Những chuyện không thể quên - Cười ra nước mắt

[TichTuongNhuLe]

CHUYỆN XI      TRẬN PHAN RANG (tiếp 4)

       Tôi quay về tiểu đội để chuẩn bị gùi. Mọi người đã dọn dẹp nhà cửa và nấu cơm xong. Quả thật, tôi hơi thất vọng về tiểu đội của mình vì toàn anh em mới chưa có kinh nghiệm gì. Đó chỉ là một chuyện. Thường xuyên đi công tác lẻ ít khi ở cùng với đơn vị khi về, tôi thấy đơn vị đã chuyển anh em cũ đi các đơn vị khác, thay bằng lính mới nhập ngũ 10/74. Đây là những ae mới huấn luyện tân binh và bổ xung vào c20 đầu năm 75 khi còn ở Quảng Trị. Chẳng biết trong thời gian qua họ có được huấn luyện gì về trinh sát không nhưng rõ ràng là chưa kinh qua trận mạc bao giờ. Tôi buồn vì bị “mất “ các bạn chiến đấu cũ.

       Nói thật, đến tận bây giờ tôi vẫn có ý oán trách anh P. chính trị viên trưởng (anh P. là người đã đi luồn sâu cùng với tôi trong chuyện “Một chuyến luồn sâu xè xè”). Chỉ tại anh P. thôi, anh Nhạ đại trưởng vừa mới chuyển từ c20 trinh sát 101 lên đã biết gì về lính tráng chúng tôi đâu.

       Những thằng lính cũ tiểu đội tôi, cũng như các tiểu đội khác toàn là những thằng có cá tính, kinh qua trận mạc rất nhiều rồi. Nhiều thằng đánh nhau xuất sắc ở bộ binh được tuyển về nữa. Mỗi đứa đều có “chân dung” riêng và đều “gấu” cả. Trong ánh mắt người chính trị viên thời bình, những người lính có cá tính đó dường như là khó bảo. Họ không “vâng”, “dạ” răm rắp, có lúc còn hỏi xoáy thủ trưởng, đôi khi còn trêu thủ trưởng nữa. Không phải họ ghét anh P., họ vẫn quý anh theo cách của họ. Anh P. có cảm giác không kiểm soát được họ và anh cũng không biết quí cái giá trị thực sự của người lính và họ trở thành những cái gai.

       Bây giờ, khi sắp vào trận rồi, càng nhớ chúng nó. Trinh sát chúng tôi đi lẻ hai ba đứa, tôi chưa bao giờ thấy “lạnh lưng”. Suốt từ trận này vào đến khi giải phóng Sài Gòn, các toán trinh sát đi độc lập đành phải chọn các anh em cũ còn lại. Sau này có một lần khi toán trinh sát chúng tôi chuẩn bị cho trận đánh vào Nhơn Trạch, trong toán có 2 ae mới, tôi không thấy lạnh lưng nhưng luôn luôn cứ phải quay lại phía sau để bao quát ae, chỉ sợ ae không theo kịp, lo lắng cho họ nhỡ có xảy ra chuyện thì có thể tự ứng phó được không.

       Chuẩn bị gùi xong thì cơm cũng vừa chín.
-   Gọi mấy thằng dậy đi !
-   Lâm à ! (Lâm là lính cũ ở tiểu đôi 1 bây giờ làm a phó), bọn này nó được cái ngoan. Ông có đi đâu thì yêu cầu chúng nó bám sát. Mà có làm gì thì phải nói rõ và dặn dò trước, kỹ một tý. Chúng nó chưa biết gì. Không nói thì chúng nó không tự động làm được gì đâu.

       Tôi còn mang theo một nắm cơm do mấy đứa chuẩn bị. Nắm cơm được bỏ vào cái túi vải trắng chuyên đựng cơm nắm, túi này mấy đứa lính mới vẫn còn. Vẫn cái gùi, bản đồ, địa bàn, ống nhòm, 2 băng đạn, 2 quả US, dao găm, bông băng, bi đông nước, giấy, bút chì, . . .

       10 giờ, toán trinh sát bắt đầu đi dọc đường số 1. Phải hơn chục cây số nữa mới đến Du Long. Từ lúc sư đoàn 3 đánh Núi Chúa, Du Long đến giờ, máy bay địch dồn vào đánh chặn ở đó thành ra ở phía sau này không thấy máy bay địch đánh phá phá cầu và đánh vào đội hình nữa. Phía trước chúng tôi, tiếng bom, pháo và các loại súng bộ binh vẫn đang ì ùng.

       Đúng là trời nắng to, chẳng có gió gì cả. Oi bức và ngột ngạt, hơi nóng bốc lên lấp lóa trên mặt đường nhựa. Qua mấy cái ấp vẫn nhà cửa nguyên vẹn nhưng không một bóng người. Những cái cờ vàng ba sọc cắm trên nóc nhà và trên các cây dừa ủ rũ vì không có gió. Không có vẻ gì là tang tóc nhưng đã bắt đầu hừng hực một không khí của chiến trận.

       Một thông tin đi theo toán trinh sát thường xuyên nhận điện và gửi điện về ban 2. Thông tin bằng máy 2 oát ở đại đội chúng tôi bao giờ cũng dùng ma-nuyp gõ tạch tè. Điện báo bao giờ cũng phải dịch qua mã thành số. Mỗi cụm số là 5 con số, rồi sang cụm khác chẳng hạn như:

       02536  43682   56419   97821   . . .

Tôi đã xem bảng mật mã để dịch điện, cũng rất đơn giản. Có thể dịch xuôi, dịch ngược được. Tuy nhiên nếu lính thông tin mà hy sinh thì viết một bức điện chắc cũng phải rất lâu vì không thuộc mật mã. Đánh Mooc xơ còn khó hơn. Vì tò mò, lúc rỗi rãi tôi cũng đã nhờ lính thông tin dạy gõ ma-nuyp. Tuy rất chậm nhưng được cái "tè" ra "tè", "tạch" ra "tạch". Cứ cho là viết được điện và tà tạch được thì vẫn không phải là đã đánh được điện vì phải thuộc lòng mã tạch tè của từng con số từ 0 đến 9. Vì vậy, lính thông tin được đi ở vị trí an toàn nhất trong đội hình và có hẳn một lính trinh sát đi kèm bảo vệ.

. . . (còn nữa)

[TichTuongNhuLe]

CHUYỆN XI      TRẬN PHAN RANG  (tiếp 5)

       Ngày 13/4 địch bắt đầu rút tiểu đoàn 7 dù về Biên Hòa với ý đồ đưa liên đoàn 33 biệt động ra thay cho lữ dù 2. Tiểu đoàn 11 dù sau khi bàn giao Du Long cho biệt động quân, trên đường rút về sân bay Thành Sơn thì phải hoãn lại vì máy bay địch đã phát hiện được ta chuẩn bị tấn công Du Long.

       Ngày 14/4 khu vực sân bay bị ta vây ép dữ dội, sân bay bị pháo ta oanh kích. Tuy nhiên máy bay địch vẫn cất cánh được và dùng máy bay và pháo mặt đất đánh chặn các mũi tấn công tại sân bay và tại quân Du Long. Trung đoàn 2 của sư đoàn 3 vây hãm, tấn công ấp Bà Râu từ hai hướng. Dù và biệt động quân của địch  ở ấp Suối Đá và cao điểm 86 phải tháo chạy về khu vực Kiền Kiền. Mất Bà Râu, Du long rơi vào tình thế bị tấn công từ cả phía trước và phía sau, không có ứng cứu. Cụm phòng ngự Du Long trên cao điểm 300 rút chạy về phía đông nam (thoát ra phía biển). Như vậy đến cuối ngày 14/4. Sư đoàn 3 đã chiếm được Du Long, Bà Râu, làm chủ một phần lớn Núi Chúa. Ta cũng bao vây chặt sân bay, nơi tập trung nhiều binh lực và các sở chỉ huy của các đơn vị địch. Nhiều khí tài như máy bay, tăng, thiết giáp, pháo các loại của địch đã bị kiềm tỏa.

       Toán trinh sát chúng tôi bám theo phía sau anh em trung đoàn 2 của sư đoàn 3. Tối hôm đó chúng tôi dừng lại tại một vị trí nằm giữa Du Long và Bà Râu. Đây là thôn Suối Đá nằm ở chân Núi Chúa. Phía trái chúng tôi là sườn núi rất dốc, sừng sững vươn lên tới đỉnh ở độ cao trên 900 mét. Phía bên phải là một thung lũng nhỏ, có đường số 1, đường sắt, suối nước và cánh đồng lúa. Hình như lúa cũng mới được cắt. Trên cánh đồng chỉ còn trơ lại gốc rạ và những đống rơm vẫn còn tươi. Không khí khét lẹt mùi đạn pháo và bom. Trời đã dịu đi đôi chút nhưng chẳng có ngọn gió nào. Ông Thắng bê trưởng phân công người nấu cơm, chọn chỗ nghỉ ngơi và canh gác. Thằng Dũng, thằng Luân và tôi sau khi ăn cơm sau sẽ tiếp tục bám bạn. Đến đây chúng tôi vẫn chưa bám địch mà vẫn bám theo anh em sư đoàn 3 và ở phía sau các đơn vị tấn công của bạn nên gọi là “bám bạn” . . . Quá dễ !
-   Này, chúng mày đừng có chủ quan, đừng có đốt lửa to thế. Chúng nó vẫn còn trên núi, nó gọi máy bay, nó bắn pháo thì chết ráo !
-   Hai thằng gác nữa, cẩn thận, bọn tàn binh. Mọi người phải sẵn sàng đấy, tàn binh thì quất liền.

        Thân liên tục vặn núm chuyển các kênh của máy PRC-25. Bọn địch gọi nhau ý ới trên sóng. Chúng sử dụng ám mã và tiếng lóng. Tiểu đội trinh sát kỹ thuật hàng ngày theo dõi địch ở Quảng Trị đã quá thạo ám mã và tiếng lóng của địch. Thỉnh thoảng chúng lại đổi ám mã, ae lại phải dò tìm vài tiếng mới theo kịp. Tôi đã nhìn thấy cái chìa khóa ám mã. Đó là hai tấm bìa dầy tròn, tán đinh bấm để hai tấm bìa có thể quay đồng trục với nhau. Trên hai tấm bìa có in các con số và chữ màu đen, xanh, đỏ, vàng, . . . tấm bìa phía trên còn đục một số lỗ để có thể nhìn được số và chữ ở tấm dưới. hai tấm bìa được tráng nylon trong suốt rất bền và khó thấm nước.

       Thân bảo, nếu nó đổi ám mã thì mình phải dò. Nhanh nhất là dò tọa độ mà địch đóng quân và đối chiếu với thông tin từ trinh sát mặt đất. Về nguyên tắc, chỉ cần biết chính xác một vị trí địch là suy ra bộ mã số và quay chìa khóa tới vị trí mới. Tuy nhiên, do cả địch và cả trinh sát của ta báo cáo tọa độ thường không chính xác nên phải đối chiếu dăm ba tọa độ.

       Tiếng ý ới trên sóng của địch nhiều nhất là ở vùng sân bay. Trên Núi chúa, mấy thằng dù vẫn đang xin máy bay và pháo bắn vào đường 1 ở phía gần vịnh Cam Ranh. Chắc là chúng quan sát thấy ánh sáng đèn của ô tô đang di chuyển vào vị trí. Mấy thằng dù tiểu đoàn 11 rút chạy từ Du Long về phía biển đang yêu cầu trực thăng ra đón. Kênh nào cũng thấy tiếng địch rất hoảng loạn. Nhiều yêu cầu của cấp dưới không được cấp trên đồng ý thậm chí không được trả lời. Tiếng các cấp chỉ huy điều quân nghe hối hả và loạn xạ . . .

. . . (còn nữa)

[qtdc]

Ngày 13/4 địch bắt đầu rút tiểu đoàn 7 dù về Biên Hòa với ý đồ đưa liên đoàn 33 biệt động ra thay cho lữ dù 2. Tiểu đoàn 11 dù sau khi bàn giao Du Long cho biệt động quân, trên đường rút về sân bay Thành Sơn thì phải hoãn lại vì máy bay địch đã phát hiện được ta chuẩn bị tấn công Du Long... trích từ bác TTNL.
Bọn này là liên đoàn 31 BĐQ, vốn là liên đoàn 3, năm 73 đổi phiên hiệu thành 31. Đây là đơn vị địch đã tham gia Bình Long, An Lộc 1972, phòng thủ Chơn Thành và rút chạy cuối tháng 3-1975. Trong thành phần của nó có tiểu đoàn 36 BĐQ mà nick Khach Qua Duong (trong topic An Lộc) "xưng" là thành viên, đổ bộ vào An Lộc với loại Chinook "chở được 200 lính" . Thời điểm ra Phan Rang thay quân dù tháng 4-75, quân biệt động vẫn sử dụng pháo binh của quân dù để lại. Liên đoàn trưởng của nó khi đó là đại tá Biết. Đây là trận đánh cuối cùng của nó vì sau đó nó đã tan rã hoàn toàn.
Theo hồi ký của một sỹ quan ban 3 liên đoàn 31, có trực tiếp tham gia trận Phan Rang, bố trí lực lượng của biệt động quân như sau:
...Rồi chuyện đến phải đến, toàn bộ Liên Đoàn được không vận bằng phi cơ vận tải C.130, từ phi trường Biên Hòa ra phi trường Phan Rang để tăng cường cho Bộ Tư Lệnh tiền phương Quân Đoàn III &QK3 đặt ở tỉnh Phan Rang, do Trung Tướng Nguyễn Vĩnh Nghi, Tư Lệnh tiền phương Quân Đoàn chỉ huy. Cuộc không vận bắt đầu từ 10 giờ sáng và diễn ra rất nhanh chóng, liên tục - Khoảng gần 12 giờ trưa, tất cả BCH/LĐ và Tiểu Đoàn 52/ BĐQ đã được đổ xuống phi trường Phan Rang dưới trời nắng gắt. Theo lệnh Bộ Tư Lệnh tiền phương Quân Đoàn, BCH/LĐ di chuyển đến 1 nhà vòm cuối phi đạo, đóng quân bên cạnh BTL/Tiền Phương. Tiểu Đoàn 52/BĐQ tạm thời di chuyển đến vòng đai nội vi phi trường ở hướng đông bắc BCH/LĐ đóng quân chờ lệnh kế tiếp .

Trong khi chờ 2 Tiểu đoàn còn lại đến nơi, Đại Tá Biết, LĐT và tôi đi bộ qua BTL/Tiền Phương, để trình diện tướng Nghi và để nhận lệnh - Tướng Nghi trông vẫn còn đẹp trai, ông luôn đeo cặp kính mát đắt tiền, ông niềm nở bắt tay Đại Tá LĐT, miệng nở nụ cười nói nhanh : "Liên Đoàn các anh ra đúng lúc". Vừa nói ông vừa chỉ trên giá bản đồ phòng thủ của mặt trận Phan Rang, ông nói tiếp như để chỉ thị cho Đại Tá Biết : "Liên Đoàn 31/BĐQ ra thay thế cho Lữ Đoàn 2 Nhảy Dù, đang chuẩn bị để rút về Sàigon", tay ông chỉ lên các vị trí của Lữ Đoàn 2 Dù mà Liên Đoàn sẽ phải thay thế , ông nói thêm : "Lực lượng Dù họ vừa chuẩn bị rút, nhưng họ vẫn còn chờ các anh đến để bàn giao vị trí đó". Ông quay sang giới thiệu Đại Tá Lương, Lữ Đoàn Trưởng Lữ Đoàn 2 Dù và Chuẩn Tướng Sang, Tư Lệnh Sư đoàn 6 Không quân, đang đứng cạnh ông. Đại Tá Biết nghiêm chỉnh chào hai vị rồi trình lên Tướng Nghi phối trí lực lượng như sau :

1/ BCH/LĐ đặt vị trí tại phi trường Phan Rang, trong 1 nhà vòm cuối phi đạo, bên cạnh Bộ Tư Lệnh tiền phương Quân Đoàn .

2/ Tiểu Đoàn 52/BĐQ phòng thủ vòng đai phi trường, hướng Đông và Đông Bắc, thay thế vị trí của Tiểu Đoàn 7 Dù - BCH/TĐ nằm ở đầu phi đạo hướng Bắc, với 2 ĐĐ làm lực lượng trừ bị, để hành quân tiếp ứng khi có lệnh, đồng thời cùng với ĐĐ/Trinh sát 3 bảo vệ BCH/LĐ .

3/ Tiểu Đoàn 36/BĐQ, thay thế vị trí TĐ 3 Dù, BCH/Tiểu Đoàn đặt tại đồn Đại Hàn, vòng đai ngoài phi trường Phan Rang về hướng Bắc, cùng 2 ĐĐ bảo vệ căn cứ và chiếm lĩnh các cao điểm hướng Bắc và Đông Bắc căn cứ để làm tiền đồn - Còn lại 2 ĐĐ lần lượt trám vào vị trí lực lượng Dù ở xã Ba Tháp và Ba Râu dọc quốc lộ 1, hướng Bắc thị xã Phan Rang .

4/ Tiểu Đoàn 31/BĐQ xuống sau cùng trong ngày 13-4-75 sẽ di chuyển bộ, đến thay thế Tiểu Đoàn 11 Dù, từ quận Du Long trở xuống xã Ba Râu, dọc theo quốc lộ 1, nhiệm vụ phòng thủ quận Du Long và bảo vệ đoạn quốc lộ 1 này .
Sự phối hợp của Liên Đoàn được Tướng Nghi chấp thuận ngay và trước khi trở về BCH/LĐ, tôi được phòng 3 cấp thêm một số bản đồ vùng hành quân và bản đồ chi tiết phòng thủ phi trường Phan Rang. Đồng thời ngay sau đó, Trung Tá Bút, Không đoàn Trưởng trực thăng, người cùng quê và là bạn từ hồi nhỏ của Đại Tá Biết cho Đại Tá hay là sẽ biệt phái hẳn 1 trực thăng chỉ huy, xuống BCH/LĐ, túc trực ngày đêm để Đại Tá xử dụng bay chỉ huy hành quân hay quan sát vùng trách nhiệm ..

[qtdc]

Có một chi tiết trong tư liệu của tay sỹ quan ban 3 LĐ 31 BĐQ là : khi ta đã chiếm Du Long, quân biệt động báo về đã mất, nhưng quân dù và địa phương quân vẫn báo cáo Nguyễn Vĩnh Nghi là Du Long vẫn còn.
Trích tiếp:
Mỗi lần các đơn vị đến nơi, các vị Tiểu đoàn Trưởng đều nhận được thêm bản đồ và đặc lệnh truyền tin, hệ thống liên quân, để liên lạc hàng ngang khi chuyển quân và thay quân. Tiểu đoàn 31 là đơn vị xuống sau cùng, trời đã về chiều nên TĐ cũng thận trọng di chuyển đến vùng trách nhiệm một cách chậm chạp, mãi đến gần 8 giờ tối mới báo cáo về BCH/LĐ vị trí đóng quân của TĐ và các ĐĐ trực thuộc trong vùng xã Ba Râu . Đúng 10 giờ tối ngày 13-4-75, toàn bộ kết quả cuộc không vận và phối trí lực lượng của Liên đoàn đã được báo cáo đầy đủ về BCH/BĐQ/Quân Đoàn III .

Sáng sớm ngày 14-4-75, lúc tờ mờ sáng, Tiểu đoàn 31 BĐQ báo cáo bắt đầu tung 1 ĐĐ di chuyển về hướng Bắc, dọc quốc lộ 1 và xin thông báo cho lực lượng Dù tránh ngộ nhận. Tôi đề nghị thiếu Tá Tú liên lạc hàng ngang với TĐ 11 Dù ở vùng này - Sau đó được biết TĐ 31/BĐQ đã liên lạc hàng ngang tốt với TĐ 11/ Dù và đang trám vào vị trí Dù trong vùng dọc theo quốc lộ 1. Lúc này, trong vùng Bắc Ba Râu, TĐ31/BĐQ đã thay thế TĐ11/Dù ở đây, Thiếu Tá Tú cho biết là ở trên Du Long, Tiểu đoàn Dù chỉ có 1 ĐĐ mà thôi, ngoài ra Thiếu Tá Tú còn cho biết thêm là bàn giao vị trí đóng quân, chớ sự thực vị trí đóng quân không có hệ thống phòng thủ gì cả, chỉ có chăng là những hầm hố cá nhân mà thôi - Tôi nói với ông là họ chuẩn bị rút, nên đã cuốn chiếu hết rồi, đến phiên mình phải lo củng cố, làm lại theo ý mình thôi .

Ngoài ra Thiếu Tá Tú còn cho biết thêm là ĐĐ đầu, tiến lên Du Long, thỉnh thoảng cũng gặp một tốp lính Địa phương quân, hay một vài lính Dù, hơ hải, hốt hoảng đi bộ trên quốc lộ 1, ngược về hướng Nam. Lính 31/BĐQ có hỏi gì họ cũng không nói mà còn bỏ chạy cho lẹ, hoặc im lặng lắc đầu bỏ đi. Mãi đến chiều ngày 15-4-75, Thiếu Tá Tú bất thần báo về BCH/LĐ là quận Du Long đã bị địch chiếm rồi, qua lời khai của một lính Dù và hai lính Địa phương quân ở hướng Du Long chạy về và gặp TĐ/31BĐQ giữa đường. Họ còn cho biết là địch đã vây Du Long từ sáng sớm, tấn công mạnh bằng chiến xa và bộ binh cùng với pháo nặng, nên ĐĐ Dù ở đây cùng Địa phương quân và các lực lượng Quận đều đã bỏ chạy và bị địch bắt sống một số lớn

Qua báo cáo của Thiếu Tá Tú như vậy, nên Đại Tá LĐT bảo tôi gọi điện thoại qua Trung Tâm Hành quân Quân đoàn Tiền phương để xác nhận lại xem Du Long còn hay mất và lực lượng Dù có còn ở đó hay không? Quân Đoàn trả lời và xác nhận quận Du Long vẫn còn. Quân đoàn vẫn còn liên lạc tốt với quận và lực lượng Dù ở đây. Quân đoàn cũng chỉ thị phải nhanh chóng đưa Tiểu đoàn 31/BĐQ lên Du Long. Theo lệnh này, Đại Tá Biết đích thân chỉ thị Thiếu Tá Tú để lại 1 ĐĐ nằm đường từ Ba Râu lên - Còn lại dồn toàn lực do đích thân Thiếu Tá Tú chỉ huy, đánh thăm dò lên Du Long. Sau đó, ông chỉ thị tôi xin phi cơ L.19 và phi cụ oanh kích, để sẵn sàng yểm trợ cho TĐ31/BĐQ .

Thiếu Tá Tú thi hành lệnh nghiêm chỉnh, trên đường tiến quân, các cánh quân chỉ chạm địch lẻ tẻ ở khoảng giữa đường Du Long xuống Ba Râu, rồi địch bỏ chạy. Thiếu Tá Tú cho 2 ĐĐ chia làm 2 cánh, tiến thận trọng hai bên hướng Tây và Đông quốc lộ 1. Bất thần khoảng gần 4 giờ chiều cùng ngày, cánh quân hướng Tây quốc lộ 1, cách Du Long gần 1 cây số bị chạm địch mạnh. Thiếu Tá Tú xin Pháo binh yểm trợ, pháo binh Dù yểm trợ yếu ớt và không hiệu quả (có lẽ họ lo cuốn chiếu) có tính cách cầm chừng. Tôi báo L.19 xin phi tuần yểm trợ. Sau vài phút A .37 lên đánh mục tiêu theo hướng dẫn của L.19, qua chỉ điểm của TĐ 31/ BĐQ Nhưng A .37 đánh 1 loạt bom, tới loạt thứ 2 thì bị trúng SA 7 của địch bắn lên, trúng đuôi phi cơ bốc cháy và rớt trên vùng Du Long. Sau khi chiếc A .37 bị bắn cháy, thì không yểm chẳng hiểu sao, bị gián đoạn, tôi hỏi L.19 được biết là kho xăng và kho đạn ở phi trường bị pháo trúng, nên phi cơ không lên vùng được, còn phi cơ ở Biên Hòa thì không lên kịp .

[qtdc]

Sáng hôm sau, trích tiếp tư liệu của sỹ quan ban 3 liên đoàn 31 bđq địch:
...Trở lại với TĐ 36/BĐQ, suốt đêm đó, Hỏa Long 2 bao vùng, soi sáng và yểm trợ cho TĐ này, địch nhúc nhích định tấn công là bị phát giác và bị hỏa lực của phi cơ, của lực lượng phòng thủ tiêu diệt, đẩy lui ngay. Tuy nhiên, lúc này TĐ 36 báo cáo đã mất liên lạc với ĐĐ trú đóng ở xã Ba Râu và cho biết, địch đang rầm rộ di chuyển quân xa, kéo theo pháo, hướng vào thị xã Phan Rang, có chiến xa hộ tống, bảo vệ - Tin này do ĐĐ ở Ba Râu báo về Tiểu Đoàn trước khi rút chạy .

Ngay khi đó, TT Tú gọi xin gặp đích thân Đại Tá, ông bắt máy nghe TT Tú báo là vẫn ở vị trí cũ. TĐ tổn thất khá sau các đợt tấn công và pháo địch, nhưng hiện nay địch không tấn công nữa mà chỉ pháo cầm chân. TĐ hiện nay không nhúc nhích gì được, xin Đại Tá quyết định và chỉ thị. Đại Tá cũng chỉ biết bảo TT Tú cố cầm cự ở đó qua đêm, tới sáng rồi ông sẽ trình Quân đoàn, để có giải pháp .

Đúng 8 giờ sáng hôm sau, tức ngày 16-4-75, Đại Tá được Quân Đoàn mời sang họp duyệt xét tình hình. Đại Tá bảo tôi đi theo, mang bản đồ hành quân để ông báo cáo tình hình hành quân lên Quân đoàn. Trong buổi duyệt xét tình hình này, ngoài Tướng Nghi, Tướng Sang, Đại Tá Lương, còn có cả Tướng Nhựt, Sư đoàn 2/BB mới đến cùng với Đại Tá Tư, Tỉnh Trưởng Phan Rang - Sau khi chào hỏi, Tướng Nghi hỏi ngay Đại Tá Biết mà không chờ ông thuyết trình : "Đêm qua anh báo cáo là quận Du Long đã mất, trong khi đó hai anh Đại Tá Lương và Tư, Tỉnh Trưởng vẫn nói là còn và vẫn liên lạc tốt bằng vô tuyến với quận Du Long mà". Nghe đến đây, Đại Tá Biết tức đến xám cả mặt, vì ông biết rằng Tướng Nghi đã không tin những gì ông báo cáo, qua sự khai báo của lính quận và lính Dù ở Du Long chạy thoát, đang ở chung với TT Tú - Cho tới cuộc họp sáng nay, các ông vẫn cứ khẳng định với Tướng Nghi là còn liên lạc tốt vơi Du Long - Sau cùng, vẫn không tin những gì BĐQ báo cáo, Tướng Nghi trong buổi họp, đã quay qua Đại Tá Biết ra lệnh : "Anh lấy ngay trực thăng bay lên Du Long quan sát và coi lại TĐ 31 của anh trên đó ra sao, nếu cần, tôi sẽ cho TĐ 52 lên tăng cường để giữ Du Long . Dưới này tôi sẽ cho Sư Đoàn 2 thế chỗ TĐ 52 của anh sau" - Nói xong ông bắt tay Đại Tá Biết, như thúc dục Đại Tá về làm ngay - Ông quay qua hỏi Tướng Nhựt, như để muốn ra lệnh gì đó, nhưng lúc này tôi không thấy Tướng Nhựt còn ở trong phòng họp nữa, mà ông đã lánh mặt lúc nào không ai biết - Sau cùng ông bảo sĩ quan Phòng 3 ra lệnh cho Sư đoàn 2 chuẩn bị 1 lực lượng để trám vào chỗ TĐ52, sẽ được điều động đi ...

[TichTuongNhuLe]

Bọn này là liên đoàn 31 BĐQ, vốn là liên đoàn 3, năm 73 đổi phiên hiệu thành 31.

       Cảm ơn bác QTDC ! Tôi cũng xem một số tài liệu nói là liên đoàn 31 BĐQ và có tài liệu của lính dù nói là 33. Chắc tài liệu của bác qtdc là chính xác rồi vì đây là tài liệu do chính LDBĐQ 31 trực tiếp viết.

      Còn chuyện ngày 15 và ngày 16/4 mà nói biệt động còn ở Du Long là nó nói không đúng vì tôi trực tiếp ở đó. Nhưng có thể chúng nó chạy lên ở trên Núi Chúa, núi Sưa, núi Nước Nhì hay núi Đá Cao gì đó xung quanh Du Long. Khi tôi đến Bà Râu, trinh sát kỹ thuật cũng báo cho biết bọn biệt động và dù vẫn còn nhiều ở khu vực núi và cả ven biển nữa. Đấy chỉ là những đám quân bị tan rã, không có tổ chức nên mới có chuyện báo cáo lung tung như thế. Bác theo dõi tiếp tôi kể tình hình ngày 15 và 16/4 nhé. Cảm ơn nhiều !

[TichTuongNhuLe]

CHUYỆN XI      TRẬN PHAN RANG  (tiếp 6)

       Cơm nước xong, tôi nói với ông Thắng:
-   Bọn tôi sẽ bám bạn đến ấp Bà Râu, nếu ở đó đêm nay địch đánh chiếm lại thì Luân sẽ về báo cáo. Nếu không có gì thì sáng mai mọi người ra Bà Râu để bọn tôi còn tiến lên tiếp nhé. Thông tin chạy bộ này bất tiện quá !
-   Đồng ý ! 6 giờ bọn mình sẽ ra đó.

        Cả toán trinh sát có mỗi một máy liên lạc 2 oát thành ra phải để lại chỗ ông Thắng để còn nhận thông tin, báo cáo tính hình và nhận lệnh của ban 2. Tốp “bám bạn” đành phải thông tin chạy bộ. Khoảng cách từ Bà Râu về Suối Đá cũng chỉ có 5 cây số. Chạy nhanh cũng chỉ mất 20 phút. Một toán trinh sát đông người khi gần đến địa điểm cần trinh sát bao giờ chúng tôi cũng thả một tốp nhỏ đi trước, rồi cứ thế theo kiểu sâu đo mà tiến lên. Lúc bám địch thì tốp đi trước cũng khá gần tốp sau nhưng hôm nay “bám bạn” nên hơi xa một chút.

       9 giờ thì chúng tôi đến ngã ba đường 1, nơi rẽ vào thôn Bà Râu, thì gặp ae sư đoàn 3 đang chốt ở đây. Đây là chốt tiền tiêu của họ. Họ đã đào công sự cá nhân ở sát chân núi, chỉ cách đường cỡ hai chục mét. Tôi không biết tại sao dọc đường đi không gặp chốt nào cả mà cuối cùng lại gặp luôn chốt tiền tiêu. Giá không gặp họ ở đây và không có bản đồ thì chúng tôi cứ thế mà đi sẽ đụng địch ở Kiền Kiền cũng nên. Thì ra đại đội của họ ở trong ấp Bà Râu bố trí thành chốt cứng. Còn một chốt nữa cũng ở gần đường 1, phía sau, cách vài trăm mét, bố trí trên sườn núi.

       Ba thằng chúng tôi lùi lại đằng sau cỡ trăm mét. Chẳng ai mang xẻng đào công sự, tôi thì mang gùi, Dũng và Luân thì mang ba lô xẹp lép mấy thứ cần thiết thôi. Chúng tôi lợi dụng taluy của đường 1 và một bên núi. Chỗ này có một cái cống thoát nước chảy từ trên núi xuống qua đường 1. Nếu pháo bắn hay địch ném bom thì chui vào cống. Đây là một cái cống ở phía dưới là vòm bằng tôn, phía trên là bê tông và trên cùng là đường nhựa. Tiết diện thông thủy hình tròn đường kính chỉ 60 phân, nửa trên bán nguyệt, nửa dưới cũng bán nguyệt bằng tôn. Chui vào ngồi phải khòm khòm nhưng mà có trúng pháo cũng vô tư, trừ khi là trúng bom . . .  Khá ổn !

       Trời về đêm, không khí dịu đi rất nhiều. Sao ở đây im ắng thế ? Không bị bom pháo gì. Chúng tôi leo lên sườn dốc để quan sát. Bắt đầu có những sợi gió phe phất thổi. Thằng nào thằng nấy phanh áo đón gió, mồ hôi vẫn còn dâm dấp. Thằng Dũng lúc nào cũng đóng cúc gấu quần và cúc tay áo, thằng Luân thì quần sắn móng lợn còn tay áo thì đóng cúc. Tôi thì lúc nào tay áo cũng sắn cao trên khuỷu, quần sắn cao trên đầu gối, thành quen rồi. Nhiều lần đi luồn sâu về tới nhà hai cẳng tay và hai ống chân te tua những vết cỏ tranh cứa và vết gai cào, rồi đóng vẩy, rồi vẩy bong để lại những vết sẹo mờ, chỗ thì thâm chỗ thì sẹo trắng, nhằng nhịt. Dũng quê ở Bắc Thái, nó chuyển từ tiểu đoàn 19 đặc công về, người săn chắc, nhanh nhẹn. Luân quê ở Ân Thi, Hưng Yên, người cao mà rất gày. Đây là lần đầu chúng tôi đi với nhau.
-   Sao suốt hai năm hòa bình mà ông Thắng không kết nạp hai ông thế ?
-   Tại bọn tôi thằng nào cũng ngang. Ông đi vắng không biết đâu. Gần đến tết thì một loạt thằng bị chuyển đi bộ binh, thằng thì sang vận tải, thằng thì sang c26 lái xe. Ông Thắng giữ được bọn tôi lại là may rồi. Bây giờ toàn lính mới Hải Dương cả.

. . . (còn nữa)

[TichTuongNhuLe]

CHUYỆN XI      TRẬN PHAN RANG  (tiếp 7)

-   Thằng Sự đồng hương Ân Thi với tôi chuyển về bộ binh. Hôm vác đạn ở 560 bị pháo bắn chết rồi. Đơn vị mới thì ai biết nó là thằng nào. . . Chẳng biết nó nằm ở đâu ?
-   Ừ ! Tôi đang đắp sa bàn thì được tin nó chết. Đau quá ! Nó ở tiểu đội tôi mà ! Nó chuyển đi thì tôi đang ở Hòn Vượn. Hôm ở 560, tôi nhận được thư tay của nó không biết nhờ ai chuyển. Thư của nó đây này !
Tôi móc bức thư từ trong túi ngực đưa cho Luân. Bức thư được viết trên giấy xé ra từ vở ô ly (thủng bụng), bốn mặt dày đặc chữ. Thằng Dũng soi đèn. Hai thằng lặng lẽ đọc thư rồi gấp lại đưa cho tôi.
-   Ông khóc à ! Đúng không ? Tôi thấy nhiều đoạn bị nhòe nước mắt ? – Luân hỏi.
-   Tôi chẳng được chia tay nó khi nó chuyển đi bộ binh. Lúc đang ùng oàng ở động Truồi lại nhận được thư nó. Hai hôm sau thì nó chết. . . Tôi lục hết đồ của tôi, chẳng có cái gì của nó cả. Mãi mới nhớ ra là tôi có cái khăn mùi xoa của nó. Nó có hai cái, nó bảo tôi cầm một cái. Còn cái bút của nó đây nữa. Cái khăn và cái bút thì tôi vẫn nhét trong túi ngực. Bút đây này! khăn đây này!
-   Thằng Sự nó lùn nhưng ở xê mình, chơi bóng chuyền, có nó đứng giữa sân phòng ngự là vững nhất.
Sự ở tiểu đội tôi, kém tôi một tuổi, cực kỳ ít nói, người thấp đậm, mặt bầu bĩnh. Nó có nét cười rất tươi, dễ gần, dễ mến. Tôi và nó có rất nhiều kỷ niệm. Lá thư nó gửi cho tôi là lá thư duy nhất giữa hai đứa. Lá thư và chiếc khăn tôi để trong ba lô khi hành quân bằng ô tô. Đụng nhau với địch trên đường từ Xuân Lộc về Bà Rịa. Xe cháy, mất sạch rồi. Chiếc bút của nó tôi cài ở túi áo nên bây giờ vẫn còn. Đó là một chiếc bút “Trường Sơn” màu ghi, nắp bút vặn vào thân bút bằng ren.

-   Không ngờ thằng Sự nó viết thư tình cảm thế. Mà các ông quý nhau thật. Nó đi rồi, lại chết, chắc ông buồn lắm. – Dũng nói.
-   Mà nó gọi ông bằng anh xưng em là sao thế ? – Luân hỏi.
-   Ừ ! Lúc nào tôi với nó cũng ông ông, tôi tôi thôi. Nó chỉ kém tôi có mấy tháng. Đây là lần đầu tiên nó gọi như thế đấy . . . Và là lần cuối . . . Các ông thấy có đau không ?
-   Cũng tại lão P. cả ! Lão ấy chả bao giờ hiểu được bọn mình. Lão ấy lúc nào cũng tưởng là lão đang là chỉ huy ở trường sỹ quan chính trị. Ông còn khá chứ  “đầu chày đít thớt” như bọn tôi thì lão ấy làm sao mà hiểu được cái gì. Lão ấy giảng chính trị nói vụ “Oa-tơ-ghét” làm bọn tôi bật cười, chắc là lão ghét bọn tôi lắm. (“Water Gate” là vụ nghe trộm điện thoại của Richard Milhous Nixon năm 1972, lúc đó đang là tổng thống Mỹ - tổng thống thứ 37).

. . . (còn nữa)

[TichTuongNhuLe]

CHUYỆN XI      TRẬN PHAN RANG  ( tiếp 8 )    

       Sực nhớ còn nắm cơm từ hồi trưa vẫn đeo bên sườn. Tôi lấy cơm, rút dao găm cắt nắm cơm thành lát.
-   Ông vẫn còn giữ được dao của lão Chí à ? – Luân hỏi. (Chí là tiểu đội trưởng anh nuôi có nghề rèn, tôi đã nói đến trong chuyện “Cái cây”).
-   Ừ ! cái lão già ấy cười mới hay chứ, răng đã vàng thì chớ lại còn lủng một cái răng cửa. Nhìn lão cười, không cần biết là chuyện gì là tôi đã không thể nhịn được cười rồi. Đã thế lại còn hay cười chứ lị !
Nghĩ đến lão Chí “thợ rèn” cả ba chúng tôi đều òa lên cười. . . . Tôi nói:
-   Các ông nhớ không ? Lão ấy dơ cái ống thả lả của lão ra bảo “ Chúng mày xem thằng có vợ rồi nó trắng bạch ra thế này này, còn của chúng mày thì cứ đỏ tía lên . . . hà . . . hà . . .”
Cả ba thằng lại ôm bụng cười. . . .

       Mảnh trăng non bàng bạc đã ngả về tây, mờ mờ lấm tấm màn sao chiu chít trên bầu trời. Hơi sương huyền ảo giăng giăng . . . Thảng hoặc là một con gió trườn trên thung lũng, rồi táp ngọn lên sườn núi. Hơi ẩm của đồng đất và mùi rơm rạ mới ngai ngái vừa e ấp vừa nồng nàn. Trời thở và Đất thở quện vào nhau quấn quýt ! Lại là một cái đêm. . . Thinh không, sắc không không  . . . !

-   Luân à, không có ghi ta ở đây mà mày chơi vài bài có phải hay không nhể ! Một cái đêm như thế này, tao nhớ thằng Tư quá (không biết từ lúc nào chúng tôi lại chuyển sang gọi mày tao chứ không ông tôi nữa).
-   Ừ ! Tao vẫn nhớ giọng hát của nó.
-   Nó vẫn hát bài “Cháng cháng côồng cạc” . . . (Chang chang cồn cát nắng trưa Quảng Bình). Nó đi Hòn Vượn với tao. Nó bị nguyên một quả 40 ly đạn ria bắn thẳng chỉ cách có 2 mét. (M79 có loại đạn ria. Đầu quả đạn không tròn như thông thường mà có một cái nắp nhựa phẳng. Trong quả đạn nhồi thốc nổ và rất nhiều bi, dùng để bắn thẳng ở cự ly gần). Tao ngồi đục bia đá cho nó cũng bằng con dao găm này. Sao nó không đứng lại mà lại vượt qua tao để đi trước chứ ? Chỉ mấy chục mét thôi ! . . .

       Thằng Tư chết hôm đó, ráng chiều bầm đỏ !. . . Phía chân trời tây, mây tím hung hung . . . Một tiếng nổ, hai tiếng nổ . . . những tiếng vọng ù ù . . . à à . . .  giật đi giật lại trên vách núi. Tư ơi . . . ! ơi . . . !

. . . (còn nữa)

[TichTuongNhuLe]

CHUYỆN XI      TRẬN PHAN RANG  (tiếp 9)

     Khoảng 3 giờ sáng, một trung đội của trung đoàn 2 sư ba vận động từ phía Bà Râu đi dọc theo đường 1 về phía chốt tiền tiêu. Trăng đã lặn, trời tối. Những cái bóng đen lầm lũi tiến về phía trước. Họ đang chuẩn bị tấn công.

       Đúng 5 giờ sáng, pháo của sư đoàn 3 bắn cấp tập vào sân bay Thành Sơn. Trời vẫn còn mờ sương, nhìn thấy chớp đầu nòng hình như là ở Núi Đất (cao điểm 154 ở phía tây chứ không phải Núi Đất cao điểm 180 ở tây bắc sát sân bay). Chắc là mình đã chiếm được Núi Đất từ những ngày trước rồi. Từ chỗ chúng tôi đến sân bay phải gần 15 cây số đường chim bay, tiếng súng bộ binh nghe rất nhỏ nhưng tiếng đạn pháo và đạn cối nổ nghe ì ùng như giã giò.

       Bỗng rộ lên tiếng súng cối 82 nổ phía trước mặt chúng tôi, trên đường 1, chỉ cách khoảng 500 mét. Cối 82 của trung đoàn 2 sư 3 bắn từ Bà Râu, cấp tập. Họ đang tấn công địch ở một cái xóm nhỏ nằm sát một bên là chân núi, một bên là đường 1, nơi con suối Kiền Kiền chảy qua đường (ta cứ tạm gọi là xóm Kiền Kiền). Chừng mươi phút, khi tiếng đạn cối ngừng nổ, nhất loạt súng RBD và AK nổ túi bụi, nhát nhát điểm vào là tiếng B40, B41 xoẹt xoẹt xoẹt . . . ùng. Tôi dùng ống nhòm quan sát nhưng cũng chỉ nhìn thấy lờ mờ.
-   Cho tao xem với !
-   Chỉ nhìn rõ đạn B40, 41 nổ thôi, chẳng nhìn thấy lính tráng gì cả. Chắc khoảng 15 phút nữa, trời sáng lên thì xem được hết.
 
        Pháo ở sân bay nổ dịch dần về phía đông. Giữa sân bay chỉ còn thấy cối nổ. Chắc bộ binh mình đang đánh vây lấn ở đó rồi. Phía xóm Kiền Kiền tiếng súng bộ binh cũng thứ dần chỉ còn nghe đì đẹt tiếng súng AK. Không biết là đã chiếm được xóm Kiền Kiền Chưa ? Trời đã sáng rõ. Không nhìn thấy lính ta và lính địch ở xóm Kiền Kiền. 

       6 giờ sáng, tốp trinh sát của ông Thắng đang dò dẫm đi trên đường 1. Năm đứa đi cách xa nhau, súng lăm lăm, mắt nhớn nhác quan sát, dáng lom khom, dập dờn mấy chiếc mũ tai bèo. Trông đến là buồn cười, cứ y như đang tập đi khom vậy.
-   Bọn ông Thắng kìa !
-   Ừ ! Cứ “để yêm xem sao”, hì . . . hì . . .
-   Ông ấy thận trọng thế là đúng rồi. Nhỡ đâu bọn mình “téc” hết rồi thì sao. Hôm qua bọn mình hơi liều. Nếu không đụng mấy thằng bộ binh sư 3 thì mò vào địch còn gì. Mà hai thằng mày cũng nhẹ. Thằng nào bị thương tao cũng cõng được, khỏi lo !
-   Có mày bị thương, tao cõng thì có !
-   Mày ý ! mày to con hơn tao, đạn nó trúng mày.
-   À ! hai thằng mày trúng đạn nhé ! Một mình tao không cõng được hai đứa thì tao kéo lê chúng mày đấy.
-   Thằng Bốn nó đi giữa kìa. Cái thằng mũi to, tay thì như chày vồ, thế mà gõ tạch tè nhanh nhất tiểu đội thông tin. Hôm qua, nó bắt tay tao, nó bóp tao đau quá. Bố sư khỉ !
-   Chúng mày nấp đi để tao dọa chúng nó chơi.
-   Này đừng có đùa ! Chúng nó bắn thật đấy.
Ba thằng chúng tôi nấp sau mô đất có lùm cây um tùm chờ họ đến gần. Cả toán ông Thắng đang lò dò thì đất đá ở đâu rơi rào rào. Chưa kịp định thần thì thằng Luân nhanh mồm:
-   Anh Thắng . . . !
Bây giờ cả toán ông Thắng mới thở phào, đứng thẳng lưng:
-   Ở đây thế nào rồi ?
-   Kia là thôn Bà Râu. Chỗ lô cốt kia là đầu đường vào thôn. Thôn này sư 3 đang chốt trong đó. Trước mặt mình, kia . . . là chốt tiền tiêu của họ đêm qua nhưng bây giờ họ đánh lên xóm kia rồi.
-   Thôi ! Tất cả vào đầu thôn Bà Râu đi. – Ông Thắng nói.

. . . (còn nữa)