Gia đình biệt động

[VoMinhGiang]

GIA ĐÌNH BIỆT ĐỘNG

Tác giả: Nguyễn Trần Thiết
Nhà xuất bản Quân đội nhân dân
Nguồn :  quansuvn.net
Số hóa : SaoVang ,VoMinhGiang

[VoMinhGiang]

   - Tư em đi đâu vậy?
   Nghe tiếng gọi. Nguyễn Thị Hạ tức Tư Hạ dừng lại, vẻ sững sờ.
   - Ủa anh Bẩy!  Sao anh lại ở đây ?
   Tư Hạ ngắm nhìn chồng. Anh mặc lạ quá: bộ bà ba lụa trắng, đeo kính mát, tay xách cặp; trông y hệt một địa chủ nông thôn. Có việc gì  mà anh phải cải trang ra đường giữa ban ngày thế này Đoán được ý vợ, anh Bẩy Đấu giải thích:
   - Anh được lệnh đi tập kết, sáng mai lên đường. Anh tranh thủ tạt về thăm em và các con trước lúc chia tay. Em sang thăm Nội phải không Anh vừa ở bên đó về. Về đi em. Anh đi trước hay em đi trước?
Tư Hạ muốn đi sánh đôi bên chồng quá. Từ đây về nhà còn tới bốn cây số, chị có bao việc cần trao đổi, tâm sự với chồng, nhưng nếu hai người đi bên nhau, kẻ địch dễ dàng nhận ra chị và sẽ bắt anh. Ngay cả việc hai người đứng bên nhau ở rìa đường để trò chuyện thế này cũng không nên. Ý thức cảnh giác của một cán bộ hoạt động trong lòng địch buộc chị phải có quyết định nhanh chóng.
    - Em đi trước. Nếu em ngồi xuống sửa dép là báo động gặp địch, anh liệu bề xử trì.
Bẩy Đấu gật đầu:
    - Em đi đi! Đứng ở đây không tiện. Anh rẽ vào trong làng và sẽ quay ra đi sau em.
    Chị Nguyễn Thị Hạ lững thững đi trên đường, óc mông lung suy nghĩ. Tại sao anh lại đi tập kết gấp vậy nhỉ. Từ 20 tháng 7 năm 1954, vợ chồng chị đã bao lần bàn đến vấn đề này. Theo tiêu chuẩn của một tỉnh ủy viên, anh có đủ điều kiện đem cả gia đình ra miền Bắc. Nhưng các đồng chí trong tỉnh ủy muốn phân công anh ở lại nắm dân, đánh địch. Anh ở lại sẽ có thêm chị ở lại. Chị là đảng viên, cán bộ phụ nữ huyện, đã gài được thế sống hợp pháp trong thị xã Gò Công nên dễ có điều kiện hoạt động trong lòng địch. Đầu tháng 8 năm 1954, anh Đấu lại được lệnh tập kết. ' Vấn đế được đặt ra là ai sẽ đi cùng anh? Anh không đành lòng để lại một đàn con cho chị. Anh nên đem theo một đứa hay hai đứa? Đưa đứa nào đi? Mỹ Lê, đứa con đầu lòng 13 tuổi? Không nên. Con gái đầu lòng sẽ là chỗ dựa của mẹ, nó sẽ thay mẹ săn sóc đàn em nhỏ. Mỹ Hòa, 9 tuổi, đứa con gái thứ hai? Nó cũng có thể bầu bạn cùng mẹ, giặt giũ cơm nước cho mẹ khi mẹ sinh đứa em thứ sáu. Ba con trai Dương Công Linh 4 tuổi, Dương Linh Nhất 2 tuổi và Dương Nhất Quảng 1 tuổi đều còn quá nhỏ, anh đâu có kinh nghiệm nuôi con. Tốt nhất là chị bồng bế, dắt díu cả đàn con theo anh, nhưng tổ chức bên chị không gợi ý, và cả hai anh chị đều không muốn đặt vấn đề riêng của gia đình ra làm khó dễ cho tổ chức. Cuối tháng 8 năm 1954, chị Tư Hạ được thông báo thu xếp theo anh. Trong những ngày anh chị chuẩn bị lên đường, cả hai bên nội, ngoại đều tuyên bố:
    - Tụi bây ra ngoài đó để lại cho tao một đứa con.
    Điều khó xử là cả hai bà đều muốn bắt cháu trai ở lại. Hai anh chị tính toán khá lâu rồi đi đến quyết định:
    - Ra miền Bắc, vợ chồng gần nhau còn sinh nở. Chúng con có năm mặt con đó, bà nội chọn trước một đứa rồi đến lượt bà ngoại.
    Ngày 10 tháng 9 năm 1954, anh chị nhận được lệnh ở lại. Cũng chẳng có gì đáng băn khoăn, thắc mắc cả. Từ sau ngày hiệp định Giơnevơ được ký kết, anh chị đã trao đổi nhiều về những ngày ở lại trong lòng địch: Anh sẽ theo cơ quan tỉnh ủy vào chiến khu; chị sẽ khai báo với địch là chồng tập kết ra Bắc, chị phải lo liệu làm ăn sinh sống để nuôi đàn con nhỏ.
     Từ gần một tháng nay, Tư Hạ đã yên trí coi đó là quyết định cuối cùng. Chị không còn nghĩ tới chuyện xa chồng, nghĩ đến ngày tiễn chồng đi tập kết thì nay lại nhận được tin đột ngột này. Chắc chắn là anh mới nhận lệnh. Cách đây hai ngày, trong thơ gởi cho chị, anh còn viết: "Còn ba ngày nữa, chuyến tàu cuối cùng chở cán bộ miền Nam tập kết ra miền Bắc của tỉnh ta sẽ rời bến. Anh không có tên trong danh sách. Hy vọng anh sẽ có mặt ở gia đình khi em sinh đứa con thứ sáu. Anh có lỗi quá, phải không em? Em đừng trách anh về chuyện vợ đẻ năm lần chồng đều vắng mặt mà tội nghiệp anh, nghe em.
      Chị Tư Hạ ngoảnh cổ lại phía sau nhìn chồng. Anh vẫn giữ vẻ ung dung, thư thái. Anh cải trang khéo quá. Từ nhiều năm qua, đây là lần đầu tiên anh về thăm nhà vào ban ngày. Không phải các đồng chí trong tỉnh ủy không đắn đo khi đồng ý cho anh đi như thế này. Dù sao đây cũng là một việc làm mạo hiểm. Tuy kẻ địch đang sợ uy thế của cách mạng và đang bận rộn chuyển quân, chuyển vùng, không chú ý lùng . sục, bất bớ, nhưng chúng dễ gì bỏ qua khi thấy một tỉnh ủy viên lọt vào thị xã. Đi phía sau, Dương Văn Đấu dán mắt vào tấm lưng gầy yếu của vợ. Vợ anh mảnh mai như một cành liễu, trên cành liễu có một tồ sáu (thực chết là bảy vì lần cuối, chị đẻ sinh đôi) con chim non. Làm thế nào cành liễu không gục đổ trước gió bão sắp tới mà vẫn bảo vệ an toàn đàn chim non? Gánh nặng gia đình trĩu xuống, liệu vợ anh có kham nồi không. Anh sẽ nói với vợ những gì? Anh thương vợ quá Tại sao anh lại dại dột có tới năm đứa con và một đứa đang nằm trong bụng mẹ? Dáng chị đi nặng nhọc quá rồi. Đầu năm 1955, chị sẽ sanh mà anh lại không được ở bên vợ như lá thư đã viết. Không hiểu lúc này chị đang nghĩ gì. Anh rất muốn đuổi kịp vợ, thổ lộ nỗi lòng với vợ. Anh muốn giải thích cho chị về chuyện ra đi đột ngột của mình. Đúng là tỉnh ủy đồng ý để anh ở lại nhưng lệnh của Trung ương chỉ định đích danh anh phải lên đường trong chuyến cuối cùng. Không còn thời gian "khiếu nại" nữa, anh vui vẻ chấp hành mệnh lệnh. Các cán bộ của tỉnh ủy kiếm cho anh tấm căn cước giả, mượn giúp anh bộ đồ bà ba lụa trắng để anh có thể tạt qua nhà trong thế hợp pháp. Anh nhẩm tính thời gian: Bây giờ là 17 giờ, như vậy là anh chỉ còn 11 giờ đồng hồ ở bên chị nữa thôi. Đêm nay, anh sẽ thức trắng cùng chị. Vợ anh còn trẻ quá, mới 31 tuổi, chị sẽ sống ra sao để !àm tròn nhiệm vụ người vợ, người mẹ và người đảng. viên cộng sản? Chị còn phải thay anh săn sóc mẹ chồng, giơ tấm thân gầy khẳng khiu và đôi bàn tay trắng để đương đầu với lưỡi lê, lựu đạn, xe tăng, đại bác của địch. Lính địch sẽ kéo về đông nghịt Gò Công. Với bản chất nham hiểm, chúng sẽ tìm mọi cách trả thù những người kháng chiến cũ, trong số đó có chị. Liệu chị đối phó với địch như thế nào? Chị có thể tiếp tục công tác được không? Hy vọng đó quá mỏng manh. Chị đâu còn son rỗi để dễ dàng bứt vào chiến khu khi có lệnh thoát ly. Chị còn eo trách nhiệm với đàn con. Anh chỉ muốn nói với chị: Vắng anh, anh chỉ dám hy vọng em nuôi sáu đứa con khôn lớn, đừng để chúng đói. Em cố dạy dỗ các con sống lương thiện, đừng để đứa nào theo địch...
Anh vẫn giữ khoảng cách 200 mét đều đặn sau chị. ơ kìa, chị quay về phía anh. Có chuyện gì vấy. Không, chị bình thản đi ngược chiều. Chắc chị có điều gì cần nói. Anh rảo bước đến gặp chị:
    - Có gì vậy Tư?
    - Em có một gia đình cơ sở ở đây. Ta tạt vào đó chờ trời tối hẳn hãy về.
    Bẩy Đấu không muốn làm phật ý vớ. Hẳn cô ấy sốt ruột quá rồi, cô ấy muốn hiểu đầu đuôi câu chuyện càng sớm càng tốt. Anh muốn bảo vợ về nhà nhanh để anh sớm gặp các con, trò chuyện, ôm ấp chúng, nhưng anh trả lời:
    -Tùy em!
    Chủ nhà nhường cho hai vợ chồng anh căn buồng. Anh kể những điều đã nghĩ với chị. Chị hỏi lại:
    -   Anh đi bao lâu? Có đến hai năm không?
    Anh không muốn giấu chí, vì thực tế kẻ địch ngoan cố lắm, do đó thời hạn anh trở về, anh chưa thể hẹn trước được.

[VoMinhGiang]

      Tư Hạ thở dài. Chị muốn đi theo chồng quá. Ở bên anh, chị sẽ săn sóc anh, lo cho anh công tác, cùng với anh học văn hóa, chính trị. Chị mới được nhìn ảnh Bác. Nếu được trực tiếp gặp Bác, nghe Bác nói chuyện thì hạnh phúc biết bao? Điếu mơ ước này chị ấp ủ từ ngày được tin sẽ cùng chồng đi tập kết, nhưng bây giờ mọi việc đã thay đổi. Trách nhiệm của chị lả không được đề anh phiền. lòng trước lúc chia tay. Chị nhớ lại lần đầu gặp anh. Năm đó, chị chưa đến 17 tuổi. Anh tới. Chị đang nhảy dây, tóc xõa trước trán, quần xắn cao quá đầu gối, mồ hôi nhễ nhại. Chị đâu biết anh đến xem mặt mình. Anh chững chạc quá. Mấy tuấn trước, anh ruột chị nói bóng gió, xa gần về người bạn cùng học với anh, mới tốt nghiệp trường Bách nghệ nhưng chị cho chuyện đó chả liên quan tới mình. Chị chẳng mấy quan tâm vì chị còn trẻ quá, chị đang quyến luyến ba má và chưa nghĩ tới chuyện lấy chồng.
     Tối hôm đó, cả nhà quây quần bên chị, khuyên chị, thuyết phục chị. Lạ một điếu là ai nói ra ý gì chị cũng cho là đúng, là phải. Anh đẹp trai ư? Điều đó không cần bàn cãi nữa. Anh to cao nhưng không mập, đôi mắt đen sáng, lông mày rậm, da trắng, mặt vuông chữ điền. Anh có dáng khỏe mạnh của một chàng lực điền đồng thời có vẻ đường bệ của một thầy giáo, một công chức. Về hình thức bên ngoài, chị không có điếu gì chê anh, mặc dù ở vào hoàn cảnh lúc đó, chị nên và cần đưa ra vài ý kiến phản bác anh để giữ giá cho mình. Về tài năng của anh, chị cũng bị thuyết phục. Anh học rất giỏi, chừ viết đẹp nhất trường. Anh không chỉ đủ tài đứng máy làm thợ tiện, thợ phay mà còn dư khả năng làm thợ nguội, thợ mộc, thợ rèn và làm kỹ thuật viên trung cấp.
     Ba lên tiếng hỏi chị:
     - Tao với má mày cùng các cô, các cậu và anh Hài, chị Ba mày đều ưng ý thằng Bẩy Đấu. Lấy được nó là có phước có con à. Con tính sao?
     Chị ấp úng. Chị không tìm ra cái cớ gì để trì hoãn việc chị sẽ trở thành vợ anh. Những lần gặp gỡ tiếp theo, anh không tô vẽ cho mình mà luôn đề cao chị:
     - Tôi đâu xứng với cô Tư. Gia đình cô danh giá, giàu có, có hóc thức. Cô xinh đẹp, giỏi nội trợ...
     Chị lựa lời .an ủi anh. Tuy mới qua tuổi 17 và đôi khi còn rất. trẻ con song chị được má dạy dỗ, tâm sự nhiều lần về chuyện làm vợ, làm dâu nên chị không còn là cô bé khi trò chuyện với anh. Chị hỏi về dự định tương lai của anh. Anh tâm sự:
     - Gia đình tôi không có thế lực nên tôi không được ở lại Sài Gòn. Tôi đã được điều động về đồn điền cao su ở Tây Nguyên. Nếu cô Tư ưng ý tôi, tôi xin được làm đám cưới ngay.
     -Đám cưới? Sao vội vậy anh?
     - Ở đất khách quê người, tôi lẻ loi quá. Tôi muốn có mái ấm gia đình. Tôi rất, rất cần cô Tư ở cạnh bên.
     - Anh thư thả để em tính.
     Anh năn nỉ:
     - Cô Tư Gia đình tôi cực khổ lắm. Ba má tôi là nông dân chân lấm, tay bùn, các chị tôi đều mù chữ. Cả nhà đã nhịn ăn, nhịn mặc để lo cho tôi ăn học. Gia đình tôi không môn đăng hộ đối với gia đình cô. Nếu hai bác, các anh, các chị và cô Tư thương tôi ... Chị đưa bàn tay thon nhỏ bịt miệng anh lại:
     - Anh đừng tự dằn vặt mình nữa. Nếu em không ưng anh, em đâu có đi dạo với anh. Chuyện cưới xin đối với em quá đột ngột mà.
     Anh nắm chặt tay chị, nhìn thẳng vào mắt chị:
     -   Tư! Anh năn nỉ em. Em nỡ nào để anh lên đốn điền  cao su một mình. Nếu em nhận lời, anh sẽ đáp xe đò về Gò Công thưa lại với ba má anh.
      Chị nhìn anh. Chị thương anh quá? Anh đang mặc cảm vì anh ở nông thôn, vì gia đình anh quá nghèo khổ, không có địa vị gì trong xã hội. Nếu chị từ chối vì lý do tuổi còn nhỏ hoặc vì hai người mới tìm hiểu nhau được vài tháng, anh sẽ không tin chị, sê cho là chị khinh anh nghèo. Không, chị không nên gây nỗi đau lòng cho anh, không để anh hiểu nhầm chị. Cái lý do mà anh đề cập đến là rất đúng đắn và trong thâm tâm, chị không muốn xa anh, để anh thui thủi, cô độc ở vùng rừng núi Tây Nguyên. Chị đã quyết định chọn anh làm chồng thì cưới trước hoặc sau một năm cũng chả sao. Chị gục đầu vào vai anh, nhỏ nhẹ:
    - Em bằng lòng làm đám cưới. Em sẽ thưa chuyện với ba má em. Anh cứ yên tâm về Gò Công.
    Anh ôm chặt chị và lần đầu tiên trong đời, chi đón nhận nụ hôn của người con trai. Chị ngượng quá. Chị không dám đáp lại tình cảm của anh. Chị đẩy anh ra:
    -Anh tính bao giờ làm lễ cưới?
    - Tuần sau.
    - Liệu có kịp không anh? Còn biết bao việc cần làm: in thiệp cưới may quần áo, sắm giường mùng, đặt tiệc ở nhà hàng...
    - Chúng ta yêu nhau, có hạnh phúc bên nhau là chính còn mọi việc khác là thứ yếu, em ạ.

[VoMinhGiang]

    Từ ngày đó cho đến nay đã trọn 14 năm: 14 năm qua, chị sống rất hạnh phúc bên anh, chưa bao giờ chị cãi lại anh và cũng không lần nào anh to tiếng với chị. Bây giờ chị sắp phải xa anh. Chị sẽ không có anh bên cạnh một năm, hai năm, năm năm hay mười năm? Không. Chị chỉ phải chia tay anh hai năm thôi. Theo quy định của hiệp anh Giơnevơ, nước ta sẽ có Tổng tuyển cử vào tháng 7 năm 1956. Đến ngày đó, anh sẽ về với chị. Chị sẽ chịu cảnh xa anh 730 ngày. Chị sẽ chờ đợi. Khoảng 7 giờ tối, hai vợ chồng mới về đến nhà. Những đứa con đón cái tin bố đi xa một cách bình thản, nhẹ nhõm. Mỹ Lê ôm cây đàn măngđôlin đến trước mặt ba: 
     - Ba, con đờn cho ba nghe. Ba đi rồi, ai sẽ đờn chung với con?
     Mỹ Lê sinh năm 1941 ở đồn điền cao su. Tuy đã 13 tuổi song cô nhỏ con, chỉ nhinh hơn em gái Mỹ Hòa một chỏm đầu nhưng cô khôn hơn, từng trải hơn và có nhiều kỷ niệm gắn bó với ba má hơn. Sau ngày sinh con vài tháng, anh đưa chị về quê . Chị vui lắm vì anh là con trai một, chị là con dâu duy nhất của gia đình nên chắc chắn chị sẽ được ba má chồng, các em chồng chiều chuộng hết mức. Chị nên ăn mặc như thế nào để ra mắt họ nhà chồng? Anh hãnh diện về chị, rất muốn khoe vợ, khoe con gái. Chính anh chọn cho chị quần lụa trắng, áo dài trắng, đi dép da. Anh cũng mặc bộ Compơlê trắng, may rất hợp với cỡ người anh. Anh đèo chị trên xe đạp vượt qua bảy cây số, tính từ thị xã Gò Công, đến một làng hẻo lánh. Má chồng chị ra đóng Bà mặc quần đen, áo xanh có vài mụn vá, đi chân đất. Chị lúng túng quá. Chị đã nghe anh kể về má nhiều lần song chị không hình dung má nghèo và cực khổ đến như thế. ôi, tại sao anh lại để chị mặc quá sang trọng, chả khác gì bà chủ về với con ở thế này? Chị khó xử quá. Chị trao con cho má chồng.
    - Má. Má xem, cháu Mỹ Lê rất giống anh Bẩy nè.
    Mấy bà chị chồng xúm lại đón cháu song má chồng lộ vẻ hờ hững:
    - Chỗ chị ở đây. Chiếu này chị nấu cơn cho cả nhà.
    - Dạ?
    Chị đưa mất nhìn anh. Anh không quan tâm tới điều này và hình như anh còn tỏ ra thích thú nữa. Từ mấy chục năm qua, má mới có con dâu nên má phải giữ đúng cương vị má chồng, phải dạy dỗ, sai bảo nàng dâu từ phút đầu gặp gỡ. Chị vốn khéo tay, lại được má ruột dạy nội trợ từ năm lên mười nên chị biết cách pha chế nấu nướng hàng trăm món ăn, biết làm nhiều loại bánh kẹo: mứt nên chị không ngại việc bếp. núc. Chị chỉ băn khoăn vì chưa rõ chợ xa hay gần, nhà có đủ xoong, nồi, bát đĩa  không? Chị sinh ra ở thành phố, lớn lên ở Sài Gòn nên chị chưa hề lao động nặng, chị gánh nước sao nổi? Nếu đem rau ra ao rửa, rủi trượt chân ngã thì sao?
    Bữa cơm đầu tiên do nàng dâu nấu không được má chồng tán thưởng. Bà nếm món ăn của chị. Bà nhăn mặt, lắc đầu Chị tủi thân quá. ở đồn điền cao su, không có bà vợ kỹ sư hoặc công nhân nào đám đua tài với chị về nấu ăn, tại sao má chồng chi lại chê chị? Anh Bẩy Đấu thật vô tâm. Anh không để ý tới nỗi đau của vợ. Với anh, chị là bà hoàng. Anh tự hào vì có chỉ nên anh tin rằng mọi người đều có chung nhận xét như anh .
    Tối hôm đó, anh Bẩy Đấu thoáng giật mình khi nghe tâm sự của vợ. Anh không lý giải nổi vì sao má không vồn vã đứa cháu nội và không ưa cô vợ tuyệt vời của anh. Phải chăng Mỹ Lê là con gái? Phải chăng chị mặc quá sang trọng, quá cách biệt với bà con? Chị không quen đi chân đất và anh không nỡ để đôi chân ngà ngọc của chị rời đôi dép. Phải làm sao để giải quyết tình trạng này Anh trao đối với các chị ruột. Chị Hai xuề xòa:
    - Cậu khỏi lo, chị sẽ dàn xếp cho.
    Đúng là ba má đang mơ ước có cháu đích tôn nhưng cậu mợ còn trẻ và Mỹ Lê cũng ngoan, xinh gái nên má sẽ thích.
    Chị Ba phân tích:
    - Mợ Bẩy nấu món ăn theo kiểu con nhà giàu, không hợp với quê ta.
    - Đúng vậy à, chị?
    Chị Ba chỉ vào rổ tôm mới mua về, bảo em dâu: Mợ làm thử cho tôi năm con tôm xem. Điều này chả có gì khó khăn. Chị Tư Hạ giấy dao thớt và chỉ trong nháy mắt đã chặt đầu, chặt đuôi được hơn chục con tôm. Chị Ba ngăn em dâu lại hỏi:
    - Mợ sẽ tra bao nhiêu nước mắm, muối cho chỗ tôm này?
    Tư Hạ làm theo lời chị. Chị Ba lắc đầu, bình phẩm:
    - Quê ta nghèo lắm nên dân chịu cực quen rồi. Mợ chặt đầu đuôi tôm thế này, má sẽ cho là phí phạm. Mợ phải cho gấp đôi lượng muối này để đậm miệng và dôi thức ăn.
    Tư Hạ nhận ra sơ suất của mình. Nhập gia tùy tục, cái điếu đơn giản như vậy mà chị không tính đến. Sợ chị buồn, anh an ủi vợ:
    - Má khó tính, em ráng chiều má vì anh. Má là má ruột anh. Anh yêu eả má, cả em nên anh sẽ khó xử vô cùng nếu em giận má hoặc má không yêu em.
    Chị hiểu nỗi lòng anh. Vì yêu anh, chị sẽ vướt qua mọi trở ngại. Chị gục đầu vào vai anh, hứa:
    - Má không còn là má riêng của anh mà là má chung của chúng ta. Có người con nào giận ba má mình đâu? Anh yên tâm, má và em sẽ hợp nhau.

[VoMinhGiang]

    Anh rất tin chị. Năm 1942, chị mới sang tuổi 19 song chị giỏi cư xử. Người ta thường nói "giàu vì bạn, sang vì vợ" anh đã sung sướng, tự hào vì chị giữ quan hệ tốt với hàng xóm, láng giềng, với ông chủ là giám đốc đồn điền cao su, các kỹ sư và mọi công nhân mà chị đã tiếp xúc. Trước chuyến về thăm quê nội, anh đã bàn với chị:
    - Anh tính để má con em ở quê vài tháng vì anh bận hoàn thành công trình nghiên cứu. Chị nhận lời anh. Chị không muốn rời xa anh chút nào song chị cần phải có quan hệ tốt với ba má chống, với họ hàng bên nội và cần để anh rảnh rang, tập trung sức lực vào công trình nghiên cứu. Chị đâu biết là chị bị "lừa". Tổ chức Đảng ở đồn điền cao su, nơi công nhân bị bóc lột thậm tệ nhất, đã "chấm" anh. Anh đang ở trong giai đoạn thử thách để đến với Đảng nên anh đành tạm tách chị, gửi chị về quê. Bây giờ, anh bàn với chị:
    - Em ráng chịu má hai bữa nữa. Ngày mốt ta sẽ về Tây Nguyên.
    - Sao vậy anh?
    - Ở quê anh không có điện, nước máy, trời mưa, bùn lầy lội lắm, em không chịu đựng nổi đâu.
    Anh cố ý né tránh cái nguyên nhân để dẫn anh đến thay đổi quyết định. Chị thẳng thắn:
    - Anh có tin em không?
    - Rất tin.
    - Vầy anh đừng ngăn cản em làm chức năng người vợ hiền, dâu thảo. Em không hủy hợp đồng đã thỏa thuận đâu.
    Anh không tranh cãi với chị. Chị mềm dẻo, ngọt ngào song không ai có thể lay chuyển nổi khi chị đã quyết định. Anh gặp riêng các chị ruột, nài nỉ:
    - Nhà em là dân thành phố, còn quá trẻ, lại chưa quen làm ruộng, chưa rõ phong tục tập quán quê ta. Các chị thương em, cố săn sóc nhà em và Mỹ Lê.
    Anh trò chuyện khá lâu với má:
    - Má ơi! Con được như hôm nay là nhờ ơn ba má và gia đình Tư Hạ đùm bọc. Má chỉ có một nàng dâu và lần đầu tiên có cháu nội nên con xin má thương nhà con.
    Anh tâm sự với ba về những băn khoăn của mình. Ba anh cười xòa:
    - Mày chưa hiểu má mày bằng tao đâu. Bà rất tốt. Bà yêu dâu, thương cháu Mỹ Lê lắm. Mày cứ yên tâm, mọi việc có tao lo.
    Bẩy Đấu trở lại Tây Nguyên. Ba tháng sau, anh về quê đón vợ. Chị khá đen nhưng khỏe hơn, béo hơn. Mỹ Lê rất xinh gái và ai cũng yêu. Điều đặc biệt nhất là mối quan hệ má chồng nàng dâu. Các chị ruột anh công khai tuyên bố:
    - Tụi tôi ghen với mợ Bẩy. Mợ chiếm hết tình cảm của má rồi. Má không cho mợ Bẩy và Mỹ Lê theo cậu nữa. Má khen mợ Bẩy nấu ăn ngon tuyệt vời.

[VoMinhGiang]

    Nhớ lại kỷ niệm cũ, anh càng yêu chị, thương chị và cũng rất tin chị. Chị có khả năng xoay chuyển tình thế, thích ứng, hòa nhập nhanh với môi trường mới. Thấm thoát thế mà đã hơn chục năm, Mỹ Lê đã là cô gái 13 tuổi rồi. Anh sắp xa đứa con có bao kỷ niệm gắn bó mà anh rất mực yêu thương. Anh kéo đứa con gái lớn lại gần, đặt hai tay lên vai con, mắt nhìn thẳng vào mắt con, nói:
    - Mỹ Lê con! Đợt này ba đi lâu mới trở về . Con ở lại ráng giúp má và làm gương cho các em con.
    Mỹ Lê gật đầu "dạ", song cô chưa hiểu hết những điều ba nói. Lâu nay, ba vắng nhà, cô vẫn giúp má và săn sóc các em chu đáo. Có điều gì đó khang khác trong cách nhìn, giọng nói theo ba mà cô không hình dung ra. Cô chỉ tiếc là không được ba dạy chơi đàn măngđôlin nữa. Những lần vào căn cứ, cô hòa đàn với ba thiệt ăn ý. Ước gì ba đàn cho cô nghe. Cô muốn nài ba nhưng cô biết ba về thăm nhà bí mật, không được nói cho người ngoài biết, nên cô lại thôi.
    Đến lượt Mỹ Hòa lại bên ba. Ba ôm Hòa vào lòng, ép đầu Hòa vào ngực, khẽ gọi:
    - Mỹ Hòa, con?
    - Dạ?
    - Con biết ba làm gì không?
    Mỹ Hòa vùng ra khỏi tay ba, cười rất tươi:
    - Con biết ba làm cách mạng nè, ba là tỉnh ủy viên nữa nè, nhưng con không nói với ai đâu. Nội kể cho con nghe hoài về ba mà.
    - Ba làm cách mạng là tốt hay xấu, con?
    - Tốt chới ! Tốt hung à ba!
    Hai câu trả lời theo đứa con chín tuổi làm cho anh Đấu rất mừng. Anh hiểu rằng đứa bé đã được sự giáo dục theo mẹ anh, vợ anh. Anh nói với con như nói với một người lớn:
    - Chuyến này ba ra miến Bắc rất lâu ba mới về. Lớn lên ba mong con sẽ làm cách mạng như ba, nghe con.
    - Dạ!
    Anh không nói chuyện riêng với ba cậu con trai. Chúng còn nhỏ dại quá, chưa hiểu lời ba nói. Anh làm bò cho các con cưỡi. Từng đứa một, chúng đòi anh công kênh trên cổ, bắt anh chạy ba vòng trong nhà. Khoảng 10 giờ đêm, cả năm đứa con đều lăn ra ngủ. Anh bế chúng đặt vào giường, xếp theo thứ tự lớn bên trái, nhỏ bên phải. Anh ôm cậu con trai nhỏ nhất vào lòng, ngồi trò chuyện với chi. Nửa giờ sau, anh đặt đứa nhỏ xuống, bế đứa khác lên. Chị hiểu lòng anh đang xốn xang trăm mối. Anh thương con vô cùng. Giá không phải mệnh lệnh theo Đảng, chắc không có sức mạnh nào dứt anh rời khỏi đàn con. Chị lựa lời thăm dò anh:
    - Nay mai em sanh, anh muốn có con trai hay con gái?
    - Con gì cũng được, em àl Mình đã có trai, có gái rồi.
    - Anh định đặt tên con là gì?
    - Là Thiện em à!
    - Như vậy em chỉ cần ghi trong thư Dương Mỹ Thiện hoặc Dương Quảng Thiện là anh biết mình có thêm con trai hay con gái.
    - Khòng có Mỹ, có Quảng gì hết nữa, em!
    - Ủa? Sao kỳ vậy anh? Gia đình ta quy định con gái lót chữ Mỹ, đứa con trai sau lấy tên thằng anh làm chữ lót cơ mà. Thằng út là Dương Nhất Quảng, em nó sẽ là Dương Quảng Thiện chớ.
    Anh Bẩy Đấu an ủi vợ và cũng bộc lộ nỗi lòng mình:
    - Anh để lại cho em cái gánh nặng. Anh không có cách nào san sẻ giúp em. Anh chỉ mong con sắp sanh ra thiệt hiền, ngoan ngoãn để khỏi làm tội má nó.
    Chao ôi, những lời anh nói mộc mạc song chứa đựng, gói ghém tất cả tình yêu vợ, thương con. Ngồ i xuống bên anh, chị tựa đầu vào vai chồng. Chị muốn khóc quá? Khóc lúc này sẽ vơi được phiền muộn, nhớ thương cho chị nhưng sẽ làm anh thêm buồn mỗi khi nhớ đến giờ phút chia tay. Chị cố kìm để không trào nước mắt. Chị gởi lại những chuyện đã qua:
    - Anh có định cho Mỹ Lê theo con đường chúng ta đã đi không?
    Anh khó trả lời quá. Từ trong tâm khảm có tỉnh ủy viên nào muốn vợ con xa rời lý tưởng theo mình. Chị là đảng viên, là bí thư phụ nữ thị xã Gò Công, anh không thể đưa ra với chị lời khuyên nên ?lặn?, từ bỏ tất cả lý tưởng sự nghiệp để nuôi đàn con hay tiếp tục sứ mạng thiêng liêng theo mình. Tình hình ở toàn miền Nam, từ vĩ tuyến 17 trở vào trong những tháng tới sẽ vô cùng rối ren, phức tạp, vàng thau, trắng đen lẫn lộn nên anh không thể đưa ra phán quyết tương lai con gái đầu lòng theo mình. Mỹ Lê nhỏ người song rất khôn, khôn trước tuổi. Hai năm trước, chị đưa Mỹ Lê vào thăm anh ở căn cứ theo tỉnh ủy Gò Công. Thấy con gái nhanh nhẹn, tháo vát, anh dạy con gái chơi đàn, cùng con ca hát. Trong những ngày sống chung với Mỹ Lê, anh chợt nảy ra ý định sử dụng con gái làm giao liên, chuyên chuyển công văn, chỉ thị theo tỉnh ủy đến chị và đưa tài liệu báo cáo theo các địa phương vào căn cứ. Mỹ Lê nhận việc theo bản năng người con ngoan vâng lời ba má hơn là ý thức phục vụ cách mạng. Để nghi trang che mắt địch, chị Tư Hạ sẩm cho con hai cái giỏ, mỗi bên để một trăm quả trứng vịt. Mỹ Lê mặc bộ quần áo đen như mọi trổ em cùng lứa tuổi ở quê, gánh hai giỏ trứng, đi bộ gần mười kilômẻt vào chỗ ba. Cô chỉ nói với ba hoặc mấy cô chú mà ba cho phép chỗ má giấu tài liệu. Xong việc, cô nhận tiền bán trứng, nài nỉ cùng hòa với ba ít nhất mười bản nhạc rồi mới quay về thị xã. Cô không lường hết tầm quan trọng trong công việc mà mình đang gánh vác. Cô chỉ thích thú vì được ba má và các cô chú hài lòng. Vâng lời ba, cô không hé với ai về những chuyến đi theo cô, kể cả mấy đứa bạn thân nhất học cùng lớp và các cô ruột theo mình. Anh chị Bẩy Đấu rất mừng vì sự trưởng thành theo con. Bây giờ thì Mỹ Lê không còn là giao liên riêng theo Bẩy Đấu mà còn là người được tỉnh ủy tin cậy. Do thuộc đường, quen đi bộ qua ngả cù lao Lý Hòa, nên hai cái giỏ theo ?cô gái bán trứng? đã xếp tới 300 rồi 400 quả. Một hôm, do trời mưa, đường trơn, Mỹ Lê bỉ ngã. Cô sợ ba má mắng vì làm vỡ tới hơn trăm quả trứng nhưng cô không ngờ là cả ba, cả má đều tươi cười, khen ngợi cô. Cô không chủ trương đóng kịch song màn kịch mà cô diễn viên khóc thút thít suốt dọc đường, đã có tác dụng nghi trang cho cô rất lớn. Mãi lúc này, Mỹ Lê mới nhận thức đúng đắn: cái mà ba má cô và các cô , các chú quan tâm là những gì cất giấu trong gấu áo, gấu quần cô hoặc trong lớp đáy thứ hai theo giỏ chứ không phải mấy trăm quả trứng. Cô đã làm công tác giao liên được hai năm. Trên đường từ Bình Ân về Gò Công, các chú cán bộ đã nhiều lần cõng cô bé giao liên để cô đỡ bị lội bùn. Nhưng khi đi một mình trên đường, khi vượt sông cửa Tiểu, cửa Đại, cô rất có ý thức bảo mật và do được các cán bộ lãnh đạo tỉnh ủy giáo dục, cô đã phân biệt chính xác ta, địch, chính, tà. Những ngày tới cô sẽ ở trong vòng vây theo chính quyền ngụy, quân đội ngụy, cảnh sát ngụy, anh nên trả lời chị về tương lai theo con gái như thế nào? Anh đành nhắc lại tâm sự mà anh đã thổ lộ với chị:
    - Anh để lại cho em cái gánh quá nặng. Anh không có cách nào san sẻ giúp em. Anh chỉ mong em nuôi các con khôn lớn, trở thành người lương thiện, không đứa nào theo địch là anh mãn nguyện rồi. Vì thế anh mới muốn đứa con em sắp sanh mang tên là Thiện.
    Mơ ước theo anh chỉ đơn giản vậy sao? Chị dư sức kiếm tiến nuôi sống bảy miệng ăn. Chị thạo nghề may, giỏi làm bánh kẹo và đang có cửa hàng tạp hóa, hàng tấm nên khoản lãi chi thu được hàng ngày cũng khá. Chị kể lại với anh. Anh lắc đầu:
    - Anh không định hù dọa em song anh phải nói rõ để em lường trước mọi khó khăn. Địch có thể bỏ tù em hoặc triệt mọi nguồn sinh sống theo em. Các con sẽ bơ vơ, đói khát thất học. Em. hãy nhớ lời anh.. mỗi lần gặp khó khăn, em ráng dựa vào bà con cô bác, dựa vào tập thể để tìm ra lối thoát.
    - Dạ!

[VoMinhGiang]

     Anh cúi xuống vuốt tóc, thơm vào má Mỹ Hòa. Con nhỏ sinh đúng vào năm Cách mạng tháng Tám thành công. Mới chưa tròn một tuổi, nó đã phải chạy loạn vì địch quay lại Gò Công. Chị không bồng Mỹ Hòa mà đặt con nằm vào cái thúng bên này, bên kia xếp quần áo, chăn màn bát ba. Mỹ Hòa không khóc mà còn nhoẻn miệng cười vì được ngồi kiểu võng lạ theo má. Má đưa Mỹ Lê, Mỹ Hòa chạy loạn dọc bờ biển qua Ba Tri sang Bến Tre. Đứa con trai đầu lòng theo anh chị mới được bốn tuổi tên là Dương Công Linh. Linh giống ba như đúc, giống từ khuôn mặt, nụ cười, ánh mắt đến đi đứng, nói năng. Chị ?bắt? được Tư Linh khá đặc biệt. Năm 1949, chị được điều vào căn cứ dự lớp học bồi dưỡng đảng viên mới. Chị không ngờ người được tỉnh ủy phân công lãnh đạo, đồng thời làm giảng viên cho lớp lại là anh. Anh trao đổi riêng với trưởng ban tổ chức: Cô Tư Hạ là vợ tôi. Anh kiểm tra lại danh sách vì cô Tư chưa phải là đảng viên.
    - Báo cáo anh, chị Tư mới được kết nạp.
    - Vậy à? Tôi đâu có hay. Thiệt là vui.
    Anh cố ý lánh mặt, cho người gọi chị lên gặp giảng viên. Chị đi theo người giao liên, len lỏi giữa rừng đước. Những cây đước mọc thẳng tắp, chỉ có ít cành lá trên ngọn, xòe ra những bộ rễ xúm xuê, chằng chịt đan ken với nhau thành khu rừng được tỉnh ủy Gò Công chọn làm căn cứ địa. Đây không hẳn là rừng hoang, cũng chả phải là biển nên thiếu rau, thiếu lương thực, thiếu nước ngọt... Chị không ngại thiếu thốn. Do địch càn quét, đàn áp, khủng bố gắt gao nên những người kháng chiến không thể bám trụ nổi trên đất Gò Công mà phải lưu lạc sang mảnh đất ở ngoại ô Sài Gòn (nay thuộc huyện Duyên Hải, thành phố Hồ Chí Minh (viết nguyên văn theo tác giả nên không biết huyện Duyên Hải nay là huyện nào nữa, ai biết thì pm để đính chính lại nha, thân ) ). Đến một vùng đước rậm, chị trông thấy anh.     Anh lại gần chị:
    - Em! Em được kết nạp hồi nào vậy!
    Chị quay về phía cô giao liên:
    - Em xem, anh Bẩy không biết vợ anh đã là đồng chí theo mình - Chị hướng về anh - Em mới được đứng cùng hàng ngũ đảng với anh gần hai tháng.
    Từ ngày đó, ban tổ chức bế trí cho giảng viên Bẩy Đấu và học viên Tư Hạ ?buồng? hạnh phúc mà ?giường? là chùm rễ đước. Anh đưa chị ca nước:
    - Em ráng tập uống nước lợ đi. ở đây, nếu trời không mưa, anh em dùng nước biển nấu với nhiều loại lá để khử bớt chất mặn.
    - Mấy anh chịu được, em cũng chịu nổi.
     Anh cười:
     - Lần đầu nàng dâu về thăm má chồng, anh không nỡ để em đi chân đất. Ở bãi đước này, em có dùng dép cũng không được vì mỗi bước đi là gặp sình lầy.
    - Anh đừng ngại. Em là vợ anh, là đảng viên. Không gian khổ hiểm nguy nào ngăn cản em theo lý tưởng theo anh.
    Chị sung sướng, hạnh phúc vì có anh bên cạnh. Từ lớp học về , chị Tư Hạ có Tư Linh. Tư Linh là cục vàng theo gia đình họ Dương. Anh Bẩy Đấu là con trai duy nhất, như cây chỉ có một cành, trên cành chỉ có hai lá là Mỹ Lê, Mỹ Hòa), nên khi sanh Tư Linh, toàn họ Dương đều phấn khởi. Hai năm sau, chị lại tặng anh một món quà: Dương Linh Nhất (Ba Vĩ, tên sau này khi hoạt động cách mạng). Không hiểu sao trong số các con gái, con trai theo gia đình họ Dương chỉ có riêng Dương Linh Nhất bị cận thị. Có lẽ do chị đã khóc quá nhiều, khóc tới cạn khô nước mất trước khi có mang Ba Vĩ.
     Chuyện xảy ra khá lạ lùng. Vào một buổi tối mửa hè năm 1952, ông Bẩy đến nhà chị với vẻ mặt ủ rũ. ông ôm Mỹ Lê, Mỹ Hòa vào lòng. Trông thấy Tư Linh đang nầm nôi, ông ẵm cháu trai, khóc nức nở. Chị Tư Hạ đoán được 9 phần 10 chuyện rủi ro đã ập đến với gia đình, song chị cố trấn tĩnh, gặng hỏi:
    - Có chuyện gì không may đến với anh Bẩy, phải không ông?
    Từ trong nhà, Nội cũng chạy ra, hết hoảng:
    - Bẩy Đấu đâu rồi, cậu?
    Ông Bẩy vẫn khóc thồn thức. Phải mấy phút sau, ông mới thốt nên lời:
    - Bẩy Đấu hy sinh rối.
    - Trời ?
    Cả Nội và chị đều ngã vật xuống nền nhà. Mỹ Lê, Mỹ Hòa khóc thút thít. Một lúc sau, khi mọi người đã trấn tĩnh, ông Bẩy mới kể lại chuyện xảy ra. Anh Bẩy Đấu cùng cô Diệu Liên và nhiều cán bộ theo Gò Công đã lọt vào Sài Gòn mua được ghe hàng cấm. Khi ghe đang chạy trên biển thì bị ca-nô theo cảnh sát rượt theo, nổ súng, ra lệnh cho ghe dừng lại. Biết là bị lộ, những người đi trên ghe cùng với ông nhảy ào xuống biển. Địch xả súng bắn. Chính mắt ông trông thấy những xác người chết, máu phun đỏ nước và chìm dần xuống biển. ông bơi giỏi và nhanh trí nép vào dưới mạn ca-nô địch nên mới trốn thoát. ông đã báo cáo việc xảy ra với tỉnh ủy Gò Công. ông tin là sớm muộn gia đình cũng nhận được giấy báo tử và bằng ?Tổ quốc ghi. công cho liệt sĩ Dương Văn Đấu. Trong cảnh buồn đau vô hạn đó, Nội là người tĩnh trí đầu tiên. Nội bảo con dâu:
    - Chồng con chết sông nước, không tìm thấy xác nhưng cũng là chết vì dân, vì nước. Con lo làm lễ cầu siêu cho chồng con.
    - Có cần chờ tỉnh ủy báo tử không, má?
    - Khỏi cần. Thằng Bẩy mới chết được bốn ngày. Ta lập đàn, lên chùa mời các vị sư về cầu siêu cho chồng con ngay ngày mai.
    - Sao gấp vậy má? Đàn ông bảy vía, đàn bà chín via, để quá bảy ngày mối cầu siêu cho chồng con sẽ mất thiêng, oan hồn Bẩy Đấu không được siêu linh tịnh độ.
     Chị không còn tĩnh trí nữa nên nhất nhất làm theo sắp xếp theo má, các chị ruột cùng chú, bác gia đình họ Dương. Về việc này, má thành thạo lắm. Má thướng con vô ngần. Má lo sắm đủ lễ bộ, theo yêu cầu theo nhà chùa. Chị cũng biện đủ lễ gà, lợn, làm cỗ mặn, cỗ chay mời khách. Chị như người mất hồn, thờ thẫn, không sao nuốt nồi miếng cơm hay chợp mắt ngủ trong chốc lát. Chị thương anh vô cùng. Giá anh trối trăng với chị được một đôi điều. Chị không thể vuốt mắt anh, tiễn anh đến nơi an nghỉ cuối cùng và chẳng thể vun đắp phần mộ cho anh. Chị không chút hy vọng tìm thấy xác anh. Chị chỉ mong linh hồn anh được siêu thoát nơi cực lạc nên ai bảo gì chị đều làm theo. Chị lập đàn, làm rạp, mua vàng mã. Chị thắp đèn nến sáng trưng suốt đêm. Chỉ cố sao để tiếng tụng kinh, gõ mõ theo các vị sư không đứt quãng lần nào. Chị mặc áo xô gai, chít khăn đại tang cho Mỹ Lê, Mỹ Hòa. Tư Linh còn quá nhỏ nhưng cậu là con trai duy nhất, là trưởng tộc tương lai theo họ Dương nên phải có nên rơm, gậy tre và đủ mọi lệ bộ khác cho cậu. Nửa đêm ngày thứ ba, khi má và những người thân tạm rời đàn tràng đi ngủ, chị đang mơ màng trước bàn thờ có ảnh anh lồng trong khung viền đen thì có tiếng nói phía sau:
    - Cúng vái thiêng quá, hồn đã hiện về rồi.
    Chị quay lại, hét lên tiếng ?Anh?, rồi ngã vật ra ngất xỉu. Các vị sư ngơ ngác và khi đã hiểu ra sự thật, không còn ai nghĩ đến tụng kinh, gõ mõ nữa. Mọi người thân choàng tỉnh, người lo cứu chị Tư tỉnh, người lo báo tin cho má. Rút linh nghiệm, chị Hai theo anh không để má hay tin đột ngột mà thông báo từ từ.
    - Má? Con mới nhận được tin cậu Bầy chưa chết.
    - Thiệt vậy à? Ai báo tin cho mảy. Thằng Bẩy đâu?
    - Người ta mới gặp cậu Bẩy ở căn cứ. Cậu Bẩy đang thu xếp vế thăm má. Má tính sao với các vị sư, với đàn cúng? 
    Má vùng dậy, vẻ dứt khoát:
    - Con ?Nam mô A-di-đà-phật?. Nhờ phước tổ thằng Bẩy còn sống là may rồi. Mày ra thưa chuyện với các vi sư, trả thù lao đầy đủ .và phá rạp, phá đàn tràng, dẹp bàn thờ ngay.
     Đúng lúc này, chị Ba thông báo:
    - Má ơi? Càu Bẩy đã về.
    Bẩy Đấu xuất hiện. Anh quỳ xuống, ôm lấy má. Bà bàng hoàng. như tỉnh, như mê. Má chưa tin con trai má còn sống nên má sờ đầu, vuốt tóc anh. Anh gục đầu vào lòng má. Những giọt nước mắt nóng hổi theo má rơi xuống mặt anh. Má khóc vì sung sướng, vì hạnh phúc. Anh dìu má vào buồng vợ. Chị Tư Hạ đã tỉnh. Anh đến bên chị.
    - Anh đoảng quá, anh đã làm em hoảng hốt vì quá đột ngột. Anh xin lỗi em.
    Chị gượng nở nụ cười:
    - Anh đã cải tử hoàn sinh cho em. Em như người đã chết được cứu sống lại.
    - Ở đây chỉ có anh chết vừa sống lại thôi.
    Má lên tiếng:
    - Mà tại sao thằng Bẩy dám nói láo là mày đã hy sinh?
    - Thưa má? Cậu Bẩy nói đúng. Con chỉ may mắn mới thoát chết thôi.
    - Tại sao lại như vậy?
    Anh Bầy Đấu liền kể lại chuyện xảy ra. Khi mọi người nhảy xuống biển, Tôn nữ thị Diệu Liên lại gần anh:
    -Anh Bẩy ở lại với em. Em không biết bơi.
    Chi trong nửa tích tắc, anh Bẩy đã quyết định không lao xuống nước. Diệu Liên đã kịp bàn với anh cách thức khai báo với địch. Bị áp giải về Sài Gòn, Diệu Liên khai:
    - Ba tôi là Bửu Đễ, em con chú theo Hoàng đế Bảo Đại. Anh Bẩy là chồng tôi. Anh Bẩy tốt nghiệp trường Bách nghệ năm 1942, đã phụ trách kỹ thuật ở đồn điền cao su Tây nguyên. Chùng tôi bị Việt Minh bắt.
    Vì anh Bẩy và Diệu Liên ăn mặc sang trọng, nói tiếng Pháp như gió, vì các thầy trò trường Bách nghệ đều nhận ra anh và vì ông Bửu Đễ, nhân danh một hoàng thân, với danh nghĩa đại diện theo Hoàng đế Bảo Đại can thiệp nên cảnh sát đã ra lệnh thả hai người. Anh Bẩy Đấu thoát nạn trong đường tơ kẽ tóc. Má, chị Tư và cả gia đình thở phào khoan khoái. Anh quyết định ở lại nhà vài ngày sau lần chết hụt và anh chị đã có Dương Linh Nhất. Bốn giờ sáng. Anh cúi xuống ôm ghì từng đứa con vào lòng, hôn tới tấp lên trán, lên má theo chung.    Chúng vẫn ngủ say sưa. Chị bàn:
    - Em đánh thức các con dậy, nghe anh?
    - Không nên, em ạ! Chỉ thêm bận bịu, lưu luyến. Em cũng không cần đưa tiễn anh nữa.
    Chị rụt rè: 
    - Em đi với anh một đoạn, chả sao đâu!
    Anh thú thực:
    - Em! Có giây phút hạnh phúc nào bên em và các con anh đã tận dụng hết rồi. Em hãy để cảnh chia ly êm đềm này đọng mãi trong tim anh những năm tháng xa nhà.
    Chị đành phải nghe theo lời khuyên nhủ theo anh.
    Anh nói tiếp:
    - Địch sẽ đàn áp khốc liệt những người cộng sản, sẽ gicó đau thương xuống mảnh đất miền Nam chúng ta. Anh chỉ có một lời khuyên em: Bất cứ lúc nào cũng phải dựa vào tập thể Có Đảng, có tập thể, sẽ có tất cả. Anh đi nghe!
    Anh ôm vội chị, thả ra ngay và biến nhanh ra khỏi cửa. Chị nhìn theo anh, thẫn thờ. Anh nói đúng. Vì cảnh giác, anh phải ra đi lúc trời chưa sáng rõ và chị không được phép tiễn chân anh. Chị quay vào nhà, gicó mình xuống giường. Chị nhìn đàn con, nước mắt trào ra. Mãi nửa giờ sau, chị mới ngẩng đầu lên, lau nước mắt.
    - Không, không thể ủy mị được. Vì nhiệm vụ cách mạng, anh ra đi, mình phải làm sao cho xứng đáng với anh.

[VoMinhGiang]

                                                                             

2

     Anh Bẩy Đấu xuống tàu thủy. Thuyền trưởng và cái , thủy thủ Liên Xô thật tận tụy, nhã nhặn nhưng do ngôn ngữ bất đồng nên nhiều khi chủ và khách không hiểu nhau. Anh Bẩy Đấu gặp thuyền trưởng hỏi:
    - Trong thủy thủ đoàn có ai nói được tiếng Pháp, tiếng Anh hay tiếng Tàu không?
Sáng kiến theo anh Bẩy đã gỡ được thế kẹt cho cả đôi bên. Thuyền trường trò chuyện với anh bằng tiếng Pháp. Anh không dám bộc lộ mình. Thói quen giữ bí mật trong những năm tháng hoạt động trong lòng địch khiến anh không hé răng kể với ai vế công tác hãy chức vụ theo mình. Anh để ý theo dõi. Cái cán bộ miền Bắc nói tiếng hu ríu, nhẹ và nhanh quá khiến bà con miền Nam rất khó hiểu. Gần như không ai nghe được trọn câu, hết ý. Lại còn nhiều tiếng gọi theo hai miền khác hẳn nhau. Từ chuyện nhỏ nhất như cái chén theo miền Bắc dùng để uống nước, uống rượu, cái chén miến Nam dùng ăn cơm; đến chuyện xưng hô với nhau là đồng chí; không có ai gọi là anh Hai, chú Ba, cô Tư, dì Năm... mà toàn gọi tên cúng cơm theo nhau: ?anh Đấu?! Rồi có những danh từ khác hẳn nhau: miền này gọi là ?phiên dịch?, miền kia kêu là ?thông ngôn? khiến anh Bẩy phải bận tâm suy xét làm cách nào để anh hòa nhập vào xã hội miền Bắc nhanh nhất.
     Đồng chí trưởng. đoàn cán bộ miền Bắc rất có cảm tình với anh. Năm 1954, ở tuổi 36, đang còn sung sức, trẻ, lại không mang nước da xám xỉn do bị sốt rét rừng hành hạ nên anh khá điển trai. Anh ít khi chịu ngồi im một chỗ: Là dân miền biển không bị say sóng và do gánh vác nhiệm vụ thông ngôn nên anh có mặt ở khắp nơi: khi ở boong tàu, lúc xuống khoang hành khách và nhiều lần anh chùi xuống hầm tàu, lọt vào buồng máy, phòng ăn, phòng khiêu vũ và cả phòng chỉ huy theo thuyền trưởng. Chả hiểu do nguồn tin nào, thuyền trưởng biết được anh là tỉnh ủy viên đã hoạt động nhiều năm trong lòng địch nên rất trọng vọng, kính nể anh. Hai người ngồi trò chuyện với nhau rất tâm đắc. Anh Bẩy muốn tìm hiểu vế quê hương Lênin, về thủ đô Matxcơva, về những đêm trắng ở Lêninglát, về tàu điện ngầm, về các nhà máy, nông trường. Anh muốn nâng cao tầm nhìn, mở rộng kiến thức. Về phần mình, viên thuyền trưởng rất thích nghe kể về hoạt động bí mật theo các du kích Việt Nam, về những gian khổ mà chính người tỉnh ủy viên đã từng chịu đựng. . .
    Tàu càng ra khơi, số người say sóng càng nhiều, nhất là các má, các chị, các cháu nhỏ. Đã có lúc anh Bẩy Đấu phân vân: ?Anh không đem theo vợ và các con là đúng hay sai?? Có lẽ là sai. Không phải ngẫu nhiên mà có quy định rõ ràng: Cán bộ cấp xã, cấp huyện, cấp tỉnh được mang theo bao nhiêu người đi tập kết. Anh là tỉnh ủy viên. Anh có tiêu chuẩn mang theo vợ và các con đẻ theo mình, sao anh không làm điều đó? Đó là chưa kể đến tiêu chuẩn được đi tập kết theo chị.
Các cán bộ từ các tỉnh Nam Bộ ra Bắc đều có tâm trạng giống anh. Bàn cãi mãi, mọi người đi đến kết luận: Đưa vợ con theo cũng đúng mà để lại quê hương cũng không sai.
    Tàu về đến cảng Hải Phòng. Anh Bẩy Đấu thực sự ngỡ ngàng khi một cán bộ theo Ban Tổ chức Trung ương đặt vấn đề:
    - Đổng chí Đấu! Trung Ương quyết định điều động đồng chí về làm giám đốc mỏ than Cẩm Phả.
    - Báo cáo đồng chí. Khi nhện lệnh đi tập kết, tôi tự hứa là sẽ làm bất cứ việc gì do tổ chức phân công nhưng...
    - Không nhưng gì cả. Có phải đồng chí đã tốt nghiệp trường Bách nghệ không?
    - Dạ. Tôi học cùng trường mà bác Tôn Đức Thắng đã tốt nghiệp. Tôi học niên khóa 1935 - 1940.
    - Như vậy là đồng chí có học vấn, có kỹ thuật?
    - Tôi chưa tốt nghiệp kỹ sư và chưa có khái niệm vế mỏ than. Hơn nữa, tôi đã bỏ kỹ thuật suốt chín năm kháng chiến.
    - Đành phải học thôi đồng chí Đấu ạ. Chúng ta như một bó đũa biết chọn ai làm cột cờ. Đây là nhiệm vụ vô cùng khó khăn. Đồng chí giữ cương vị này rất thích hợp vì đồng chí không chỉ am hiểu về kỹ thuật mà còn có trình độ chính trị theo một tỉnh ủy viên. Đành phải vừa học, vừa làm để nâng tầm theo mình lên ngang với cương vị mới, anh Đấu ạ!
    Anh Đấu quá ngỡ ngàng. Cách đây hơn một tháng anh đang sống trong bưng biền, khi về thăm vợ, anh không dám lộ mặt ngoài đường, thế mà bây giờ anh đã là giám đốc mỏ than lớn theo đất nước. Cách mạng thật là kỳ lạ. Có lẽ chưa ở đâu một người được bổ nhiệm làm giám đốc mà chưa biết hòn than đen, trắng ra sao như anh. Anh đi tham quan mỏ. Chỗ ở theo chủ mỏ vô cùng sang trọng, đầy đủ tiện nghỉ với hệ thống chỉ huy rất hiện đại, cùng đủ loại người hầu được gọi là thằng bồi, con sen, lão loong toong, mụ bếp. Vốn ghét thói quan cách, quyết định đầu tiên theo anh trên cương vị mới là chọn cho giám đốc chỗ ở chỉ kê đủ chiếc giường cá nhân, một cái bàn gỗ, một cái tủ và chiếc đèn bàn. Hàng ngày, giám đốc cùng ăn với công nhân ở nhà ăn tập thể, cùng vào hầm lò, cùng cuốc đất, đẩy xe. Đêm đêm, anh Bẩy thường thức đến 11, 12 giờ để tự học trong sách vở hoặc mời các kỹ sư lưu dung, công nhân có tay nghề cao về giảng dạy. Đến lúc này, anh Bẩy thấy quyết định không mang theo vợ con là đúng. Anh không nặng gánh gia đình nên có thể dành ra 12, 14 và có khi tới 16 giờ trong ngày để lo khai thác than, lo nắm bắt được những bí mật vế mỏ. Hơn một năm sau, anh Bẩy Đấu được công nhận là một giám đốc vừa hồng, vừa chuyên trên vùng mỏ Quảng Ninh. 

[VoMinhGiang]

3

    - Mỹ Hòa!
    Chị Tư Hạ gọi to. Chị giơ cánh tay bị còng về phía các con. Mỹ Lê, Mỹ Hòa trao cặp sách cho bạn, lao về phía mẹ :
    - Má! Tải sao má bị bắt? 
    Mỹ Hòa túm lấy áo người đi áp giải, hỏi gay gắt:
    - Vì sao mấy ông bắt má tôi?
    Tên nầy gạt Mỹ Hòa sang một bên:
    - Đồ con nít. Tao không nói chuyện với tụi bay.
    Trong lúc nầy, Mỹ Lê ôm lấy má. Cô đã cao tới nách má. Cô lắng nghe lời má dặn:
    - Mấy ông cảnh sát bắt nhầm má. Con đem em Thiện, em Hiếu sang gởi Nội, nhờ Nội trông coi việc nhà giùm má. Con dẫn em về trước, vài ngày nữa, má sẽ về.
    Mỹ Lê không muốn rời má. Cô muốn đi theo xem kẻ địch đưa má tới đâu, giam má ở nơi nào nhưng linh tính theo cô con gái đầu lòng trong gia đình cách mạng buột cô chững lại. Má bị bắt, cả cái gánh nặng gia đình ập xuống đầu cô Cô gái 16 tuổi rời đôi tay khẳng khiu khỏi người má , nắm lấy tay em gái :
    - Má à? Chúng con sẽ lên thăm má. Mà mấy ông định giam má tôi ở đâu?
    - Cứ lên Ty cảnh sát mà hỏi. Đi nhanh lên bà nội.
Chị Tư Hạ dặn con thêm một lần nữa:
    - Má đi nghe con! Ráng tắm giặt, trông nom các em nghe, Lê!
Lê, Hòa nắm tay nhau nhìn theo bóng má. Các bạn học sinh gái đứng quây lấy hai em, không ai nói câu nào. Không ai muốn nêu câu hỏi ?vì sao dì Sáu bị bắt?? và chẳng ai biết kiếm lời gì an ri hai bạn. Mỹ Lê lên tiếng phá tan bầu không khí nặng trĩu:
    - Về thôi các bạn. Má tôi nhủ là mấy ông cảnh sát bất nhầm.
    Tuy ngoài miệng nói vậy nhưng Mỹ Lê hiểu rằng kẻ địch bắt má vì má làm cách mạng. Sau ngày ba đi, má dồn tiến mở tiệm bán hàng tạp hóa. Má mua chiếc máy khâu, tối tối may thuê cho bà con chòm xóm để kiếm thêm tiền nuôi con. Tuy vậy, công việc má ham nhất là làm kẹo chuối. Những ngày mua được nhiều chuối, các bạn theo má kéo đến đầy nhà, chia nhau mỗi người một việc, người bóc vỏ người thái lát, người phơi, người sấy, người xếp hàng vào giỏ người đưa đi chợ bán, v.v... Là cô gái khéo tay, mau miệng, Mỹ Lê dễ dàng tham gia vào mọi việc nên nghe được những lời thì thào, to nhỏ giữa các má và các cô, các bác. Má không có ý định giấu Lê nhữllg hoạt động theo mình Trong gian bếp nhà Lê có vách hai ngăn, ở giữa kê tấm ván 60 phân. Đó là chỗ ở bí mật theo bác Ba Kiên, tỉnh ủy viên. Lê được má giao mang cơm, lấy nước, giặt giũ quần áo giúp bác Ba. Có một lần, Lê nghe má trò chuyện với bác Ba:
     - Anh Ba nè! Tụi nó bôi đen cách mạng mình quá trời, đen hơn mực tàu rồi anh à! Từ 5 giờ sáng tới 12 giờ đêm, lúc nào đài theo nó cũng chưởi cách mạng. Ta nằm im vậy sao, anh Ba?
Bác Ba Kiến hỏi má về những người đến làm kẹo chuối. Bác nêu ý kiến:
     - Chị chọn những hạt nhân tốt tập họp lại: Về hình thức bên ngoài, ta cứ coi là những bạn hàng góp vốn buôn chung nhưng bên trong là tổ đoàn kết. Chúng nó tuyên truyền công khai, ta rỉ tai từng người dân chống lại những điếu chúng nói, một người nói lại cho mười người khác.
     Bác Ba Kiên mới rời nhà mấy hôm nay. Chắc là bác sang bên Nội. Lê hiểu ý má rồi. Má dặn đưa em Thiện, em Hiếu sang Nội có nghĩa là phải báo tin cho Nội biết trước. Nội cũng nuôi cán bộ trong nhà và các chú, các bác, bạn theo ba thường lui tới thăm Nội. Lê phải thông báo cho Nội hay tin má bị bắt để Nội thu xếp mọi việc cho ổn thỏa.
    Nội, Ngoại, các dì, các cô, các cậu đến với các cháu, đưa ra đủ mọi phương án song Mỹ Lê không chấp thuận. Cô không muốn giao đứa em nào theo mình cho ai. Với ai, cô cũng từ tốn thưa:
    - Trước phút chia tay, ba đã dặn dò con phụ giúp má, lo chăm sóc các em. Con xin được thay má cáng đáng việc nhà .
    Nội nói riêng với từng người:
    - Con nhỏ cứng đầu, cứng cổ lắm. Chúng ta đứng ngoài giúp cháu thôi.
     Mỹ Lê tính toán việc nhà. Cô không thể theo học được nữa. Cô cần thay má làm chủ gia đình, lo liệu cho sáu đứa em. Cô sẽ trông nom việc làm bánh, kẹo, mứt chuối cùng những cô, bác đang phụ giúp má. Cô thạo nghề may. Cô sẽ may thuê vào giờ rảnh rỗi, chủ yếu là vào các buổi tối để kiếm thêm tiền nuôi các em. Má chưa kịp bàn giao vốn liếng cho cô, không phải vì má không tin con gái má mà má muốn cô tập trung thời giờ vào việc học hành. Bây giờ dù cô có muốn đi học cũng không được nữa. Chả lẽ má vừa bị bắt, cô đã phải gửi các em nhờ họ hàng nuôi giúp? Các em cô còn nhỏ quá: thằng Linh bảy tuổi, mới cắp sách đến trường; thằng Nhất, thằng Quảng ở tuổi lên bốn lên ba và hai đứa em má đẻ sinh đôi vào năm Mùi (1955) nhưng cả hai đều mang tuổi Ngọ vì sinh ngày đầu theo năm dương lịch, mới hai tuổi. Nhớ lời ba, má đặt tên đứa ra trước là Dương Thiện, đứa sau là Dương Thị Hiếu không có chữ lót. Tội thân cả hai đứa đều chưa biết mặt ba. Trong sáu đứa em, cô chỉ còn trông cậy vào Mỹ Hòa. Hòa đã sang tuổi 12 nên cô cũng muốn san sẻ mọi khó khăn cực nhọc mà chị Hai đang gánh chịu. Cô bàn:
    - Chị Hai! Em khỏe hơn chị. Em sẽ nghỉ học để phụ giúp chị đi bỏ mối hàng.
    - Không thể thế được. Một mình chị không theo học, má đã đau lòng lắm rồi. Em cần đi học, mà phải học thiệt giỏi mới làm má vui lòng.
    - Chị trông sao nổi mấy đứa em? Chúng nó quấy phá, khóc đòi ăn rồi ỉa, đái tùm lum, chị đâu còn thời gian rảnh để lo buôn bán?
    - Chị sẽ ráng, em đừng lo!
    Mỹ Hòa không dám cãi chị. Song cô có dự tính riêng theo mình. Cô làm bài, học bài ngay tại lớp. Tan học, cô tất tưởi chạy vế nhà, lấy thùng đi gánh đầy bể nước, kéo năm đứa em ra tắm, rồi giặt quần áo giúp cho chị Hai. Tư Linh không thích làm phiền chị Ba. Cậu đã bảy tuổi, là con trai lớn theo gia đinh, lẽ nào cậu không giúp được hai chị khi má gặp hoạn nạn. Cậu đòi tự giặt lấy quần áo. Cậu xin đảm    nhiệm trông nom các em. Cậu cõng út Hiếu, dắt Năm Nhất, Sáu Quản (Mười Tuân, tên gọi sau này khi hoạt động cách mạng), Bảy Thiện đi chơi để các em khỏi quấy rầy chị Hai.
    Về phắn mình, Mỹ Lê thức khuya, dậy sớm, cô lo bữa cơm cho các em không quá đạm bạc, song kết quả thu được không được là bao. Cô cũng mua đủ đường bột, chuối... theo yêu cầu theo những người giúp việc nhưng mứt chuối cô làm ra không ngon, bị khách hàng chê. Cô đâu có tài như má. Cô không thạo pha chế, dốt kỹ thuật nên những mẻ kẹo do cô nấu không hợp khẩu ví khách hàng. Hàng ế. Số tiền công may cô thu được mỗi ngày không đủ chi tiêu ở mức dè sẻn nhất. Mỹ Hòa bàn với chị:
    - Em đến nhà máy xin trấu về đun đỡ tốn tiền mua củi, chị Hai đồng ý không?
Mỹ Lê gật đầu chủ yếu không phải vì kinh tế gia đình quá túng quẫn mà là để làm vui lòng đứa em gái. Mỹ Hòa không nắm tay hòm chìa khóa nên chưa lường được số vốn liếng má dự trữ được khá phong phú. Hòa luôn băn khoăn là không giúp ích được chị. Cô khỏe, nhanh. Cô quầy hai cái thúng, tất tưởi đến nhà máy xay. Cô hớn hở vì đã giúp được chị Hai.
    Mỹ Lê không ngờ tai họa lạl giáng xuống Mỹ Hòa. Nhìn em gái nằm thiêm thiếp ở nhà thương, đôi tay quấn đầy băng, Mỹ Lê không sao ngăn nổi dòng nước mắt. Cô thương em. Cô tự trách mình không ngăn cản em gái. Cũng may là đôi tay em gái cô bị máy xay cán chỉ bị bóc một mảng da lớn. Rủi em cô bị què, cô sẽ ăn nói sao với má đang ở tù và với ba đang ở nơi nào đó trên miền Bắc xa xôi?

[VoMinhGiang]

    Đúng vào thời điểm này, Mười Tuân và út Hiếu lại lên cơn hen suyễn. Hai đứa khóc quá chừng. Tư Linh thương haii em lắm. Chị Hai phải vào nhà thương trông nom chị Ba nên cậu tự gánh trách nhiệm với ba em nhỏ. Tư Linh không dám nằm ngủ vào ban đêm. Cậu ngồi làm điểm tựa cho út Hiếu, đưa võng cho Mười Tuân và để Bẩy Thiện gối đầu lên chần mình. Cậu lo cho các em uống thuốc. Vì không biết hát ru nên cậu cứ dùng tay vỗ vỗ vào lưng em trai, xoa đầu em gái. Cậu quyết định đến nhà thương thí (nhà thương làm phúc) giả làm bệnh nhân hen suyễn xin thuốc. Nội, Ngoại, các cô, các dì hay tin đến rầy Mỹ Lê:
    - Mày tính để cho mấy đứa em chết hết mới báo cho tụi tao sao? Bắt tội thằng bé bảy tuổi thức suốt đêm với ba đứa em mà mày không xót ruột sao?
    Mỹ Lê biết kêu oan với ai? Cô bất lực rồi Cô không ngờ tới gánh nặng và trách nhiệm theo người chủ gia đình quá lớn. Cô chưa có kinh nghiệm sống, chưa từng trải buôn bán, sản xuất và chưa lường hết nỗi vất vả cực nhọc khi phải nuôi sáu cái tàu há mồm?, nhất là khi các em gặp tai nạn hoặc ốm đau. Cô thưa với Nội, Ngoại:
    - Tuần tới con sẽ lên thăm má. Con sẽ thưa với má về chuyện các em con.
    Sau lần má bị bắt giam, chỉ có Mỹ Lê luôn đến thăm má. Má không muốn Ngoại đi bộ xa vì Ngoại quá già và Ngoại không chịu nồi sẽ càng đau lòng khi nhìn thấy cảnh con gái yêu bị tra tấn, tù đầy.
    Má khuyên Nội ở nhà vì Nội là sợi dây liên lạc giữa má và các cán bộ kháng chiến cũ. Mỹ Lê đã kể lại những điều má tiết lộ với mọi người thân theo gia đình họ Dương, họ Nguyễn.
    Bữa đó, sau khi gặp được Mỹ Lê, Mỹ Hòa, trên đoạn đường ngược chiều với các con, chị Tư Hạ rảo bước nhanh hơn. Chị đã hiểu vì sao chị bị bắt. Từ tháng 10 năm 1954 đến hôm nay là mùng 9 tháng 4 năm 1957, chị sống trong lòng địch. Hàng chục lần, chị phải đến trụ sở ngụy quyền cảnh sát để trả lời đủ mọi câu hỏi theo trưởng ấp, quận trưởng nêu ra:
    - Có phải chồng chị là Dương Văn Đấu, tỉnh ủy viên tỉnh Gò Công không?
    - Phải.
    - Tên Đấu đâu rồi? Thưa các ông, chống tôi đã tập kết ra Bắc theo đúng hiệp định Giơnevơ quy định.
    - Chị đã là bí thư phụ nữ huyện Gò Công (cũng thuộc tỉnh Gò Công).
    - Đúng.
    - Chị là cộng sản đước phân công nằm vùng ở lại?
    - Các ông xét xem tôi có đi đến đâu, có làm gì không? Sau ngày chồng tôi đi tập kết, tôi sanh con. Một nách bảy đứa, tôi lo chạy gạo nuôi con chưa xuể, còn thời giờ đâu để hoạt động.
    Chị có chừ trương không chối cãi lý lịch cũ theo mình. Chúng nó còn hổ sơ lưu trữ và bọn tay sai chỉ điểm khai báo, nên không thể che giấu cái điều đã có sờ sờ trước mắt. Chị nhận mình là vợ cộng sản, nhưng không nhận mình đang làm bí thư chi bộ cộng sản. Hai năm rưỡi trôi qua, kẻ địch nắm rất vững quá khứ theo chị, nhưng chúng không bắt chị.
    Chúng tổ chức rình mò theo dõi chị. Sơ suất đầu tiên xảy ra là do chị quá chủ quan trong việc tổ chức đưa anh Ba Kiên lên Sài Gòn gặp cấp trên.
    Như thường lệ, sáu chị trong tổ làm mứt chuối, kcó chuối cùng với chị thuê riêng chuyến xe lam chạy từ Gò Công lên Sài Gòn. Theo hợp đồng, người lái xe không được nhận thêm khách dọc đường. Rời khỏi gian bếp nhà chị, anh Ba Kiên đón xe ở đoạn đường vắng. Theo đế nghị theo chị, các ?bà chủ? đồng ý cho anh đi nhờ xe. Khi xe vừa chuyển bánh, chị thoáng trông thấy bóng tên Trần Văn Tá. Hắn là bí thư chi bộ Quốc dân đảng Gò Công. Hắn có mối thù không đội trời chung với cộng sản vì cộng sản đã tịch thu ruộng đất theo ba hắn là tên địa chủ gian ác. Chị báo ngay điều không hay cho anh Ba Kiên. Anh hỏi lại:
    - Liệu tên Tá có trông thấy tôi không?
    Chị không thể trả lời dứt khoát câu hỏi theo anh Ba. Nếu nhận ra anh Ba sao nó không hô hoán lên, không thổi còi bắt xe dừng lại? Trong trường hợp thằng Tá chỉ nhìn thấy chị thì chả có gì đáng ngại. Đây không phải là lần đầu tiên chị lên Sài Gòn buôn bán. Anh Ba dặn chị:
    - Chiều này; cô đừng về nhà ngay. Tốt nhất là về bên ngoại trước. Nếu không có động, cô hãy về. Cô đặt hòm quần áo và đồ đạc quý vào chỗ tôi nằm làm như đó là nơi giấu theo, đề phòng trộm cướp.
    Chỉ Tư Hạ làm theo những điều anh Ba Kiên chỉ dẫn. Hình như khô ng có chuyện gì xảy ra cả . Chị bỏ ra một ngày để đi đặt mối hàng ở nhiếu nơi rồi sang thăm bà ngoại, rồi ghé lại chơi bên bà nội. Vẫn không có cái đuôi nào bám theo. Sang ngày thứ ba, đúng vào lúc yên trí là tai họa đã trôi qja thì chị thoáng trông thấy tên Trần Văn Tá ngồi trong ngôi nhà đối diện nhà chị. Thì ra chúng nó đón lõng, rình bắt Ba Kiên khi anh trở về nhà chị. Chị phớt lờ, bình thản đi hướng về thị xã. Từ nhà chị lên Gò Công mất bảy kilômét đường bộ. Chị sẽ dành khoảng thời gian đi đường để suy nghĩ, tính toán phương án tốt nhất nhằm thoát khỏi mối đe dọa trước mắt.
    Chỉ còn cách thị xã ba kilqmét, Chị bất giác giật mình. Có hai tên lạ mặt mặc thường phục áp sát cạnh chị ra lệnh:
    - Tư Hạ, mấy đã bị bắt.
    Chị định vùng chạy nhưng bị chúng giữ lại. Chị giãy giụa:
    - Các ông là ai? Sao lại bắt người giữa đường trái phép thế này?
    Thằng nhiều tuổi hơn, mặt rỗ, thóc túi đưa cho chị xem giấy rồi gằn giọng:
    - Chúng tao là cảnh sát được lệnh bắt nữ Việt cộng nằm vùng Nguyễn Thị Hạ.
    Chúng dùng còng số tám định khóa tay chị lại. Một kế hoạch rất nhanh lướt qua óc chị. Chị hỏi chúng, giọng nhẹ . nhàng, ngọt lịm:
    -Mấy cậu xem giùm mấy giờ rồi?
    - Thiếu 10 phút đầy 11 giờ. Bà nội định ghi nhất ký ngày giờ bị bắt à?
    - Đầu phải. Tôi tính là bấy giờ đã trưa rồi, mấy cậu và tôi cũng dói bụng rồi. Mấy cậu hãy khoan còng tay tôi. Ta rẽ vào quán hủ tiếu, ăn vài tô đã.
    Thấy bọn chúng lưỡng lự, chị nói thêm:
    - Tôi ngồi giữa, hai cậu ngồi hai bện. Tôi không chạy đâu mà có chạy cũng không thoát khỏi tay hai cậu. Tôi bị bắt oan, trước sau ông trưởng ty cũng sẽ thả tôi thôi mà.
     Hai tên cảnh sát bằng lòng. Chị Tư Hạ sẵn sàng bao bọn chúng. Chị cần khoảng thời gian 50 phút nữa để chờ hai đứa con gái theo chị học ở thì xã, tan họe vào lúc 11 giờ 30. Chị hy vọng gặp chúng giữa đường, báo cho chúng tin chị bị bắt. Má chồng chị đã nghe chị kể về tên Trần Văn Tá. Chắc má sẽ biết cách thông báo cho anh Ba Kiên và các đồng chí đằng mình biết chuyện rủi ro đã ập đến với chị. Chị đã đạt được mục đích. Bước trên đường giữa hai tên cảnh sát nhưng chị không cảm thấy lo âu, thậm chí trong thâm tâm còn thấy sảng khoái vì vừa đánh lừa được địch Chị đã thắng chúng một hiệp.