Binh đoàn mang tên một dòng sông

[phonglan]

Câu chuyện tưởng chỉ nói đùa cho vui đời lính thôi ai ngờ năm sau quả nhiên thành sự thật.

Hồi đó, lính tiểu đoàn 1 toàn là lính cậu Hà Nội, phá như quỷ. Một lần tụi nó ăn cắp thuốc nổ ra sông đánh cá, một cậu bị tai nạn bay mất một bàn tay. Sư đoàn lập tức triệu tiểu đoàn trưởng Đề lên để làm kiểm điểm. Ai cũng nghĩ phen này ông Đề ra tóp. Đề lên nhà khách của sư đoàn nằm đã hai ngày chẳng thấy ai ngó ngàng gì đến đã sốt ruột, lại điên tiết lên, Đề quyết định xộc thẳng vào nhà sư trưởng.

Ra sao thì ra, cho xong đi chứ. Cái án cứ cù cưa như dao cùn cứa cổ thế này, chịu sao nổi. Anh tới phòng riêng của sư trưởng vào lúc bảy giờ tối, đinh ninh giờ này chắc cụ Kiệt đang ngồi xem ti vi, có thể gặp được. Ai ngờ... khi anh vừa xộc vào nhà thì thấy một cô gái đẹp như tiên sa đang ngồi hí hoáy vẽ chim vẽ cò gì đó trên cái bàn làm việc của sư trưởng. "Này? Sư đoàn đổi mới thật? Có công vụ nữ từ bao giờ thế này?" Nghĩ vậy, anh liền hắng giọng rồi hỏi: "Này đồng chí lính mới? Thủ trưởng đâu rồi?". "Dạ... cháu ... cháu không"... cô gái lí nhí đáp, có vẻ hơi hoảng trước sự xuất hiện đột ngột của một anh chàng to cao lừng lững như một ông hộ pháp.
- Này, xưng hô cho đúng điều lệnh nhé!. Quân đội chính quy hiện đại, không có chú cháu gì hết nhé.
- Dạ... nhưng cháu ... cháu là ... cháu...
- Cháu? Cháu cái gì. Tôi hỏi sư đoàn trưởng có nhà không?
- Dạ ... không... cháu ...
- Lại cháu! Ấm ớ hội tề. Cụ Kiệt nghiêm khắc lắm kia mà. Thì ra bố già này chỉ nghiêm với cánh con trai chúng tôi thôi, phải không? Còn với các nữ quân nhân, xem chừng cụ cũng uyển chuyển lắm, hả?
 - Ai cho phép cậu phê bình thủ trưởng, hả.

Một giọng trầm vang lên ở phía sau khiến anh giật bắn người. Không dám quay lại, anh đập gót đứng nghiêm, báo cáo sư trưởng đại úy Nguyễn Xuân Đề, tiểu đoàn trưởng xin phép được gặp sư đoàn trưởng mười phút.

Cô "nữ quân nhân" nhìn thấy sự thay đổi bộ dạng quá đột ngột của anh liền phá lên cười. Tiếng cười của cô thật giòn và trong trẻo khiến anh vô cùng lúng túng.

Sư đoàn trưởng tiến lên vài bước, đứng ngắm cái dáng cứng ngắc của anh và cũng phá lên cười ha hả rồi ôn tồn bảo: "Thôi nào? Ngoài giờ. Tớ đang mặc thường phục đây mà. Ngồi xuống đấy đi". Rồi ông quay sang cô "nữ quân nhân" vẫn đang che miệng cười khúc khích. "Tuyết, đi pha trà cho bố đi con". Anh tiểu đoàn trưởng bỗng kêu "a" lên một tiếng, rồi bất động. Sư trưởng Kiệt nháy mắt hỏi: "Sao? Cậu ngạc nhiên hả? Con gái tớ đấy mà".

Mặc dù bất ngờ, nhưng Đề đầu óc nghe chừng vẫn tỉnh táo, và máu "quậy" trong anh đã kịp trỗi dậy.
- Trời ơi! Nhưng đã có bao giờ bố nói con gái bố xinh đẹp thế này đâu cơ chứ?
Sư đoàn trưởng Kiệt lại bật cười lớn:
- Thế nào? Cậu đã hối hận rồi phải không?
- Về chuyện gì cơ ạ ? Việc mấy đứa đánh cá bị bay tay thì tôi đã viết kiểm điểm đưa cho phòng tham mưu rồi. Ngồi chờ đã hai ngày nay, tôi sốt ruột quá nên mới bò vào đây. Thủ trưởng định kỷ luật tôi thế  nào thì làm liền đi cho rồi. Chờ đợi, căng thẳng, tôi phát rồ lên mất.
- Về việc đó sáng mai tôi và tham mưu trưởng sư đoàn sẽ làm việc với cậu. Kỷ luật là dĩ nhiên rồi.Quyết định phong quân hàm thiếu tá của cậu đã có rồi, nhưng... trước mắt phải treo lại cái đã. Vừa rồi,mình hỏi cậu có hối hận nhưng là hỏi về việc khác kia - Ông khẽ nháy mắt hất hàm về phía con gái đang loay hoay bên ấm trà - Tôi đã cho cậu cơ hội, nhưng cậu đã để lỡ mất rồi ...
- Lỡ rồi à? Anh tiểu đoàn trưởng ngơ ngẩn hỏi lại.
- Là tớ đoán thế. Ai mà biết được - ông lại nháy mắt thêm một lần nữa.
- Cái đó thì... thủ trưởng phải biết chứ ạ?
- Có giời biết? Về việc này tớ không có quyền can thiệp.
- Trời ơi! Một việc tày đình như thế... thủ trưởng cứ là phải quyết ngay!
- Cậu này láu cá thật! Thế tại sao khi tớ gợi ý, cậu lại sợ rằng tớ có thêm một vai nữa để trị cậu.
Đề nhăn nhó cười:
- Nhưng... nếu ... nếu tôi biết... mẫu mã thế này thì... chết tôi cũng chịu.
Cô con gái yêu của sư trưởng bỗng lên tiếng.
- Bố và chú xơi nước đi ạ. H ai cụ ... nói chuyện gì mà nghe bí hiểm thế ạ?
- À... - Ông bố cười xòa - là cái chuyện... cái con bò ở dưới tiểu đoàn 1 ấy mà! Này con, anh này là thủ trưởng của cậu Toán con dì Hà đấy.
- Thế ạ - Mắt cô bỗng sáng lên. - Toán nó ở gần đây không ạ?
- Gần thôi - Ông sư đoàn trưởng lại nháy mắt với Đề - Ngày mai, bố sẽ cho con đi cùng với anh tiểu đoàn trưởng này xuống đơn vị thăm nó. Con đi chứ?
- Dạ ...- Thế thì may quá. Có một lô thư của bạn nó gửi cho nó đấy bố ạ. Dì Hà cũng gửi quà cho nó nữa. Thưa chú ... Toán nó có khỏe không ạ?
- Ờ khỏe!Cậu ấy chơi đàn ghi ta hay lắm phải không?
- Dạ ... phải đấy ạ. Nhưng... phải cái nó hay nghịch ngợm nữa.
- Đúng... hay nghịch. Nhưng may mà vừa rồi nó không dính vào cái vụ đánh cá đấy. Thưa thủ trưởng, Toán nó là người nhà ... mình... sao thủ trưởng không để nó ở trên sư bộ cho đỡ.
- Cái cậu này... láu cá thật - Ông Kiệt bỗng mỉm cười - Nếu nó ở trên này thì cậu còn khuya mới có được cơ hội. Nói rồi ông vỗ vai anh cười.

Đề chợt hiểu ra cũng phá lên cười. Dĩ nhiên cô con gái của sư trưởng cũng không biết vì sao mà họ cười vui vẻ đến thế.

[phonglan]

Hôm sau, Đề nhận cái "án" kỷ luật một cách "ngon lành". Quả đắng ấy sở dĩ dễ nuốt vì anh cũng chỉ còn nghĩ đến việc chiều nay sẽ được cùng Tuyết về đơn vị. Anh đã quyết rồi, chết thì chết, lần này anh cũng liều.

Cuối năm ấy Đề trở thành con rể sư đoàn trưởng. Nhưng có lẽ số anh không được làm rể ông lớn nên vừa cưới chồng cho con gái xong thì ông Kiệt nhận quyết định về nghỉ hưu. Nhà ông ở ngoại thành Hà Nội, có nghề trồng hoa ươm cây cảnh nên ông về hưu nhưng vẫn sống rất thanh thản, phong lưu. Chỉ hiềm vì ông có mỗi một cô con gái nên Đề phải chấp nhận để vợ sống với bố mẹ. Kể ra như thế cũng là điều may cho anh, vì gia đình anh đông anh em, mỗi người đã mỗi phần, bố mẹ anh cũng đã qua đời cả rồi: nếu có đưa vợ về quê thì cũng lại phải bắt đầu từ hai bàn tay trắng.

Trước khi bước vào cuộc diễn tập này, anh nhận được điện của ông Kiệt báo tin vợ anh vừa sinh con trai. Lính trung đoàn 6 nói, ông Đề chậm mà chắc, rồi lại nói anh là "bìm bịp bắt gà cả bu”. Mặc kệ chúng nó. Nói gì thì nói anh đang là người hạnh phúc nhất trung đoàn.

Hãn cua một vòng rất điệu nghệ rồi đỗ xịch trước tấm biển "A! Đây rồi ... " từ trên xe lần lượt chui ra hơn chục chàng sĩ quan, anh nào anh nấy đều đỏ quạch vì bụi đường. Trung đoàn trưởng Thịnh ngạc nhiên hỏi Đề:
- Quái? Sao mà nhét được lắm người thế nhỉ? Những mười hai thằng. Ông chủ quán này hôm nay phát tài rồi!
- Này... - Đề ghé vào tai Thịnh nói lào phào – Liệu mà gọi nhé. Tôi không có tiền thật đấy.
- Nhưng cậu vẫn còn con Senkô chém cạnh đó thôi. Ăn hết cái ấy là mệt!
- Anh đừng có đùa! Đó là quà tặng của cô Tuyết đấy đem cắm quán thì tôi toi đời!

Cả bọn ào ào kéo vào nhà hàng. Một bà sồn sồn và một cô gái quãng hai chục tuổi, không xinh nhưng giòn và có duyên đon đả chạy ra.
- Chào các chú! Mời các chú vào phòng trong này.
Cô gái hối hả dọn bàn rồi bê ra một thau nước.
- Mời các chú rửa mặt mũi chân tay.
Cánh lính phá lên cười:
- Chúng tôi lấm như ma trôn thế này mà rửa thì cần phải có một cái ao, chứ chậu nước của cô thì ăn nhằm gì.
- Thôi, thế này. - Trung đoàn trưởng Thịnh lên tiếng - Dù sao các chiến hữu cũng nên rửa qua cái tay. Hôm nay sẽ có cái để mà bốc chót đấy.
Chỉ một loáng chậu nước đã đỏ quạch những đất. Cô chủ quán vội bê ra một chậu khác.
- Dạ mời các chú... dùng thêm ạ!
- Cô gái này lịch sự quá bọn bay ạ. Nhưng cô em ơi, tay bọn anh có thể sử dụng được rồi.
Tiếng cười lại rộ lên khiến cô gái đỏ bừng cả mặt  mũi. Bà chủ quán vội vào chi viện cho con gái.
- Xin lỗi các chú, cháu nó còn vụng lắm ạ.
- Xem chừng cô ấy cũng chẳng vụng dại lắm đâu. Bà chủ có định kén rể lính không đấy!
- Úi dà! "Trai khôn tìm vợ chợ đông. Gái ngoan tìm chồng ở chốn ba quân". Con gái tôi mà kén được chồng sĩ quan như các chú thì còn gì bằng. Chả giấu gì các chú, cháu cũng là con nhà lính đấy.
- Thế. . . ông nhà cũng là cựu chiến binh à?
- Dạ vâng... ông cháu là bộ đội chống Mỹ, hòa bình được vài năm thì cấp trên cho nghỉ hưu. Về quê chẳng có công việc gì làm. Ruộng thì người ta chia hết cả rồi. Thế là ông kéo cả nhà lên đây lập nghiệp. Vừa khai hoang, làm rẫy vừa mở cái quán này. Ông ấy học được nghề làm thịt chó khi ở lính đấy. Kìa, ông ấy về kia rồi. Để tôi kêu ông ấy vào tiếp chuyện mấy chú. Ông ấy vẫn bảo hễ có khách hàng là bộ đội thì để đích thân ông ấy tiếp.

Ông chủ quán hai tay xách hai chú cẩu vàng hùng dũng bước vào ném uỵch giữa nhà.
- Bảo thằng Kha nó xả ngay hai con này bà nhé. Chiều nay đông khách đấy.

Nhìn vào phòng trong, thấy lố nhố toàn là lính mắt ông chủ quán bỗng sáng lóe lên. Chưa cần bà chủ giới thiệu: ông phăm phăm bước vào, giọng oang oang:
- Chào các chiến hữu!
Trung đoàn trưởng Thịnh buộc phải đứng dậy.
- Chào ông chủ - Anh đưa tay ra và bỗng nhăn mặt vì cái bắt tay quá chặt của ông chủ quán - Bọn tôi nghe danh quán bác, tiện đường ghé vào nhậu một bữa.
- Hân hạnh! Hân hạnh. Thiếu tá ngồi xuống đi. Ơ mà chưa có món gì à. Bà nó đâu? Dọn ra đi chứ. Bộ đội chúng tôi đâu có nhiều thời gian. Lấy rượu trắng cái can bọc nilông xanh ấy nhé. Thứ đó mới ngon. Xin chào! Xin chào - ông vừa nói như máy vừa lần lượt bắt tay từng người. Đến trung đoàn phó Đề ông chợt  sững lại - Anh chàng này... sao quen quá hả? Hình như... chú là ... - Ông vỗ vỗ vào trán một hồi rồi bỗng “à” một tiếng - Thôi đúng rồi. Mày là con rể ông Kiệt phải không?
- Dạ phải ạ - Đề bỗng lúng túng. - Nhưng... ông là ...
- Tao là Cung, bạn chiến đấu của bố vợ mày chứ ai.Cái hôm cưới tụi bay, tao chả về ăn cưới là gì. Thằng này, mày còn trẻ mà trí nhớ kém thế.
- Dạ thưa... bữa đó, bạn bè của bố cháu về đông lắm, cháu không thê nhớ hết được.
- Đúng thế. Nhưng tao thì mày không thể quên được. Hôm đó, tao còn đọc cả một bài thơ lục bát dài dằng dặc, chúc mừng bố con nhà mày cơ mà.
- À cháu nhớ ra rồi - Đề bỗng phá lên cười. – Hôm đó bác say rượu, cứ hát mãi bài hát "Tiến về Sài Gòn" ... phải không ạ?
- Đúng! Đúng! Hôm đó tao hơi quá chén thật. Thế thì bác đúng là có duyên với bố con cụ Kiệt rồi - Thịnh lên tiếng - Hôm nay, tụi tôi được con rể cụ Kiệt mời uống rượu mừng vợ vừa sinh cậu ấm đấy ạ.

[phonglan]

Ông chủ quán thịt cầy bật cười ha ha:
- Hay! Hay thật. Đúng là tôi có duyên thật. Này cháu Đề. Ta với bố cháu thì có nợ với nhau. Ta nợ ông Kiệt cả cái mạng sống này. Hôm nay cháu có tin mừng, lại đến mở tiệc khao đồng đội ở ngay cửa hàng ủa ta. Vì vậy ta tuyên bố, tiệc này là tiệc ta mừng cháu và đồng đội của cháu. Bởi vì đồng đội của cháu cũng là đồng đội của ta. Ta vốn là cựu tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 3 của Trung đoàn. Các anh em đây có lẽ cũng là lính Trung đoàn 6 cả phải không?
- Thưa tiền bối - Thịnh cung kính đứng trước ông hủ hiệu thịt chó - Tôi là Nguyễn Hoàng Thịnh, trung đoàn trưởng đương kim của trung đoàn. Còn thiếu tá Nguyễn Xuân Đề là phó trung đoàn trưởng, các anh em đây là sĩ quan trong ban chỉ huy trung đoàn cả.
- Kỳ ngộ! Kỳ ngộ - Ông chủ quán gật gù - Vậy thì rất đáng để hôm nay chúng ta say sưa. Bà chủ đâu, đóng cửa hàng lại. Tôi tuyên bố sáng nay tôi chỉ tiếp đồng đội binh đoàn Hương Giang của tôi thôi.

Một lát sau, trên bàn la liệt các món ăn. Rượu đã rót tràn các ly. ông Cung trịnh trọng nâng ly, giọng bỗng lắng xuống.
- Các bạn trẻ! Cuộc gặp gỡ hôm nay thật bất ngờ hú vị nhưng không hoàn toàn ngẫu nhiên. Tôi và các bạn thuộc hai thế hệ khác nhau của cùng một đơn vị anh hùng. Năm bảy mươi lăm, tôi chỉ huy tiểu đoàn tuột đánh vào Đà Nẵng. Lúc đó ông Kiệt còn là trung đoàn trưởng trung đoàn 6, hình như sau trận Đà Nẵng, anh Thịnh, anh Đề mới được bổ sung về trung đoàn. Trong một cuộc hành quân tiến công bằng xe cơ giới, ông Kiệt đã nhảy lên ngồi trên thiếc xe Jeep chiến lợi phẩm của tôi để dẫn đầu mũi đột kích. Đến gần cầu Trịnh Minh Thế thì bọn tôi đụng địch. Cậu lái xe hy sinh ngay tức khắc, tôi thì bị thương. May sao ông Kiệt lại là một tay lái giỏi, nên ông đã đưa được bọn tôi ra khỏi vòng lửa đạn. Thế là tôi bị loại khỏi cuộc tiến công như bão táp của binh đoàn thẳng  tiến vào Sài Gòn. Đời tôi, có lẽ đó là điều đáng tiếc nhất. Sau ngày lễ diễu binh mừng chiến thắng ở Sài Gòn, tôi mới lành vết thương trở về đơn vị. Thật vô duyên hết sức. Đánh nhau hàng chục năm trời không hề trầy vi tróc vẩy, đến cái đoạn hay nhất của đời binh nghiệp thì gãy cầu, các cậu thấy có cay cú không?
- Còn bọn chúng cháu thì lại gặp may - Đề vội lên tiếng - Chúng cháu đã kịp xuất hiện vào những ngày kỳ vĩ nhất của cuộc chiến. Tuy vậy, chúng cháu vẫn hiểu rằng sở dĩ mình được có mặt trong ngày vui đại thắng ấy là vì đã có biết bao đồng đội ngã xuống dọc đường.
- Thôi được rồi, đó là chuyện của lịch sử - Ông Cung nâng chén rượu lên - Ai tới được cái đích cuối cùng của cuộc chiến, điều đó không quan trọng. Điều đáng nói là cuối cùng dân tộc ta đã tới đích. Uống đi các cháu! Chén rượu này chúng ta uống để tưởng nhớ những đồng đội đã hy sinh dọc những chặng đường đi đến thắng lợi cuối cùng.
- Chén này, xin uống để biểu lộ sự kính trọng đối với lớp cha anh đi trước.Rượu lại tràn ra ly. Ông Cung càng uống càng tỉnh. Còn cánh sĩ quan trẻ thì đã bắt đầu giai đoạn tranh nhau nói. Căn phòng trở nên ồn ào náo nhiệt lạ thường.
- Nghiêm! Các chiến sĩ Trung đoàn 6 - Thịnh phải hét lớn để át tất cả mọi người - Nghe tôi nói đây. Chúng ta quên mất mục đích của bữa tiệc này rồi. Tôi đề nghị, chén này chúng ta hãy uống mừng cho con trai của người đồng đội chúng ta vừa ra đời. Chúc cho thế hệ của cháu được sống trong hòa bình, hạnh phúc. Mọi người nâng ly uống cạn chén rượu mừng một cách trang nghiêm. Ông Cung đổ rượu tràn ra cả bộ râu đã bạc phếch của mình, trên gò má ông long lanh những giọt nước mắt, hay những giọt rượu, cũng thật khó mà phân biệt. Rồi bỗng dưng ông đứng dậy vung tay:
 - Các bạn trẻ ... ta hát... át chứ. Hát... bài ca truyền thống của binh đoàn... các bạn... Nào, một... hai... chúng ta ra đi từ núi sông này...

Giọng ông cất lên ồm ồm. Rõ ràng ông đã chếnh choáng rồi. Các sĩ quan trẻ ồn ào hát theo. Lúc đầu còn chệch choạc ... rồi người trước đợi người sau, dàn đồng ca đã ăn nhịp hùng tráng vang lên.

Bà chủ quán và cô con gái từ phía sau hốt hoảng chạy ra. Trong tiếng hát, vẫn có thể nghe thấy tiếng bà ra lệnh cho cô con gái "Mau đi chuẩn bị cho mỗi người một ly chanh đá ... Xin cả một ít vôi về đây nữa... Không khéo lại say khướt cả rồi" .


                                                                                                Hà Nội, tháng 2 năm 1993
                                                                                                               K.Q.Th

[phonglan]

VŨ PHƯƠNG HIỀN

CHUYỆN BÊN SUỐI VÀNG

Dễ đến mười năm rồi tôi mới có dịp trở lại Suối Vàng. Con đường độc đạo chạy từ mỏ than Đồng Rì đi Mai Sưu, Đồng Đỉnh uốn lượn, lên xuống toàn đất đỏ ngày nào nay đã thay bằng đường nhựa rộng rãi, phẳng lỳ, đẹp đẽ.

Duy có dòng Suối Vàng trong suốt với những hạt cát vàng lấp lánh, róc rách, chảy ngày đêm là không hề thay đổi. Và kia, bãi cỏ rộng, bằng phẳng, chứa đầy những kỷ niệm, những ngày dã ngoại khai thác cây giàng cho đơn vị làm vật liệu xây dựng doanh  trại. Cảnh vật hiện ra trước mắt tôi nguyên vẹn như ngày nào, nhưng sao vẫn có cái gì đó khang khác len lỏi trong tôi.

Dạo ấy, chừng giáp Tết Nguyên đán, chỉ còn có hơn tháng nữa là Tết. Rét! Rét như cắt da, cắt thịt. Ngày nào cũng mưa, mưa dầm dề, dai dẳng. Những hạt thưa phùn nho như sương cứ lắc rắc rơi, và gió cứ từng cơn, từng cơn lạnh buốt thốc vào người. Đại đội 10 chúng tôi, lán trại dựng trên bãi cỏ ven bờ suối. Ngày ngày len lỏi vào rừng giàng mênh mông, như con ong cần mẫn, lúc đi thì không, lúc về một vác nặng trên vai. Đống giàng đầu tiên nhỏ xíu, về sau cứ lớn dần, to dần lên theo thời gian. Một đống rồi hàng chục đống như những ngôi nhà uy nghi, cao ngất. Đừng ngỡ cả rừng cây giàng đấy, cứ thoải mái mà chặt? Không đâu! Phải tìm cây không to quá vì cây to hay bị ộp, cũng không được nhỏ quá vì cây non. Phải chọn cây vừa bằng nắm tay hoặc nhỉnh hơn, lại phải dùng sống dao gõ vào thân cây nghe tiếng cứng lanh canh. Cây phải có ngọn chặt cách mặt đất 10 xàng ti mét, bỏ ngọn, lấy trên bốn mét, dưới sáu mét. Mỗi ngày ba mươi cây. Thoạt nghe thì cứ ngỡ là nhẹ nhàng, nhưng không đâu! Khó khăn lắm, vất vả lắm. Càng vào sâu trời càng tối do các tán lá ken dày, đan chằng chịt vào nhau nên muỗi nhiều tưởng chừng vốc được. Những cây giàng mọc dầy, có chỗ thành hàng đều tăm tắp, tạo thành lòng hang dài hun hút. Không cẩn thận lạc như chơi, loay hoay chẳng tìm thấy lối ra. Lại có loại dây leo chằng chịt, từ cây nọ bám quấn vào cây kia. Bởi thế tìm được cây để chặt đã lâu công, chặt xong kéo cây xuống càng khó. Có khi lấy hết sức, choãi chân kéo mãi mà không được. Trời rét là vậy mà mồ hôi nhỏ giọt. Có khi phải hai, ba anh hợp sức mới kéo được. Cho nên chỉ huy đại đội phân theo nhóm tổ ba người. Vừa tạo điều kiện hỗ trợ nhau, vừa để tránh các tình huống xấu khi bắt gặp. Vì ở đây có rất nhiều tổ ong bò vẽ và ong đất. Có hôm, anh em đem về đến ba, bốn tổ ong. Những ngày ấy, đơn vị được món ong rán thỏa thuê.

Những ngày đầu, chẳng mấy ai bỏ chỉ tiêu do lấy phải cây ộp, cây non hoặc bị sâu giữa thân hoặc không đủ kích thước. Nhưng càng về sau, số lượng càng tăng dần, rồi số người vượt chỉ tiêu mỗi ngày một nhiều. Do nhiều lần tìm chặt, anh em đã tìm ra bí quyết. Đó là làm thang, leo lên chặt dây leo, chặt tán lá. Và càng khai thác, rừng cây càng  nhiều lỗ hổng, nên việc tìm chặt, kéo cây càng dễ dàng hơn.

Chúng tôi khai thác cây giàng giữa rừng cây bạt ngàn, mênh mông, nhưng không phải vì thế mà cứ thích chặt chỗ nào cũng được, mà phải khai thác ở  khu vực được khoanh vùng nhất định, do ủy ban nhân dân xã Đồng Rì và huyện Sơn Đông cùng PhòngKiểm lâm huyện cho phép.

Để thắt chặt mối quan hệ, tình đoàn kết quân dân và cũng là tạo chỗ dựa vững chắc của đơn vị với địa phương. Lãnh đạo, chỉ huy đơn vị tổ chức hai ngày giúp dân lao động, sản xuất. Trung đội tôi được chia làm ba tổ đi ba gia đình. Tôi chỉ huy một tổ bảy người vào gia đình ông Quang. Nhìn thấy anh em chúng tôi cuốc, xẻng, dao đi vào, ông Quang, chủ nhà khoảng  sáu mươi tuổi, dáng cao gầy, nước da đen sạm dãi dầu  mưa nắng, bàn tay chai sạn .đang chẻ lạt bước ra, tròn  xoe mắt ngạc nhiên. Không để ông lên tiếng, tôi thay mặt anh em trình bày lý do. Vừa lúc đó một cô gái từ trong nhà bước ra:
- Em chào các anh! Ơ! Anh Hiền!
Tôi cũng nhận ra em, đây là người con gái tôi tình cờ quen trên đường hành quân hôm nào.

Hôm hành quân từ Biển Động rẽ vào con đường mòn đi Chợ Lớn. Con đường như sợi chỉ mảnh, len lỏi xuyên qua khu rừng rậm rạp, rừng nguyên sinh hai bên đường um tùm cây lá. Có lúc, chúng tôi phải lội qua những con suối. Dòng nước trong xanh, lạnh buốt, có anh rụt chân lại, có anh hăm hở lội qua. Đá dưới lòng suối đầy rêu, làm một vài anh ngã sóng soài Vậy là rộn lên tiếng cười, tiếng trêu chọc nhau vang cả một góc suối.

Qua khỏi con suối, đang điều chỉnh lại đội hình hành quân của trung đội. Bất chợt có tiếng "huỵch", rồi một bóng người té ngã. Tôi giật mình quay lại. Một cô gái chừng mười tám, đôi mươi, một tay chống đất định nhổm dậy, còn tay kia cầm làn cói. Su hào, bắp cải từ làn bắn ra lăn tung tóe. Tôi vội vàng lao tới nhặt giúp rau củ cho em rồi đưa tay cho em vịn đứng lên. Em đứng lên ngượng ngập nói cảm ơn. Dù chỉ là một thoáng nhìn, tôi vẫn nhận ra cô gái có nước da trắng ngần, đôi bàn tay với những ngón tay thon, mềm mại.
Chợt nhìn dáng đi hơi tập tễnh của em, tôi nói:
- Em bị đau chân rồi! Thôi! Để anh mang giúp làn rau cho.
- Ấy chết? Ai lại thế! Em không sao đâu! Em mang được mà!

Tôi phải nói đến lần thứ ba, em mới chịu để tôi mang giúp. Dọc đường hành quân, có thêm một cô gái, vui chuyện, chúng tôi như quên đi thời gian, không gian, quên cả mình đi đã qua mấy con suối, mấy khoảnh rừng.

Qua trò chuyện, em nói với tôi là em làm ruộng. Tôi biết em nói dối, trông dáng người em: có những nét mềm mại, đôi bàn tay thon mềm thế kia hẳn em phải là cô giáo hoặc sinh viên. Em nói quê em ở mãi tận Mai Sưu cơ, xa lắm. Nhưng em và bố lên Đồng Rì làm nương trồng ngô sắn vì điều kiện kinh tế gia đình khó khăn. Điều này thì tôi tin ngay và càng cảm thấy kính trọng em hơn.

Tôi tự giới thiệu tên mình và hỏi em. Cười bẽn lẽn, em nói:
- Tên em xấu lắm, mai kia anh vào, em sẽ cho biết tên.
- Nhưng mà làm sao anh biết để đến thăm?
Em cười bí mật, nói vui:
- Thế em mới đố anh chứ!

[phonglan]

Đoạn đường đi cũng đã hết, chúng tôi dừng lại, triển khai làm lán. Còn em, em đi tiếp. Trước lúc chia tay, em nói rất nhiều lời cảm ơn tôi. Từ bữa ấy, mải bận rộn việc khai thác, tôi cũng dần quên. Nào ngờ hôm nay gia đình mà chúng tôi đến giúp lại chính là nhà em.

Em đã nghe hết câu chuyện của chúng tôi với lý do tôi vừa trình bày, em ngỏ lời từ chối, nói cảm ơn:
- Cảm ơn nhã ý của các anh. Nhà em nương ít, chỉ hai bố con làm là vừa. Các anh sang giúp những gia đình khác trong xóm.

Nhưng tôi vẫn cứ cương quyết với lý lẽ của mình, vừa là nhiệm vụ, vừa là tình cảm. Mấy anh em sẽ giúp gia đình ít nhiều.

Rồi chẳng để bố em và em phân giải thêm, tôi dõng dạc phân công:
- Đồng chí Hải mượn bò của bác, cày! Đồng chí Thanh, đồng chí Lợi vun luống, đồng chí Hảo, đồng chí Kỳ bỏ phân, đồng chí Thân chặt hom, đồng chí Hoàng và tôi đặt hom lấp đất.

Tần ngần một lúc, sau đó em và bố em cũng chạy đi chạy lại, chỉ bảo việc nọ, việc kia. Chẳng mấy chốc, bảy anh em và tôi cùng gia đình đã trồng xong ba sào đất sắn. Chiều đến, mấy anh em lại tiếp tục phá hoang, phát cây, dọn cỏ. Sang ngày hôm sau, chúng tôi lại làm đất và trồng cho gia đình em một mảnh đất sắn khoảng ba sào. Ngoài ra còn trồng một sào với các loại rau khác nhau.

Thời gian đã hết và công việc cũng hoàn tất, khi chúng tôi ra về, bố em cứ xoa tay rối ni cảm ơn đơn vị cảm ơn chúng tôi, nét mặt bác rạng ngời niềm vui, xen lẫn niềm hân hoan. Còn em, em cứ nài nỉ ép chúng tôi nhận cho bằng được bó chè xanh và nải chuối tiêu chín vàng.

Ngày lại ngày, những chuyến xe  ôtô đã dần dần bốc xếp, chuyên chở những đống giàng về đơn vị. Còn chuyến cuối cùng cũng là lúc anh em chúng tôi tạm biệt rừng giàng để lên đường lui quân. Buổi sáng hôm ấy hai bố con em chỉnh tề trong bộ quần áo đẹp, ra từ rất sớm, giúp chuyển giàng, quân tư trang, đồ đạc. Khi chúng tôi lên xe, hai bố con em bùi ngùi tiễn biệt:
- Chúc các anh đi chân cứng đá mềm, chúc thượng lộ bình an.

Chúng tôi cũng vẫy tay chào lại. Xe từ từ chuyển bánh. Hai bàn tay của bố con em vẫn giơ lên cao vẫy vẫy vừa như muốn đưa tiễn, vừa như níu kéo chúng tôi.

Đã hơn mười năm trôi qua, Suối Vàng đã trải cùng bao mưa nắng, thời gian mà vẫn giữ nguyên dáng nguyên sơ, lạ kỳ thật. Nhìn từ những ngôi nhà mái  bằng, nhà hai, ba tầng nối tiếp dọc bên suối và hai bên đường đi. Nhìn những cây đào lá xanh non đang kết trái, những cánh hoa rụng đầy bên gốc, tôi thấy lòng mình khoan khoái dễ chịu.

Mùa xuân, với tiết trời xanh tươi, ấm áp. Và kề bên, cuộc sống cũng đang khởi sắc từng ngày. Tôi bồi hồi nóng lòng muốn biết sự thay đổi trong gia đình em...



                                                                           Trại sáng tác văn học Binh đoàn Hương Giang
                                                                                            Tháng 11 năm 2002
                                                                                                     V.P.H

[phonglan]

PHÙNG VĂN TIẾN

CUỘC GẶP MẶT KHÔNG HẸN TRƯỚC

"...Đế quốc Mỹ ngày một leo thang trong cuộc chiến tranh Việt Nam. Ở miền Bắc chúng đã điều hàng nghìn lượt máy bay đánh phá các khu kinh tế trọng điểm, nhằm cắt đứt sự chi viện cho tiền  tuyến. Từ vĩ tuyến 17 trở vào chúng cùng với ngụy quân ngụy quyền Sài Gòn liên tục mở các đợt tấn  công tàn sát đồng bào miền Nam ruột thịt, gây ra không biết bao nhiêu tội ác...".

...

Mạnh sinh ra và lớn lên ở vùng quê chuyên làm nghề trồng dâu nuôi tằm, dệt lụa bên dòng sông Dáy. Học xong phổ thông trung học, cùng một lúc, anh  nhận hai giấy báo: đi du học Ơ nước ngoài và lên đường nhập ngũ. Còn bao hoài bão chưa thực hiện được cùng người mẹ già đang tuổi xế chiều, mái tóc bạc trắng khiến mẹ trông già hơn so với tuổi, bởi đã bao nhiêu năm tháng, mẹ sống trong nỗi khắc khoải chờ đợi người chồng đi chiến đấu rồi vĩnh viễn nằm lại ở chiến trường.

Nhìn lên tấm bằng Tổ quốc ghi công trên bàn thờ cha, lồng trong khung kính bức hình cha chụp lúc còn rất trẻ (đoán chừng ngoài hai mươi), anh thương mẹ vô cùng. Mẹ đã tần tảo một mình nuôi anh suốt mấy chục năm, anh là niềm an ủi, là chỗ dựa duy nhất về tinh thần của bà, là nguồn động viên bà vượt qua những mất mát to lớn do chiến tranh gây ra.

... Xoan - người bạn gái học cùng lớp trên trường cấp III huyện với anh ở làng bên mấy hôm nay đang bận rộn chuẩn bị cho chuyến đi du học ở Tiệp Khắc đợt này. Tuy Xoan bằng tuổi, nhưng trong chuyện riêng tư đã tỏ ra rất ý tứ, còn Mạnh thì mộc mạc chân thành.

Hôm hai đứa cùng từ trường về, đi dọc theo con đê quai quen thuộc, anh đã tâm sự cùng Xoan ý định nhập ngũ của mình vào miền Nam chiến đấu. Xoan im lặng. Ánh mắt cô nhòe đi, bàn tay hai người đưa lại gần nhau siết nhẹ, rồi cả hai thì thầm với bao nhiêu lời hẹn ước ngày chiến thắng trở về.

... Máy bay Mỹ đánh phá ngày càng khốc liệt. Các chuyến tầu quân sự vào Nam được bố trí đón khách ở ga Thường Tín vào buổi tối theo những thời gian bí mật. Anh vội vã vào thắp nén nhang lên bàn thờ cha và chia tay mẹ để chuẩn bị hành quân bộ gần hai chục cây số đến địa điểm tập kết. Bảy giờ tối, mỗi người được phát một nắm còm kèm ruốc trước khi lên tầu để ăn điểm tâm cho đỡ đói.

"Tiệc lính" vừa xong thì đã có tiếng còi tầu vọng từ xa lại. Mọi người sắp xếp lại tư trang để lên tầu. Cùng đi đợt này với Mạnh còn bao nhiêu anh em khác. Mỗi người một quê, một hoàn cảnh khác nhau nhưng thật vui.

Hơn mười tiếng đồng hồ sau, tàu đến ga Vinh. Đơn vị hành quân tiếp vào mặt trận, vừa đi vừa huấn luyện. Mạnh được biên chế về một đơn vị trinh sát ở mặt trận B5. Đại đội của anh có hơn ba chục người, mỗi người ở một miền quê khác nhau nhưng mọi người thương yêu nhau như anh em một nhà. Điếu thuốc chung nhau hút, lá thư cùng nhau đọc, chẳng có điều gì giấu được. Trong chiến dịch tấn công thành Quảng Trị, quân Mỹ đã tập trung lực lượng đánh trả ác liệt. Nhiều đồng đội của Mạnh đã hy sinh trước ngày giải phóng. Còn Mạnh bị một mảnh pháo xuyên vào phần mềm phía sau chân phải. Anh em cứu thương đưa Mạnh về điều trị tại viện quân y tiền phương. Trong những ngày nằm điều trị, Mạnh đã kiên trì tự nhủ mình phải tập luyện cho nhanh lành, trở lại chiến đấu, tra thù cho đồng đội, quét sạch quân Mỹ, ngụy giải phóng miền Nam để được trở về quê chăm sóc mẹ già.

Ở quân y viện, Mạnh được sự chăm sóc rất ân cần của các y bác sĩ. Anh đã gặp Loan - người con gái đất Kinh Bắc có mái tóc dài, đôi mắt lá răm và nụ cười tươi tắn, là người luôn thay rửa vết thương và giúp anh những sinh hoạt hàng ngày. Khi rảnh rỗi, cô thường đọc truyện và hát dân ca cho Mạnh nghe, để anh quên đi sự đau đớn do vết thương gây ra và sự thiếu thốn tình cảm của anh từ thuở bé. Cô đã để lại ấn tượng sâu sắc về người thầy thuốc trong anh. Chính vì thế mà anh đã định hướng cho Tâm - đứa con gái của anh và Xoan sau này đi học ngành y.

Cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước thắng lợi. Mười một giờ 30 phút ngày 30 tháng 4 nărn 1975, lá cờ đỏ sao vàng phần phật bay trên nóc dinh Độc lập, thủ phủ của ngụy quân ngụy quyền, chấm dứt cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc. Những người lính từ chiến trường trở về mang theo niềm vui thắng trận. Mạnh được đi phép ra Bắc. Quê nhà lúc này đã thay đổi nhiều lắm. Mẹ anh đã mất trước đó hơn một năm. Căn nhà nhỏ nơi anh ra đi nay vắng bóng người. Hàng tuần, Xoan vẫn về thắp nén nhang cho hai bác. Từ khi trở về nước công tác ở một phòng kỹ thuật trên cơ quan huyện, Xoan vẫn chờ anh. Mạnh vừa buồn tủi vừa mừng và thầm cảm ơn cô.  

Gần cuối đợt phép, đám cưới của anh và Xoan được tổ chức. Ngày xum họp chưa qua đã tới ngày chia tay. Anh phải trở về đơn vị vì đất nước vừa qua chiến tranh, công việc của người lính vẫn là chủ yếu trong việc xây dựng lại đất nước.

Năm tháng trôi qua, Mạnh trở thành một sĩ quan quân đội công tác tại binh đoàn. Cháu Tâm - con gái đầu lòng của anh chị nay đã tốt nghiệp Học viện Quân y về công tác tại Bệnh viện 43. Vợ chồng anh thường đến thăm và động viên con làm việc sao cho xứng đáng với các bác, các cô, các chú năm xưa đã cứu chữa cho bố.

Lần này, anh lên thăm con đúng vào dịp kỷ niệm ngày thành lập viện. Không khí thật vui, mọi việc chuẩn bị được tiến hành khẩn trương. Khách mời gồm các thế hệ cán bộ công tác tại bệnh viện đều về đông đủ. Anh rất bất ngờ và vui mừng khi gặp lại Loan - cô y tá năm xưa đã chăm sóc anh trong suốt thời gian anh bị thương, nay nguyên là bác sĩ chủ nhiệm khoa của viện. Trông chị già đi nhiều, mái tóc đã thấp thoáng những sợi bạc, nhiều nếp nhăn xuất hiện trên khuôn mặt làm cho đôi mắt duyên dáng năm xưa đã bớt đi phần quyến rũ. Chỉ riêng nụ cười của chị là vẫn giữ nguyên nét tươi tắn và đôn hậu.

Bắt tay chị, anh mừng vô hạn, chị cũng nhận ra anh. Một tình cảm đồng chí đồng đội bỗng trào dâng trong anh. Sau hơn ba mươi năm xa cách do cuộc chiến tranh phân gián không ngờ nay được gặp lại...

... Cuộc vui kết thúc. Mọi người ra về trong nỗi lưu luyến, bịn rịn không thôi. Trong phút chia tay với chị Loan, còn có cậu sĩ quan trẻ mang lon thượng úy được giới thiệu là con trai của chị. Anh Mạnh và chị Loan càng bất ngờ hơn khi biết cậu sĩ quan đó do Tâm mời sang. Lúc này, hai má Tâm ửng hồng, lời nói cử chỉ trở nên lúng túng, thiếu tự nhiên hơn. Trộm nhìn bố và cô Loan, Tâm thấy trên gương mặt hai người rạng ngời hạnh phúc. Thấp thoáng trong ánh mắt họ một niềm hy vọng bền vững, thắm thiết.



                                                                                            Bắc Giang, tháng 2 năm 2003
                                                                                                        P.V.T

[phonglan]

HƯƠNG CHANH

TÌM VẦNG TRĂNG CHO ĐỒNG ĐỘI

Trời lại thu. Hơi gió heo may và những con đường trải đầy lá vàng khiến tôi lại nhớ tới mùa thu năm nào - mùa hội diễn toàn quân tại Hải Phòng. Hôm ấy, cả đội văn nghệ Binh đoàn 2 đã tập trung đầy đủ để đi tham gia hội diễn, duy chỉ có thiếu mỗi mình Mai.

Đã quá giờ xuất phát vẫn chẳng thấy bóng dáng Mai đâu, càng đợi càng sốt ruột. Chú trưởng đoàn nghiêm mặt tuyên bố. "Đợi đúng 5 phút nữa nếu Mai không đến thì chúng ta lên đường". Tôi rất lo cho Mai, nếu không đến kịp, xe chạy thì phải tự bắt xe xuống Hải Phòng, không những thế mà còn bị kỷ luật nữa. Một phút... Hai phút... Thời gian như ngưng lại trong sự nín lặng đến nghẹt thở của chúng tôi. Phút thứ ba vừa trôi qua thì có tiếng reo "Mai kia rồi!". Không gian như vỡ ra. Không hẹn, cả đoàn cùng đổ dồn ánh mắt về phía vọng gác. Mai xuất hiện trong tư thế rất vội, vai đeo một chiếc túi, tay phải xách một chiếc ba lô nhỏ, tay trái cầm con ốc biển lao nhanh về phía chúng tôi. Mai vừa đến nơi mấy đứa bạn gái đã thi nhau hỏi:
- Sao Mai đến muộn thế?

Bước vội lên xe, gương mặt còn lấm tấm mồ hôi, hai má ửng hồng, Mai thả chiếc túi xuống, đưa tay lau bớt mồ hôi rồi chậm chạp thanh minh.
- Xin lỗi cả đoàn, tôi đến muộn, vì phải chuẩn bị đồ ăn cho mẹ ở nhà, đi diễn dài ngày quá, mẹ ở nhà chẳng có ai chăm nom, phải gửi thực phẩm nhờ hàng xóm mua giúp.

Chả là bố Mai đã hy sinh năm 1968 tại Quảng Trị, mình mẹ tần tảo nuôi Mai khôn lớn, nay mẹ lại mắc bệnh khớp đi lại có nhiều khó khăn. Cả đơn vị ai cũng biết và hết sức thông cảm với hoàn cảnh của Mai.
- Con ốc biển ai tặng Mai đấy? - Một giọng nữ hỏi vẻ như trêu đùa.
Mai ấp úng trả lời.
- Chiếc đèn ngủ đó mà.
Mai mới nói được vậy thì một câu nói cắt ngang của cô bạn gái ngồi cùng.
- Chiếc đèn ngủ đó chính là của anh Hùng, người yêu Mai tặng đó. Anh Hùng đang công tác tại đoàn văn công của Đảo thuộc Bộ Tư lệnh Hải quân.

Mai cúi đầu không dám nhìn mọi người, mặt nóng bừng. Thực ra Mai và Hùng đã mất liên lạc với nhau gần một năm rồi, không biết vì lý do gì? Bản thân Mai cũng chưa bao giờ nhắc đến chuyện đó. Lần hội diễn này, Mai rất mong gặp Hùng để biết được lý do thích đáng.

Xe vẫn đang chạy, chúng tôi hát tập thể đủ các bài hát theo nhiều chủ đề khác nhau nhằm tạo không khí vui nhộn cho các chị em không bị say xe. Mải hát, xe đã đến lúc nào không hay. Biển Đồ Sơn đã hiện ra trước mặt, tuy đi xe mệt nhưng chúng tôi nhanh chóng thu xếp hành lý vào Nhà nghỉ Hương Giang của Binh đoàn 2 để được ra biển hưởng thụ những làn gió mát từ biển thổi vào và nô đùa với những con sóng.

Nghỉ một ngày thật thoải mái, sáng hôm sau chúng tôi bước vào hội diễn. Đoàn chúng tôi lần này đã gặt hái được nhiều thành tích xuất sắc, bởi vì bảy tiết mục đoàn chúng tôi đem đến đều giành bảy huy chương vàng và là đơn vị có huy chương vàng cao nhất. Thành tích đó được thủ trưởng đơn vị tặng cho mười ngày đi biển, thăm các chiến sĩ hải quân ở các đảo ven biển và thăm thắng cảnh Vịnh Hạ Long.

Đảo đầu tiên chúng tôi đến là đảo Dáu - nơi mà anh Hùng, người yêu của Mai đang đóng quân. Chắc Hùng sẽ rất bất ngờ vì anh không biết Mai ra đảo. Đồng chí trưởng đội văn nghệ triển khai nội dung phục vụ văn nghệ và giao lưu. Ánh đèn bật sáng. Mai ra chào khán giả với bài hát "Bèo dạt mây trôi". Giọng Mai mượt và êm như gió. "Bèo dạt mây trôi, chốn xa xôi anh ơi em vẫn đợi... ". Mai thả hồn theo bài hát mà mắt vẫn tìm kiếm người yêu. Bất chợt, mắt Mai sáng lên rồi lại lặng đi theo giai điệu gọi bạn da diết của bài hát. Tiếng hát vừa dứt, Mai vụt chạy vào trong sân khấu bỏ lại đằng sau những tràng vỗ tay liên tiếp, và Mai khóc. Thắng là diễn viên kịch của đoàn theo sát Mai, hỏi:
- Mai, em sao vậy?
Mai nén giọng trả lời:
- Không có gì.
Rồi Mai lùi vào góc tối để tránh những khoảng sáng của ánh đèn sân khấu. Tôi cũng không dám lại gần, nhưng những tiếng nấc của Mai, làm tôi càng bối rối.

Cả đoàn mải diễn, thay trang phục giúp nhau, còn tôi thì cứ quanh quẩn bên Mai. Biết Mai đã có người yêu nên không dám gần gũi, sợ mọi người bàn tán ảnh hưởng tới Mai. Nhưng trong lòng thì rất lo lắng cho Mai.

Bỗng nghe có tiếng gọi.
- Đến tiết mục của Mai rồi.
Tôi vội vào đỡ Mai dậy nhưng Mai đã xin bỏ tiết mục hôm đó, đồng chí trưởng đoàn đã chữa cháy bằng tiết mục tấu hài của tôi, đọc tấu vui mà giọng lại buồn, bởi lẽ tôi buồn vì nỗi buồn của Mai. Tiết mục không thành công cho lắm nhưng những chàng lính vui tính đều thưởng thức thật say sưa. Đêm đó, cả đoàn ngủ lại phòng khách của đảo. Tôi không ngủ mà ngồi nhìn những ngọn hải đăng trên biển, và tôi quyết định tìm đến phòng Mai. Cả phòng đã ngủ. Mai ngồi một mình bên cửa sổ, ngắm trăng ngoài đảo mà tay vẫn cầm con ốc biển, tôi mời Mai đi ngắm biển và Mai đã nhận lời. Biển mùa này thật êm dịu, xa xa là những chiếc đèn của ngư dân trên biển tạo cho biển có hàng ngàn ngôi sao lấp lánh. Trăng mùa thu chiếu xuống mặt biển bị các con sóng tách thành những mảnh trăng khuyết lấp lánh, trông thật là cô đơn, tội nghiệp. Tôi lên tiếng phá tan bầu không khí im lặng giữa tôi và Mai.
- Em có thể nói chuyện với anh được không? Anh luôn coi em như em gái mà.
Im lặng một lúc lâu, Mai nức nở:
- Anh Thắng! Cái tên Thắng chính là cha mẹ đặt cho tôi. Anh Hùng em đã có bạn gái.
- Sao em biết?
- Lúc diễn em đã nhìn thấy anh Hùng cùng cô bạn gái ngồi hàng ghế thứ hai, họ đã chụm đầu vào nhau để nghe một bài hát chờ đợi và nghe một cách thoải mái. Em nhận thấy ánh mắt ấy không còn là của em nữa, không còn là ánh mắt của chàng trai Kinh Bắc ngày nào- em dám chắc là anh ấy cố tình như vậy. Mặc dù đã cố gắng kìm nén nhưng Mai vẫn không giấu được sự đau khổ của mình qua giọng nói. Tôi không biết phải an ủi Mai ra sao. Đợi đến khi chia tay Mai, tôi quyết định tìm gặp Hùng.

[phonglan]

Sau tiếng gõ cửa, Hùng xuất hiện trước mặt tôi. Tôi nói hết câu chuyện về Mai cho Hùng nghe.

Nghe xong, Hùng đáp lại bằng một câu trả lời tỉnh không:
- Nhờ cậu nói với Mai là mình đã có bạn gái. Mai đừng chờ mình nữa.
- Mai có lỗi gì chứ? - Tôi cự lại Hùng.
- Không hợp, vậy thôi?
- Hùng nên gặp Mai lần cuối nói chuyện thử xem - Tôi cố thuyết phục.
- Không cần phải thế, mình không muốn người thứ hai như Mai phải đau khổ.

Không kìm nổi, tôi đã tát Hùng một cái rồi bỏ về động viên an ủi Mai nên quên con người bội bạc đó đi. Mai buồn và trách cho phận mình tin tưởng vào một tình yêu không có đích. Biết vậy nhưng tôi vẫn đọc được trong suy nghĩ của Mai. Mai không sao quên được Hùng đó là mối tình đầu, họ yêu nhau từ những ngày còn huấn luyện tân binh lại cùng quê Kinh Bắc. Ngày đó ai cũng bảo Mai và Hùng là một đôi trai tài gái sắc, tâm đầu ý hợp. Không hiểu sao Hùng đã thay đổi nhanh như vậy. Tôi mải băn khoăn suy nghĩ và đã có lúc tôi cho rằng mình thật là vô duyên, tại sao cứ hay nghĩ chuyện tình của người khác, muốn gạt bỏ mọi chuyện đó đi, nhưng càng nghĩ tôi càng không sao quên được. Mặc dù đã hết hội diễn, các diễn viên trong đoàn đã được thưởng phép và đi nghỉ nhưng tôi vẫn quyết định tìm đến đơn vị Hùng một lần nữa. Và lần này tôi đến với mục đích tiếp cận bạn bè của Hùng trước. Qua tìm hiểu, tôi được biết Hùng là một đồng chí cương trực, có năng lực, trình độ, tuy nhiều lúc hơi nóng nảy bất cần. Hùng rất yêu Mai, tình yêu ấy đã bao năm nay chắp cánh cho Hùng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Nếu có dịp Hùng sẽ xin thủ trưởng đơn vị cho chuyển công tác về gần người yêu. Dự định đó của Hùng chưa kịp đề xuất với thủ trưởng đơn vị thì nhận được lá thư nặc danh viết về Mai. Nội dung lá thư nói Mai không chung thủy với Hùng. Hùng không tin được là Mai như vậy. Anh lặng lẽ về quê và đến đơn vị Mai công tác, nhưng cũng không gặp được Mai. Mai đã đi lưu diễn gần ba tháng với đội văn nghệ Binh đoàn. Hùng sinh nghi và quyết định không liên lạc gì với Mai từ đó. Tôi còn nghe nói hôm diễn ở Đảo, Hùng đã mượn cô báo vụ ngồi dưới hàng ghế sân khấu nhằm trả thù Mai chứ hiện nay Hùng vẫn chưa yêu ai cả.

Biết được chuyện cua Hùng như vậy. Tôi cứ băn khoăn tự hỏi: có nên nói với Mai không: có nối lại chuyện tình yêu của họ không, hay im lặng? Biết đâu Mai sẽ yêu tôi. Bao nhiêu câu hỏi đặt ra, đeo đuổi, ám ảnh tôi đêm ngày. Mặc dù rất yêu Mai nhưng tôi vẫn biết rằng đó là tình yêu đơn phương. Cuối cùng, tôi quyết định viết thư cho Hùng và nói rõ mọi chuyện về Mai cho Hùng nghe, trong thư có đoạn:

"... Hùng ơi! cậu có biết không, những tháng ngày lưu diễn của Mai là những ngày Mai buồn và nhớ Hùng nhất, mỗi ngày đến mỗi đơn vị, ăn uống theo thực phẩm của từng vùng rất hhó khăn, khổ nhất là nước tắm, cả đội văn nghệ ai cũng bị ghẻ nước, ở miền núi nhiều đồi đi tắm cũng phải xa hàng cây số, những tất cả vì đồng đội vì bà con dân tộc thiểu số, cả đoàn đã đem đến những đêm diễn thật vui vẻ.

Mai là một diễn viên sáng giá của đoàn, đẹp người, đẹp nết, rất nhiều chàng trai  theo đuổi trong đó cũng có mình. Nhưng Mai của cậu cũng không nhận lời ai cả mà chỉ yêu mỗi Hùng thôi. Hạnh phúc của mình mà không biết giữ, đến lúc tuột khỏi tay mình rồi, nhận ra thì... cũng đã muộn. Hiện bây giờ còn chưa muộn nên mình thư cho cậu, mình nghĩ cậu sẽ biết phải làm gì. Giá mình là cậu, mình sẽ ôm trọn vầng trăng mà không bao giờ khuyết..."

Hết đợt lưu diễn phục vụ các đơn vị trong năm, tôi được cử đi học nâng cao tại trường Cao đẳng Văn hóa nghệ thuật quân đội. Ra trường tôi được ở lại công tác tại trường. Từ đó tới nay đã bốn năm. Tôi mới có dịp trở lại đơn vị cũ dự ngày gặp mật truyền thống kỷ niệm ba mươi năm thành lập Binh đoàn. Gặp lại Mai. Mai vẫn đẹp như ngày nào, và đã lập gia đình cùng Hùng, họ đã sinh được một cậu con trai kháu khỉnh. Trong không khí đầm ấm của ngày hội ngộ, Hùng bắt tay tôi và nói, gương mặt rạng ngời hạnh phúc:
- Cám ơn cậu đã tìm lại cho mình vầng trăng tròn Kinh Bắc.


                                                                                               Bắc Giang, tháng 3-2002
                                                                                                            H.C

[phonglan]

NGUYỄN QUỐC HƯNG

NỀN TẢNG VỮNG CHẮC

"... Đó là những vấn đề mà Đại hội chúng ta cần thẳng thắn, đánh giá bàn biện pháp thực hiện xây dựng vào đề án Đại hội nhiệm kỳ.
       Sau đây mời Đại hội chúng ta nghỉ giải lao mười lăm phút..."

Tranh thủ lúc giải lao của đại hội Ban chấp hành Đoàn xã Lan Mẫu, là đại biểu của đơn vị kết nghĩa với Đoàn địa phương tới dự, tôi đang mải mê ngắm nhìn những giọt sương đêm tinh khiết còn vương trên những cánh hoa điạ lan tím ngắt, chợt có tiếng người con gái :
- Mời anh vào trong phòng uống nước.

Tôi quay lại thì thấy Lan, cô bí thư chi đoàn mà tôi mới biết tên cách đây được ít phút đang nở nụ cười tươi rói nhìn tôi.  

Lan có dáng người mảnh mai, nhanh nhẹn, khuôn mặt rạng ngời với đôi mắt đen huyền bí như cất giấu đi cái tuổi hai tám của người phụ nữ đã có hai con.
- Vâng! Chị cứ để tôi tự nhiên - tôi đáp.

Rồi tôi đưa mắt nhìn Lan và hỏi:
- Lan này? Hình như tôi nhớ không nhầm, thì ngay đám địa lan này ngày xưa là một cây đa to?

Lan đưa mắt nhìn tôi có vẻ hoài nghi rồi hỏi:
- Anh mới về nhận công tác ở đơn vị được thời gian ngắn, mà sao anh lại biết chuyện ngày xưa của địa phương em? Lại còn biết cả cây đa ở đây nữa?

Câu hỏi của Lan đã làm trỗi dậy trong tôi kỷ niệm của những ngày đầu đời quân ngũ, chính trên quê hương của Lan...

Ngày ấy, nơi đây, dưới gốc đa này đã từng diễn ra những buổi giao lưu giữa Đoàn thanh niên của hai đơn vị. Những câu hò, điệu hát, rồi những buổi hái hoa dân chủ... những hoạt động phong phú có ý nghĩa đã đưa cánh trẻ chúng tôi gần nhau, hiểu biết nhau hơn. Rồi những ngày lao động xã hội chủ nghĩa thật là tưng bừng náo nhiệt, băng cờ khẩu hiệu, những lời ca tiếng hát được cất lên xua đi cái mệt mỏi, nhọc nhằn, cái nắng oi ả của tháng năm. Để những con đường lại đẹp hơn, bằng phẳng hơn, rộng rãi hơn. Cũng chính từ những hoạt động này đã nảy nở  những tình cảm lứa đôi... Tôi nhắc lại tất cả những kỷ niệm đó với Lan. Lan nhìn tôi dò xét:
- Thế anh là...
- Hóa ra, Lan chính là người yêu của trung đội trưởng chúng tôi ngày xưa sao? - Tôi hỏi lại Lan, không giấu nổi sự ngạc nhiên.
- Vâng anh ạ! Lan đáp khẽ, giọng hơi chùng xuống. Sau những ngày tháng đó, em buồn lắm. Chỉ vì các cụ nhà em phong kiến quá, lại không muốn gả con gái đi xa. Còn chúng em thì dù sao vẫn quyết tâm đến với nhau. Anh Mạnh cũng biết chuyện đó. Anh ấy buồn ghê lắm. Đến tháng 8 năm 1993 anh ấy chuyển đơn vị khác. Lúc đầu chúng em luôn thư từ cho nhau, sau thưa dần và rồi chúng em chia tay nhau trong im lặng như thế.

Rồi giọng Lan trở nên cứng cáp hơn:
- Thôi! Đấy là chuyện của ngày xưa! Bây giờ đã khác nhiều lắm rồi anh ạ! Em đã có hai cháu, một gái, một trai. Cháu gái đầu năm nay lên tám tuổi đang học lớp hai, còn cháu trai năm nay lên ba, chúng nó nghịch ghê lắm cơ. Thay mặt nhà em, lúc nào rảnh mời anh đến chơi với gia đình em.
- Cảm ơn Lan! Khi nào rỗi, tôi nhất định sẽ đến thăm gia đình! Thế anh ấy nhà em hiện đang công tác ở đâu?
Lan đưa mắt nhìn ra xa và thở dài:
- Anh ấy nhà em hơn em hai tuổi, anh ấy cũng là bộ đội, ngày trước đóng quân ở tận trên Lạng Sơn. Không hiểu vì sao em thấy bảo nhà em... anh ấy vì sức khỏe yếu không thể đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ, nên tổ chức đã cho anh ấy xuất ngũ năm 1997! Cũng là cái may anh ạ!
- Sao lại là may? - Tôi cắt ngang lời Lan.
- Thì anh bảo, nếu không có anh ấy luôn ở bên động viên, đỡ đần cho mẹ con em thì chắc em không có điều kiện, thời gian để tham gia hoạt động đoàn thể được.
Lan nhìn tôi cười đầy ẩn ý:
 - Không biết thế nào chứ? Ở bên em anh ấy khỏe vô địch đấy anh ạ...
 Tôi bật cười nhìn Lan và thầm nghĩ... "Đúng là cán bộ đoàn”.

Lan kể tiếp :
- Chắc anh mới về đơn vị nên chưa biết đấy thôi. Giữa chính quyền và các đoàn thể lãnh đạo, chỉ huy đơn vị vẫn giữ được tình cảm tốt đẹp trên nền tảng ,vững chắc và đang đơm hoa kết trái anh ạ? Như anh đã biết đó, tuy đời sống quệ em có phần đã thay da đổi thịt, nhưng nếu không có được sự giúp đỡ của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Binh đoàn cũng như sự giúp đỡ của cán bộ, chiến sĩ K291 thì không biết đến bao giờ bộ mặt một vùng quê như nơi đây mới mở mày, mở mặt được hả anh?

Để minh chứng Lan đưa ra những dẫn chứng:
- Anh biết rồi đấy, con đường từ quốc lộ 13 vào đến đây ngày xưa hễ mưa là lầy lội, ổ gà ổ voi, ngày nắng thì bụi bặm, từng chuyến xe vào lấy hàng đi qua là một luồng bụi đất quấn theo đỏ quạch. Hai bên đường không thấy màu xanh của lá, của hoa mà chỉ thấy độ dày của bụi đường. Khổ lắm anh ạ! Nếu cứ phải đi ra chợ Sàn thì đâu có dám ăn mặc diện như bây giờ!
- Thiệt thòi cho bọn con gái chúng em. Giọng Lan trở nên xa vắng, nuối tiếc. Người ta thì như hoa, như lụa. Còn chúng em thì... Chỉ thấy bụi đường bám đỏ. Nhưng ngày nay thì hoàn toàn đổi thay rồi. Con  đường huyết mạch đấy thực sự đã tô thắm cho bộ mặt quê hương em, nó đã làm thay đổi toàn bộ cuộc sống và cả nếp nghĩ của người dân quê em đấy anh ạ? 
Chẳng đợi phản ứng của tôi. Lan vẫn say sưa:
- Anh không biết chứ, ngay mới đây thôi. Bằng công sức, tiền của, đặc biệt bằng tình cảm, tấm lòng của toàn thể cán bộ, chiến sĩ K291 các anh, đã trao tạng cho trường tiểu học Lan Mẫu xã em toàn bộ trang bị nội thất cho các phòng học. Thật là một tình cảm đáng trân trọng...

Vừa lúc đó, từ trong hội trường tiếng đồng chí tổ chức Đại hội triệu tập tiếp tục vào giờ thứ hai. Chúng tôi cùng vào hội trường, những suy nghĩ trong tôi về Lan, về vùng quê này trong cuộc sống hiện tại chiếm hết quãng thời gian còn lại của Đại hội. Ánh nắng ban mai rắc đầy căn phòng dần xua tan cái lạnh đầu mùa.
Lòng tôi thấy ấm áp vô cùng.


                                                                                                  Tháng 11 năm 2002
                                                                               Trại sáng tác văn học Binh đoàn Hương Giang
                                                                                                         N.Q.H

[phonglan]

BÙI HUY CƯỜNG

NGÀY MAI TRỜI ĐẸP

Tôi đang chuẩn bị cho chuyến công tác sáng hôm sau thì có tiếng đồng chí Thiền – tiểu đội trưởng gọi từ ngoài sân:
- Anh Cường ơi! Anh có thư đây này!
Lướt nhanh ngoài phong bì tôi biết đó là thư của Hẹn, mặc dù thư không đề tên người gửi.
- Nó bỏ chung phong bì thư gửi cho em. - Thiền vừa đưa bức thư cho tôi vừa nói.

Hẹn là chiến sĩ của đại đội tôi đã xuất ngũ đợt đầu năm 2002. Đọc xong thư tôi cứ suy nghĩ mãi và nhận ra một điều: ngay ở nơi khó khăn vất vả vẫn tìm thấy niềm vui từ cuộc sống, từ công việc.

Thư Hẹn viết có đoạn: "... Khi còn trong quân ngũ ở Sư đoàn 325 của mình, em cứ mong từng ngày hết nghĩa vụ để được trở về quê hương. Nhưng khi đã về địa phương rồi, lại thấy nhớ đơn vị vô cùng. Giờ đây, em mới hiểu sự mong mỏi đso không phải vì sự  huấn luyện, rèn luyện chặt chẽ, vất vả, mà là lòng mong muốn  làm tròn nghĩa vụ của người thanh niên với Tổ quốc. Khi em hiểu ý nghĩa của những năm tháng sống trong quân ngũ, những tình cảm của các anh, của đồng đội thì cũng là lúc em phải xa mọi người. Gia đình, bạn bè làng xóm ai cũng bảo: Thằng Hẹn đi bộ đội về trông chững chạc, chín chắn hẳn, ăn cơm Nhà nước có khác...".

Những kỷ niệm theo từng con chữ của Hẹn ùa về trong tôi. Ngày đó, vào cuối năm 1999 đầu năm 2000, tiểu đoàn 6 chúng tôi có nhiệm vụ tuyển chọn hơn bốn trăm chiến sĩ mới thuộc bốn huyện của tỉnh Hải Dương. Do đơn vị thiếu cán bộ, nên cấp trên giao cho tôi làm trưởng đoàn tuyển quân ở huyện Gia Lộc. Tôi rất lo lắng, vì mình ra trường mới được một năm, chưa đi tuyển quân bao giờ, nói gì đến làm trưởng đoàn. Ngoài việc chuẩn bị đầy đủ các tài liệu văn bản có liên quan, tôi còn hỏi thêm kinh nghiệm của những người đã đi tuyển quân nhiều năm. Nghe mọi người nói tuyển quân trong thời buổi kinh tế thị trường phức tạp lắm, không ít thanh niên nghiện hút, nhiễm HIV, tôi càng lo lắng hơn.

Ngày đầu tiên đến để họp hiệp đồng công tác với địa phương là một buổi sáng mùa đông se lạnh, những tia nắng mùa đông yếu ớt đang xua đuổi dần đi sự lạnh giá còn đọng trên những ngọn cỏ, cành cây. Tôi thực sự bị cuốn hút bởi sự náo nhiệt, hối hả của một thị trấn miền xuôi. Nó khác hẳn với Chũ - thị trấn huyện Lục Ngạn nơi đơn vị tôi đang đóng quân. Dòng người, xe cộ ngược xuôi tấp nập, ai cũng như muốn đi cho thật nhanh - đúng là thời mở cửa có khác. Tôi thầm nghĩ. Đang chăm chú ngắm nhìn phố phường, suy nghĩ miên man, bỗng một giọng nói bên tai:
- Cái chú này? Sao đi lại nghênh ngang.

Liền đó tôi thấy cánh tay mình đau nhói, tê đi, cặp tài liệu văng xuống đường. Tôi quay lại... Ôi... một khuôn mặt nữ sinh với đôi mắt trong veo, vừa hồn nhiên, vừa tinh nghịch đang nhìn tôi. Cái bực tức trong tôi bỗng tan biến khi bắt gặp ánh mắt ấy:
- Ơ... chú. . . à anh có làm sao không ạ? - Cô bé cười xí xoa.
- Sao húc vào người ta còn bảo người ta đi nghênh ngang, đúng là nhất quỷ nhì ma.- Tôi châm chọc và cúi nhặt cặp tài liệu.
- Tại cái ôtô chứ đâu phải tại em! - Cô bé cự lại.

Trông khuôn mặt cũng xinh xắn, nhưng sao giỏi cãi thế. Chắc đành hanh phải biết, đúng là xui xẻo, ngày đầu đi làm đã không gặp may mắn - Tôi nghĩ thế nhưng không nói gì.

- Thế anh đóng quân ở đâu cơ ạ? - Cô bé bắt chuyện.
Thoáng ý nghĩ tinh nghịch, tôi trả lời: .
- Ở rừng sâu bé ạ !
- Rừng sâu là ở đâu mới được chứ? - Cô bé gặng hỏi.
- Đã là rừng sâu rồi thì còn biết ở đâu nữa!
Tôi nhủ thầm sẽ chọc tức để xem cô bé đành hanh tới mức nào.
- Cái anh này, đúng là ... thế anh về đây làm gì?

Giọng nói nghe dịu dàng hơn không còn chanh chua như lúc đầu nữa. Kể ra cũng dễ thương đấy chứ.
Tôi chợt nghĩ.
- Anh về đây tuyển quân, em có muốn đi bộ đội không? - Tôi đổi cách xưng hô.

Em định nói điều gì đó, nhưng bạn em giục đi sợ muộn học. Em nhìn tôi cười rồi đạp xe đi. Tôi đọc được trong ánh mắt hồn nhiên vô tư đó một điều gì khó gọi thành tên. Tôi cũng cười đáp lại thầm nói - Mong có ngày gặp lại. Từ hôm đó, khuôn mặt, nụ cười, ánh mắt của em luôn ám ảnh tôi.

Hội nghị hiệp đồng hôm đó, thành phần gồm trưởng đoàn tuyển quân các đơn vị về lấy quân và Huyện đội. Tôi hồi hộp, lo lắng vì có một mình đeo quân hàm thiếu úy, nhưng rồi những đề nghị, yêu cầu của tôi cũng được chấp thuận, văn bản được  ký, tôi thở phào nhẹ nhõm, ngày đầu như vậy là  tốt đẹp.

Những ngày tiếp theo, chúng tôi ở trọ tại nhà dân và đi thâm nhập thực tế. Đó là gia đình chú Thìn, cô Chải, nhưng chúng tôi quen gọi là chú Thìn Chải hoặc cô Chải Thìn. Nhà còn có bà cụ đã ngoài bảy mươi nhưng vẫn minh mẫn và cậu con trai học lóp bảy rất thích các chú bộ đội. Chúng tôi có sáu người: Tôi, đồng chí Quân, Ngọc, Phúc - Trung đội trưởng và đồng chí Cương - Tiểu đoàn phó quân sự phụ trách cả bốn huyện mà tiểu đoàn tuyển quân. Gia đình cô chú Thìn Chải làm nghề buôn bán rau quả ở chợ Cuối. Cô chú dành cho chúng tôi cả một ngôi nhà lầu sáu mươi mét vuông và một chiếc tủ để làm việc.

Ba ngày đầu, chúng tôi nghiên cứu hồ sơ, ghi lại những chi tiết cần lưu ý để đi thâm nhập.

Hàng ngày, chúng tôi có nhiệm vụ sáng đi xuống xã chiều về báo cáo kết quả. Mấy ngày đầu trôi qua, kết quả bình thường, cũng không mấy phức tạp như tôi đã nghĩ.

Tôi phụ trách khu vực thị trấn. Hôm đó, cũng như mọi ngày đi thâm nhập. Tôi và hai đồng chí huyện đội bắt đầu phần việc của mình. Chúng tôi tìm đến gia đình ông Bình có con trai nhập ngũ tên là Minh. Có mặt lúc chúng tôi làm việc còn có bà nội của Minh. Tôi ngồi trên chiếc ghế đã ọp ẹp kín đáo nhìn khắp căn nhà một lượt. Trong ngôi nhà gạch cấp bốn chưa kịp trát, ở mấy hàng gạch gần móng đã bắt đầu mọc rêu ấy không có gì đáng giá hơn là một chiếc xe đạp nam khung đen bóng mầu sắt chứ không phải màu sơn, ba chiếc giường gỗ tạp đã nga mầu bởi thời gian và mồ hôi người.