Không quân hiện đại - Nhà xuất bản Arsenal - 2005

[DesantnhikVDV]

31. Sukhoi Su-17

Để thay thế cho máy bay Su-7B vào giữ những năm 60, phòng thiết kế P. O. Sukhoi đã thiết kế kiểu máy bay tiêm kích bom mới với cánh hình dáng hình học của cánh có thể thay đổi, có tầm hoạt động xa và khả năng cất – hạ cánh ưu việt. Dưới tên gọi S22I, máy bay hoàn thành chuyến bay đầu tiên ngày 2 tháng 8 năm 1966. Năm 1969, sự sản xuất với số lượng không lớn máy bay Su-17 đã được bắt đầu, còn sau đó xuất hiện một cách nhanh chóng phiên nâng cấp bản Su-17M với động cơ AL-21F-3 sức kéo 11 200kg lực, tăng cường nhiên liệu dự trữ và hệ thống trang bị điện tử. Phiên bản xuất khẩu của Su-17 mang tên gọi Su-20 đã được chuyển cho Algieri, Afganistan, Iraq, Ba Lan và Siry. Su-17M2 với phần mũi thân kéo dài được trang bị tổ hợp lái – dẫn đường KN-23 và máy đo xa laze “Fon”. Sau đó trên máy bay được lắp dụng cụ Đople đo tốc độ và độ lệch của máy bay trong mũ chụp dưới cửa thông gió (Su-17M2-D). Dưới tên gọi Su-22 và được trang bị động cơ R-29B-30, các máy bay này đã được bán cho các nước như Việt Nam, Libia, Peru, Siri, Iraq và Yemen.

Su-17M3 và Su-17M4

Su-17M3 khác với các dòng máy bay trước ở góc nghiêng của mũi thân, sự thay đổi hình dạng sống dọc thân và có sống dưới thân. Ở cánh giữa của cánh xuất hiện 2 móc treo cho tên lửa điều khiển R-60. Phiên bản xuất khẩu với động cơ tuabin phản lực đốt sau R-29B-300 và thiết bị điện tử được đơn giản hóa được sản xuất năm 1977 – 81 dưới tên gọi Su-22M3 với đầy đủ các thiết bị hàng không. Phiên bản cuối cùng của máy bay tiêm kích bom là Su-17M4, gia nhập dòng Su-17 đầu những năm 80. Máy bay được trang bị tổ hợp kính ngắm – dẫn đường PrNK-54 với máy đo xa – chỉ thị muc tiêu bằng laze “Clen”, hệ thống dẫn đường quán tính, máy tính điện tử. Để làm mát thiết bị điện tử, trên bộ phận trước sống thân có một cửa thông gió. Máy bay được xuất khẩu dưới tên gọi Su-22M4 với động cơ AL-21F-3. Phiên bản trinh sát Su-17M3-R và Su-17-M4-R được trang bị các thùng dành cho tổ hợp thiết bị trinh sát. Để huấn luyện phi công, 2 phiên bản Su-17UM và Su-17 và Su-17UM3. Các phiên bản xuất khẩu của dòng máy bay này mang tên Su-22U, Su-22UM3, Su-22UM3K (với động cơ AL-21F-3).

Các thông số kỹ thuật cơ bản:

Tên gọi: Sukhoi Su-17M4

Động cơ: động cơ tuabin phản lực đốt sau NPO “Saturn” AL-21F-3 sức kéo 7800/11 200kg lực

Sải cánh: 13,68/10,2m

Chiều dài: 19,02m

Chiều cao: 5,13m

Diện tích cánh: 38,49/34,45m2

Trọng lượng: tĩnh: 10 767kg; cất cánh tối đa: 19 630kg

Tốc độ tối đa trên độ cao 10 000m: 1850km/h

Trần bay thực tế: 14 000m

Bán kích hoạt động: 1150km

Trang bị: 2 pháo 30mm NR-30, tải trọng chung – 1000kg (tên lửa điều khiển X-25 hoặc X-29, khối rocket, các loại bom).

[DesantnhikVDV]

Su-17:

[DesantnhikVDV]

Su-17M2:

[DesantnhikVDV]

Su-17M3:

[DesantnhikVDV]

Su-17M4:

[DesantnhikVDV]

Su-7B:

[DesantnhikVDV]

32. Sukhoi Su-24

Năm 1963, Phòng thiết kế P. O. Sukhoi đã bắt đầu công việc thiết kế trên máy bay tiêm kích bom S6 để hoạt động tầm thấp nhằm chống lại các mục tiêu trên mặt đất. Hệ thống máy ngắm dẫn đường “Puma” được thiết kế một cách đặc biệt dành cho máy bay. Tuy nhiên, chương trình thiết kế S6 đã bị ngưng lại một cách nhanh chóng và vào năm 1964, các công trình sư đã nghiên cứu mẫu máy bay tiêm kích bom mới T6 với khả năng cất và hạ cánh trên đường băng ngắn, có cánh hình tam giác được bố trí cao và ngoài 2 động cơ đuôi, còn có 4 động cơ nâng bố trí trong phần giữa thân. Nhưng thiết kế này đã không thành công và theo thứ tự, T6-2I, được trang bị có dạng hình học thay đổi và không có động cơ nâng. Chuyến bay đầu tiên được thực hiện ngày 17 tháng 1 năm 1970. Năm 1972, máy bay được đưa vào sản xuất và nhận tên gọi Su-24. Trên máy bay lắp hai đọng cơ tuabin phản lực đốt sau AL-21F-3 và hệ thống máy ngắm dẫn đường PNS-24 “Puma” bao gồm đài ra đa định vị dạng trước “Orion A” và đài ra đa định vị xác định vị trí địa hình “Relef”. Phi công và pháo thủ được bố trí ngòi cạnh nhau trong cabin. Su-24 có thể mang bom hạt nhân, tên lửa điều khiển lớp “không đối đất” Kh-23 hoặc Kh-28, đồng thời có thể mang các loại bom thường và giỏ phóng rocket.

Su-24M và các phiên bản

Phiên bản nâng cấp của máy bay ném bom Su-24M gia nhập biên chế các lực lượng Không quân Liên Xô năm 1983. Su-24M được trang bị thiết bị tiếp dầu trên không và hệ thống đo xa – định vị PNS-24 “Tiger” hiện đại hơn với tổ hợp quang học điện tử “Kaira-24”, cho phép sử dụng các loại tên lửa điều khiển mới nhất và hệ thống dẫn đường vô tuyến. Bên ngoài máy bay khác với máy bay cùng dòng ở phần mũi được kéo dài và phần đuôi hơi nén (tóp). Phiên bản xuất khẩu Su-24MK với sự rút gọn trang thiết bị điện tử và trang bị được xuất khẩu sang Iran, Iraq, Algieri, Lybia và Syria. Su-24M được tiếp nhận đồng thời với các loại máy bay tiếp dầu với tổ hợp tiếp dầu trên không UPAZ. Phiên bản trinh sát Su-24R trang bị đài ra đa định vị bên thành; các cặp máy ảnh và hệ thống hồng ngoại. Với trang bị được bố trí trong thân và trên các thùng treo, máy bay có khả năng thực hiện nhiệm vụ trinh sát trong trong điều kiện ban ngày và ban đêm ở cự ly 400km trên mặt trận. Su-24MP với thùng treo đài rải nhiễu chủ động (tích cực) được sử dụng hỗ trợ cho các hoạt động của Không quân trong điều kiện phải đối đầu với hệ thống phòng không mạnh của đối phương.

Các thông số kỹ thuật cơ bản:

Tên gọi: Sukhoi Su-24M

Động cơ: động cơ tuabin phản lực đốt sau NPO “Saturn” AL-21F-3A; sức kéo: 2x11 200kg lực

Sải cánh: 17,64/10,37m

Chiều dài: 24,53m

Chiều cao: 6,19m

Diện tích cánh: 55,17/51,02m2

Trọng lượng: tĩnh: 22 320kg; cất cánh tối đa: 39 700kg

Tốc độ tối đa trên độ cao lớn: 1700km/h

Trần bay thực tế: 11 000m

Bán kính hoạt động với trang bị vũ khí: 560km

Trang bị: pháo 23mm GSh-6-23M, tải trọng chung: 8 000kg (tên lửa điều khiển laze và đầu đạn tự dẫn đường bằng vô tuyến; các giỏ phóng rocket; các loại bom thường).

[DesantnhikVDV]

Máy bay tiêm kích bom Su-24:

[DesantnhikVDV]

Su-24M:





Su-24MP:

[DesantnhikVDV]

Su-24MK: