Tàn đen đốm đỏ

[HUY_AK_47]

Quả nhiên, Tánh thù thật. Lúc bổ sung quân, lão khăng khăng đòi đưa gã vào đơn vị bộ binh để có điều kiện rèn luyện, tu dưỡng đạo đức cách mạng, mặc dù đã có gợi ý của trên đưa lính sinh viên vào các đơn vị kĩ thuật. Sau này gặp lại bạn bè cùng lứa đi đánh trận mà phởn phơ, nhàn nhã gã cũng có oán Tánh hơn. Một tẹo thôi, chứ có trách móc cũng bằng thừa.

Từ bãi giao liên này, gã được bổ sung về đại đội trợ chiến trong biên chế A trinh sát. Rời bãi giao liên, gã tiếp tục đi. Theo đúng hướng gã cùng đơn vị hành quân dạo trước. Có tiếng ầm ì của xe xích. Tiềm thức mách bảo gã tránh đi. Biết đâu ta hay địch. Gã tạt ngang. Gã lọt vào một lòng suối cạn. Gã không nhận biết được chính đó là dòng Đa quýt đổ vào sông Bé. Gã cứ tha thẩn dọc sông. Khát thì uống nước sông. Trong văn vắt, ngon lành. Đói thì quả tươi, rau dại. Rừng miền Đông dẫu cằn cụi vì chất độc rải thảm, vẫn hào phóng đãi đằng gã. Đến một khúc nước rộng có những nẹp đá xanh xám, gã dừng lại nghe ngóng. Đúng rồi, ở những nẹp đá này, loài cá mợt lúc về già thường rúc vào các hốc đá chờ chết. Gã là đứa bắt giỏi nhất. Hôm nào hên, gã vớ được hàng chậu. Những con cá mợt già, mắt mù, mình dẹt, trầy trợt lở loét, gầy giơ xương, to chỉ nhỉnh hơn bàn tay chút ít, không có tẹo thịt nào nhưng nấu canh thì ngọt nhất hạng. Có thêm quả bứa chua dậy vàng. Ăn xong cứ gọi là lịm mê hồn, ngon đến độ quên chết. Gã xăng xái kiếm được một cái que dài. Cá mợt chờ chết thường quay đầu vào đá. Phải khôn khéo lựa đầu que gợi khẽ, đẩy đầu cá quay ra. Con cá mợt yếu sức, thấy động, cố vét lực cắm đầu vào đá. Bởi thế, nên nó bị lừa phi ra ngoài. Cá mợt già gặp nước không còn đủ sức bơi, chết ngửa bụng. Cứ thế vớt tống vào chậu ngon ơ.

Gã dán người vào kè đá. Sức gã bây giờ cũng chả hơn gì lũ cá mợt chờ chết. Lẩy bẩy mãi, gã cũng vớt được hai con. Gã ném nó lên bờ, vơ củi khô để nướng. Xương xẩu cũng tốt chán. Nhưng không đào đâu ra lửa. Gã, trên người chỉ còn độc mỗi bộ quần áo rách. Gã quanh quẩn, điệu bộ nhong nhóng. Cuối cùng gã giận dữ vớ một hòn đá ném mạnh. Đá va nhau toé lửa, khiến cái đầu đặc, u mê loé sáng. Gã xếp cành khô và vơ một ôm tướng lá nỏ. Đá ghè đá, gã hì hụi đập. Chán chê mê mỏi, lửa cũng bắt cháy. Đấy là do trời hanh hao. Bằng không cứ gọi là đập ốm xác. Lửa giật đùng đùng. Hai con cá nhép cháy quắt queo. Gã nhai ngon lành. Tuyệt quá. Xương cá cháy, nghiến vào răng rào rạo. Gã mò xuống làm căng một bụng nước. Gã lại mọ mẫm bắt tiếp. Trên bờ, lửa bắt vào cây khô lan rộng. Cháy rừng, gã cười ngô nghê. Ngọn lửa ngày một lớn, bốc cao, khói cuồn cuộn. Bất chợt “bụp” một cái rất khẽ. Đụn khói xì xì tuôn ra. Bỏ mẹ, đấy là khói chỉ điểm của máy bay L.19. Dẫu u u, minh minh đến mấy, gã cũng không quên được động tác co giò phóng thật nhanh ra khỏi vùng nguy hiểm. Quả nhiên sau phát pháo khói, không biết núp đâu từ bao giờ, hai thằng F5E đã bổ thẳng xuống. Tiếng động cơ rít chói tai. Tiếng bom còn kinh hơn. Gã bị hất văng khỏi lòng sông cạn. May, một nệm cỏ dày trên khoảnh đất bằng ven sông đã cứu gã. Đau còn hơn hoạn, song gã vẫn vùng dậy chạy. Cứ chạy, vấp ngã lại vùng dậy. Gã thoát hiểm một cách khó tin.

Bây giờ gã đang chơ vơ cạnh một cái thác. Sông Bé có ti tỉ thác biết cái nào mà gọi. Song cái thác này có vẻ quen. Gã lồi mắt định thần. Chịu, quen cũng chịu. Nom gã bây giờ vô cùng thảm hại. Có lẽ chỉ bộ gọng là nguyên vẹn. Tóc tai dựng ngược bơ phờ, mang thứ mầu quành quạch không có tên trong bảng chuẩn. Mặt, may gã thuộc loại bất nghì không râu nên còn phân biệt được mồm, mũi. Da dẻ queo quắt như cá khô. Gã yếu lắm rồi. Gã ngước mặt lên. Thác réo ầm ầm hung dữ. Nước dội ngầu bọt. Hơi bốc trắng xoá. Chợt cặp mắt cá chết của gã sáng lên. Bên kia thác có một ngọn núi. Núi Quýt. Phải vượt sang bên ấy. Đó là căn cứ trung đoàn. Chính gã được tham dự trận đánh giải phóng núi Quýt sau hiệp định Pa-ri. Dạo đó, nửa bên này núi còn thuộc quyền kiểm soát của lính Sài Gòn. Từ đại đội trợ chiến, gã được biệt phái về đơn vị giám sát thi hành hiệp định, trực thuộc Bộ tư lệnh. Gã nằm trong một nhóm công tác ở trạm hoà hợp núi Quýt. Trạm đặt ngay chân núi phía sông. Núi Quýt không cao lắm nhưng rộng. Từ thời chín năm, vẫn là vùng tranh chấp giữa hai bên. Núi có nhiều hang, rất thuận tiện cho việc tác chiến và hậu cần. Nhóm công tác của gã luân phiên trực tại trạm. Trạm, đơn giản chỉ là một căn nhà bằng tre nứa nhưng chắc chắn, do lính của hai bên xây dựng. Buồn cười lắm, đánh nhau chí chát, giờ dàn mặt nhau, hết đấu khẩu đường lối đến thăm hỏi xã giao, thậm chí có lúc phiễu phão, như thể chưa hề có chiến tranh bao giờ. Vẫn biết gã là sinh viên. Nhưng trình độ ấy đã lấy gì làm ghê gớm. Vậy mà sự hiểu biết của gã không những làm các thành viên trong nhóm nể phục mà còn khiến đối phương kinh ngạc. Có một thằng sĩ quan tâm lí chiến, từng tốt nghiệp văn khoa Sài Gòn, ngày đầu vênh vác lắm. Sau vài lần tiếp xúc, thằng kia tỏ ra dè dặt, thận trọng, cuối cùng thì chịu hẳn. Gã có thể nghênh tiếp tay tâm lí chiến kia hàng giờ, về đủ mọi lĩnh vực. Đại loại, luận bàn nguồn gốc và bản chất chiến tranh bằng mọi thứ chủ nghĩa, không loại trừ cả thuyết phân tâm của Freud. Tay sĩ quan nể lắm. Đến món sở trường của hắn là văn chương, gã vẫn cao giọng được. Không biết đọc từ bao giờ, gã bình phẩm làu làu các trào lưu văn học trong và ngoài nước. Gã viện cả đến cái chết của Nhất Linh để chỉ trích sự bế tắc của văn chương Sài Gòn thì cha sĩ quan tâm lí chiến hết chịu nổi. Hắn hỏi giọng thán phục:

- Thưa ông, trình độ như ông trong quân đội liệu được mấy phần trăm?

Gã trả lời tỉnh bơ:

- Nhằm nhè gì. Tôi thuộc số đông. Thú thực trình độ văn hoá của tôi mới chỉ hết cấp ba, tương đương với tú tài toàn phần trong này – gã hạ mình rất khéo.

Thằng sĩ quan tâm lí chiến nín lặng. Hắn không một mảy may nghi ngờ. Mắt hắn chứa một điều gì đó không nói ra được. Sau này khi ngừng bắn bị phá, trong trận đánh ở núi Quýt gã có gặp lại tay sĩ quan kia. Hắn trúng thương, bị đồng bọn bỏ lại khi lấn sang đất ta. Gã nhận ra hắn ngay. Thằng sĩ quan đã gần tắt thở, tay với với, miệng phều phào điều gì đó. Gã cúi xuống nắm lấy tay hắn. Gã đọc được trong mắt tay kia cái điều ngày trước hắn không nói được. Gã nhận được từ bàn tay đã lạnh buốt của kẻ tử trận một chút gì đó từa tựa như là sự trao gửi. Gã vuốt mắt cho cái xác rất kĩ. Gã muốn nói một vài lời để an ủi linh hồn con người xấu số. Nhưng thôi, ích gì nữa. Định mệnh đã an bài cho mọi số phận.

Đã vượt qua đoạn thác khá xa, gã vẫn chưa tìm được cách gì vượt sông. Nước sông Bé mùa nào cũng vậy đều chảy xiết. Mải láo liêng tìm, gã lại bị mất phương hướng. Núi Quýt đã khuất dạng. Trí óc u mê của gã không bận tâm điều ấy. Gã vẫn đi. Đi miên mải, chừng nào sức lực gã còn. Gã đến một vùng đồi vừa quen, vừa lạ. Có những đụn đất, đá nhấp nhô. Phải chúng mày nằm đây không Đinh, Lệ, Quang? Không phải! Bạn gã nằm ở mỏm 517 cơ mà. Đêm ấy, sau khi chôn cất xong ba thằng, gã bị đắm vào cơn hôn mê của trận sốt rét ác tính đúng nửa tháng, phải điều trị tại viện quân y K71. Thiếu chút nữa gã toi mạng. Dứt sốt gã mò về đơn vị. Ai cũng tưởng gã quỵ vì sợ. Không phải. Còn lâu gã mới sợ. Song từ ngày đấy gã trở nên lầm lì hẳn.

[HUY_AK_47]

A trinh sát của gã còn lại tám thằng. Gã được giao nhiệm vụ A trưởng. Tám thằng lính, mỗi thằng một tính gắn bó với nhau hơn, sau cái chết của đồng đội. Nhiều lúc gã ngẫm ngợi, cố lí giải điều gì xảy ra sau cái chết. Tuyệt nhiên không phải là một kiếp sống khác, để rồi lại nhận một cái chết khác. Nhưng tại sao thằng Lệ, toàn thân bầm giập, thở những hơi cuối cùng, đôi mắt và giọng nói vẫn tràn trề sự sống? Cả thằng sĩ quan tâm lí chiến kia nữa, bàn tay của tử thần lạnh giá, vẫn muốn trao gửi lại đời một điều gì đó. Gã không lí giải nổi. Gã đem chuyện này nói với Ngọc khợp. Thằng Ngọc trợn mắt chửi:

- Thủi thui cái mồm mày. Định bán chúng tao cho thần chết hay sao mà nói những chuyện ấy. Câm đi!

Đoạn, thằng Ngọc rút chiếc bật lửa Tàu mầu lục bật choanh choách. Nó đốt vía. Gã nín lặng nhưng vẫn không thôi ngẫm nghĩ. Hình như chết và sống là trang sau, trang trước của một kiếp người. Đến lượt Bình ních la toáng:

- Mày ngu thế. Nghĩ làm chó gì đến chuyện ấy. Chết, ừ nếu đến lượt, tao chỉ tiếc chưa từng biết một con đàn bà nào. Nhưng đừng tưởng bở. Chết không phải dễ!

Điều ấy đúng với nó. Chính ở trận chiếm núi Quýt, thằng Bình tưởng đã mười mươi đi đứt. Vậy mà thoát. Nó dẫn đường cho một đại đội phối thuộc đánh tập hậu tiểu đoàn dù. Bị lộ, cả đại đội bộ binh bị đánh tan tác. Thằng Bình rút không kịp, ém vào một hang đá. Cái hang hẹp có mỗi một lối vào. Bọn ngụy thả chó sục kĩ. Một con béc giê lừng lững như con bê thốc từ ngoài vào. Thằng Bình không kịp nổ súng vì con chó nhanh quá. Con béc giê chồm hẳn lên người. Cú táp mạnh làm thằng Bình ngã vật ngửa. Chết vì chó, nhục để đâu cho hết. Đầu óc nó tê dại, chân tay đờ đẫn. Nhưng không, con chó liếm láp rất kĩ mặt, mũi, chân, tay thằng người rồi hực hực mấy tiếng bỏ đi. Phía ngoài đặc lính ngụy. Thoát rồi. Như có một phép màu huyền diệu. Mãi sau, mới phát hiện được căn cớ. Nguyên, thằng Bình một lần đi săn, bắn được con chó sói có bộ lông rất đẹp. Mượt, dầy dặn, xám nhức màu chì. Tiếc của giời, nó hì hục thuộc da con vật. Cái thằng lớ ngớ mà khéo léo đáo để. Không biết học được ở đâu, sau một hồi luộc nấu, phơi phóng, nó gạn được tấm da con vật. Lại cắt cắt, khâu khâu thành chiếc áo gilê gọn ghẽ. Thằng Bình khoái lắm, mùa lạnh nó vận chiếc áo với bộ mặt đầy hãnh diện. Cái áo được cất giữ cẩn thận trong bồng lẫn với quân phục. Mùi chiếc áo da thuộc ám vào thằng Bình, đã cứu thoát nó. Con béc giê hít hít, nhận ra đặc trưng giống nòi mình nên bỏ đi. Một phen đại hú vía. Sau đận ấy, thằng Bình có biệt danh ních (tên tục lính tráng đặt cho giống cẩu thời Ních xơn).

Chết được không phải dễ – Đúng là lời cảnh báo. Sau này, nhiều lần gã mong mỏi tìm đến cái chết song chẳng bao giờ được tọai nguyện. Có những loại người, cả đến cái chết cũng không được chấp nhận.

Gã ngã vật giữa đống cồn, gò nhấp nhổm. Hình như là một nghĩa địa. Mặc mẹ nghĩa địa. Bây giờ gã đếch cần gì nữa. Gã thở dốc. Gió lành lạnh trườn vào người gã. Mắt gã díu lại, kiệt sức đến mức mộng mị cũng không còn. Gã ngủ mê mệt. Gã chỉ tỉnh, khi thấy chân đau buốt. Cái gì thế kia, ùn ụn một đống như cái thúng, lấp đầy chân gã. Bỏ mẹ, mối. Gã đã chết đâu mà mối dám đùn. Gã bật thật mạnh mới văng được chân ra khỏi tổ mối đang say mồi. Hốt quá, gã vùng chạy. Chân thập thễnh như chân đi mượn. Đến bìa rừng, gã đổ gục vào gốc cây dẻ dại. Lại thoát. Gã tiếp tục cơn mộng du vào kí ức của đời mình.

[HUY_AK_47]

Thực ra gọi thế cho phải phép, chứ hình hài ông già, rất trẻ. Ông chỉ cứng hơn tôi chút ít. Nếu thọ, tuổi ông tính đến bây giờ phải trên thất thập. Ông mất hồi đầu kháng chiến chín năm. Lúc đó ông mới hai nhăm tuổi. Mấy chục năm qua hồn phách giữ nguyên nên hình hài ông y vậy. Ở dưới âm thì khác. Thấy bảo trần sao, âm vậy, con người ta đều quy theo tuổi. Thế lại hay.

Ông vào vệ quốc rất sớm, ngay từ ngày đầu. Trước đó ông họat động tuyên truyền. Hai nhăm tuổi, tính đến lúc mất, ông đã có chục năm thâm niên cách mạng. Ông mất trong khi vận chuyển vũ khí bằng đường giao liên bí mật vào Sài Gòn. Trong hang dơi này còn cất giữ nhiều súng ống, đạn dược của đơn vị. Ông vẫn là người coi kho từ ngày ấy. Quê ông cách đây cũng không xa, ở miệt đầu đồng bằng miền Tây. Ông chết vì một trận sốt ác tính.

Những người như tôi và ông kẹt giữa trần thế và âm cung. Những kẻ chết không mồ, không mả, không tên, không tuổi, không hương khói, hồn cứ dật dờ không bay đi được. Kiếp trần không với được đã đành nhưng cõi âm trước mặt mà không tới được, thật hết chỗ nói. Phận vong hồn buồn vui không thấu, mặc mọi sự lặng lẽ trôi qua. Có hôm, thấy rõ cả tiểu đoàn âm binh hành quân qua. Nhìn, biết đủ mặt các đơn vị. Ai cũng tươi tắn, hơn hớn, quân phục chỉnh tề. Lại nghe thấy rõ ràng:

- Hoà bình rồi, ta trở về nhà thôi.

- Khiếp thật. Không tin được, dạo mình chết, tình hình còn mù mịt lắm. Mới mấy năm đã xoay chuyển.

- Rảo rảo lên. Ra khỏi rừng về quốc lộ, muốn đi tàu hoả, hay ô tô cũng được.

- Thế thì vào bố Sài Gòn chơi một phen cho đã. Mấy đợt tổng tấn công, nào được nghỉ lấy một ngày.

- Về quách cho xong. Làng tớ điểm quân chắc phải đại đội cứng. Hồi 74 chưa đến mình, đã ngót nghét năm chục thằng.

- Bao nhiêu cũng đáng. Thống nhất phải bỡn đâu.

- Ơ, thằng này lớ ngớ thế, đi đứng ra làm sao vậy. à lính tăng, không quen đi bộ hả? Nào tớ dìu. Ngày xưa các tướng coi bộ binh chúng tớ ra đéo gì. Nào…

Ồn ã cả một khúc rừng. À, thế là hoà bình rồi đấy. Mong thì mong thật nhưng hoà bình chúng nó về nhà hết cả, khúc rừng này quạnh lắm. Ông già chín năm (tôi vẫn gọi thế) nhìn đoàn âm binh diễu qua, vuốt tưởng tượng bộ râu của mình, tủm tỉm cười. Ông hay cười lắm. Tính lại hiền và tốt bụng. Người như thế ở đời, thời nào cũng hiếm, chết thật phí.

Hôm đầu tiên gặp ông, chính vào ngày thứ ba, kể từ lúc thằng Vịnh bỏ đi. Ông đứng giữa màn sương khói. Vô số những con dơi chập choạng đảo cánh. Ông nhìn tôi không chớp mắt. Mặt căng thẳng chờ đợi một điều gì đó. Lâu lắm. Tôi thấy người bồn chồn, khắc khoải. Đau đớn của vết thương, của đói khát hành hạ không còn nữa. Người cứ nặng trĩu, nặng trĩu. Sàn hang bằng đá như tụt dần xuống. Ông vẫn đăm đắm nhìn tôi. Cho đến lúc thấy người nhẹ bẫng thì ông bước đến. Ông như muốn đỡ tay tôi, mỉm cười:

- Xong rồi, chàng trai ạ.

- Xong cái gì? – Tôi ngơ ngác không hiểu.

- Xong một kiếp người. Linh hồn con vừa trút khỏi thể xác. Từ nay con ở với ta.

- Nhưng ông là ai? Trẻ thế, sao dám gọi tôi bằng con.

- Ta không trẻ đâu. Đấy là so với con. Lại đây đã, rồi khắc biết.

Xong một kiếp người. Ra mọi chuyện chóng vánh và giản đơn đến vậy. Cái chết chẳng có gì đáng sợ lắm. Tôi dò dẫm bước lại phía ông. Ông tọa trên một phiến đá ngất ngư. Ông bảo:

- Rồi con sẽ quen. ở đây cái gì cũng động, chúng ta bị vòng trầm luân lãng quên. Nhưng không sao.

Không tài nào chạm vào được người ông. Ông bảo, đấy là cái phải gánh chịu của vong hồn. Ông kể cho tôi nghe về cuộc đời ông. Tôi lắng nghe với tất cả sự lạ lẫm, tò mò. Thời của ông khác nhiều thời tôi. Ông lại bảo:

- Lâu rồi, ta không còn tên. Cứ gọi ta là ông già chín năm. Để ta nhớ lại một thời trai. Không khác nhiều đâu con ạ. Ta và con, hồn đều lẩn khuất nhưng tâm chúng ta thanh sạch. Chúng ta chết vì dân, vì nước. Lọ phải sợ kiếp vong hồn.

Tôi hay ra cửa hang dơi nhìn xuống vạt rừng phía trước. Mồn một mọi thứ rõ ràng. Cánh rừng này, tôi không quen lắm. Chẳng hiểu tại sao thằng Vịnh lại cáng tôi vào đây. À nhớ ra rồi, lúc đó có một chốt dù chặn mất đường về đơn vị. Hoá ra mắt vong hồn cũng chẳng khác mắt người trần là mấy. Cũng có hôm, tôi liều mạng đi xa một chút. Xông thẳng vào vạt rừng. Thì ra, từ đây về đơn vị cũng chẳng bao lâu. Tôi dệu dạo chán chê. Lạ thế, chỉ quanh quẩn ở gần hang. Đi vượt ra ngoài, người nặng trĩu, buốt nhói không thể chịu được. Hỏi lại điều này, ông già chín năm giải thích:

- Có gì lạ đâu con. Phàm kiếp người đến số, xác tiêu tán thì hồn thanh thoát. Chúng ta vô danh, hồn không thể siêu thoát được. Đất này mãi mãi là chốn hồn ta.

Tôi không khỏi chạnh lòng. Có hôm, mười mươi nhìn rõ đại đội trợ chiến hành quân qua, tôi sấp ngửa chạy theo. C trưởng An đi đầu đang giận dữ điều gì, đù đẹc liên tục. Cứ chạy, mặc cào xé đau đớn. Đúng lúc tiểu đội trinh sát hiện ngay trước mặt thì tôi bị quật quỵ xuống. Tôi đếm từng thằng một, gọi từng thằng một. Bình – Long – Thắng – Cường – Ngọc – Biên. Sao chỉ còn lại có sáu? Thằng Vịnh đâu? Tôi gào đến rách cả họng:

- Chúng mày ơi. Dừng lại đi. Tao đây. Phương đây. Cho tao đi với.

[HUY_AK_47]

Không đứa nào nghe thấy tiếng của tôi. Mặt đứa nào cũng lầm lũi, căng thẳng. Tôi cố lăn đến. Người như bị giằng xé. Không một cực hình trần gian nào có thể sánh nổi. Tôi lăn xả vào giữa hàng quân. Người sắp sửa tan ra thì tôi víu được vào chân thằng Bình. Không thấy nó một mảy may phản ứng. Tôi liều mạng cắn chặt răng vào quai dép đúc, để giữ nó. Tịnh không một tác dụng nhỏ nhoi. Nghe thấy rõ tiếng thằng Bình ca cẩm:

- Thánh họ thằng Ngọc khợp. Chuyên đi nhầm dép. Đôi này chật, vướng víu quá.

Tôi cố cắn mạnh hơn. Nó vẫn đi phăm phăm. Chân chỉ hơi dợn dợn. Đoàn quân đi qua đã lâu, tôi vẫn lăn lộn trên mặt đất. Những chiếc lá khô mục, giờ đây sắc cạnh như gài kim buốt nhói. Đó là lần cuối cùng tôi nhìn thấy những người bạn thân yêu nhất của mình. Giá không có ông già chín năm, chắc hôm ấy tôi không về được hang dơi. Dù sao, có một chỗ trú ngụ chắc chắn vẫn tốt chán. Còn khối kẻ dật dờ, không có cả một nơi gửi thân như tôi. Không đâu xa, phía ngoài vạt rừng, có vô khối hồn ma không nhà. Lang thang tụm thành từng đám, không rõ mặt mày, hình hài, nỉ non kêu khóc. Đám ấy, ông già chín năm cũng chỉ biết phong phanh. Nghe đâu như B52 dập trúng nơi gom xác của một tiểu đoàn không vận ngụy hồi Mậu Thân.

Lại nói về chỗ trú ngụ. Vài hôm sau khi Vịnh đi rồi, lúc đã quen chuyện ông già chín năm, tôi chợt bắt gặp một người quen. Thọat đầu, tôi không nhận ra hắn. Đó chính là thằng tù binh ngụy đã cáng tôi ròng rã suốt tuần lễ. Tôi gặp hắn ngay trước cửa hang. Nhác thấy thân hình đẫy đà của hắn, tôi chỉ hơi ngờ ngợ. Lúc biết hắn, tôi đã bị thương, không còn tâm trí nào để ý. Hắn vặn vẹo đến trước mặt tôi:

- Chào ông.

- Mày là ai? – Sắc phục dù của thằng ngụy dẫu đã tơi tả, mướp mơi vẫn không giảm được sự thiếu thiện cảm nơi tôi.

- Ông không nhận ra tôi thật ư?

- Mày là ai? – Tôi vẫn sẵng giọng.

- Tôi chính là thằng tù binh các ông bắt được. Suốt một tuần lễ, tôi phải chịu khốn khổ với cuộc hành trình của ông. Cuộc hành trình kết thúc ở cái hang này.

Nó lắm lời quá. Dù sao tôi cũng đã nhận ra nó. Một thằng lính phía bên kia. Nhưng nó đến đây làm gì nhỉ. Tôi hỏi, giọng vẫn chẳng mấy mặn mà.

- Mày cần gì?

- Còn cần gì nữa hả ông. Bạn ông đã thả tôi. Vâng, đúng vào lúc ông hấp hối. Ông ấy thả tôi trong sự điên khùng của tuyệt vọng. Tôi thoát khỏi họng súng của bạn ông nhưng lại không thoát khỏi những viên đạn của đồng đội tôi.

Thằng ngụy gào lên nỗi uất ức của nó. Hoá ra, nó bị đồng bọn bắn chết. Chính cái chốt dù chặn đường buộc chúng tôi phải rẽ vào hang. Tiếng súng vang động của Vịnh đánh thức cái chốt dù đang ngủ. Thằng ngụy bớ rớ chạy vào bị chộp gọn. Có lẽ thân hình rệu rã và sự hoảng loạn cùng cực của nó đã khiến bọn kia quyết định. Những phát đạn găm từ phía sau, đẩy thằng ngụy rơi xuống vực phía trái hang dơi, thành hồn ma lang bạt.

- Thì đằng nào chả chết, mày còn kêu ca nỗi gì.

- Khác chứ. Chết vì các ông đã đành một nhẽ. Chiến tranh mà. Nhưng chết như tôi thì thảm khốc quá.

Đoạn thằng lính bưng mặt khóc rất não nề. Phải cắt ngang nó.

- Thôi im mồm. Về chỗ đi. Đừng quấy nhiễu sự tĩnh lặng của tao.

Bất ngờ thằng ngụy tròn mắt:

- Chỗ nào?

Mưa xối xả trút xuống. Cơn mưa mùa không báo trước ào ào đổ như thác. Cả khoảng trời phía trước hang vẫn xanh ngắt. Có mỗi một đám mây mọng đang từ từ nở ra. Chốc lát, tràn ngập cả thinh không một màu chì xám ngắt. Nhanh hơn cả dầu loang trên cát. Mưa vẫn ào ào. Không thấy rõ thằng ngụy nữa, nó lập tức bị lút vào màn mưa ngày một dày thêm. Nhưng vẫn thấy tiếng của nó lóp ngóp:

- Làm gì có chỗ nào cho tôi. Thân xác bị vực thẳm nuốt gọn. Tôi bây giờ không nhà, không cửa, không hang, không hốc. – Bất đồ, nó tru lên, hơn cả chó sói bị mất con. – Xin ông cho tôi vào hang. Xin ông?

Giọng nó bị ngắt ra, nấc lên. Hình hài nó lại trồi ra sũng mưa, bềnh bệch.

- Nhưng tao không có quyền!

Tiếng của ông già chín năm vọng từ phiến đá u u:

- Gì đấy con?

- Có một thằng lính bên kia xin được vào hang.

Tôi lật bật vào, kể tường tận. Ông già cười, bảo:

- Cho nó vào con ạ. Chết rồi, còn ta, địch gì nữa. Tội nó, nó gánh. Phúc mình, mình làm. Cho nó vào.

Từ hôm ấy, thằng lính được trú cùng trong hang. Sau này, xương cốt của nó được một nhóm hám tiền chuyên xăn lùng xác Mỹ lượm lên từ đáy vực, đóng gói chở về thành phố. Không biết nó có tìm được về nhà không? Đấy là việc của nó.

*

*      *

Thằng ngụy trạc tuổi tôi. Quê chính gốc Sài Gòn. Nhà nghèo nên là sinh viên vẫn bị bắt quân dịch. Nó giải thích:

- Số tôi xui quá. Lẽ ra đã vô Thủ Đức. Nhưng mần mè gì suất sĩ quan. Tưởng thoát nào ngờ. Tựu trung cũng tại tiền cả. Đủ tiền nạp, sức mấy đến lượt tôi đi quân dịch.

Nó đang học năm thứ hai y khoa thì bị bắt, xui thật. Còn bốn năm nữa chứ mấy thì thành doctor. Chiến tranh có những lí riêng của nó. Tôi cũng thế, nếu không vào đây chắc cũng hết năm thứ ba rồi. Thằng ngụy hỏi:

- Tôi đã đành. Còn ông? Ông tận Hà Nội, vô làm gì cho cực xác?

Giá không phải là vong hồn khất khưởng, hẳn tôi đã cho nó lĩnh đủ. Vào làm gì ư? Ngày tôi về đại đội trợ chiến, em gái tôi viết thư vào. Nó viết: “Anh Phương ơi, bom đánh trúng khu phố mình. Căn gác nhỏ của anh sập rồi. Con liếu điếu, ngày đi anh thả, nhưng nó vẫn bay về quanh quẩn. Sáng sáng vẫn vang vang tiếng hót của nó. Lúc moi tìm đồ đạc của anh, tay em gặp nó. Con chim vẫn mượt nguyên, óng ả. Và kì lạ, em nghe thấy tiếng hót của nó. Lúc ấy người em run lên. Anh Phương. Anh phải không? Anh về trong tiếng hót để an ủi em…”.

Thằng ngụy thần người khi tôi đọc cho nó nguyên đoạn thư em gái tôi viết. Đoạn thư tôi đã thuộc lầu lầu. Dạo đó, thằng Ngọc lén xem thư, phán:

- Nàng thật tuyệt vời. Mày viết thư bảo. Không phải anh đâu. Bạn anh đấy. Anh Ngọc khợp đấy. Tao sẵn sàng trong lốt một con chim chết, để ngon lành đậu giữa tay nàng.

Tôi không muốn giải thích gì thêm, nếu thằng lính kia không hiểu. Nhưng nhìn vào mặt nó, tôi biết. Mỗi người có riêng cho mình một cuộc chiến tranh. Cả nguyên cớ cũng vậy. Hãy gạt đi những ngôn từ to tát, những lí tưởng cao vời, chiến tranh của em gái tôi, rất có thể bắt đầu từ tiếng hót của con chim liếu điếu đã chết. Và tôi, một thằng trai mười bảy tuổi, đặt bút kí vào đơn tình nguyện giữa hai tiết học, lòng không một mảy may bận tâm, có chăng chỉ là những canh cánh về một học kì cuối cùng của năm cuối cùng phổ thông. Tuyệt nhiên, thằng trai mười bảy tuổi ấy không hề nghĩ ngợi đến cái chết của chính nó, ba năm sau đó. Dù rằng, lúc ấy – lúc đặt chữ kí – thì tất cả mọi điều có thể đã được bầy ra. Chiến tranh của tôi, nói một cách dông dài, ngợp trong xúc cảm khó thể cắt nghĩa. Nó cụ thể – cụ thể đến mức không nắm bắt được, tỉ như mùi hương hoa sữa thoảng ra từ những vòm lá âm u. Lại mỏng manh mơ hồ – mơ hồ đầy ấn tượng, khiến con tim run lên khi chợt gặp một con thuyền đôi nhỏ nhoi, chở cặp tình nhân trên hồ Tây chiều đông đầy sương khói. Còn nhiều nữa, tất cả trộn quyện vào nhau. Đấy, chiến tranh của tôi bắt đầu từ đấy. Vả chăng, khi mang cuộc chiến tranh của riêng mình nhập vào cuộc chiến tranh lớn, tự thân sự nhập cuộc ấy là nguyên cớ – cái nguyên cớ chắc chắn để mỗi một bản thể người tìm ra điểm đặt số phận mình.

Tôi nhìn vào hình hài thằng ngụy. Chỉ mươi ngày trước, nó và tôi sẵn sàng nổ súng vào nhau. Chiến tranh là thế. Cần phải loại bớt sinh mạng. Song le, từ hai phía, mỗi người, nó và tôi đeo đuổi cuộc chiến tranh của riêng mình. Nếu có một trục thẳng, nó và tôi sẽ ở hai đầu mút đối lập. Cả hai cùng bị hút vào tâm điểm. Lõi của tâm điểm ấy chính là bản chất cuộc chiến. Kẻ thắng – được khẳng định – phải là kẻ ý thức được bản chất cuộc chiến tranh của mình.

[HUY_AK_47]

Nhưng bây giờ tôi và nó, mọi điều, thảy đều vô nghĩa. Cả hai đã bị loại ngoài cuộc chơi. Mặt thằng ngụy lộ vẻ xúc động chân thành. Nó nói:

- Một đoạn thư của em gái ông là tôi hiểu. Tôi cũng có gia đình. Thực lòng, tôi không muốn dính vào chuyện chính trị. Nhưng xin được thành thực. Liệu bao giờ cuộc chiến này kết thúc? Và ai thắng? Ai sẽ thắng?

Tôi không nhớ mình đã nói những gì với nó. Mọi ý kiến lúc ấy chỉ là những niềm tin áp đặt. Chừng dăm tháng sau, có một chuyện xảy ra ngay trong hang dơi làm chấn động thằng ngụy. Chuyện thế này:

Hôm ấy trời hanh hao. Rừng miền Đông cuối năm, lá trút ào ào. Đêm lạnh buốt nhưng ngày, nắng vẫn đổ lửa. Vạt rừng phía trước trơ trụi. Từ đỉnh hang dơi, bằng mắt thường, nhìn thấy rõ núi Bà Rá và cả tiểu khu Phước Long. Chiến sự đang căng thẳng. Đang có một chiến dịch vây ép lớn. Các đơn vị chủ lực miền tập trung tiêu diệt sinh lực địch. Giải phóng tiểu khu Phước Long. Những chuyện này, sau tôi mới được biết. Mấy ngày liền, thấy những đoàn quân chuyển dịch liên tục. Đủ cả tăng, pháo. Nhiều nhất là bộ binh, nườm nượp hết đoàn này, đoàn khác. Ông già chín năm, thường chỉ tọa trong phiến đá, ít khi ra ngoài, cũng phá bỏ thông lệ. Ông bảo:

- Kết cục tới rồi. Nhìn quân đi thế kia ta biết.

Thằng ngụy nhún vai, tay làm dấu thánh giá. Miệng lầm rầm cầu kinh.

- … Amen.

Còn tôi? Một sinh linh yếu đuối vẫn tự biết phận mình song không thể kìm nén nổi những ham muốn đang ngờm ngợp dâng lên. Chao ôi, nào có cao sang gì đâu, chỉ một ước muốn nhỏ nhoi thôi cũng được. Phải, cái ước muốn mà trước đây ít ngày còn là nghĩa vụ. Hoàn toàn không dối lừa, nếu phải chết lần nữa, để được chấp nhận thành một người lính trong hàng quân kia, tôi cũng cam lòng. Từng khuôn mặt người lính lầm lụi diễu qua mắt tôi. Khuôn mặt nào cũng dầu dầu dãi. Lính già có, lính trẻ càng nhiều. Họ giống nhau đến kì lạ. Tuyệt nhiên trên khuôn mặt họ, ngoài những dầu dãi trận mạc, không thể bắt gặp một chút gì đó của những điều sắp xảy đến. Không phải sự bình thản lì lợm. Càng không phải sự hăm hở chém giết. Đến cả một chút sợ hãi cũng không có. Họ mang nét đúc của tạo hoá, tự nhiên đến chân thành. Đó là dáng vẻ của người nông dân đến với thửa ruộng cày. Người thợ đến với xưởng máy. Viên chức đến với công sở. Vân vân và vân vân.

Ông già chín năm thốt lên:

- Các con nhìn kìa. Đó là dấu hiệu của chiến thắng. Hoà bình lại đến rồi.

Thằng ngụy không hiểu. Cặp mắt cận của nó lồi ra. Có vẻ nó đang cố ngẫm nghĩ. Miệng nó lắp bắp:

- Hoà bình thật ư. Nhưng ai thắng?

Không phải chờ đợi nhiều. Ngay ngày hôm đó tự nó tìm ra chân lí.

Vào lúc chạng vạng. Sương đã bắt đầu sa xuống lộp bộp. Khoảnh khắc ngắn ngủi giữa trời đỏ và đêm đen, không gian đột ngột trắng bạc ra. Đá bàng bạc. Rừng bàng bạc. Trời bàng bạc. Tất cả một màu bàng bạc. Chính lúc ấy, một tốp biệt kích áo đen không biết đến từ đâu, men theo vách dựng của núi đá, đột ngột xuất hiện ở cửa hang dơi. Bọn biệt kích mò mẫm, rình rập là những điều quá thường. Nghề của chúng vốn thế. Hồi còn sống, tôi đụng bọn này như cơm bữa. Đánh đấm với chúng khó chịu lắm. Có khoảng dăm đứa. Nom cả bọn đều tơi tả. Có vẻ như chúng vừa qua một cuộc đụng độ ở đâu đó. Chắc chắn không phải con đường dưới kia rồi. Quân đi như suối thế, bố bảo bọn này dám chàng màng. Chợt tôi thót người. Lẫn trong sắc phục đen có mầu lam lục của quân phục. Một cô gái. Trời ơi, một chiến sĩ gái rất trẻ. Màu kia của trang phục chứng tỏ cô gái đã chiến đấu ở vùng này, ít cũng vài năm. Cô gái bị trói giật cánh khuỷu. Chúng lôi cô vào hang, thô bạo đẩy ngã sấp vào góc. Đoạn, cả bọn lục cục móc đồ ăn. Không đứa nào nói một tiếng. Chúng ăn chậm rãi đáng ngạc nhiên. Có cả rượu. Loại mạnh, chai bẩy Johnnie Walker chuyền tay nhau, chúng hớp từng ngụm nhỏ nhẩn nha. Bữa ăn dềnh dàng đến cả tiếng đồng hồ. Thằng uống ngụm rượu sau cùng, đập mạnh chai rượu xuống nền hang. Tiếng thuỷ tinh va vào đá rít chói tai. Chính thằng đó lôi cô gái ra chỗ đập chai. Tiếng nó êm đáng ngờ:

- Quỳ xuống đi cưng.

Không quỳ. Cô gái đứng bất động.

- Quỳ xuống!

Bất đồ, thằng biệt kích dằn mạnh. Giọng nó vón cục chan chát.

Không quỳ. Cô gái vẫn đứng.

Hốc miệng ngòm ngòm của thằng biệt kích buông ra một tràng cười sằng sặc. Âm thanh vống lên trần hang, lõm tõm rớt xuống. Lại cười, cười như điên, như dại. Tiếng cười của nó xoáy vào đá. Đá run rẩy từng đợt. Nãy giờ, ông già chín năm nhấp nhổm trên phiến đá của ông. Làm sao có thể tọa yên được. Không lường đến tình huống này, chân tay ông luống cuống nom rất tội nghiệp. Phải trước kia xem, cứ nhìn bộ dạng kia đủ biết, chắn chắn ông đã nhào dô ăn thua đủ. Tôi và thằng lính ngụy cũng luýnh quýnh không kém. Nhưng không ai biết phải làm gì. Mà còn làm gì được nữa. Đêm đã đông sệt lại nhưng trong hang hôm ấy, không biết vì lẽ gì vẫn hưng hửng sáng. Dẫu nhạt nhưng còn trông rõ mặt người. Thấy môi cô gái mím lại. Mặt ngùn ngụt dương khí. Dơi chấp chới vờn vào người cô. Đến hàng ngàn con vỗ cánh cùng lúc. Động hang rồi, ắt có sự chẳng lành.

Có một quãng im lặng kéo dài sau tràng cười ghê rợn. Thằng ngụy đứng cạnh tôi đã bắt đầu run lẩy bẩy. Nó sợ. Sự im lặng chết người kia, ai không sợ. Giá có một phép mầu nhiệm nào đó, giải thoát được cô gái, dầu rằng phải đổi lấy ngàn năm cõi âm, tôi cũng quyết làm.

- Quỳ xuống!

Vẫn là thằng biệt kích đập chai. Dường như nó đã hết cả kiên nhẫn. Đúng hơn, nó không chịu đựng nổi nữa. Có vẻ, nó là chỉ huy của cả bọn.

Sau tiếng quát của thằng biệt kích, cô gái vẫn không hề thay đổi tư thế. Thằng chỉ huy đi vòng một lượt quanh tù binh của mình. Gót giầy của nó di vào thuỷ tinh, vỡ lạo xạo rít tai. Bất ngờ, nó giáng một cái tát cực mạnh vào mặt cô gái. Máu rỉ từ mép thành dòng đỏ tươi. Cô gái ngã xuống nhưng loạng chọang đứng lên. Cô gắng sức chống đỡ.

- Cởi trói cho nó!

Thằng chỉ huy ra lệnh. Hai, ba thằng áo đen nhảy vào dùng dao găm cắt đứt dây trói.

- Lột quần áo nó ra!

Ngón đòn này tác dụng tức thì. Cô gái quýnh quáng dùng tay che đậy chỗ kín trên người. Thằng chỉ huy lại cười, vẫn tràng cười ma quái lúc trước. Nhưng không, nó không kéo dài được nữa, tràng cười bị cắt đứt giữa chừng:

- Quỳ xuống đi. Tao hứa sẽ bảo toàn mạng sống.

Như chỉ đợi có thế. Cô gái phắt lên. Lần đầu tiên từ lúc vào hang cô nói. Rành rọt từng tiếng khô sắc:

- Không đời nào. Đồ chó! Giết tao đi!

Thằng biệt kích chồm đến quật ngã cô gái. Nó gầm gừ:

- Được! Nhưng mày sẽ phải chết một cái chết khác đồng đội của mày. Ngay bây giờ đây, tao sẽ rửa hận cho chiến hữu của tao.

Sau này tôi được biết, trung đội biệt kích định đánh tạt sườn một đơn vị vận tải. Chúng bị diệt gần hết. Trên đường rút chạy, chúng lại gặp một tốp tải thương của ta. Cuộc đụng độ này khiến nhóm tàn quân chỉ còn năm thằng. Không may cô gái giao liên dẫn đường cho tốp tải thương bị chúng bắt được…

Nó đè ngửa cô gái trên nền thuỷ tinh vỡ. Bốn thằng còn lại kéo căng chân tay cô gái. Không thể chống cự được bọn hung thú đang điên mồi. Cô gái hét lên, ngất lịm.

[HUY_AK_47]

Hang dơi muốn vỡ tung ra từng mảnh. Tiếng hét không giản đơn là tiếng kêu đau đớn của một con người. Đó là tiếng kêu tích tụ của nỗi đau nhân gian, kéo suốt từ thuở hồng hoang đến ngày tận diệt. Đức chúa trời. Nếu có thật một đức chúa thì đó là sai lầm lớn nhất của Người. Đức chúa sinh ra con người, đồng thời sinh thành những mầm mống tội ác. Hẳn để răn mình nên buộc Jêsu bị câu rút đóng đinh trên thập ác. Nhưng nỗi đau thánh linh kia, nào có thấm tháp gì với nỗi đau trần thế. Thân hình cô gái, phút chốc bị thuỷ tinh cứa nát bấy. Dòng máu đỏ âm thầm thấm đẫm cơ thể.

Năm đứa hình nhân lần lượt hành xác. Không biết đã bao lâu. Thời gian phỏng còn nghĩa lí gì. Ông già chín năm nhảy chồm chồm trên phiến đá. Ông đã mất đi vẻ trầm tĩnh vốn có. Thằng ngụy bưng mặt không dám nhìn. Tôi cũng thế, chạy ra cửa hang. Than ôi, âm dương cách biệt, không thể có cách gì giúp được cô gái.

Lúc năm thằng biệt kích rời hang đã quá nửa đêm, hang dơi tịch lặng như tờ. Dơi treo mình thành móc, chả buồn đập cánh. Đêm quánh lại phủ kín thi thể cô gái. Sự bao bọc này, liệu có làm dịu đi nỗi đau kia. Nỗi đau quằn vào từ thân thể bị cứa nát, bầm giập. Nỗi đau xoắn vặn trong sinh linh thương tổn. Và máu. Máu khuất trong đêm đen vẫn không ngừng chảy. Sinh thể cô gái đang lịm đi, tắt dần.

Lần đầu tiên tôi thấy ông già chín năm khóc. Khóc ròng ròng, vật vã. Tiếng ông thẳm sâu. Đó là tiếng của thời gian tích tụ:

- Ta đã sống ở đây gần trọn hai cuộc chiến tranh. Mắt của ta nhìn thấu mọi điều. Nhưng chưa bao giờ phải chứng kiến điều thảm khốc đến thế. Các con, hãy lại bên ta, xòe hồn mình đỡ lấy linh hồn tội nghiệp này.

Tôi làm theo lời ông già. Cả thằng ngụy nữa. Nhưng tay nó vẫn bưng mặt. Nó không dám nhìn. Giọng nó vụn vỡ:

- Các ông là người chiến thắng!

[HUY_AK_47]

Lại có tiếng loạt soạt. Vẫn phát ra chỗ bụi cây sau lều. Cường choắt vớ lấy đèn pin. Ngọc khợp bảo:

- Hay là chúng nó về.

Cường choắt đã dợn bước thấy thế chùn ngay. Đấy là cu cậu khiếp. Thắng vịt bảo:

- Mày leo đến thiếu tá, cầm cả một trung đoàn quân chinh Nam, chinh Bắc, sợ cái nỗi gì. Chúng nó có về thật, cũng là anh em mình, bạn bè mình.

Đoạn, Thắng giật lấy cái đèn pin phăm phăm đi ra. Nó không bật đèn. Trong cả bọn, mỗi mình nó là tợn nhất. Đấy là khoản âm dương. Nói nôm theo cách của các cụ nhà mình, vía của nó cứng. Hồi bẩy hai, đơn vị đóng quân trong một vùng rừng cao su ở Bù Đốp. Rừng cao su này của người Pháp ngày trước. Chuyển chủ mấy lần, giờ không còn người khai khẩn. Cây cao su ứ nhựa, cành cây giòn khộp. Tiểu đội trinh sát dựng cọc, treo võng dưới tán một gốc cao su già. Ngày đầu yên ổn không có chuyện gì. Ngày kế tiếp, thấy muỗi bay ra nhiều. Tinh loại muỗi to chưa từng thấy. Loại muỗi vằn vện, lính tráng rất khiếp. Vòi của nó to gộc nhọn hoắt như lưỡi kiếm phập vào da thịt, đốt đến đâu biết đến đấy. Lính mới, ớn tỉ loại này còn hơn cả pháo chụp. Muỗi bu hết cả vào tăng màn, bò lổm ngổm. Nói không ngoa, có con to phải bằng hạt đậu xanh. Cả bọn không hiểu đầu cua tai nheo ra sao, ngơ ngác hết lượt. Lạ, đuổi không đi, đánh đành chịu chết. Trưa hôm ấy tất cả vẫn ngủ. Đứa nào nhát nhất cũng chỉ nghĩ đấy là muỗi chúa, túa ra do động trời. Đang chuyển mùa mà, bắt đầu có những trận mưa rây phần phật. Đang ngủ, đột nhiên cả bọn bị dựng bật dậy. Thằng nọ hốt hoảng ngó mặt thằng kia. Hỏi, không thằng nào biết vì sao, chỉ thấy giật mình rồi tỉnh. Lúc ấy, thấy muỗi bay vù vù tán loạn, bậu hết vào gốc. Lại ngủ say sưa. Chợt, Thắng vịt la hoảng hốt. Nó tháo võng giục mọi người di chuyển ngay. Căn vặn nguyên cớ thì nó cáu, chửi bới hết lượt. Mọi người đành làm theo nó, vì lạ. Xưa nay, nó là thằng điềm đạm, ít khi gây lộn. Lại có tính nhường nhịn mọi người. Cú lắm cũng chỉ lầu bầu một mình. Nay đổi tính thế, ắt phải có chuyện khác thường. Thôi, theo nó vậy. Một tí chút cũng chẳng chết ai. Chẳng ai chết thật. Tiểu đội di chuyển ra chỗ mấy cây bé hơn. Vừa yên vị trên võng thì roành một cái. Không khác gì bom tấn nổ gần. Chả riêng gì tiểu đội trinh sát, cả xê trợ chiến túa đến. Ai cũng vã mồ hôi hột. Riêng mấy thằng trinh sát mặt tái hải, cứng đơ như người chết, tóc tai dựng ngược bơ phờ. Cây cao su đổ gục, đè nghiến đúng chỗ cả tiểu đội vừa nằm. Không nghe Thắng vịt, chắc chắn tất cả ra ma cùng lúc. Chỗ cây gẫy gần sát gốc. Nhựa trắng phun phè phè như nham thạch. Muỗi chết kín đất. Lát sau, chân tay đứa nào cũng vẫn run cầm cập. Mình Thắng vịt là bình tĩnh. Nó gật gù lượn quanh cây cao su đổ, miệng lẩm bẩm gì không rõ. Nó lừ lừ nhìn tận mặt từng đứa. Thoải mái, lừ thế chứ lừ nữa cũng bõ. Bất ngờ nó chỉ vào đám xác muỗi như hoa xoan rụng chạt quanh gốc:

- Thần phù đấy. Gom vào hoá cho Ngài.

Thật, chẳng còn hiểu ra làm sao nữa nhưng bây giờ nó là nhất, không nghe nó còn nghe ai. Đợi vun xong, nó rút phắt cái bật lửa mới choang từ túi Ngọc khợp, bật choách choách. Muỗi cháy xèo xèo. Xong việc, không thèm nhìn ai nó lậm lừ đi về chỗ nằm.

[HUY_AK_47]

Cả bọn xốn xang không ngủ được. Cú bồi đầu tiên này, sau những gian nan dọc đường hành quân, quả là một đòn nặng nề đánh vào cân não. Không phải sợ. Sợ đã chả vào đến đây. Nhưng mà kinh. Đúng là nhớ đời. Có đến già cũng vẫn nhớ. Chết cứ như đùa vậy. Thắng vịt đâm oai. Mà lạ, làm sao nó lại biết trước cây đổ để giục giã nhỉ. Nó vào cùng với mọi người, đâu phải là thổ công, hà bá gì. Gặng, nó nhất định không chịu nói. Sau phải viện đến Ngọc khợp. Cả tiểu đội, chỉ mỗi mình Ngọc khợp là đủ võ để moi móc. Quả nhiên, ngon ngọt tỉ tê một lúc thì thành công. Thắng vịt tuồn tuột khai hết. Ngọc ta chạy bổ đến võng thằng Đinh A trưởng:

- Căng lắm. Nó nhất định không chịu nói. Sợ phạm đến Ngài. Muốn biết phải biện cái lễ.

- Lễ gì? – Thằng Đinh vào từ năm trước, đánh chác mươi trận được kể là lính cũ nhưng chưa gặp trường hợp tương tự thế này bao giờ, cũng hốt, hỏi lại mà vẫn mắt tròn, mắt dẹt.

Ngọc khợp tỉnh bơ:

- Kiếm lấy con gà khơ khớ là được. Mình lính tráng, cốt ở lòng thành.

Một con gà, chứ mười con gà vẫn còn rẻ chán. Thằng Đinh cử ngay hai đứa, cầm toàn bộ số tiền dành dụm từ ngày vào của nó, sục vào đoàn tăng gia. Trong ấy đến thịt hùm cũng có.

Con gà thiến béo nẫn nặng phải già ba kí, vớt ra vàng mởn, ngụt hơi, nhìn thoáng đã tiết đầy miệng nước miếng. Ngọc khợp phán:

- Biện đến võng Thắng vịt. Vái sống nó để tạ lễ.

Thằng Thắng vùng từ trên võng xuống. Mặt rần rần đỏ. Nó vớ lấy khẩu AK lên đạn đánh rốp. Ngọc khợp biến tăm, nhanh còn hơn sóc. Đến lúc này thằng Đinh mới ngã ngửa biết mình bị lừa. Đi tong mất chục tháng phụ cấp, ít ỏi gì. Cả tiểu đội không thằng nào thoát mắc lợm Ngọc khợp. Khoản láu cá, nó giỏi nhất hạng. Chính mồm nó kể lầu lầu. Năm lên chín tuổi về quê chơi. Nhiều lần được bà ngoại kể về một ông cậu có tật ở chân, chết trẻ. Nghe, nhập tâm nên thuộc. Một lần cu cậu thèm ăn thịt gà, bảo bà:

- Đêm qua cháu thấy một người nhỏ lắm, đi tập tễnh, cứ lăn lộn trên bàn thờ, khóc kêu đói.

Bà ngoại sụt sịt tức thì:

- Khổ thân con tôi. Nông nỗi gì mà đói đến thế.

Tất nhiên bà ngoại thịt gà cúng ngay. Đấy, mới lên chín đã thế. Tuổi ấy nhân đôi, làm gì mà không chết với nó. Lừa thế là còn nhẹ.

Vừa chặt gà xong thì Ngọc khợp lần về. Nó cười nhơn nhởn như không có chuyện gì. Thắng vịt có lầu bầu, song không vì thế mà bữa đánh chén giảm giá trị. Đinh nờ cay hơn ớt cũng cố nuốt để khỏi mang tiếng tiếc tiền. Cả xê trợ chiến cuồng lên vì phát thèm. Chết hụt thế, có mà chết đời cũng sướng. Thì ra chuyện cũng chẳng có gì. Sau lúc cả bọn giật mình tỉnh giấc, ngủ lại, Thắng vịt mơ thấy một người bẹp dí, thịt da bèo nhèo, lòm lòm đầy máu, đứng ngay đầu võng. Phải người khác hẳn đã són đái vì sợ. Nhưng Thắng vịt thì không. Nó gồng giọng:

- Ông là ai, cần gì?

Người kia không nói, chỉ vào võng của nó. Đứng gần, ngửi thấy cả mùi máu tanh. Bắt đầu hốt nhưng Thắng ta vẫn cố cứng:

- Ông nói đi. Cần gì?

Người kia thở dài, phẩy tay rồi đi. Muỗi vù vù bám theo. Nhìn thấy đến gốc cây thì mất dạng. Chợt tỉnh giấc không ngủ lại được. Chuyện mộng mị, chẳng bận tâm làm gì. Nhưng nó bị những con muỗi to khác thường ám. Bỏ mẹ rồi, rừng này, nghe nói đã nhiều người cả ta, cả địch, cả dân bị cây cao su ứ tức mủ do không khai thác gẫy gục đè chết. Vô khối cái chết oan uổng thế đã xảy ra. Muỗi bu vào gốc cây. Đúng rồi, đúng là điềm báo. Nghĩ thế nên Thắng vịt vùng dậy. Không ai tin lời Thắng vịt tiết lộ nhưng chuyện thoát chết còn rành rành, bắt bẻ nỗi gì. Con gà ba kí chỉ còn nắm xương vụn, mọi người vẫn bán tín, bán nghi. Mừng thì nhất định rồi nhưng vẫn thấy thế nào ấy. Mộng mị tin thế đếch nào được. Biết đâu cu cậu mơ thấy máu, lại chả hoảng hồn cuốn xéo. Sợ mang tiếng nên giục giã mọi người cùng đi. Có lẽ thế thật, chứ vía viếc gì. Mãi đến đầu bẩy nhăm, đánh giải phóng Phước Long thì mọi người tin Thắng vịt cứng vía thật. Chuyện có người chứng kiến.

[HUY_AK_47]

Hôm ấy, Phước Long đã bị ta vây bốn mặt, sắp thất thủ. A trinh sát tiếp quản một quả đồi ban chiều bộ binh vừa chiếm được. Hì hụi sửa hầm, lắp điện đài, chuẩn bị cho trận đánh hôm sau, không ai để ý trong ngách một hầm ngầm còn kẹt lại hai xác chết. Mấy bố thu dọn chiến trường, làm ăn thế này có chết người ta không. Để thế thì không đành. Mà giải quyết, biết giải quyết bằng cách nào, vả lại không thể để thế được. Còn đánh kéo dài, lù lù hai cái thây ở đấy, đánh đấm cái con khỉ. Bàn đi, tính lại đành phải lôi ra ngoài để tạm, mai tính sau. Hai thằng một xác khiêng gọn ghẽ. Vẫn còn ấm, chưa cứng nên vuốt nắn cũng dễ. Cả hai đều hàm lính cả. Nhìn mặt khó đoán nhưng biết vẫn còn trẻ. Nào, lên mặt đồi nằm cho thoáng, hai bố trẻ nhé. Chẳng nhẽ để nằm đất tội nghiệp. Giặc thật nhưng chết rồi cũng không nên phân biệt. Nghĩa tử, nghĩa tận mà. Ngó quanh quất không tìm được cái gì khả dĩ đắp điếm được, Bình ních bảo:

- Thôi cúng chúng nó một cái tăng vậy.

Sau vụ thằng Vịnh, thằng Phương mất tích, Bình ních được bạt A trưởng. Tiểu đội còn trần sì sáu thằng. Mấy lần C trưởng An hứa bổ sung quân nhưng chưa nhìn thấy chút tăm nào. Đành, sáu thằng cò cử với nhau. Công việc vẫn thế, có phần ụn hơn. Trung đoàn mới nhận thêm một tiểu đoàn cao xạ 57 li, đưa từ tuyến ngoài vào. Sáu thằng, luôn phải luân phiên thay nhau trực ở các đài quan sát xa.

Nói thế nhưng không thấy Bình ních động đậy gì. Biên mu-gích lủi ngay vào máy, vờ vẫn chỉnh sóng. Tác phong sệt nông dân nhưng lõi đáo để. Tính Biên lành, tuy vậy cục một cây. Lại rất cẩn thận. Trong bồng trữ đủ thứ. Nhỏ thì viên đá lửa, lưỡi lam. Nhỡ thì có củ sâm, hộp thịt. Lớn, lận hẳn chỉ vàng mười và một cục tiền mang từ miền Bắc vào. Kín như bưng, thỉnh thoảng lại mang các thứ ra kiểm kê. Không có việc , ai gạ gẫm thế nào cũng phớt. Tài tán như Ngọc khợp cũng phải sài lắc. Chỉ những lúc cần mới vung vít. Đã vung, vung đến tận giời, không tiếc bạn bè cái gì. Nhưng đừng có ai dại dột tí toáy vào cái kho ngầm kia. Một lần, Cường choắt thèm thịt quá, sờ nắn đến tróc cả sơn hộp thịt Trung Quốc trong bồng của thằng Biên mà không dám xài. Ăn thế có mà lãnh đủ. Sức Cường choắt, chắc chỉ nửa trái đấm của thằng Biên là xong ngay. Mân mê đến mức mồm sùi bong bóng vì thèm thì Cường choắt nghĩ ra kế hiểm. Nó phục, đợi bằng được thằng Biên. Lại gọi Bình ních hỗ trợ bằng cách làm chứng. Lát sau thằng Biên lọ mọ về. Cường choắt đã dấp nước vào mặt ướt nhoè, ướt nhoẹt. Vừa tường mặt nhau thì Cường choắt oà lên. Thấy lạ, thằng Biên hỏi:

- Mày làm sao thế?

- Không sao… hu hu… – Cường choắt oà thế nào thành ra khóc thật, nước mắt lã chã. Bố sư khỉ chắc ông con thèm ăn quá nước miếng phọt cả lên mắt. Cường choắt gan cóc tía xưa nay có khóc bao giờ. Lạ thế!

Thằng Biên gặng:

- Mày nói đi, làm sao?

- Hu hu… tao với mày… sống thế… giờ xa nhau… hu hu…

Chả là thằng Biên và Cường choắt cùng phố, lại học với nhau từ nhỏ nên thân nhau hơn những đứa khác. Ông con ấp úng, đại loại kì này hai đứa phải xa nhau. Cường choắt bị thuyên chuyển lên sư đoàn. Xa, buồn nhớ bạn nên không cầm lòng được. Cẩn thận, thằng Biên quay sang Bình ních:

- Thật thế hả Bình? Bao giờ nó đi?

Thằng Bình lia mặt sang ngang không dám nhìn thẳng. Cũng tại nó có gì hiện lên mặt hết, cả đời chưa nói dối nổi ai một câu.

- Thật! Ngay chiều nay đi. – Thằng Bình ấp úng.

Thằng Biên thừ ra. Khoảng độ một phút mà mặt già đến chục tuổi. Những nốt trứng cá dày sần lên giần giật đỏ. Đoạn, nó mở dây bồng, vứt bịch ra hộp thịt, thêm cả bao Capstan xịn.

- Thôi nín đi mày. Lớn rồi khóc làm gì.

Giọng hách nhưng âm thấp, mượt, kiểu giọng của người lớn dỗ dành trẻ nhỏ. Cường choắt ăn già chưa nín ngay còn cố hu thêm vài khúc. Bình ních hấp tấp mở hộp. Vội quá suýt lộ, Cường choắt phải đánh mắt dè chừng mấy lần. Thịt hộp đậm mồm, thuốc thơm phì phèo, đời tưởng chẳng còn gì hơn nữa. Bữa liên hoan chia tay đang đậm đà thì Bình ních không kìm được, phì cười toé ra cả bã thịt. Thằng Biên trợn tròn mắt. Đến nước ấy, Cường choắt không cố được nữa, dù hộp thịt còn đến nửa, đành bỏ của chạy lấy thân. Ngây người nhưng thằng Biên kịp hiểu ra mọi chuyện. Nó phản ứng tức thì. Cường choắt mới chạy được mươi bước bị ngáng chân ngã đến oạch. Sấp mặt, đau điếng nhưng nó không chịu nhả đầy mồm thịt đang ngậm. Bình ních hết hồn, người đơ ra như bị trúng gió độc. Thằng Biên đỡ bạn dậy. Không nói một tiếng, nó xoa xuýt chỗ xước trên mặt Cường choắt. Nó dìu Cường choắt lại chỗ hộp thịt. Vẫy cả thằng Bình đến. Bất ngờ nó nấc lên, nước mắt tràn ra. Giọng nó nghẹn ngào:

- Chúng mày… bom đạn thế này… anh em mình…

Cả ba thằng cùng tức tưởi. Nước mắt cứ thế tràn ra, tràn mãi. Chẳng còn bụng dạ nào mà ăn tiếp. Hộp thịt để vữa đến chiều tối mới được thanh toán.

Lại nói chuyện cái tăng. Biên mu-gích lủi đi còn trơ khấc lại Thắng vịt và Long tẩu. Hai thằng kia, Ngọc khợp và Cường choắt đi vây ép cùng với tiểu đoàn 37 suốt hai tuần nay. Thấy bảo đánh ngon lắm. Cao xạ kéo hẳn lên tuyến một, vừa chặn không kích vừa bắn thẳng. Hạ tầm xơi mặt đất còn gì ngon bằng. Hai thằng thế mà bẫm. Long tẩu cứ nguyên vị đứng một chỗ, mặc kệ. Lầu bầu chán chê, rồi Thắng vịt cũng tặc lưỡi mở bồng lấy tăng. Rọc làm đôi, một nửa lót dưới, một nửa đậy trên. Thế là tươm rồi. Quần áo của hai thằng chết được sửa sang ngay ngắn. Lại buộc chân, buộc tay cẩn thận. Thắng vịt sai:

- Mày lấy cho tao bi đông nước. Đã thương thì thương cho trót. Mặt mũi chúng nó lem nhem thế này, hồn phách biết đằng mù nào mà nhập.

Đất cát, máu me bết bệt, rửa không phải dễ. Loay hoay mãi mới xong. Chợt Thắng vịt hốt hoảng:

- Bỏ mẹ, mắt hai ông trẻ mở trừng trừng thế này, khiếp quá.

Long tẩu móc hộp cao “Sao vàng”, sà xuống một thằng:

- Bôi nhiều vào. Vuốt đi. Người đang tươi, vuốt còn kịp.

Móc một cục dầu tướng bôi vào mi mắt thằng lính, vừa vuốt Thắng vịt vừa lảm nhảm khấn:

- Xót một tí ráng chịu. Ở đây thì đào đéo đâu ra rượu, chịu khó nhé. Nhắm lại đi. Mắt mở, kinh lắm.

Quả có dịu lại thật. Mắt hai thằng chết như người thiêm thiếp ngủ. Mi mắt hờ hờ đậy. Long tẩu bảo:

- Thế được rồi.

Rời tay vuốt, mắt hai thằng kia lại mở. Tiếp tục vuốt đến rã cả tay mới nhắm. Thắng vịt hỉ hả:

- Thế, thế, luyến tiếc gì cõi trần này nữa mà nhìn.

Quái quỷ, tay vừa ngừng, mắt đã mở. Lạ thật. Con người ta chết vẫn mở mắt. Thắng vịt cáu:

- Cố tăng nữa. Quá tam ba bận. Mắt chúng nó mở thế kia, mình ở đây cũng không yên.

Lần này vừa làm, Thắng vịt vừa cao giọng. Nó đã cáu thật sự:

- Oan thác gì mà mắt mở trừng trừng. Chúng mày sống thì quàng quạc, quốc gia tử thủ, tử thiếc. Đấy, bây giờ được chết vì quốc gia lại tiếc đời. Rách việc, nhắm mắt đi cho xong.

Vẫn mở. Thắng vịt cố đấm ăn xôi, mồm quát toang toác:

- Có nhắm lại không thì bảo. Ông nói thật. Làm phúc chứ không tội nợ, dây dưa với chúng bay đâu đấy. Điên lên ông găm cho cái giấy vào người. Xuống âm ti lại chả bị bắt lính ngay. Lần này ra vùng I nhé. Ra đấy, một mảnh xác cũng không còn, lấy đâu ra mắt mà nhìn ngó.

Mắt hai thằng lính khép lại thật. Ra, chúng nó sợ xuống kia phải đi lính nữa. Thánh thế. Long tẩu ngớ ra, mồm hấp háy như cá ngạt. Không tin được câu doạ lại tác dụng đến thế. Lần này thì rõ ràng nhé. Đích thị Thắng vịt cứng vía rồi. Có thế nó mới doạ nổi người âm chứ. Lần trước, nó át được vía tay bị chết vì cây đè nên cả bọn thoát hiểm. Trăm phần trăm là thế.

[HUY_AK_47]

*

*     *

Không bật đèn, Thắng vịt phăm phăm ra sát bụi cây. Quái lạ, tiếng loạt soạt vẫn còn nhưng lùi xa ở bụi cây phía sau. Người hay ma không biết. Nhỡ người thì sao. Người thì không thể đùa được. Nó táng cho một cái là toi. Thắng vịt vội vã bật đèn. Rà đi, quét lại không thấy động tĩnh gì, chẳng lẽ bọn kia về thật. Nó dắng giọng:

- Chúng mày phải không? Đinh, Lệ, Quang, Vịnh, Phương ơi. Cứ về đây với bọn tao đừng ngại. Anh em tao không bao giờ dám quên chúng mày đâu. Sống linh, chết thiêng, chúng mày về…

Tiếng Long tẩu vọng ra cắt ngang:

- Thằng Biên ra lôi cổ nó vào. Nốc lắm đuỗn cả lưỡi. Ra ngoài đấy líu lô cái gì không biết. Vào đi, gió máy cấm khẩu, vợ con ai gánh!

Ngọc khợp xỏ lá:

- Cứ giao cho Bình ních là tươm tất. Vợ thiên hạ, nó còn chăn dắt được, huống hồ bạn bè.

Đấy là Ngọc khợp ám chỉ vụ bê bối mấy năm trước của Bình ních. Cu cậu tí táu, tí mẻ với một cô bán quán giải khát. Chuyện cũng chưa nghiêm trọng, mới ở mức thân tình thái quá đã bị ngăn chặn. Chạm nọc, Bình ních lồng phướn lên như ngựa chiến bị ghìm cương:

- Chỉ được cái mồm xoen xoét là giỏi. Mày thích móc không để tao móc.

Ngọc khợp nhũn ngay, cười roè roè. Nhũn là phải, đứa nào chả đeo một bị tật đằng lưng.

Thắng vịt vào, bảo:

- Ngoài kia tối tăm, hệt như đêm ba mươi. Cời lửa lên đi. Bỗng dưng tao thấy sợ.

- Sợ cái gì? – Thằng Biên gà gật trong góc hỏi vọng.

- Không biết nữa. Cứ thấy lành lạnh, sờ sợ.

Cả bọn cười hô hố. Tiếng thằng nào đó:

- Mày “thuộc quân âm” mà còn biết sợ. “Tu lát” chúng tao phải không. Quên đi nhé!

- Không. Tao nói thật đấy. Đêm nay có điều gì khác lắm. Kìa, cời lửa lên đi. Tối thế này, không chịu được nữa.

Giọng van vỉ của Thắng vịt khiến không còn ai nỡ đùa cợt. Long tẩu hỏi:

- Mày thấy khác cái gì?

- Đã bảo là không biết. Vừa rồi hình như có người chúng mày ạ.

Có một khoảng im lặng chen vào. Nghe rõ cả tiếng nước hồ vỗ oàm oạp. Củi được chất thêm. Lửa đã bén thành ngọn, lập bập, lập bập. Chợt cả bọn lặng đi. Tiếng loạt soạt rất khẽ. Rõ dần tiếng chân người. Chưa ai kịp phản ứng thì con bé lái đò đã đứng sững ở cửa. Lại nó, con bé lầm lì không nói một tiếng, lạ vô cùng. Trong đêm, người nó vẫn nhỏ quắt nhưng mặt mũi dáng vẻ hoàn toàn khác. Chắc chắn nó không phải trẻ con. Tay nó xách một con cá to tướng còn đẫm nước. Con cá nặng trĩu, lệnh một bên người. Mặt nó không còn vẻ khó chịu như ban chiều nữa. Song nó vẫn nín lặng. Ngọc khợp nhổm dậy, hỏi một câu rất tối nghĩa:

- Gì, hở cháu?

Con bé định trả lời song kịp bậm môi. Nó giúi con cá vào tay Ngọc khợp. Không đón kịp, con cá rơi xuống nền đất, giãy đành đạch. Tất cả ngơ ngác chưa kịp hiểu thì con bé đã sẽ sàng quay gót. Thân hình nó bị bóng đêm hút gọn. Lạ thật. Bất ngờ Thắng vịt tương một câu chả ăn nhập gì cả:

- Hồi còn sống, thằng Vịnh là chúa thích ăn cá.

Lại im lặng. Lát sau Ngọc khợp phán:

- Gì thì gì, cũng phải xơi tái chú mình cái đã. Chà, giá có tí gạo làm nồi cháo, cứ gọi là tuyệt cú mèo.

Như phép thần thông con bé lại xuất hiện. Lần này nó mang đến chiếc xoong lớn. Trong đủ cả gạo và hành, thơm. Vẫn không cậy được răng nó. Long tẩu xem đồng hồ. Đã gần nửa đêm. Gió thổi mạnh dần. Rừng cây bắt gió, phát ra tiếng hu hu rền như người khóc.