tội, bị Mao Trạch Đông phê bình. Đến cuối năm, Vương Hồng Văn lại cùng Chu Ân Lai đến Trường Sa báo cáo với Mao Trạch Đông. Vì ngủ quên đến chậm lại bị Mao Trạch Đông phê bình. Sau khi Mao Trạch Đông nghe xong báo cáo của Chu Ân Lai. Ngay tại chỗ phê chuẩn Chu Ân Lai làm Thủ tướng nội các, giấc mơ của “bọn bốn tên” mưu toan để Giang Thanh tổ chức nội các hoàn toàn tan vỡ.

Bị đả kích như vậy, nhưng Vương Hồng Văn không những không suy nghĩ hối cải, trái lại trong lòng lại nảy ra một kế, chuẩn bị hạ độc thủ đối với Chu Ân Lai. Sau khi về đến Bắc Kinh, anh ta lập tức đến ngay Điếu Ngư Đài, báo cáo với Giang Thanh, Trương Xuân Kiều, Diêu Văn Nguyên về chuyến đi Trường Sa. Giang Thanh và đồng bọn nghe thấy Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 4 còn do Chu Ân Lai tổ chức nội các, Đặng Tiểu Bình chính thức làm Phó Thủ tướng thứ nhất, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương kiêm Tổng Tham mưu trưởng. Quốc vụ viện ngoài Trương Xuân Kiều làm Phó Thủ tướng ra, Giang Thanh, Diêu Văn Nguyên và Vương Hồng Văn đều không có liên quan, không nén được đã nhảy dựng lên. Vương Hồng Văn nói một cách bí hiểm: “Chúng ta nên tôn trọng quyết định của Chủ tịch, tích cực ủng hộ công tác của Thủ tướng. Ở Trường Sa lần này, Chủ tịch đã nói, muốn chúng ta không nên theo Giang Thanh phê gì cả. Vậy chúng ta không phê nữa, xin mời Thủ tướng phê, như vậy là được”. Trương Xuân Kiều cười, gật gật đầu nói: “Rất hay, theo tôi Hồng Văn phải đến chỗ Thủ tướng để thỉnh thị cho nhiều, bất kể việc to việc nhỏ đều phải xin ý kiến. Còn tôi theo chỉ thị của Chủ tịch lần này sẽ học lý luận về chuyên chính vô sản. Văn Nguyên thì nắm việc phê phán chủ nghĩa kinh nghiệm”. Giang Thanh vỗ tay ca ngợi: “Xuân Kiều nhiều mưu kế thật, anh chính là Tiêu Hà và Trần Bình của tôi”. Cả bốn người cùng cười ha hả, họ chia nhau thực hiện...

Sau khi Chu Ân Lai từ Trường Sa trở về, chủ trì việc triệu tập Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 4, lúc này đã là tháng 1 năm 1975. Ngày 13 tháng 1, Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 4 khai mạc và bế mạc vào ngày 17 tháng 1. Chu Ân Lai thay mặt Quốc vụ viện đọc “Báo cáo công tác của Chính phủ”, Trương Xuân Kiều đọc “Báo cáo sửa đổi Hiến pháp”. Đại hội bầu Chu Đức làm ủy viên trưởng ủy ban thường vụ khóa 4, thông qua danh sách đề cử vào Quốc vụ viện, bổ nhiệm Chu Ân Lai làm Thủ tướng. Phó Thủ tướng và đại bộ phận Bộ trưởng đều do các đồng chí cũ đảm nhiệm, “bọn bốn tên” vào Quốc vụ viện chỉ có một mình Trương Xuân Kiều (phó Thủ tướng). Ngoài ra có thân tín của Giang Thanh là Vu Hội Vmh giữ chức Bộ trưởng Văn hóa chỉ có vậy mà thôi. Một bộ có tính chất then chốt là Bộ Quốc phòng thì do Diệp Kiếm Anh đảm nhiệm, ngoài ra có bộ quan trọng là Bộ Công an, thì do nguyên Bí thư Tỉnh ủy Hồ Nam, ủy viên Bộ Chính trị khóa 10 mới được điều lên Trung ương là Hoa Quốc Phong làm Bộ trưởng, đồng thời Hoa Quốc Phong còn đảm nhiệm chức Phó Thủ tướng Quốc vụ viện.

Trong báo cáo công tác của Chính phủ, Chu Ân Lai trịnh trọng tuyên bố đến cuối thế kỷ đất nước phải thực hiện 4 hiện đại hóa: Công nghiệp, nông nghiệp, khoa học Kỹ thuật và quốc phòng! Các đại biểu vỗ tay nhiệt liệt biểu thị ý nguyện của 8 trăm triệu nhân dân Trung Quốc.

Có lẽ vì mệt, gần đây Chu Ân Lai luôn luôn cảm thấy tiêu hóa không tốt, đại tiện khó khăn. Sau khi Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 4 kết thúc, ông lại vào Viện 301, bác sĩ cho kiểm tra có chuẩn bị, các bộ phận khác không có gì khác thường, nhưng trong đại tràng gần vị trí của gan phát hiện một khối u bằng quả hạch đào. Nếu khối u này phát triển sẽ chèn đường tiêu hóa.

Sau khi kiểm tra kết thúc, Chu Ân Lai hỏi bác sĩ: “Các đồng chí phát hiện được cái gì?”. Bác sĩ cúi đầu không dám trả lời. Chu Ân Lai sốt ruột nói: “Các đồng chí phải nói thật với tôi, tôi phải sắp xếp công việc, các đồng chí cứ giấu tôi thì sẽ lỡ việc”. Bác sĩ không biết làm thế nào, đành phải nói thật với ông. Chu Ân Lai chợt hiểu ra, vị trí này chính là vị trí ông bị bệnh sưng gan khi vượt thảo nguyên trong cuộc trường chinh 40 năm về trước. Hồi ấy bệnh này đã khỏi, không ngờ 40 năm sau chính nơi này lại mọc ra khối u. Nguyên nhân là do công việc quá bận rộn, không có thời gian chữa trị tận gốc, lại thêm tức giận và mệt mỏi mà dẫn đến.

Biết nguyên nhân bị bệnh nên các bác sĩ đã quyết định mổ, nhưng sau hai lần mổ, Chu Ân Lai rất yếu, trước tiên phải truyền dịch nếu không sẽ không chịu nổi cuộc mổ.

Các bác sĩ chuẩn bị mổ, nhưng đầu giường của Chu Ân Lai chất đầy văn kiện, Diêu Văn Nguyên đưa đến những bài viết đầy chữ sai, nội dung chẳng đâu ra đâu cũng đưa đến cho ông sửa chữa. Chu Ân Lai ra lệnh cho thư ký: “Nói với họ rằng, từ nay về sau văn kiện đều đưa đến chỗ Tiểu Bình, bây giờ Tiểu Bình đã gánh vác trách nhiệm rồi”.

Chu Ân Lai đã có ý kiến nên “bọn bốn tên” không dám đưa văn kiện đến chỗ Chu Ân Lai nữa, nhưng họ lại sợ Đặng Tiểu Bình thấp lùn khỏe mạnh và thâm trầm, không dám làm khó dễ đối với ông, Vương Hồng Văn muốn lợi dụng việc Chu Ân Lai bị ốm nặng thực hiện âm mưu nhưng đã đổ bể.

Nhưng Vương Hồng Văn không chịu cam tâm, sau khi bàn bạc với Giang Thanh động một tí là gọi điện thoại đến bệnh viện, yêu cầu Chu Ân Lai đích thân chủ trì Hội nghị. Chu Ân Lai biết là họ cố ý gây rối, nhưng ông muốn trước khi chết giải quyết một số vấn đề, để cho Đặng Tiểu Bình làm việc dễ dàng hơn, nên đã rút kim truyền dịch đi dự hội nghị.

Hôm ấy, Vương Hồng Văn lại gọi điện thoại đến yêu cầu Chu Ân Lai lậptlức tham gia một cuộc họp do Giang Thanh chủ trì, các bác sĩ trả lời, Thủ tướng đang truyền dịch, Vương Hồng Văn ngang ngược hạ lệnh: “Truyền dịch cũng phải đến?” Chu Ân Lai kiên quyết rút kim truyền nói với thư ký: “Chuẩn bị xe”.

Đến phòng họp, chỉ thấy '“bọn bốn tên” cười cười nói nói, chẳng có việc gì để bàn, Chu Ân Lai quay đầu đi ra. Giang Thanh hỏi với theo: “Thủ tướng, chúng tôi đã phê Lâm phê Khổng hồi lâu rồi, thái độ của đồng chí sao vậy?” Chu Ân Lai lạnh lùng đáp: “Thời kỳ Phong trào Ngũ Tứ chúng tôi đã nêu ra khẩu hiệu đánh đổ cửa hiệu Khổng Gia rồi!”.

Một câu thôi đã làm Giang Thanh tắc nghẹn không nói được câu nào. Sau khi Đặng Tiểu Bình biết chuyện, lập tức báo cáo với Mao Trạch Đông những hoạt động của “bọn bốn tên”, đồng thời hạ lệnh ủy viên Bộ Chính trị không được gây rối việc dưỡng bệnh của Chu Ân Lai nữa, cần họp gì thì sẽ do ông thông báo cho Chu Ân Lai. Giang Thanh sợ Đặng Tiểu Bình nên cũng không dám tùy tiện đến chỗ Chu Ân Lai gây rối nữa.

Giang Thanh bị Chu Ân Lai đốp cho một câu, muốn ăn vạ, nhưng Chu Ân Lai đã lên xe đi. Bà ta liền diễn lại trò cũ, kêu khóc ầm ĩ, Diêu Văn Nguyên ngạc nhiên nói: “Trước đây ông ta đều cúi đầu nhẫn nhục, rất ít đốp chát người khác sao hôm nay lại ghê gớm thế?” Vương Hồng Văn hí hửng: “Các anh không biết đấy thôi, đã phát hiện khối u ở vùng gan của ông ta, các bác sĩ nói là còn độ một năm nữa”. Diêu Văn Nguyên chợt hiểu ra: “Chẳng trách, nổi giận đùng đùng”. Giang Thanh lại gầm lên “73, 84 rồi mà Diêm vương còn không mời họ đi”. Trương Xuân Kiều xem đồng hồ, cười: “Trong “bọn bốn tên” chúng ta, tôi phải rút khỏi cuộc họp này thôi, để đến giảng cho các cán bộ Cục Chính trị của các đơn vị lớn trong toàn quân về vấn đề chuyên chính toàn diện của giai cấp vô sản”. Giang Thanh dặn: “Xuân Kiều, anh nên nói kỹ, không áp đảo thì chúng không biết sự lợi hại của bà già này đâu”. Trương Xuân Kiều cầm cặp da nói: “Nhiệm vụ này tôi đảm bảo rồi. Văn Nguyên, việc phê phán chủ nghĩa kinh nghiệm của anh nên nhanh chóng bắt đầu đi!”. Giang Thanh oang oang: “Đúng, bắt đầu nhanh lên, Thủ tướng là đại biểu của chủ nghĩa kinh nghiệm”.

[chuongxedap]

2. Sự chỉnh đốn toàn diện của Đặng Tiểu Bình

Sở dĩ “bọn bốn tên” tức tối, gây khó dễ khắp nơi, hạ độc thủ là do sự phát triển của tình hình quá bất lợi đối với họ.

Việc triệu tập Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 4 chứng tỏ sự nỗ lực của thế lực đúng đắn trong Đảng, muốn làm cho đất nước đi đúng đường đã có kết quả bước đầu.

Ê kíp lãnh đạo trong Quốc vụ viện được sản sinh ra từ Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 4 được sắp xếp: Thủ tướng vẫn là Chu Ân Lai, Phó Thủ tướng: Đặng Tiểu Bình, Trương Xuân Kiều, Lý Tiên Niệm, Trần Tích Liên, Kỷ Đăng Khuê, Hoa Quốc Phong, Trần Vĩnh Quý, Ngô Quế Hiền, Vương Chấn, Dư Thu Lý, Cốc Mục, Tôn Kiện. Từ kết cấu này, có thể thấy, cuộc đọ sức trong việc tổ chức nội các, âm mưu cướp quyền của “bọn bốn tên” đã thất bại.

Từ đó về sau, Chu Ân Lai bệnh nặng, Đặng Tiểu Bình làm Quyền Thủ tướng chủ trì công tác của Quốc vụ viện, đồng thời trên thực tế chủ trì công việc hằng ngày của Trung ương Đảng.

Mao Mao (Đặng Dung) con gái của Đặng Tiểu Bình trong cuốn sách “Những ngày ở Giang Tây” đã nói: “Trong thời gian ở Giang Tây, cha tôi có một thói quen, mỗi ngày trước buổi hoàng hôn, luôn luôn đi bộ chung quanh mảnh sân nhỏ bé trong nhà chúng tôi rất có quy luật ông trầm ngâm suy nghĩ không nói năng gì, bước đi rất nhanh... chính trong mỗi bước đi ấy, tư tưởng của ông, niềm tin của ông, ý chí của ông càng ngày càng được xác định rõ, càng kiên định vững vàng hơn theo từng bước, sự hàm súc và đi tới chín muồi của những tư tưởng này có phải là đã chuẩn bị đầy đủ nhất cho cuộc đấu tranh gay gắt hơn sau này hay không?”. Mao Trạch Đông biết đáp án là khẳng định.

Từ tháng 1 năm 1975, Đặng Tiểu Bình biết rõ là núi có hổ, nhưng ông lại đi vào nơi có hổ ấy. Với một khí thế anh hùng không biết sợ, ông nắm chắc công tác chấn chỉnh toàn diện một cách kiên định theo từng bước. Năm ấy nền kinh tế quốc dân từ đình trệ giảm sút nhanh chóng chuyển hướng đi lên. Tổng sản lượng công nông nghiệp cả năm là 450,4 tỷ Nhân dân tệ, so với năm trước (ở dưới cũng vậy) tăng trưởng 11,9%. Trong đó Tổng sản lượng công nghiệp chiếm 321,9 tỷ Nhân dân tệ, tăng trưởng 15,1%, Tổng sản lượng nông nghiệp 128,5 tỷ Nhân dân tệ, tăng trưởng 4,6%. Sản lượng sản phẩm công nông nghiệp: lương thực 284,5 triệu tấn, tăng trưởng 3,4%, bông 2,381 triệu tấn, giảm 3,4%; thép 23,09 triệu tấn, tăng trưởng 13,2%, than thô 482 triệu tấn, tăng trưởng 16,7%; dầu thô 77,06 triệu tấn, tăng trưởng 18,8%, lượng điện 195,8 tỷ kw/h tăng trưởng 16%. Tổng số đầu tư xây dựng cơ bản 40,932 tỷ Nhân dân tệ, tăng trưởng 17,7%, lượng vận tải đường sắt 867 triệu tấn, tăng trưởng 12,9%. Tổng số bán lẻ của hàng hóa xã hội 127,11 tỷ Nhân dân tệ, tăng trưởng 12,9%. Tổng thu nhập tài chính quốc gia 81,56 tỷ nhân dân tệ, tổng chi là 82,09 tỷ Nhân dân tệ, thâm hụt 530 triệu Nhân dân tệ.

Điều quan trọng hơn là, chấn chỉnh toàn diện là một cuộc đấu tranh quan trọng của Đảng và nhân dân chống lại sai lầm “tả” khuynh và “bọn bốn tên”, đã thức tỉnh sự giác ngộ chưa từng có trong nhân dân cả nước đã đẩy nhanh tiến trình đi tới diệt vong của “bọn bốn tên”. Về một ý nghĩa nào đó mà nói, nếu không có sự chấn chỉnh toàn diện năm 1975 thì sẽ không có “Phong trào ngày 5 tháng 4” vĩ đại năm 1976. Chấn chỉnh toàn diện lại là người dẫn đường cho cuộc đấu tranh vĩ đại dẹp loạn ổn định trật tự mà Đảng tiến hành sau này, là sự chuẩn bị quan trọng về các mặt tư tưởng và tổ chức v. v...

Dưới sự chủ trì của Đặng Tiểu Bình, từ ngày 10 tháng 2, Quốc vụ viện lần lượt triệu tập một loạt hội nghị như Hội nghị Bí thư công nghiệp giải quyết vấn đề đường sắt trong cả nước. Tọa đàm công nghiệp gang thép, Hội nghị các xí nghiệp trọng điểm của công nghiệp quốc phòng, Hội nghị Bí thư Tỉnh ủy 22 tỉnh miền Nam và Hội nghị Bí thư một số địa khu (đơn vị hành chính lớn hơn huyện nhỏ hơn tỉnh - địa khu thường gồm một số huyện - N.D.) v. v... trong các bài phát biểu hội nghị này, Đặng Tiểu Bình đã đề ra tư tưởng chấn chỉnh toàn diện, với các điểm chính là:

1) Phải đưa nền kinh tế quốc dân đi lên. “… Tính từ hôm nay còn 25 năm nữa, phải xây dựng nước ta thành một nước xã hội chủ nghĩa có nông nghiệp hiện đại, công nghiệp hiện đại, quốc phòng hiện đại và khoa học kỹ thuật hiện đại. Toàn Đảng toàn dân đều phải phấn đấu để thực hiện mục tiêu vĩ đại này. Đó chính là toàn cục. “Trong nước có rất nhiều việc phải làm, đặc biệt là phải đưa nền kinh tế quốc dân đi lên”.

2) Các mặt trong cả nước tồn tại vấn đề chấn chỉnh. Công nghiệp, nông nghiệp, thương nghiệp, tài chính mậu dịch, văn hóa giáo dục, khoa học kỹ thuật đều phải chấn chỉnh, cốt lõi của việc chấn chỉnh là việc chấn chỉnh Đảng, mấu chốt là ban lãnh đạo. Vấn đề hiện nay là có một số ban lãnh đạo “mềm”, “lười”, “rời rạc”. Qua chấn chỉnh phải xây dựng một ban lãnh đạo vững mạnh đặt chữ “dám” lên hàng đầu.

3) Phải ổn định đoàn kết. Phải kiên quyết đấu tranh chống bè phái. Những người gây bè phái ít nhiều đều có dã tâm. Tranh quyền đoạt lợi, giở âm mưu quỷ kế, làm cho xã hội không ổn định, phải giành từng tấc đất, không nhường một bước đối với bè phái, đối với người gây bè phái, cần điều đi thì điều đi, cần phê bình thì phê bình, cần đấu tranh thì đấu tranh.

4) Trong chấn chỉnh phải thực hiện chính sách giải phóng nhanh và sử dụng các cán bộ cũ, phát huy tác dụng của cán bộ cũ. Cán bộ trung niên có khá nhiều kinh nghiệm, phải phát huy tác dụng của họ. Đề bạt cán bộ thanh niên phải theo từng bậc một, nếu không thì không phải là chăm sóc họ. Đối với những người gương mẫu lao động, công nhân cũ phải chú ý thực hiện chính sách. Phải phát huy tác dụng của trí thức, không nên gọi họ là bọn xấu xa.

5) Phải nắm chế độ quy tắc. Đó là điều cần thiết để bảo đảm chất lượng sản phẩm, không thể chỉ quản, chặn, ép. Sau khi chấn chỉnh công nghiệp, lợi nhuận vẫn phải nắm. Vừa phải nắm chính trị, vừa phải nắm lợi nhuận.

6) Phải coi trọng giáo dục. Giáo dục nhà trường phải luôn yêu cầu lấy học là chính, trung tâm là giáo dục, không thể hạ thấp toàn bộ trình độ giáo dục hiện đại hóa. Phải nâng cao địa vị của người thầy.

7) Phải phát triển tốt khoa học kỹ thuật. Khoa học kỹ thuật là lực lượng sản xuất, khoa học lạc hậu sẽ kéo lùi toàn bộ nền kinh tế quốc dân.

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy tác phong tốt đẹp của Đảng. “Thực hiện tốt việc ổn định đoàn kết, phát triển nền kinh tế xã hội chủ nghĩa, cần phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phải phát huy tác phong tốt đẹp của đảng ta và giữ vững mãi mãi. Đó là một vấn đề vô cùng quan trọng. “Không có sự lãnh đạo của Đảng sao được? Đảng nói mà không kết quả sao được?”.

9) Học tập trước tác Mao Trạch Đông phải học thực chất tinh thần. Phải chống lại cách làm sai lầm của Lâm Bưu dung tục hóa tư tưởng Mao Trạch Đông, cắt rời tư tưởng Mao Trạch Đông. “E rằng trong khá nhiều lĩnh vực tồn tại vấn đề làm thế nào để học tập, tuyên truyền, quán triệt một cách toàn diện tư tưởng Mao Trạch Đông... chúng ta nhất định phải học tập, tuyên truyền và thực hiện một cách toàn diện”.

Trên đây là tư tưởng chỉ đạo và phương châm chính sách đúng đắn để chấn chỉnh toàn diện.

[chuongxedap]

3. Vận tải dường sắt và 3 phương châm

Việc chấn chỉnh toàn diện lấy chấn chỉnh vận tải đường sắt làm điểm khởi đầu. Lúc ấy Đặng Tiểu Bình đề xuất: “Làm thế nào mới có thể đẩy nền kinh tế quốc dân đi lên? Kết quả phân tích, khâu yếu nhất hiện nay là đường sắt. Vấn đề vận tải đường sắt không giải quyết thì việc sắp xếp sản xuất đều bị rối loạn, toàn bộ kế hoạch sẽ đổ vỡ. Nên Trung ương hạ quyết tâm giải quyết vấn đề này”.

Từ ngày 15 tháng 2 đến ngày 8 tháng 3, Trung ương triệu tập Hội nghị Bí thư Công nghiệp toàn quốc tại Bắc Kinh. Dựa vào tình hình do Hội nghị phản ánh và ý kiến thảo luận, ngày 5 tháng 3, Trung ương đã ra quyết định về tăng cường công tác đường sắt” (Văn kiện số 9 của Trung ương). Quyết định nêu rõ: tất cả các đơn vị đường sắt trong cả nước, đều cần phải kiên quyết quán triệt chấp hành phương châm “ổn định đoàn kết tốt” do Mao Chủ tịch đề ra, phải cải tiến thể chế quản lý đường sắt, “Đường sắt trong cả nước phải do Bộ Đường sắt thống nhất quản lý, vận tải đường sắt phải do Bộ Đường sắt tập trung chỉ huy. Công nhân viên chức đường sắt phải do Bộ Đường sắt thống nhất điều phối; công tác chính trị và công tác chỉ huy vận chuyển của đường sắt phải được thống nhất”; “xây dựng và kiện toàn quy tắc chế độ cần thiết”, “trước tiên là phải xây dựng và kiện toàn chế độ trách nhiệm theo cương vị, quy trình thao tác kỹ thuật, chế độ kiểm nghiệm chất lượng, chế độ quản lý và duy tu thiết bị v.v… tăng cường tính tổ chức kỷ luật, bảo đảm chắc chắn vận chuyển an toàn đúng giờ”.

“Đối với số ít người lãnh đạo và người đứng đầu bè phái tư sản nghiêm trọng, qua phê bình giáo dục vẫn không sửa chữa, phải kịp thời điều đi nơi khác. Không nên kéo dài không giải quyết, tránh gây cản trở toàn cục. Đối với những người vi phạm pháp luật làm loạn kỷ cương phải thi hành kỷ luật; phải đấu tranh với những hành vi phá hoại, “bất kỳ ai cũng không được lấy bất cứ cớ gì để cản trở công tác bình thường của các nhân viên công tác đang tiến hành chỉ huy, điều độ và các loại phục vụ”. Ngăn chặn tàu, làm gián đoạn vận chuyển, làm tổn hại đến đoàn tàu và các thiết bị cơ sở đường sắt, đều là phạm pháp, cần phải kiên quyết chặn đứng. Tình tiết nghiêm trọng, phải xử lý nghiêm khắc. Đối với số ít công nhân viên chức, lợi dụng chức quyền, câu kết trong ngoài, thực hiện những hành vi tư bản chủ nghĩa, phải kiên quyết phản đối, nghiêm khắc phê bình, đối với những phần tử phản cách mạng và phần tử xấu hiện hành, gây ra sự cố, giết người cướp của, kích động đình công ngừng sản xuất, kích động lừa đảo trộm cướp vật tư, trộm cắp khí tài đường sắt, phải kiên quyết đánh trả, trừng trị theo pháp luật”.

Nói chuyện với Hội nghị Bí thư Công nghiệp toàn quốc họp ngày 5 tháng 3, Đặng Tiểu Bình đã chú trọng nhấn mạnh phải kiên trì tăng cường lãnh đạo tập trung thống nhất, xây dựng và kiện toàn ba phương châm, chế độ quy tắc và tăng cường tính tổ chức kỷ luật, kiên quyết chống bè phái. Ông còn chỉ rõ: “Kinh nghiệm giải quyết vấn đề đường sắt, sẽ giúp cho các ngành công nghiệp khác”. Sau hội nghị, Bộ trưởng Bộ Đường sắt Vạn Lý đã dẫn đầu đoàn công tác lần lượt đi các nơi Từ Châu, Thái Nguyên, Trịnh Châu, Trường Sa v.v… tiến hành chấn chỉnh trọng điểm đối với các Cục đường sắt có vấn đề nghiêm trọng. Tổ chức những cuộc mít tinh mấy ngàn người, mấy vạn người, mười mấy vạn người tuyên truyền nhiều lần tinh thần Văn kiện 9 của Trung ương, phát động quần chúng phê phán bè phái, thực hiện chính sách cửa Đảng, kêu gọi đông đảo cán bộ công nhân viên chức chú ý đến toàn cục, chú ý đến tính Đảng, chú ý đến đoàn kết, chú ý đến kỷ luật. Tập trung giải quyết vấn đề ban lãnh đạo, đối với cán bộ lãnh đạo, bè phái đặc biệt nghiêm trọng tiến hành phê phán nghiêm khắc định thời hạn sửa chữa, đến hạn không sửa thì dùng biện pháp tổ chức cương quyết cách chức hoặc điều khỏi đơn vị cũ, sắp xếp lại ban lãnh đạo. Đối với những kẻ xấu rất cá biệt kích động gây bè phái, đánh nhau, đình công, ngừng sản xuất thì kiên quyết tấn công bắt giữ. Chú ý phân biệt nghiêm khắc và xử lý đúng đắn hai loại mâu thuẫn có tính chất khác nhau, ngăn ngừa diện đánh quá rộng. Những biện pháp này rất được lòng người.

Trải qua một hai tháng chấn chỉnh, tình hình vận chuyển đường sắt đã thay đổi toàn diện. Đến tháng 4, những đoạn đường sắt bị tắc nghẽn nghiêm trọng đã được giải tỏa thông suốt toàn bộ, 20 cục đường sắt trong cả nước trừ Nam Xương ra đều hoàn thành vượt mức kế hoạch Nhà nước, số lượng tàu được bốc xếp hàng hóa bình quân ngày của đường sắt trong cả nước đã sáng tạo nên trình độ cao nhất trong lịch sử, tỷ lệ tàu đúng giờ cũng được nâng cao rất nhanh. Phân cục đường sắt Từ Châu có vấn đề nghiêm trọng nhất, 21 tháng không hoàn thành kế hoạch Nhà nước, nhưng đến tháng 4 đã hoàn thành kế hoạch Nhà nước trước thời hạn 3 ngày. Sự chấn chỉnh đối với đường sắt đã có kết quả trông thấy, được quần chúng nhân dân nhiệt liệt hoan nghênh, có ảnh hưởng quan trọng đối với mặt trận giao thông công nghiệp trong cả nước.

[chuongxedap]

4. Việc làm quan trọng để giải phóng cán bộ

Đồng thời với những công việc trên, về phương diện thực hiện chính sách giải phóng cán bộ, Trung ương đã có những bước đi quan trọng. Dựa vào ý kiến của Mao Trạch Đông về việc nhanh chóng kết thúc việc thẩm tra các chuyên án, thả những người bị bắt. Được Chu Ân Lai và Đặng Tiểu Bình thúc giục vào cuối tháng 4, Trung ương đã ra quyết định; Ngoài những đối tượng thẩm tra có liên quan đến tập đoàn Lâm Bưu và một số rất ít người khác ra, phóng thích tuyệt đại đa số người bị bắt giữ bị thẩm tra, trong đó thuộc mâu thuẫn địch ta: người có năng lực lao động thì phân phối công tác hoặc lao động, người mất sức lao động thì phải nuôi dưỡng, người có bệnh phải sắp xếp vào các bệnh viện để chữa chạy. Thuộc mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân thì sắp xếp ổn thỏa, phát tiền lương bổ sung, phân phối công tác thích hợp, đảng viên thì khôi phục sinh hoạt trong tổ chức. Làm sai thì sửa sai. Đối với những người còn chưa thể có kết luận, thì để treo vấn đề trong nội bộ, do các cơ quan hữu quan của Ban Tổ chức Trung ương hoặc Tổng cục Chính trị xem xét kết luận. Đợi sau khi kết thúc công việc, tổ chuyên án Trung ương sẽ tự bãi bỏ.

Dựa vào quyết định trên, hơn 300 cán bộ cao cấp bị bắt giam trong một thời gian dài được giải phóng, trong đó có một số người được phân công công tác. Đây là một việc làm quan trọng thực hiện chính sách cán bộ, “giải phóng cán bộ” trong đại cách mạng văn hoá. Việc thực hiện chính sách cán bộ này rất không triệt để, nhưng rốt cuộc thì đã thả được người, đã thúc đẩy tình hình tiếp tục phát triển theo chiều hướng tương đối có lợi, có tác dụng tích cực. Đặng Tiểu Bình lại đem bức thư của con gái Hạ Thành viết cho ông yêu cầu phân công công tác cho cha cô đưa cho Mao Trạch Đông đồng thời sắp xếp công việc cho Hạ Thành. Ngày 17 tháng 5, trong báo cáo của Quân ủy về việc nhậm chức của Hạ Thành, Mao Trạch Đông đã phê duyệt: “Hạ Thành vô tội, cần phân phối công tác, tất cả những lời cáo buộc sai trái đều phải hủy bỏ”. Phó Liên Chương đã bị hại chết “phải rửa sạch nỗi oan. Hạ Thành may còn sống, Phó thì đã phải vùi trong đất. Thật đáng thương!” Mao Trạch Đông cũng rất đau lòng. Sự phê duyệt này lại thúc đẩy việc thực hiện công tác chính sách cán bộ.



5. Cứu sinh mạng của những người trí thức

Đứng trước tình cảnh tiêu điều của văn nghệ trong đại cách mạng văn hóa, Mao Trạch Đông đề xuất phải điều chỉnh chính sách cán bộ và chính sách trí thức.

Ngày 3 tháng 5, trong bài phát biểu tại Hội nghị Bộ Chính trị, ông nêu rõ: “Giới giáo dục, giới khoa học, giới văn nghệ, giới báo chí, giới y tế, những nơi đông trí thức, trong đó cũng có người tốt, những người mác-xít - Lê-nin-nít”. Trước việc đại cách mạng văn hóa coi trí thức là “bọn xấu xa”, ông nêu rõ: “Những người ấy không thể để họ đi”. Ngày 2 tháng 7, trong lời phê duyệt bức thư của Lâm Mặc Hàm chỉ rõ: “Án của Chu Dương, có thể xử lý nới tay hơn, phân phối công tác, người ốm thì nuôi dưỡng chữa bệnh”. Đầu tháng 7, khi nói chuyện với Đặng Tiểu Bình, Mao Trạch Đông chỉ rõ: “Kịch mẫu quá ít, hơn nữa hơi có một chút sai sót là bị phê phán. Trăm hoa đua nở không còn nữa. Người khác không được phê bình là không tốt”. Ngày 14 tháng 7, Mao Trạch Đông nói chuyện bằng văn bản về vấn đề văn nghệ, nêu rõ: “Chính sách văn nghệ của Đảng nên điều chỉnh lại, một năm, hai năm, ba năm, từng bước từng bước mở rộng tiết mục văn nghệ. Thiếu thơ ca, thiếu tiểu thuyết, thiếu tản văn, thiếu bình luận văn nghệ”. “Đối với nhà văn phải ngăn trước ngừa sau trị bệnh cứu người. Nếu không phải là những phần tử phản cách mạng có hành vi phản cách mạng nghiêm trọng giấu mặt, thì phải giúp đỡ”. “Nếu Lỗ Tấn còn sống thì sẽ không tán thành giam giữ bọn Chu Dương lâu như vậy. Xa rời quần chúng”. Ông còn nói: “Thi hành kỷ luật ai thì phải chú ý, hơi một tí là cách chức, hơi một tý là bắt giam biểu hiện đó là thần kinh suy nhược. Lâm Bưu không chạy thì chúng ta cũng sẽ không giết ông ta, nhưng phê thì phải phê”.

Tháng 2 Giang Thanh, Trương Xuân Kiều, Diêu Văn Nguyên ra sức chỉ trích bộ phim “Sáng nghiệp” phản ánh sự sáng tạo sự nghiệp một cách gian khổ của công nhân Đại Khánh, đòi Bộ Văn hóa phải có báo cáo vào ngày 10 tháng 3, quy cho phim “Sáng nghiệp” 10 tội về “chính trị, nghệ thuật, cũng có những sai lầm nghiêm trọng v.v... hơn nữa còn cấm chiếu trong cả nước và tổ chức phê phán”. Ngày 18 tháng 7, tác giả phim “Sáng nghiệp” là Trương Thiên Dân viết thư cho Mao Trạch Đông và Đặng Tiểu Bình đưa ra những ý kiến khác đối với việc Giang Thanh và tổ cốt cán của Bộ Văn hóa trong phê phán “Sáng nghiệp” đồng thời đề nghị cho chiếu tiếp. Ngày 24 tháng 7, trong bức thư của Trương Thiên Dân, Mao Trạch Đông chỉ thị: “Phim này không có sai lớn, kiến nghị cho phát hành, không nên cầu toàn trách bị, hơn nữa tội danh quy tới mười điều là quá đáng, không có lợi cho việc điều chỉnh chính sách văn nghệ của Đảng”.

Những lời phát biểu, lời phê duyệt không phải điều nào cũng hoàn toàn chính xác (như vụ án Chu Dương là án sai, chứ không có vấn đề “xử lý nới tay”); nhưng từ đó có thể thấy, ở một số vấn đề cụ thể, Mao Trạch Đông có thể sửa chữa sai lầm.

Từ ngày 8 đến ngày 29 tháng 5, Trung ương đã lần lượt tổ chức cuộc tọa đàm về công nghiệp gang thép, gồm 17 tỉnh, thành, khu tự trị và 11 xí nghiệp gang thép lớn với người phụ trách các cơ quan hữu quan của Quốc vụ viện. Trong cuộc họp, Vạn Lý đã giới thiệu những kinh nghiệm của việc chấn chỉnh ngành đường sắt. Ngày 21 tháng 5, trong cuộc họp của Quốc vụ viện, Đặng Tiểu Bình đã phát biểu những ý kiến quan trọng về việc chấn chỉnh ngành gang thép. Ngày 29 tháng 5, Đặng Tiểu Bình, Diệp Kiếm Anh, Lý Tiên Niệm đều có những phát biểu quan trọng trong cuộc tọa đàm. Dựa vào những kinh nghiệm chấn chỉnh của ngành đường sắt và những vấn đề nghiêm trọng còn tồn tại trong sản xuất gang thép, trong hai lần nói chuyện, Đặng Tiểu Bình đã nêu ra 4 biện pháp để chấn chỉnh ngành công nghiệp gang thép:

Xây dựng ban lãnh đạo kiên cường, kiên quyết chống bè cánh, thực hiện chính sách, xây dựng chế độ quy tắc cần thiết, xây dựng cơ cấu chỉ huy sản xuất độc lập mạnh mẽ.

Trong lời phát biểu ngày 29 tháng 5, lần đầu tiên Đặng Tiểu Bình nêu: “Lấy ba chỉ thị làm cương lĩnh” một khẩu hiệu nổi tiếng để đấu tranh với sai lầm “tả” khuynh và “bọn bốn tên”. Ông nói: “Ba chỉ thị quan trọng của Mao Chủ tịch gần đây, một chỉ thị quan trọng về vấn đề lý luận phải chống xét lại và phòng ngừa xét lại một chỉ thị là ổn định đoàn kết và một điều nữa là đẩy nền kinh tế quốc dân đi lên, đây là cương lĩnh công tác từ nay về sau của chúng ta. Ba chỉ thị quan trọng này có liên quan với nhau, không thể tách rời, không được quên một điều nào”.

Xét về mặt lịch sử, lúc ấy không nêu chỉ thị về vấn đề lý luận là tuyệt đối không thể được. Trên thực tế là Đặng Tiểu Bình lấy việc đẩy nền kinh tế quốc dân đi lên làm cương lĩnh.

[chuongxedap]

Chương III

ĐẨY NGÃ ĐẶNG TIỂU BÌNH

1

Trước lúc lìa đời Khang Sinh phun nọc độc
Đặng Tiểu Bình bị lật đổ lần thứ ba

1. Giang Thanh lại giở nghề cũ: ám chỉ sử học

Cơ hội để Giang Thanh nhổ cái “gai trong mắt” cuối cùng đã đến! Sự việc xảy ra rất ngẫu nhiên:

Đó là ngày 26 tháng 5 năm 1975, một nữ giảng sư 44 tuổi, được gọi vào Trung Nam Hải, làm việc bên cạnh Mao Trạch Đông.

Chị ta tên là Lô Địch. Nguyên tên là Lư Tố Cầm, sinh năm 1931 ở Liêu Dương, Đông Bắc, đã từng học ở khoa Trung văn Trường Đại học Bắc Kinh. Về sau vào khu giải phóng, đổi tên thành Lô Địch. Năm 1954, giảng dạy tại trường Đại học Nhân dân, trong thời kỳ cách mạng văn hóa được điều về Khoa Trung văn Trường Đại học Bắc Kinh.

Từ khi Mao Trạch Đông bị đau mắt, tuy có Trương Ngọc Phượng đọc văn kiện và thư từ cho ông. Nhưng ông vẫn là người rất yêu văn sử, tay không rời sách, bảo Trương Ngọc Phượng đọc sách cổ thì sẽ làm cho cô ấy gặp khó khăn. Vì vậy, Mao Trạch Đông yêu cầu Văn phòng Trung ương chọn cho ông một giáo viên đại học giỏi văn học cổ điển, để đọc sách văn học cổ cho ông nghe. Văn phòng Trung ương Đảng đến Đại học Bắc Kinh chọn ở khoa Trung văn bốn giáo viên trong đó có Lô Địch. Sau khi nghe giới thiệu sơ lược lý lịch bốn giáo viên này, Mao Trạch Đông đã chọn Lô Địch. Nguyên nhân là Mao Trạch Đông đã từng đọc cuốn sách “Tuyển tập Văn học các đời”, do Nhà xuất bản Thanh niên xuất bản năm 1963. Lô Địch là một trong những người tham gia tuyển chọn, nên ông đã nhớ tên chị.

Do một cơ hội và duyên phận cực kỳ ngẫu nhiên được vào Trung Nam Hải. Đến đêm, chị đọc cho Mao Trạch Đông nghe. Đọc xong Mao Trạch Đông thường bàn bạc với chị về văn học cổ điển, có lúc kéo dài đến hai ba tiếng đồng hồ. Những năm cuối đời của Mao Trạch Đông, rất ít người có thể nói chuyện lâu một cách thường xuyên với Mao Trạch Đông như vậy.

Hai giờ sáng ngày 14 tháng 8 năm 1975, Lô Địch nhận được điện thoại của Mao Trạch Đông bảo chị đến đọc cho ông nghe. Chị lập tức đạp xe từ nơi trọ cách đó không xa đến chỗ Mao Trạch Đông. Hôm ấy, Mao Trạch Đông nói về “Hồng Lâu mộng”, rồi “Tam Quốc diễn nghĩa” cuối cùng đến “Thủy Hử”.

Mao Trạch Đông nói: “Bộ sách “Thủy Hử” hay là hay ở chỗ đầu hàng, là một giáo trình phản diện, làm cho nhân dân đều biết phái đầu hàng”.

““Thủy Hử” chỉ chống tham quan, không chống hoàng đế. Gạt bỏ Tiều Cái ra ngoài 108 người. Tống Giang đầu hàng, thực hiện chủ nghĩa xét lại, đổi Trụ Nghĩa Đình của Tiều Cái thành Trung Nghĩa Đường, cho mọi người chiêu an...”.

Khi Mao Trạch Đông nói chuyện, theo thói quen, Lô Địch ghi vào sổ của mình.

Vốn đây chỉ là cuộc nói chuyện của Mao Trạch Đông với Lô Địch. Do trong nói chuyện, Mao Trạch Đông đã nói tới “Thủy Hử” mà nay mai sẽ xuất bản và sẽ in lời bình của Lỗ Tấn về “Thủy Hử” ở đầu sách.

Trương Ngọc Phượng nghe thấy, vì xuất phát từ suy nghĩ về chức trách của một thư ký cơ mật, cô phải chấp hành chỉ thị này của Mao Trạch Đông. Cô muốn Lô Địch chỉnh lý lại những ghi chép cuộc nói chuyện của Mao Trạch Đông về “Thủy Hử” để cho ngành xuất bản chấp hành. Tất cả những việc này đều tiến hành theo trình tự thông thường.

Diêu Văn Nguyên vừa thấy bản ghi chép cuộc nói chuyện về “Thủy Hử” của Mao Trạch Đông, ngay tức khắc đề xuất “in và phát cho các đồng chí Bộ Chính trị có mặt ở Bắc Kinh và phát cho Cục Xuất bản, Nhân dân nhật báo; Hồng Kỳ, Quang Minh nhật báo, cùng đồng chí Tạ Tĩnh Nghi ở Tổ phê phán Đại học Bắc Kinh và tổ viết bài của Thành ủy Thượng Hải, đồng thời “tổ chức hoặc đăng lại bài viết”. Mao Trạch Đông phê duyệt: “Đồng ý”.

Thế là, Giang Thanh và đồng bọn của bà ta nắm lấy cơ hội này, lợi dụng ưu thế của họ về mặt tuyên truyền, phát động một phong trào mới gọi là: “Bình “Thủy Hử”“!

Ngày 28 tháng 8, tạp chí “Hồng kỳ” số 9 đã phát biểu bài “Coi trọng việc bình luận đối với “Thủy Hử”“. Ngày 4 tháng 9, “Nhân dân nhật báo” phát biểu bài “Triển khai việc bình luận đối với “Thủy Hừ”“.

“Thủy Hử” là một trong bốn bộ tiểu thuyết cổ điển nổi tiếng của Trung Quốc, việc bình luận đối với bộ tiểu thuyết này đã được phát biểu không ít. Sao lại phải do tạp chí “Hồng kỳ” và “Nhân dân nhật báo” đứng ra “kêu gọi”? Bài viết nêu rõ: “Bình luận “Thủy Hử” lại là một cuộc đấu tranh trên mặt trận chính trị tư tưởng ở nước ta, là bộ phận hợp thành của việc quán triệt chấp hành chỉ thị của Mao Chủ tịch về học tập lý luận, chống xét lại và phòng xét lại”. Những lời nói ấy khiến rất nhiều độc giả cảm thấy khó hiểu.

Giang Thanh nói chuyện hết lần này đến lần khác, đã nói rõ những điều bí ẩn trong đó.

Cuối tháng 8, Giang Thanh triệu tập Vu Hội Vinh cùng một số người họp. Bà ta nói thẳng ra rằng:

“Việc phê duyệt của Chủ tịch đối với “Thủy Hử” có ý nghĩa hiện thực. Bình luận chỗ quan trọng của “Thủy Hử” là bề ngoài tôn sùng bên trong vô hiệu hóa Tiều Cái, hiện nay có một số người trong Bộ Chính trị cũng bề ngoài tôn sùng bên trong vô hiệu hóa đối với Chủ tịch”.

Hóa ra cũng giống như “cuộc phê phán Khổng Tử”, thủ đoạn mà Giang Thanh quen dùng vẫn là “ám chỉ sử học”.

Ngày 17 tháng 9, khi nói chuyện với hơn một trăm người thuộc các đơn vị xưởng phim Bắc Kinh, xưởng phim Trường Xuân, Tân Hoa xã, Nhân dân nhật báo, Tổ chú thích trước tác Pháp gia, tổ viết bài Đại học Bắc Kinh và Đại học Thanh Hoa ở Đại Trại, Giang Thanh càng đắc ý:

“Bình “Thủy Hử” chính là có chủ ý. Tống Giang đã cho Tiều Cái “đi máy bay”. Bây giờ có ai bề ngoài tôn sùng bên trong vô hiệu hóa Chủ tịch hay không? Theo tôi có đấy!”

Giang Thanh còn nói việc phê bình của Bộ Chính trị đối với bà ta hết lần này đến lần khác là “bức hại” bà ta.

Giang Thanh muốn mượn việc bình “Thủy Hử” để phản kích lại Đặng Tiểu Bình.

Bà ta yêu cầu “Hội nghị Nông nghiệp học tập Đại Trại trong cả nước” khai mạc tại Đại Trại, phải in và phát bài nói của bà ta, phát băng ghi âm bài nói của bà ta.

Hoa Quốc Phong chủ trì hội nghị chưa dám định đoạt, vội vàng đến xin ý kiến Mao Trạch Đông.

Mao Trạch đông quở mắng bài nói của Giang Thanh là “vớ vẩn, văn chương không ăn nhập với nội dung”!

Mao Trạch Đông dặn: “Bài viết không công bố, băng ghi âm không phát, bài nói chuyện không in”.