Chiến tranh nhân dân là hình thức chiến tranh, huy động sức mạnh tổng hợp của toàn dần tộc trong đó lấy QDND làm nòng cốt để chống lại kẻ thù xâm lược có sức mạnh vượt trội về vũ khí, công nghệ và kinh tế.
Thành phần tham gia cuộc chiến tranh nhân dân, bên canh lực lượng vũ trang, thì còn là toàn thể nhân dân. Họ có thể trực tiếp cầm súng chiến đấu, hoặc cũng có thể chỉ ủng hộ về tinh thân và vật chất. Nhưng tựu chung lại họ đều là những người yêu nước.
Các đặc điểm của chiến tranh nhân dân xưa: Ngày xưa thời tổ tiên ông cha ta chống kẻ thù phương Bắc xâm lược, sự chênh lệch về kinh tế và quân sự giữ ta và kẻ thủ xâm lược đã được thể hiện rõ. Hay gân đây hơn trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chông Mỹ sự chênh lệch về quân số vũ khí trang bị giữa hai bên là rất rõ ràng, nhưng chúng ta vẫn giành được thắng lợi cuối cùng bởi vì trong các cuộc kháng chiến đó chúng ta có lực lượng của toàn dân.
Chiến tranh nhân dân trong quá khứ mang các đặc điểm là: Đánh nhỏ, đánh gần, dùng các loại vũ khí thô sơ tự tạo để đanh tiêu hao sinh lực địch. Trong tổ chức sản xuất phục vụ kháng chiến kiến quốc ở cấp độ thấp chủ, do các loại vũ khí được chế tạo thủ công nên độ chính xác không cao hiệu quả chiến đấu thấp.
Ngay nay nếu phải đương đầu với một cuộc chiến tranh xâm lược, với kẻ đi xâm lược là cường quốc có tiềm lực vượt trồi hơn NC về mọi mặt, địch lại áp dụng vào cuộc chiến tranh xâm lược NC các hình thức chiến tranh công nghệ cao như: Chiến tranh mạng, chiến tranh thông tin, chiến tranh kinh tế, và đưa vào chiến trường nhiều loại vũ khí công nghệ cao.
Thì chiến tranh nhân dân vẫn là chỗ dựa để NC đi đến thắng lợi cuối cùng trong chiến tranh chống xâm lược, và chiến tranh nhân dân trong thời đại mới bên cạnh các đặc điểm của chiến tranh nhân dân trong quá khứ, thì còn có các đắc điềm khác biệt phản ánh sự thay đổi cho phù hợp với cuộc chiến. Đó là tổ chức huấn luyện về ý thức chính trị, cũng như kiên thức về công nghệ cho những thành phần tham gia tác chiến trực tiếp được làm kĩ hơn và tổ chức tốt hơn. Tổ chức cho nhân dân tham gia vào các hình thức chiến tranh mạng, và chiến tranh thông tin nhằm nâng cao hiệu quả tác chiến trên các mặt trận này. Trong tổ chức sản xuất phục vụ chiến đấu, ta có điều kiện để nâng cao hiệu quả sản xuất nhờ áp dụng hình thức quản lí sản xuất và đưa vào áp dụng công nghệ sản xuất mới nhờ đó nâng cao được hiệu quả sản xuất. Trên mặt trân kinh tế, Nhà nước đưa ra các chính sách phù hợp để thúc đẩy sản xuất nhằm đáp ứng nhu cấu cuộc sống của người dân trong quá trình tiến hành kháng chiến trông quân xâm lược giám bớt những khó khăn do lệnh cấm vận của kẻ thù. Đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu chế tạo các sản phầm công nghệ phục vụ cuộc sống và nâng cao hiệu quả tác chiến của vũ khí trang bị.
