Căn cứ quân sự Cam Ranh

[qtdc]

(tiếp)

Trong ký túc xá cuộc sống cũng được cải thiện, mọi người sống vui vẻ, tất cả các ngày nghỉ lễ tổ chức vui chơi cùng nhau, thậm chí cùng với cả các thủy thủ đoàn khác. Một lúc nào đó cánh nam giới trong công xã chúng tôi đã được tôi soi bằng cái nhìn ngờ vực. Chuyện là như sau. Sau khi gia đình tôi ăn xong, tôi là người rửa đồ. Chúng tôi có 7 năm chung sống mà không có nước nóng và đôi tay vợ tôi do nước lạnh mà bắt đầu bị tổn thương - việc giặt khăn trải bàn trong nước lạnh đã gây ra "hậu quả". Thấy vậy, những người phụ nữ hàng xóm đã buộc các ông chồng của họ phải rửa chén bát. Và họ đã tìm ra cách giải quyết vấn đề. Các tấm lọc rác, được sử dụng để rửa bát và giặt thường bị tắc, phải làm sạch bằng sức mình - bằng chính bàn tay của tôi. Cuối cùng, ai cũng phát ngán vì nó. Lần tắc sau tôi bèn bảo - hãy gọi thợ sửa ống nước. Sau đó, nhóm phụ nữ đã gọi. Đến sửa là một bác thợ sửa ống nước đã luống tuổi, bác thông đường ống xong thì bảo mở van nước nóng để rửa đường ống cho thật sạch. Và khi biết trong nhà này không có nước nóng cả thời gian dài rồi, bác đứng như trời trồng miệng há hốc. Trước khi đi, bác nói, "Phải chăng đó là cách sống trong thành phố nguyên tử hòa bình?" (thành phố này một trung tâm vật lý hạt nhân và năng lượng nguyên tử của Liên Xô và Nga). Hóa ra là bạn có thể. Khi tôi lần đầu tiên đến ký túc xá, tôi cũng ngạc nhiên bởi điều này. Ngạc nhiên nữa là xung quanh có cùng những ngôi nhà vẻ ngoài như vậy, mà bên trong lại khác xa nhau. Bộ Quốc phòng không có tiền cho phòng tắm và vòi hoa sen. Bất cứ ở nơi nào tôi từng phục vụ, thị trấn quân sự của chúng tôi đều giống nhau. Ít nhất có nồi đun nước nóng, nhưng ở đây ... đồ lót thì đưa vào buồng giặt, tắm rửa thì trong phòng tắm. Tôi đã 2 lần đến ở trung tâm đào tạo tại thành phố Paldisk (Estonia; một trung tâm đào tạo lớn cho hạm đội tàu ngầm nguyên tử Liên Xô, đồng thời ở đây có căn cứ của hạm đội Baltic). Ở đấy cũng chung cư ký túc xá, nhưng trong mỗi hộ đều có thùng ngâm chân, cabin tắm vòi hương sen và phòng giặt ủi trong tầng hầm. Tất cả đều được trang bị khá tốt. Tôi dừng lại hơi tỉ mỉ trên chủ đề về các điều kiện hàng ngày của cuộc sống chúng ta, vì bạn thường nghe thấy, đặc biệt là từ phụ nữ, về những người vợ của chúng ta, rằng họ là những kẻ lười biếng, không bao giờ chịu làm việc, và mập ú do tiêu tiền lương của chồng. Tôi biết nhiều phụ nữ sau khi sống trong điều kiện như vậy một thời gian ngắn, đã chạy trốn khỏi người chồng để về sống trong đôi cánh chở che của mẹ mình, trong khi vẫn bày đặt chê bai chồng.

Chỉ huy công tác huấn luyện tấn công bằng ngư lôi là đại tá hải quân Rudolf Vasilevitch Pustovit. Một lần trong thời gian nghỉ hút thuốc, tôi kể với ông một sự cố liên quan đến xạ kích ngư lôi đã khắc sâu trong trí nhớ của tôi.


Tuần dương hạm hạng nhẹ "Dmitri Pozharskii" đề án 68-bis tại Vladivostok năm 1978.

"Sau khi hoàn thành khóa huấn luyện, chúng tôi tiến hành lễ tuyên thệ của chiến sỹ trẻ, và người ta gửi chúng tôi tới tàu tuần dương" Dmitry Pozharsky". Tàu tuần dương này giống như một chi nhánh của nhà trường. Trên đó có trang bị đầy đủ cho lớp học hoa tiêu, nơi chúng tôi làm thực hành công tác dẫn đường hàng hải. Nhưng lần này người ta chỉ định để cho chúng tôi thấy những điều cơ bản của công tác phục vụ trên tàu. Khi gần đến Sovgavan, trên tàu thông báo rằng một tàu ngầm diesel sẽ tiến hành (tập) bắn ngư lôi với mục tiêu là tàu tuần dương. Tất cả mọi người tăng cường quan sát bên mạn phải. Trời đang ngả tối. Biển lặng. Tàu tuần dương đang đi ở tốc độ 24 hải lý. Đột nhiên, chúng tôi thấy từ bên phải vệt đi của 4 đạn ngư lôi. Cảnh tượng là không diễn tả nổi. Như nghịch đảo của vệt máy bay trên bầu trời, vết ngư lôi trên mặt nước là như vậy. Việc xạ kích tiến hành bằng đạn ngư lôi đi trực tiếp, nghĩa là ngư lôi không có thiết bị tự dẫn. Trên chiều dài hơn 200 mét của tàu tuần dương - tất cả các ngư lôi đều đi qua dưới mục tiêu. Tôi nghĩ, giá mà lúc ấy nhìn thấy người thuyền trưởng này".
- "Thế thì nhìn đi, anh ta đang đứng trước mặt anh đây này. Tôi cũng nhớ cuộc tấn công đó", Rudolph Vasilevitch nói. Thường có những cuộc gặp gỡ kiểu ấy. Những giáo viên của chúng tôi là thế. Nói thêm, một bậc thầy bắn ngư lôi như vậy là chỉ huy của tôi, đại tá hải quân Yuri Fedorovitch Shipovnikov.

Tháng sáu chúng tôi đi nghỉ phép. Tôi nhận được một vé 2 người đi nghỉ tại nhà điều dưỡng Maiory. Tại nhà điều dưỡng có nhà nghỉ nội trú cho trẻ em, phiếu nghỉ mua ngay tại chỗ. Cô phụ trách nhà nội trú không muốn nhận con trai tôi, còn con gái không có vấn đề gì. Con trai tôi chưa đầy sáu tuổi, chưa bao giờ đi trường mẫu giáo, - đó là lý do chính. Cô phụ trách sợ rằng sẽ phải khó nhọc với nó, dạy nó cách sống trong tập thể, cho ăn bằng muỗng v.v. Quan trọng nhất - không có thông tin xác nhận cháu không có tiếp xúc với các trẻ em bị bệnh truyền nhiễm. Theo đường điện tín của chúng ta, người ta gửi đến chúng tôi một giấy chứng nhận như vậy. Khó khăn lắm con trai tôi mới được nhận, và hai ngày sau đó cô phụ trách nói với chúng tôi một câu: "Nếu tất cả trẻ em đều như con trai anh, tôi sẽ là người phụ trách hạnh phúc nhất".
Tháng Tám, sau kỳ nghỉ, tôi, thuyền phó chính trị, chỉ huy ban tác chiến 5 phải về Kamchatka để thành lập thủy thủ đoàn từ đội ngũ quân nhân nghĩa vụ và các hạ sỹ quan chuyên nghiệp. Trước khi đi nghỉ, tôi đã viết thư đề tên gửi các chỉ huy trưởng các trường hạ sỹ quan và trường đào tạo kỹ thuật viên tại Vladivostok, Severodvinsk và Kronstadt, trong mọi trường hợp, hãy gửi các học sinh sắp tốt nghiệp đến thực tập trong thủy thủ đoàn của tôi nhằm hoàn thành tổ chức thủy thủ đoàn. Tại Kamchatka, trong vòng một tháng, chúng tôi lựa chọn xong đội ngũ quân nhân nghĩa vụ và một hạ sỹ quan chuyên nghiệp. Ngày trở về Obninsk, tôi đã thấy 50 hạ sỹ quan tương lai. Lá thư của tôi đã làm được việc. Họ đã học tập cùng chúng tôi trong ba tháng. Trong thời gian này, các chỉ huy phân đội đến xem họ, chọn những người khá nhất, và cũng nhận được sự đồng ý của họ. Sang năm mới họ đã đến thủy thủ đoàn của tôi để tiếp tục quá trình phục vụ. Trong cùng thời gian, từ số quân nhân phục vụ có thời hạn, chúng tôi tiếp tục ký hợp đồng với những người muốn tiếp tục phục vụ như quân nhân chuyên nghiệp. Có 6 người như thế. Theo sắc lệnh của Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương, họ được trao danh hiệu "chuẩn úy hải quân".

.......

[qtdc]

(tiếp)

Trong quá trình huấn luyện tại trung tâm đào tạo tất cả các sĩ quan đã hoàn thành khóa học ở trường lái xe. Nhiều người đã kết hôn, chỉ huy tiểu đoàn hành trình thượng úy hải quân Shcherbakov S.M. đã thu xếp để xây dựng xong một căn hộ tập thể, thế đấy! Con trai tôi đã được mổ thành công trong bệnh viện đa khoa mang tên Helmholtz. Các sỹ quan đến niên hạn, được phong quân hàm tương ứng. Dựa trên nguyên tắc "không thể ngăn chặn tệ rượu chè - hãy quản lý nó", những quân hàm này, tất nhiên, cũng phải được rửa. Tôi cho rằng việc huấn luyện thủy thủ đoàn đã kết thúc với kết quả không tồi và ngày 6 tháng 3 tàu hỏa chở chúng tôi về Komsomolsk-na-Amur. Đến đây tôi chợt nhớ lại một chuyến đi công tác ở Kazan. Tất nhiên, bây giờ không phải 1200 người, nhưng vẫn là một thử nghiệm nghiêm túc. Tại Khabarovsk có chuyến đổi tàu. Phải chờ tàu một thời gian. Komsomolsk-na-Amur, đón chúng tôi bằng gió mạnh và băng giá. Người ta bố trí chỗ ở trong doanh trại và chung cư của lữ đoàn xây dựng tàu ngầm độc lập số 80. Chỉ huy lữ đoàn là đại tá hải quân Khaitarov Victor Dmitrievitch.

Tôi đã từng đến các nhà máy đóng tàu trước đó, nhưng những gì tôi thấy ở Komsomolsk-na-Amur làm tôi choáng váng. Phân xưởng có chiều dài hơn 200 mét và chiều cao không thể tưởng tượng. Bên trong có vài đà tàu của những con tàu đang đóng - thật khổng lồ. Chúng tôi bắt đầu làm quen với con tàu, với các chuyên gia hàng đầu. Nhà xây dựng chính của con tàu là một kỹ sư vĩ đại, một người đàn ông rất có khiếu hài hước tên là Vyacheslav Ivanovitch Uvarov. Theo thời gian, trước khi đoàn tàu thủy di chuyển, thủy thủ đoàn phải hoàn thành các bài tập huấn luyện lặn thiết bị nhẹ, tập thể sỹ quan ban tác chiến 5 phải trả bài sát hạch trước một ủy ban của nhà máy về các thiết bị trên tàu và các trường hợp khẩn cấp của lò phản ứng hạt nhân, tuabin hơi nước và hệ thống năng lượng. 16 tháng 5 năm 1980 - một sự kiện trang trọng trong đời sống của con tàu - tàu được hạ thủy. Thủy thủ đoàn trong đồng phục đại lễ xếp đội hình trên thượng tầng phía lái. Chỉ huy ban tác chiến 3, tôi, chỉ huy tiểu đoàn số 1 và chỉ huy ban tác chiến 5 tiến hành nghi thức đập chai sâm banh. Sau một cuộc mit tinh ngắn, người ta bắt đầu hạ thủy tàu. Tời làm việc và con tàu bắt đầu chuyển động từ từ xuống một cái hố. Đó thực ra là một cái hồ trước cổng nhà máy. Người đầu tiên đập vỡ chai sâm banh là chỉ huy trưởng ban tác chiến 3 thượng úy hải quân Khodyrev Vladimir Evghenevitch, khi buồng lái cắt qua cổng phân xưởng thì đến lượt tôi, đập tiếp chai sâm banh vào khoang lò phản ứng là tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn hành trình thượng úy Sergey Mikhailovitch Shcherbakov và hoàn tất các sự kiện là chỉ huy trưởng ban 5 thiếu tá hải quân Zainullin Florid Sagitovich bằng cách đập chai sâm banh vào chân vịt của tàu. Con tàu nổi lên hoàn toàn từ keelblocks và đứng vững trên keel bằng. Cùng với đội kỹ thuật nhà máy chúng tôi kiểm tra các khoang. Mọi thứ đều bình thường. Trong đêm người ta kéo tàu đến tường bến của nhà máy, tới chỗ tàu kiểm tra liều lượng bức xạ PKDS (Плавучая контрольно-дозиметрическая станция «ПКДС-60») để chuẩn bị cho các hoạt động tiếp theo. Sau đó, quần dài của tôi, ngay cả sau khi tẩy hấp, trông cứ như thể trong vải có có chất lạ. Từ giờ phút này, từ một chỉ huy con tàu tôi đã trở thành thuyền trưởng nhận bàn giao thuộc quyền Giám đốc nhà máy về mọi mặt, hay như người ta nói, từ đầu đến chân.


Các sự kiện tiếp theo cũng rất quan trọng - sự khởi động vật lý lò phản ứng, tức là lần đầu tiên đưa lò phản ứng vào hoạt động ở mức công suất tối thiểu có thể kiểm soát. Từ đây bước vào việc kiểm tra bằng nguồn hơi bên ngoài các cỗ máy làm việc khi có sự truyền hơi nước vào các tua-bin của chúng. Đó là các tuabin trục chân vịt và tuabin phát điện. Kết thúc các công tác này sẽ bắt đầu giai đoạn chuẩn bị cuối cùng cho chuyến đi.

Người ta tiếp lên tàu nhiên liệu diesel, thực phẩm, thư viện của tàu, các trang thiết bị hàng hải và nhiều thứ khác nữa. Bộ phận quản lý hành chính của nhà máy hoàn chỉnh nốt đội ngũ tham gia bàn giao. Đội bao gồm người của nhà máy và các nhà thầu phụ từ các xí nghiệp khác. Về tổng thể thì người ta tập hợp một thủy thủ đoàn thứ hai. Hoạt động cuối cùng là đưa tàu lên dok. Vào cuối tháng Sáu, tất cả đã sẵn sàng, mực nước trong sông Amur cho phép đoàn caravan bắt đầu di chuyển. Chỉ huy chuyến đi là lữ đoàn trưởng đại tá hải quân Khaytarov V.D. Bộ tham mưu hành quân hình thành từ các sỹ quan bộ tham mưu của lữ đoàn. Trong đoàn lữ hành có ba tàu kéo và dock. Một tàu kéo ở phía trước và hai tàu kéo ở phía đuôi.

Tất cả mọi thứ đi theo đúng kế hoạch cho đến khi chúng tôi nhận được tin báo bão, và sau đó điện của Tham mưu trưởng hạm đội ra lệnh chọn chỗ neo đậu và sẵn sàng thả neo. Cơn bão đến gần. Tìm thấy một nơi thích hợp, đoàn tàu đã thả neo. Sau đó, đột nhiên có vấn đề về sạc ắc quy cho tàu. Tình huống này, không có gì phức tạp. Nhưng vấn đề lại trở nên phức tạp bởi thực tế các máy phát điện diesel trên tàu dok không sẵn sàng cho công tác này. Một hội đồng được triệu tập và bắt đầu nghĩ phải làm gì? Nếu không sạc được ắc quy, khi đưa tàu ra khỏi dok, việc cho thiết bị năng lượng chính hoạt động sẽ có vấn đề.

Thực hiện chuyến đi chỉ với nguồn phát diesel của con tàu là không đáng tin cậy. Chỉ có  một cách - cho dìm tàu dok đến lúc van thu kingstone của hệ thống làm mát máy diesel được ngập trong nước. Tôi phải quyết định trong khi không phải chỉ huy chuyến đi mà chỉ là thuyền trưởng nhận bàn giao. Điều gì sẽ xảy ra, và - "Tôi không phải tôi và túp lều cũng không phải của tôi" - thuyền trưởng nhận bàn giao đã ra quyết định. Những câu hỏi như: tại sao mức độ sẵn sàng của ắc quy người ta lại để như vậy? Tại sao máy phát điện diesel không sẵn sàng làm việc, v.v? - Không cần bận tâm. Hơn thế, tất cả đã báo cáo sẵn sàng cho chuyến đi.


"Yuri Dolgorukii" đề án 955 trên dok tại "Sevmash"...


...và trên hành trình thử nghiệm.
...........

[qtdc]

(tiếp)


11 tháng 7 năm 2009. Một tàu vận tải dok nổi cỡ lớn "Transshelf" chở 2 tàu ngầm "Shuka" của Hải quân Nga từ Kamchatka về Primorie để bảo quản và tận dụng trong chương trình trợ giúp "Hợp tác toàn cầu" cho nước Nga dự định kéo dài đến 2012.


Tàu vận tải dok nổi "Transshelf" thuộc công ty vận tải Hà lan "Dockwise Shipping B.V.", lượng choán nước – 46 379 tấn, dài – 173 m, diện tích mặt boong chứa tải – 5 100 m2, được đóng năm 1984 theo đơn đặt hàng của LBCHXHCN Xô Viết tại Nhà máy đóng tàu Phần Lan, sau đó được bán cho công ty Hà Lan trên. Năm 2006 tại Hạm đội Biển Bắc, lần đầu tiên trên thế giới đã chạy thử nghiệm công nghệ chuyển giao tàu ngầm nguyên tử không cần tàu ngầm phải tự hành, không cần tàu kéo lai dắt, mà là trên boong tàu vận chuyển tự dìm cỡ lớn "Transshelf".

Không có gì để làm nữa, tôi phải đồng ý, và bắt đầu hoạt động cho dìm tàu dok. Tâm trạng chẳng ra sao. Có thể xảy ra bất cứ điều gì. Khi đạt tới độ sâu cần thiết, người ta cho khởi động máy phát điện diesel của tàu và bắt đầu sạc ắc quy. Quá trình này kéo dài. Cứ hai giờ một lần chúng tôi nhận bản tin dự báo thời tiết của Nhật Bản thể hiện trên bản đồ dự báo thời tiết và theo dõi đặc tính di chuyển của cơn bão. Tất cả mọi thứ có vẻ bình thường. Kiến trúc sư trưởng của con tàu Uvarov Vyacheslav Ivanovich tới gần tôi và nói:
- Thuyền trưởng, vào đây, tôi sẽ thết anh món gỏi cá tala.
- Món đó thế nào?
- Anh cứ vào sẽ biết.
Chúng tôi bước vào cabin sinh hoạt chung của tàu dok. Trên bàn chia là một con cá Kaluga dài cỡ một mét đã cắt - nó thuộc họ cá tầm. Cá chủ yếu sống ở sông Amur. Đầu bếp cắt thịt cá thành những miếng vuông nhỏ và cho vào một nồi gốm, ở Ukraine gọi nó là Makitra. Khi nồi đã đầy, người ta thêm hành tây thái lát, muối và hạt tiêu và thêm tinh giấm. Tất cả được đảo đều kỹ càng rồi sẵn sàng... rót ra và uống .... Tôi đã quen thuộc món ăn này từ lâu. Bố vợ tôi đã 50 năm đánh cá trên sông Angara. Kỳ nghỉ phép của tôi chủ yếu về mùa đông. Khi chúng tôi đến thăm ông, chúng tôi thường có bữa ăn nhẹ raskolot - cá thyman đông lạnh đến thành đá, đã mổ bỏ ruột, bọc trong khăn, dùng búa để phá đá lạnh, và tiếp theo tất cả được làm như trên tàu dok. Đầu tiên luôn là món súp cá kiểu Angara. Sau khi chén món tala, môi ta sẽ trắng vì giấm, nhưng cũng chẳng là gì so với sự hài lòng mà ta có. Bây giờ bạn có thể thường xuyên nghe thấy một người đàn ông trẻ hoặc một người phụ nữ ba hoa trong công ty rằng anh ta (bà ta) khi đi nhà hàng, thường xuyên nếm món sushi. Nhửng kẻ ngốc, tốt hơn họ nên thử món raskolot Siberia hoặc món tala Viễn Đông. Ở đây ta tự tay bắt cá, tự mình chuẩn bị, - đó chính là sushi! Còn trong nhà hàng chúng được bọc trong tấm lá rong thôi mà họ đã vui mừng.

Mối đe dọa của cơn bão đã qua đi, việc sạc ắc quy thành công, tàu dok đã nổi lên và chúng tôi tiếp tục di chuyển theo tuyến đã định. Tại cửa sông Amur tàu dok hạ chìm xuống, tàu ngầm nổi lên khỏi keelblocks, tời làm việc và từ từ thả tàu rời khỏi dok. Tôi hiệu chỉnh các motor một cách từ từ và chẳng mấy chốc chúng tôi ra đến vùng nước mở. Chúng tôi mở máy phát diesel và bắt đầu khởi động thiết bị năng lượng chính, để lò phản ứng hạt nhân phát ra công suất. Lò phản ứng 1 bên mạn đã được vận hành, đã có tải trên máy phát điện tua-bin và tua-bin đã cho con tàu vận tốc. Có sự trì hoãn vận hành lò phản ứng thứ hai trên tàu. Tàu quét mìn dẫn đầu đoàn chúng tôi. Cứ như vậy, tốc độ 11 hải lý, mọi người bắt đầu thích nghi với cuộc sống trên tàu, và chúng tôi đi đến Primorskii Krai, tới cơ sở hoàn thiện của nhà máy đóng tàu.
Khi đến nhà máy sửa chữa tàu biển "Vostok" - cơ sở hoàn thiện của nhà máy đóng tàu Komsomol - tàu ngầm ngay lập tức được đưa lên giá khử từ SBR (СБР - стенд безобмоточного размагничивания). Con tàu vẫn chưa lên trụ giá đỡ mà giám đốc nhà máy đã bắt đầu kêu la rằng ông ta sẽ bỏ tù tất cả, kể cả tôi. Chúng ta có quyền gì để nhấn chìm tàu dok, trong thực tế hành nghề của ông ta đây là lần đầu tiên, v.v v.v. Không hề có một lời về lý do tại sao lại bắt đầu hành trình mà không có sự chuẩn bị thích hợp, mặc dù chính ông ta đã thúc vào lưng mọi người. Đối với ông ta quan trọng là thời hạn bàn giao tàu. Đó là trường hợp va chạm đầu tiên của tôi với giám đốc nhà máy đóng tàu. Cũng có trường hợp thứ hai, nhưng tôi sẽ nói sau. Chúng tôi đã đến lữ đoàn xây dựng và sửa chữa tàu ngầm độc lập số 72 như thế đấy. Chỉ huy lữ đoàn là đại tá Kuznetsov Yu.G.

Vào đầu tháng bảy, bắt đầu chính thức quá trình thử nghiệm quốc gia cho con tàu. Chương trình gồm có hai giai đoạn - trên mặt nước, và dưới mặt nước. Chúng tôi đã hoàn tất việc cân và điều chỉnh chênh mớn, hoàn thành chương trình hành trình đo tốc độ tư thế nổi trên tuyến đo đạc (МЕРНАЯ ЛИНИЯ - Tuyến đo đạc - Phần mặt nước ven biển được thiết kế sử dụng để đo tốc độ tàu trong giai đoạn hành trình thử nghiệm. Độ dài hành trình tuyến đo đạc thường từ 3 đến 5 đôi khi đến 10 dặm biển). Bước tiếp theo - điều chỉnh hệ thống sonar. Để làm điều này, trên boong thượng phần mũi người ta dựng lên một kết cấu hình mũi tên giống như cánh tay cần cẩu nâng. Cuối dầm ngang đó người ta treo một thiết bị. Tàu ngầm lặn xuống, dừng lại trên các cánh ổn định chiều sâu, không hành trình, và các kỹ thuật viên thủy âm bắt đầu làm việc. Thanh dầm ngang này được dẫn động điện bắt đầu di chuyển từ mạn này sang mạn kia. Dường như không có gì phức tạp, nhưng cái thanh ngang nổi tiếng này có nhược điểm - nó định kỳ dừng lại ở một vị trí nào đó và để đẩy nó ra khỏi vị trí đó cần phải nổi lên. Đây là một sự lãng phí lớn về thời gian. Tất nhiên, chúng tôi cũng không ngoại lệ. Do điều này, chương trình thử nghiệm đã tốn mất vài ngày. Một đôi lần nữa, mới thấy rõ rằng cần phải làm gì đó. Đến lần treo tàu dưới nước tiếp theo, tôi đề nghị với công trình sư trưởng hãy thử kiểm tra một phương án - không bỏ tư thế ổn định độ sâu, cho hoạt động trục phụ trợ bên phía mạn mà thanh ngang kẹt, quay tàu trở lại. Con tàu sẽ bắt đầu vòng quay chậm chạp và dòng chảy lưu thông sẽ kéo thanh ngang khỏi tư thế kẹt. Từ trước tới nay, không ai làm điều đó, mà chỉ nói với tôi - anh là thuyền trưởng, hãy ra quyết định. Một lần nữa tôi đang cực đoan. Nào cứ thử xem. Chúng tôi làm bước lùi nhỏ nhất - thanh dầm ngang vẫn ì ra, tốc độ nhỏ - đồ quỷ đó đã chịu đi! Sau một lúc, đại diện ban cơ điện hàng hải lữ đoàn bước vào trong buồng điều khiển trung tâm, tiếp tục treo tại chỗ. Tôi cho dịch chuyển bằng động cơ, và người đại diện này lồng lên - anh làm gì vậy, anh là tội phạm, tôi sẽ báo cáo lên trên, hãy dừng ngay lập tức! Nhớ lại những lời của Shota Rustaveli, trong trường ca Hiệp sĩ khoác da hổ, "mọi người đều nghĩ rằng mình là nhà chiến lược, khi đứng ngoài nhìn trận đấu" tôi chuyển sang dùng "ngoại ngữ" - bằng giọng chỉ huy - tôi gửi ông đại diện về chỗ cũ. Tôi không còn thấy ông ta trong phòng điều khiển trung tâm nữa. Trong vòng một ngày rưỡi chúng tôi đã khép được vấn đề này và khi tin báo về đến nhà máy thì ở đó không ai tin. Như vậy, chúng tôi đã được lợi một vài ngày.

Ngày bàn giao con tàu là 30 tháng 9. Thông thường việc ra biển hay bị trì hoãn vì những vấn đề trong tổ hợp đạo hàng. Một lần chuyến ra khơi bị vỡ kế hoạch. Tại cuộc họp có giám đốc nhà máy. Sau khi nghe các nhà thầu, ông đưa ra quyết định - cứ cho tàu ra biển dù với hệ thống đạo hàng còn đang bị lỗi. Tại cuộc họp này có sự tham dự của ban chỉ huy lữ đoàn. Tôi chờ đợi phản ứng của lữ đoàn trưởng, đại tá hải quân Kuznetsov Yu.G. Ông im lặng. Khi đó tôi nói với giám đốc nhà máy:
- Với một hệ thống đạo hàng còn bị lỗi như vậy tôi sẽ không ra biển đâu.
- "Không đi" có nghĩa là làm sao. Anh phá nát kế hoạch thử nghiệm rồi, mà sẽ còn kéo theo cả việc thực hiện kế hoạch của khu Khabarovsk nữa. Giai cấp công nhân sẽ không có bánh mì.
- Bây giờ đang kỳ sương mù, ngoài biển lại có rất nhiều tàu đánh cá. Với sự căng thẳng như vậy trong khu vực, không có một hệ thống định hướng và truyền dẫn dữ liệu cho  radar và tổ hợp thủy âm thì không thể đi ra biển.
Ở đây cần giải thích một chút. Trên tàu có la bàn cảm ứng từ. Nhưng khi đó, các thao tác viên sẽ chỉ được nó cho góc hướng mà không phải là phương vị. Nếu chỉ một mục tiêu thì chưa quan trọng, nhưng khi trên màn hình có hàng chục, hàng trăm mục tiêu, đó không phải chuyện đùa.
- Thuyền trưởng, anh là kẻ hèn nhát.
- Anh hãy rút đội vận hành bàn giao của anh xuống khỏi tàu, khi đó tôi sẽ đi ra biển với thủy thủ đoàn của tôi.

Không trả lời, giám đốc yêu cầu cho nói chuyện với Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương, điện thoại ở bên cạnh, trong cabin. Nhấc điện thoại lên, ông ta nói với Tư lệnh hạm đội rằng thuyền trưởng bên đặt hàng từ chối ra biển, phá vỡ kế hoạch đưa con tàu vao biên chế chiến đấu của hạm đội. Về kế hoạch của khu Khabarovsk và về giai cấp công nhân đói khổ, ông ta đã không nói - chưa đến mức độ ấy. Vài phút sau, ông ta đóng cửa đánh rầm một cái, và trong cuộc trò chuyện kia có những gì tiếp theo tôi không biết. Cánh cửa mở ra và giám đốc nhà máy, đỏ như tôm luộc, hỏi các chuyên gia, cần bao nhiêu thời gian để sửa chữa các vấn đề. Nhận được trả lời, ông ta kết luận - hai ngày nữa sẽ ra biển, rồi ông ta bỏ đi. Hãy tha lỗi cho tôi, nếu tôi nói đó là đồ rác rưởi. Tôi hỏi lữ đoàn trưởng tại sao ông không nói gì. Và nhận được câu trả lời: "Anh là thuyền trưởng, anh ra quyết định rồi thì tôi còn nói gì được?". Rồi lại kêu thuyền trưởng cực đoan. Đến giờ tôi đã rõ tất cả. Chỉ huy lữ đoàn đứng về phía nhà máy, cũng giống như các đại diện quân sự, nhiều việc phải phụ thuộc vào giám đốc nhà máy - sửa chữa doanh trại, nơi ăn ở, và nhiều lợi ích khác. Hệ thống của chúng ta là thế đấy.

.........

[qtdc]

(tiếp)

Tôi xin dẫn ra hai trường hợp khi tàu ngầm bơi trong mùa đánh bắt cá. Trường hợp đầu tiên khi tôi đang là trợ lý chính thuyền trưởng tàu ngầm "K-23" nhận lệnh của hạm đội trở về căn cứ, tốc độ tàu 12 hải lý. Đêm. Đột nhiên tàu chúi mũi như mắc câu rồi bắt đầu chìm xuống, tốc độ tụt hẳn hai hải lý. Cũng rất nhanh chóng con tàu thoát ra khỏi tình trạng trên và chiếm lĩnh lại chiều sâu của nó, khi kiểm tra các khoang - tất cả đều bình thường. Chúng tôi biết rằng trong các khu vực này người Nhật Bản đang đánh bắt cá mỏ dài (сайра).




Hai giờ sau tàu ngầm nổi lên. Thuyền trưởng cọ sạch nắp tháp chỉ huy, và tôi nghe tiếng ông kêu lên kinh ngạc. Tôi nhìn lên, và không tin vào mắt mình - trên đầu chúng tôi là bầu trời màu trắng, nhưng mới hai giờ sáng. Thuyền trưởng cho thả treo tàu (лечь в дрейф), ra lệnh sẵn sàng neo lái để lên trên mặt boong. Tôi bước lên cầu điều hướng. Dường như tôi đang ở trong một cái mái rạp xiếc. Toàn bộ tháp chỉ huy bị phủ bằng vải trắng, và do các cột thiết bị kéo xếp được đã nâng lên, nên đã tạo thành một mái vòm phủ trên con tàu. Hạ các cột thiết bị kéo xếp xuống, một thứ giống như tấm vải dãn ra, chiếu sáng thân tàu như từ đèn chiếu. Toàn bộ thân tàu từ mũi đến đuôi, được bọc trong một lưới dây nhiều màu sắc và có độ dày của dây 15-20 mm, như trên giá SBR. Chúng tôi bắt đầu cắt dây. Lưới đánh cá rải từ mạn phải của tàu - chúng tôi cắt bỏ. Tất nhiên, chúng tôi cuộn lại rất nhiều dây, vớt lên 30 quả cầu chất dẻo xốp có kích thước bằng quả bóng đá. Chúng tôi về đến căn cứ. Evghenii Matveevich Mazulnikov rất lo lắng và luôn miệng hỏi tôi - liệu chúng ta có làm chìm tàu của người Nhật không. Đó là một ngày thứ Bảy. Tại bến cảng, đón chúng tôi là tham mưu trưởng sư đoàn Berzin Alfred Semenovitch. Nhìn thấy ông, thuyền trưởng còn lo sợ hơn nữa. Câu hỏi đầu tiên ông hỏi Tham mưu trưởng - đồng chí chỉ huy có thấy lời phản đối nào từ phía Nhật Bản không. Sau khi nghe câu trả lời phủ định, ông mới bắt đầu lấy lại sự bình tĩnh. Tất cả đã kết thúc tốt đẹp, không có ai bị chết đuối cả.

Trường hợp thứ hai - trong khi thử nghiệm tàu. Sau khi hoàn thành các đề mục lần lượt trong chương trình, tàu chuẩn bị nổi lên. Chân trời sạch. Từ khoang thứ hai chúng tôi nhận được báo cáo có một số âm thanh khó hiểu từ phía bên mạn phải, như thể một người nào đó đang cạo vỏ tàu. Mất năm phút trôi qua. Quyết định vẫn cho tàu nổi. Trong thời gian tàu nổi lên, hoa tiêu báo cáo vận tốc kế thủy âm không làm việc. Sau khi ra lệnh tìm hiểu, tàu tiếp tục thao tác nổi lên. Khi kính tiềm vọng nhô lên khỏi mặt nước, tôi đã rõ tất cả.
Tàu ngầm nổi lên giữa trung tâm một tập đoàn tàu đánh cá của ngư dân. Tất cả các tàu đánh cá đang thả treo (лежали в дрейфе), không ai có mặt trên boong.


Sự dịch chuyển vị trí tàu khi thả nổi tại chỗ. I. III, V, VII — vị trí tàu tại các điểm giới hạn bằng các khoảng chia bàn độ theo thứ tự giảm dần (1 khoảng chia bằng 1/32 đường tròn); II, IV, VI, VIII — vị trí tàu tại các điểm giới hạn bằng các khoảng chia bàn độ theo thứ tự tăng dần.

Khi balast bắt đầu thổi khí nén, trên boong xuất hiện các ngư dân đang mê mụ. Tiếng ồn khi thổi dằn có thể nghe thấy được từ xa. Tôi đã dễ dàng nhận ra. Khi vận động tàu mắc phải dây cáp thép kéo lưới đánh bắt cá (ваер трала), nó đã giật mất "chân" vận tốc kế thủy âm. Và điều đó báo trước tàu sẽ phải lên dok.


Sơ đồ nguyên lý vận tốc kế thủy âm Doppler.1,2 - đường đặc tính hướng trong chế độ phát. 3,5 - đường đặc tính hướng trong chế độ thu. 4,6 - các điểm (chung) của hình quạt đặc tính hướng. Trên các tàu quân sự thường dùng vận tốc kế doppler thủy âm để đo vận tốc tuyệt đối.


Sơ đồ nguyên lý vận tốc kế thủy động. 1 – miệng hở cố định. 2 – ống thu áp lực. 3, 7 – các ống dẫn áp lực tĩnh và toàn thể. 4 – tấm ngăn. 5 – thanh trượt gắn cứng với tấm ngăn. 6 – cơ cấu hộp xếp. 8 – miệng thu áp lực tổng (toàn thể). Trên các tàu quân sự thường dùng vận tốc kế thủy động để đo vận tốc tương đối.

Chúng tôi đã xử lý ổn vấn đề này. Chúng tôi thực hiện xong bắn ngư lôi và phóng tên lửa, mọi thứ đều bình thường. Giai đoạn cuối cùng là mục mà theo đó tàu ngầm phải đi hết tốc lực trong vòng vài giờ. Cùng với nó sẽ kiểm tra hệ thống và các cơ cấu máy móc ở chế độ tham số tối đa, xác định tốc độ cực đại trong tư thế ngầm của con tàu.
Chúng tôi bắt đầu tăng tốc. Ở đâu đó khi vận tốc 18 hải lý bắt đầu có sự rung động của tàu trong mặt phẳng ngang. Tốc độ lớn hơn, độ rung lớn hơn. Rồi đến lúc nếu không có điểm tựa bạn không thể đứng vững trên đôi chân mình. Có thể thấy rằng góc cân bằng của các bánh lái lớn theo phương ngang, khi chuyển sang điều khiển các bánh lái nhỏ theo phương ngang đằng lái, là lớn hơn tính toán. Sau nhiều nỗ lực chúng tôi đành chấm dứt chế độ trên, gửi điện báo về hạm đội và nhận được sự đồng ý cho trở về căn cứ. Khi đến nơi tàu ngầm liền được đặt lên dok. Các nhà thiết kế đã đến. Và bắt đầu một loạt các nghiên cứu. Đúng thời điểm này, tại Hạm đội Thái Bình Dương đang có mặt Chủ nhiệm Tổng cục Huấn luyện chiến đấu Hải quân, người trùng họ với tôi, Anh hùng Lao động xã hội chủ nghĩa Đô đốc Bondarenko G.A. Ông đã được thông báo về vụ việc. Ông đã đến lữ đoàn và gọi tôi tới gặp. Cùng đến với tôi có một số sĩ quan, nhưng ông không tiếp họ. Chúng tôi đã nói chuyện với nhau nửa giờ. Ông hỏi về quá trình phục vụ, về các kế hoạch của tôi và, tất nhiên, về sự rung động của con tàu. Chúng tôi tin rằng có một sự không phù hợp giữa vị trí của bánh lái đuôi và chỉ thị trên thước đo góc lái (аксиометр), có nhầm lẫn trong việc tính toán ballast dằn rắn. Khi cho phép tôi đi, ông nói, "Đừng ngần ngại". Đến lần thử tiếp theo, hiện tượng này không còn nữa. Nhưng nguyên nhân không được khám phá đến cùng, bởi vì trong quá trình phục vụ, hiệu ứng này đã xuất hiện nhiều lần. Vẫn còn một trở ngại không ngờ tới. Tời mang ăng-ten radar "Paravan" đôi khi làm việc không dứt khoát. Nhiều lần người ta tháo ra, sửa chữa, rồi thay cái mới, và mọi người được đảm bảo rằng các vấn đề với nó không còn xảy ra nữa. Tôi cũng tin vậy, nhưng vô ích. Các thử nghiệm đã kết thúc, và vào cuối tháng Mười, tàu ngầm đã được chuyển sang giai đoạn hoàn thiện và sơn trang trí cuối cùng.


Trong thời gian lễ kéo cờ Hải quân Nga trên chiến hạm "Steregushi" đề án 20380 năm 2008 (Ria-Novosti).

Ngày 7 tháng 11 năm 1981, theo mệnh lệnh của Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương, đã tổ chức trọng thể lễ kéo cờ hải quân Xô viết trên con tàu. Trên mặt boong tàu ngầm toàn bộ thủy thủ đoàn xếp hàng ngay ngắn trong trang phục đại lễ tham dự một cuộc mit tinh ngắn. Lữ đoàn trưởng đại tá hải quân Kuznetsov Yu.G. trao cho tôi lá cờ hải quân xô viết, tôi mang đến trước hàng quân và tự tay mình kéo cao lá cờ đó lên trên tàu ngầm. Kể từ thời điểm đó, tàu ngầm "K-305" đề án 671 RTM đã trở thành một đơn vị chiến đấu của sư đoàn tàu ngầm 45, phân hạm đội tàu ngầm hạt nhân số 2 thuộc Hạm đội Thái Bình Dương. Trước đó, chúng tôi bơi dưới lá cờ quốc gia, như các nhà buôn.
Trong tháng mười hai, diễn ra lễ ký kết các thủ tục bàn giao. Phát biểu trước các thành viên của nhà máy, giám đốc nhà máy cho biết: "Tổng tư lệnh Hải quân đã đến gặp chúng ta và quyết định ký biên bản bàn giao ngày 30 tháng 9." Gì vậy? Đó là giải thưởng, huân chương, và v.v. Nhưng, tiếc thay, nó không ảnh hưởng đến tất cả mọi người lao động của nhà máy. Đối với giai cấp công nhân điều chủ yếu - có bánh mì cho họ.

.......

[qtdc]

(tiếp)

5 ngày trước năm mới, vào buổi tối, trực ban tác chiến lữ đoàn gọi cho tôi. Anh ta thông báo rằng Tham mưu trưởng Sư đoàn 45 cùng các sỹ quan của mình đã tới để tham gia giai đoạn chuẩn bị cuối cùng của con tàu và thủy thủ đoàn cho chuyến đi về Kamchatka. Buổi sáng tôi có mặt tại ban tham mưu lữ đoàn. Cũng buổi sáng, khi đến ban tham mưu, tôi đã vào phòng của Tham mưu trưởng trình bày mọi việc.


Chuẩn đô đốc I.I.Gordeev.

Trong cuộc trò chuyện tiếp theo tôi xin gọi ông ta là Gordeev theo tên họ cha. Chúng tôi đã làm quen nhau một thời gian ngắn vào năm 1980 khi tôi thành lập đội ngũ các quân nhân phục vụ có thời hạn cho thủy thủ đoàn. Chúng tôi đã cùng đi trên chiến hạm. Trước khi tới trạm kiểm soát, Gordeev lệnh: "Dừng lại". Và bằng một giọng đều đều ông ta tuôn ra một tràng như sau: "Chẳng có Igor Ivanovich nào ở đây, tôi với anh đều không phải con bò, tôi không uống vodka với anh, anh hiểu chứ?" Rồi ông ta bước đi. Tôi vô cùng kinh ngạc. Chúng tôi đi tiếp. Câu hỏi tiếp theo là về quân hàm của tôi, khi mà đã quá niên hạn. Khi đó ông lưu ý tôi rằng ở Kamchatka việc lên quân hàm là rất khó khăn, đặc biệt là quân hàm "đại tá hải quân". Ở sư đoàn 45 người theo dõi việc này gắt gao là sư đoàn phó sư đoàn 45 trung tá hải quân Komaritsyn. Tôi nhận ra rằng ông ta đang thổi phồng. Lúc cao điểm, tôi trả lời ông ấy rằng tôi và Komaritsyn cùng ở một thành phố, là bạn cùng trường cùng khóa với nhau ở trường hải quân, nhưng chúng tôi tốt nghiệp các khoa khác nhau - anh học hoa tiêu, còn tôi học thủy lôi. Chúng tôi đã đến nhà máy. Trong hai ngày đêm, các sỹ quan tham mưu làm việc trên tàu, kiểm tra sự sẵn sàng của đội ngũ quân nhân và trang thiết bị cho chuyến đi. Chúng tôi cho thiết bị năng lượng chính hoạt động và ngày 29 tháng 12 rời khỏi bến tàu nhà máy. Tàu kéo đưa tàu ngầm tới lối ra có các trụ đá rồi kéo tàu ngầm ra chỗ nước sâu. Trên cầu điều hướng có tôi và Gordeev, hoa tiêu và thủy thủ trưởng trên tay cần điều khiển bánh lái theo phương đứng. Gordeev, ra lệnh cho đội trưởng đội neo lái trả cáp tàu kéo. Anh ta trả lời "Rõ". Tôi hỏi sỹ quan chỉ huy thủy lôi:
- Ai chỉ huy con tàu ".
- Thuyền trưởng
- Đã hỏi chưa?
- Rõ, xin dừng trả cáp.
Tại thời điểm đúng tôi cho dỡ cáp kéo và bắt đầu tự hành độc lập. Gordeev, ra lệnh cho thủy thủ trưởng chuyển hướng, anh ta làm theo lệnh, một lần nữa tôi hỏi:
- Thủy thủ trưởng, ai chỉ huy tàu?
- Thuyền trưởng
- Thủy thủ trưởng, trên bàn độ đang để bao nhiêu?
- .....…..độ
- Giữ nguyên như vậy
- Rõ, giữ nguyên.
Chúng tôi đã ra khỏi khu mặt nước thuộc nhà máy và bắt đầu di chuyển vào vịnh Pavlovsky để nạp đạn dược. Chúng tôi đã đi qua cửa bãi chướng ngại nổi lối vào vào vịnh Strelok, lấy hướng vũng Pavlovski.


Tàu ngầm "B-871" đề án 877 (Kilo class) thuộc hạm đội Biển Đen đang đi qua cửa chướng ngại nổi vào vịnh Sevastopol năm 1991, ảnh của A.Kuzenkov (alrosa.net). Thủy thủ đoàn tập hợp đội ngũ trên mặt boong.

Lối vào vịnh hẹp, giới hạn bởi hai đê chắn sóng. Trực ban tác chiến phân hạm đội chỉ chỗ neo tàu - bến tàu đầu tiên kể từ phía bắc. Đối với tàu ngầm có một trục truyền động đơn, vấn đề neo đậu khá phức tạp. Đi qua đê chắn sóng, tôi chỉ cho thủy thủ trưởng và hoa tiêu cột điện cao thế làm chuẩn, ra lệnh vòng trái. Hoa tiêu lấy phương vị về điểm chuẩn và tôi đặt hướng cho thủy thủ trưởng. Một vài phút sau Gordeev lệnh cho thủy thủ trưởng thay đổi hướng một chút. Thủy thủ trưởng quay đầu về phía tôi và được đáp lại "giữ nguyên hướng". Một tàu kéo đi hơi chếch bên mạn trái.


Tàu ngầm "Alrosa" B-871 đề án 877 (Kilo class) thuộc hạm đội Biển Đen đang vào bến Sevastopol ngày 26 tháng 7 năm 2007, ảnh của A.Britchevskii (alrosa.net). Các tàu kéo sẵn sàng hai bên.

Tàu thả neo, không cần sự trợ giúp của tàu kéo. Tôi ra lệnh cho chỉ huy ban 5 kéo điện từ bờ xuống, chỉ huy ban 4 thiết lập đường liên lạc điện thoại với trực ban tác chiến phân hạm đội. Gordeev trèo lên bến, đi dọc theo thân tàu, xem xét xem nó đậu thế nào. Ông ta nói với tôi, "ngày mai hãy sẵn sàng nhận đạn dược từ buổi sáng và anh hãy coi chừng tôi, nếu có điều gì không được như vậy", rồi ông ta đi về ban tham mưu. Tôi nhận được sự "đồng ý" («добро») của trực ban tác chiến hạm đội cho hạ AZ (сброс АЗ – аварийная защита), tức là cho phép ngắt hoạt động của thiết bị năng lượng chính (lò phản ứng).


Vịnh Strelok, vũng Pavlovskii, ở giữa là các cầu tàu, phía xa bao bên ngoài là các đê chắn sóng. Đây là căn cứ phân hạm đội tàu ngầm nguyên tử số 4 thuộc Hạm đội Thái Bình Dương Hải quân Xô Viết.

Sáng ngày 30 tháng 12, tôi được thông báo về sự xuất hiện của Tham mưu trưởng sư doàn 45. Tôi chưa có đủ thời gian mở miệng báo cáo thì đã nghe ông ta đặt câu hỏi về sự sẵn sàng của tàu để nhận vũ khí. Tôi bắt đầu báo cáo:
- Báo cáo đồng chí đại tá hải quân, đạn đã bốc lên tàu có số lượng ...
- Anh sao vậy, cho tôi là đứa trẻ con chắc?
- Chỉ huy ban 3 lên cầu tàu!
Chỉ huy ban tác chiến 3 thượng úy hải quân Khodyrev V.E. bước ra. Hãy báo cáo Tham mưu trưởng số đạn dược đã nạp. Anh ấy bình tĩnh báo cáo. Rất nhiều câu hỏi đổ lên đầu trưởng ban 3 nhưng đều nhận được câu trả lời tích cực. Không tin anh, tham mưu trưởng đi vào khoang đầu tiên. Khi ông ta leo lên cầu tàu, tôi giải thích cho ông ta hiểu tất cả. Tôi bắt đầu bằng cách nói rằng tại sư đoàn tàu ngầm 26, tôi phục vụ từ anh trung úy quèn lên tới thuyền trưởng. Tôi biết điều kiện bơi tại các địa phương như biết rõ năm ngón tay mình. Sử dụng quan hệ của mình, tôi đã thỏa thuận  với chủ nhiệm căn cứ kỹ thuật - ngư lôi phân hạm đội về việc phái đi công tác hai tuần ở chỗ anh ta các khẩu đội ngư lôi do trưởng ban tác chiến ngành dẫn đầu. Bản thân tôi đã từng là chỉ huy ban tác chiến ngư lôi-thủy lôi, và tôi biết cần phải chuẩn bị thế nào cho đội ngũ quân nhân. Kết quả của sự huấn luyện này đã có tác dụng. Hôm qua, sau khi đồng chí rời khỏi đây, trực ban phân hạm đội gọi điện cho tôi và cho biết, theo kế hoạch hàng ngày, cần trục được gửi đến cho tôi và sau đó sẽ bốc đạn lên tàu. Mệnh lệnh không được phép thảo luận, mà chỉ có thi hành và nó đã được thực hiện. Đáp lại tôi chỉ có im lặng. Có vẻ như là Igor hiểu và đi về ban tham mưu. Vào nửa sau ngày đó, trực ban gọi điện chuyển lệnh của Tư lệnh phân hạm đội cho tàu chuyển sang neo tại bến số 5. Tại sao lại bến số 5? Bến này bắt đầu xây dựng vào năm 1979. Người ta bồi đắp nền bến và đặt lên đó 2 ponton lớn (cầu tàu nổi). Không có nước, không có khí nén, không điện, không điện thoại. Cộng thêm gió mạnh đang nỏi lên. Khi tôi hỏi trực ban tác chiến có tàu kéo không, tôi nhận được câu trả lời tiêu cực, theo đó tôi từ chối chuyển bến neo. Lý do thay đổi bến neo, nằm ở chỗ cần bốc dầu mazut cho nồi hơi từ tàu vận tải cuối cùng trong năm. Điều này chỉ có thể được thực hiện ở bến tàu đầu tiên. Sau một lúc chuông điện thoại reo lần nữa:
- Thuyền trưởng sao anh không thực hiện lệnh chuyển bến?
- Tôi đang nói chuyện với ai đây ạ?
- Anh đang nối máy với Tư lệnh phân hạm đội
- Đồng chí Tư lệnh, nếu không có tàu kéo, tôi sẽ không đi
- Tàu kéo hiện nay không và sẽ không có, hãy thi hành lệnh ngay
- Đồng chí Tư lệnh, vài ngày trước, tôi đã ký biên bản bàn giao tàu mà chi phí dự toán cho nó tính đến ... triệu rúp. Tôi xin phép đến chỗ Đồng Chí mang theo nhật ký con tàu để có được một mệnh lệnh bằng văn bản.
Đáp lại - tiếng bíp ngắn. Vị tư lệnh này tôi chưa biết và chưa bao giờ nhìn thấy. Sau một thời gian, chuông điện thoại lại đổ  - tàu kéo đang trên đường đến gần, hãy chuẩn bị chuyển bến. Chúng tôi đã chuyển bến neo. Suốt đêm trước gió lạnh thấu xương, tập thể quân nhân sưởi bằng lửa đốt từ các thùng dầu diesel. Tại sao lại có chuyện này? Dầu tại nhà máy không đáp ứng tiêu chuẩn, và do đó theo thỏa thuận với phân hạm đội số 4, chúng tôi nhận dầu từ họ. Người ta chở đến trước khi chuyển bến neo. Đã quyết định - đưa tàu đến bến số 5 và đổ dầu từ thùng vào bể dầu diesel máy phát điện. Tới sáng gió đã giảm, dầu được giao xong. Tôi hỏi trực ban tác chiến xem lúc nào tôi chuyển bến neo về bến tàu số 1. Tôi nhận được trả lời rằng dầu đã nhận xong, nhưng chưa tìm thấy thuyền trưởng tàu chở dầu.
Tôi tập trung các sỹ quan không phải trực lên bến tàu và giao nhiệm vụ: dù chết hay còn sống, tỉnh táo hay đã say mềm cũng phải tìm ra thuyền trưởng, đưa anh ta lên tàu chở dầu, sau khi chỉ ra những nơi có thể tìm thấy anh ta. Một giờ sau tôi nhận được báo cáo: thuyền trưởng đã được tìm thấy trong trạng thái say khướt và đã đưa anh ta lên tàu chở dầu, vì việc đó đội thủy thủ tàu chở dầu rất cảm ơn. Tuy nhiên, đã là ngày 31 tháng 12 và mọi người đều muốn được về nhà.
..........

[qtdc]

(tiếp)


K-305 trên tuyến duyệt binh tại cảng Vladivostok tháng 7 năm 1996 nhân ngày Hải quân Nga.

Tôi bước lên tháp tầng trên, tàu chở dầu đã rời khỏi bến tàu, và đã đi ... đến nơi mà nó muốn. Tôi yêu cầu trực ban "đồng ý" cho tôi chuyển bến neo. Trả lời - không có tàu kéo. Tôi nói với trực ban rằng, bây giờ biển lặng và không cần phải có tàu kéo. Chúng tôi chuyển bến neo và bắt đầu chuẩn bị cho năm mới. Trợ lý chính thuyền trưởng ghi địa chỉ các sỹ quan và hạ sỹ quan mà tôi cho về nghỉ lễ, buổi tối tôi cũng về nhà. Ba gia đình đón năm mới - chúng tôi và bạn bè của chúng tôi, Nikolai Petrovich Proskurjakov. Đồng thời nó như dịp cuối cùng của tôi trước chuyến đi Kamchatka. Trước khi ăn tối một chiếc xe đến đón Proskuryakov. Một sĩ quan, ghi nhận năm mới, gõ cửa ra vào rồi ngó đầu vào cửa sổ. Tư lệnh cần gấp dữ liệu về "anh lính nhảy dù" này. Tôi quyết định đi với anh. Sau bữa ăn trưa, tôi phải khởi động thiết bị năng lượng chính.
Sau bữa trưa, theo kế hoạch, con tàu bắt đầu công tác chuẩn bị cho chuyến hành quân thực hiện nhiệm vụ chiến đấu và đưa lò phản ứng vào hoạt động. Thời gian ra khơi được ấn định vào đêm 2 tháng 1. Tham mưu trưởng sư đoàn 45 đến đơn vị. Chúng tôi chúc mừng ông ta nhân ngày sinh nhật, một sự trùng hợp lý thú. Gần nửa đêm, Tư lệnh phân hạm đội triệu tập tôi và Gordeev.



Phó đô đốc Khramtsov V.M. Tư lệnh phân hạm đội số 4.

Chúng tôi đi vào văn phòng ông. Nhìn thấy tư lệnh, tôi mỉm cười. Ông cũng mỉm cười, bước đến gần chúng tôi. Khi đến bên tôi, ông nói, "nói chuyện với anh qua điện thoại, tôi hình dung anh là tên tướng cướp cao gần hai mét. Với tôi không ai nói chuyện như vậy, còn anh chỉ cùng một chiều cao với tôi. Khá lắm, anh bạn thuyền trưởng trẻ". Đáp lại, tôi trả lời rằng tôi nghĩ về ông cũng giống như ông nghĩ về  tôi. Mọi người cười rộ. Ông hỏi Igor Ivanovich có đồng ý bảo đảm cho một trong những tàu ngầm của phân hạm đội hay không. Nó mất một vài ngày. "Thế nào Victor Konstantinovitch. chúng ta thỏa thuận nhé?". Tôi đồng ý. Ở đây, không có gì phụ thuộc tôi cả, quyết định do chỉ huy hành quân trên tàu thực hiện. Sau khi nhận được sự đồng ý, tư lệnh phân hạm đội goi điện cho trực ban tác chiến hạm đội, đưa các sửa đổi vào kế hoạch của chúng tôi và chúng tôi đi ra. Vào đúng giờ đầu tiên của buổi đêm, ngày 2 tháng 1 năm 1982, chúng tôi rời khỏi bến tàu. Về phía nam có một tàu ngầm chiến lược đang đứng cặp bến, và phần thân dài của nó vượt xa ra khỏi chiều dài của bến tàu, làm khó khăn cho thao tác cơ động con tàu của tôi. Sử dụng trục truyền động chính và phụ, tôi đã "rón rén" thành công đưa con tàu thoát ra. Và đây là lần đầu tiên tôi nghe Igor nói những lời tốt đẹp vào địa chỉ của mình. Ông nói, đại khái, như sau: "Ở đây, tại chính cầu tàu này đã nhiều lần chúng tôi đổ không biết bao nhiêu mồ hôi, nhưng mà thế đấy, lại còn vào ban đêm nữa ....". Trong câu chuyện của mình, tôi thường đề cập đến từ "đại khái". Thời gian đã trôi qua nhiều, do đó tôi không thể diễn tả được từng lời, tôi cố gắng truyền đạt bản chất của những gì đã nói. Kể từ đó, dù Igor không bơi cùng với tôi, ông không bao giờ can thiệp vào các hoạt động của tôi nữa. Về điều này tôi rất biết ơn ông. Ông hiện đang sống tại Moskva, vẫn đang làm việc. Chúng tôi gọi điện cho nhau, nhưng rất tiếc, hiếm khi nhìn thấy nhau.

Sau khi kết thúc công tác đảm bảo, chúng tôi bắt đầu chuyến đi theo kế hoạch. Khi đang đi chúng tôi nhận được kế hoạch sửa đổi. Vì lý do gì thì tôi không nhớ, chúng tôi phải đi vào vịnh Rakushka. Chúng tôi ở đó trong nhiều giờ rồi lại tiếp tục chuyến đi. Trước khi vượt eo biển La Perouse, tàu chuyển lên tư thế nổi từ độ sâu nhỏ, chúng tôi làm điều đó theo một thỏa thuận song phương giữa Liên Xô và Nhật Bản, theo đó các tàu ngầm qua eo biển La Perouse chỉ trên tư thế nổi. Có một cơn bão mạnh. Nó lắc chúng tôi rất dữ. Sau khi đạt đến đường đẳng sâu (isobath) 100 mét, và đã ở biển Okhotsk, chúng tôi lặn xuống. Trước khi vượt eo biển Kuril thứ tư, chúng tôi nổi lên ở độ sâu kính tiềm vọng để xác định vị trí của tàu. Sau đó, tiếp tục chuyến đi. Ngày 16 tháng 1 tàu ngầm đã neo tại một trong những cầu tàu của phân hạm đội số 2 trong vịnh Krashennikov. Tư lệnh phân hạm đội số 2 Phó Đô đốc A.I.Pavlov ra đón. Tôi báo cáo đã có mặt. Và được nghe ông chúc mừng về việc "nghiệm thu tiếp nhận" đã hoàn tất. Từ phía sư đoàn 45 chỉ có sư đoàn phó phụ trách cơ điện trung tá hải quân Nikolai Ivanovitch Lysenko. Về con người này Igor Ivanovitch đã kể với tôi rằng đó là một sĩ quan có sự đòi hỏi trách nhiệm rất cao, ít khi chịu thỏa hiệp. Sau này tôi được biết rằng các sỹ quan chuyên ngành cơ điện gọi ông là "Nicholas đẫm máu". Tư lệnh sư đoàn 45 đại tá hải quân Erofeev O.A. và Tham mưu trưởng trung tá hải quân Komaritsyn A.A. đang ở ngoài biển. Sau khi tư lệnh phân hạm đội đi khỏi, một trung tá hải quân nào đó quay về phía tôi hỏi:
- Thuyền trưởng, hãy báo cáo về tình trạng trang bị vật chất kỹ thuật
- Nhưng anh là ai?
- Sư đoàn phó sư đoàn 45 phụ trách cơ điện trung tá hải quân Lysenko
- Đồng chí gác boong thượng hãy gọi chỉ huy ban 5 đến gặp tôi!
- Rõ.
Chỉ huy ban 5 thiếu tá hải quân Zainullin Florid Sagitovich đến.
- Hãy báo cáo chủ nhiệm ngành cơ điện về tình trạng trang bị vật chất của chúng ta.
Tôi thấy Gordeev lắc đầu tỏ vẻ chê bai. Nhưng giao tiếp kiểu như vậy, tôi không quen.
Sau đó, cách giao tiếp ấy lại được chủ nhiệm ngành cơ điện lặp lại với tôi một lần nữa. Khi ấy tôi bèn nói với ông như sau: "Đồng chí trung tá, trong hạm đội hải quân, khi giao tiếp với sỹ quan, người ta gọi hoặc quân hàm hoặc chức vụ hoặc họ anh ta sau từ "đồng chí", hoặc đơn giản là tên cha. Giao tiếp của đồng chí, "thuyền trưởng, hãy lại chỗ tôi" có vẻ như giao tiếp của ông bá tước với người hầu của mình. Tôi hy vọng đồng chí hiểu hết". Kể từ đó giữa chúng tôi và ông không còn nghi kỵ hoặc hiểu lầm nào nữa.

...........

[qtdc]

(tiếp)



Chuẩn đô đốc Khaitarov V.D. lữ đoàn xây dựng tàu ngầm độc lập số 80 tại nhà máy đóng tàu Komsomolsk na Amur.

Đôi khi, ông thậm chí còn thảo luận với tôi về biện pháp kỷ luật sỹ quan ban 5 của tôi phạm lỗi, hay đề nghị trừng phạt bằng chính quyền hạn của tôi. Sau này, ông nhận được quân hàm "Phó Đô đốc". Ở đây chúng ta cần phải hiểu một đặc điểm. Trong sư đoàn 45, ngoại trừ Komaritsyn A.A., tôi không biết bất cứ ai và người ta cũng không biết tôi. Vì vậy, nếu bạn không tự điều chỉnh mình ngay lập tức - sẽ bị làm tình làm tội, có rất nhiều ví dụ về chuyện này. Thật kỳ lạ, nhưng như thế đấy, đó là ý thức của chúng tôi.
Vợ con tôi bay đến ngày 8 tháng Một và ở nhà em gái tôi, họ là bạn gái với nhau ở trường phổ thông, còn chồng em gái tôi, lại là bạn cùng lớp của tôi ở trường hải quân. Căn hộ hai phòng chứa 8 người - không phải đài phun nước để mà vạ vật. Ngày hôm sau, tôi đến ban chính trị sư đoàn. Tôi đến chỗ chủ nhiệm chính trị và trời ơi, một khuôn mặt quen thuộc - nguyên phó chủ nhiệm chính trị sư đoàn tàu ngầm 26 trung tá hải quân Yuri Nikolaevitch Gornostaev. Chúng tôi gặp nhau như những người bạn cũ. Kết quả cuộc gặp - không có căn hộ trống. Tôi "ngắm" một căn hộ ba buồng của một thuyền phó chính trị, đang đi học tại trung tâm đào tạo ở Obninsk. Phải chờ đợi. Tôi đến làm quen với vị thuyền phó chính trị này. Điều đầu tiên anh ta nói với tôi - tôi phải trả tiền mà anh ta vừa mới chi ra để sửa chữa căn hộ này. Tôi trả lời rằng tôi không phản đối việc trả tiền, nhưng anh bạn phải đợi. Tôi chỉ mới trở lại sau một chuyến đi vòng quanh dài ngày, trong túi tôi nói như người Latvia - "chỉ còn mỗi củ cải ngựa và linh hồn" mà thôi. Liệu gom góp thì trong ba hoặc bốn tháng tôi sẽ có đủ để đưa anh. Anh ta không đồng ý, sau đó tôi đề nghị anh ta phương án khác: hãy cung cấp cho ban quản lý nhà (КЭЧ) tài liệu chứng minh chi phí sửa chữa và người ta sẽ trả lại anh ấy. Câu trả lời cũng là không. Được rồi, chúng ta hãy sống đi và chờ xem.

Tôi đến trình diện sư đoàn trưởng mới trở về từ chuyến hành quân trên biển. Ông báo cho tôi biết kế hoạch sử dụng thủy thủ đoàn của tôi. Tôi phải bàn giao tàu ngầm cho thủy thủ đoàn của trung tá hải quân Vladimir Viktorovitch Afonin, đang chuẩn bị đi làm nhiệm vụ phục vụ chiến đấu, còn thủy thủ đoàn của tôi - đi nghỉ phép theo định kỳ hai năm một lần. Thời điểm này tôi đang bị bệnh trĩ vì vậy tôi khó có thể đi được. Có vẻ , tôi còn đang bị suy nhược thần kinh. Tôi quay lại phòng khám. Bác sĩ trực đang là chủ nhiệm khoa phẫu thuật của bệnh viện. Sau khi khám cho tôi, ông đề nghị phẫu thuật ngay. Tôi từ chối. Sau khi nhận được lời khuyên phù hợp tôi quay lại sư đoàn trưởng xin phép về nhà nghỉ vài ngày. Đáp lại, ông gọi chủ nhiệm quân y sư đoàn, ngay lập tức ra lệnh cho tôi phải nhập viện, hội chẩn và điều trị thông qua hội đồng bác sỹ quân y (ВВК - военно-врачебная комиссия). Các thuyền trưởng tàu ngầm hàng năm đều phải nằm viện để theo dõi và kiểm tra sức khỏe thông qua ủy ban quân y này. Trong bệnh viện tôi phát hiện ra thế nào là chiếc ghế khám phụ khoa (Гинекологическое кресло) - mà Thiên Chúa cấm - tất cả lòng ruột của anh người ta có thể nhìn được hết.



Trực tiếp phẫu thuật là chủ nhiệm khoa phẫu thuật, trợ lý là bác sĩ của tôi, trung úy quân y Mizin Oleg. Trước khi phẫu thuật, tôi nói với anh "nếu bị đau, tôi sẽ xé anh bạn ra từng mảnh". Cuộc phẫu thuật được thực hiện với việc gây tê tại chỗ. Tôi nghe cô y tá nói với bác sĩ của tôi "Oleg đủ novocaine đấy, anh đã tiêm nửa bình nửa lít". Anh ấy nói với cô - "Tôi không muốn bị cắn nát, cô không biết thuyền trưởng của tôi rồi -. Nếu ông ấy nói rằng sẽ cắn nát, thì chắc chắn sẽ làm". Một vài giờ sau tôi quyết định hút thuốc và đi vào nhà vệ sinh. Thấy vậy, cô y tá la lên mắng tôi và lôi tôi trở lại phòng. Trong phòng cùng ở với tôi vẫn còn tám thủy thủ. Họ mở cửa sổ và tôi hút thuốc. Ngày hôm sau em gái tôi đến thăm và bảo tôi lên gặp chủ nhiệm khoa.

Tôi bước vào, trên bàn là một bình rượu sil ba lít còn một nửa và một bình dưa bắp cải. Chủ nhiệm khoa nói với tôi:
- Ngồi xuống và ông rót ra ly.
- Uống đi
- Sau khi mổ tôi không thể uống được
- Ai mổ cho anh?
- Chính bác sỹ chứ ai
- Một khi là tôi, nghĩa là anh có thể, chỉ có điều sau khi ra khỏi đây, anh hãy bảo em gái cho uống  viên 300amm magnesium.
Không có việc gì để làm, phải uống. Còn magnesium, biến tất cả trong dạ dày thành một khối đồng nhất, và tác động như một loại thuốc nhuận tràng. Phụ nữ chắc chắn biết điều này.
Tôi biết ơn Tư lệnh sư đoàn về quyết định này, bởi vì đã không còn biết bệnh trĩ là gì cho đến tận ngày nay.
Trong tháng hai, chúng tôi giao tàu cho thủy thủ đoàn khác và đi nghỉ phép 3 tháng. Gia đình tôi không đi đâu cả. Đây là lần đầu tiên trong suốt quá trình phục vụ từ trước đến nay, khi chúng tôi nghỉ phép mà không đi đâu xa. Chúng tôi không đi đâu cả. Ở lại chờ căn hộ. Thuyền phó chính trị, mà đáng nhẽ chúng tôi chuyển vào căn hộ của anh ta sống, đã gửi container của mình đi, căn phòng bây giờ trống rỗng. Vậy là anh ta đã ra đi, sống ở nhà đồng chí của mình, nhưng chìa khóa căn hộ  trống không vẫn giữ. Container của tôi đã đến và tôi chật vật thuyết phục anh ta giao lại chìa khóa cho tôi. Lần đầu tiên tôi nhìn thấy nhà ở tương lai của mình. Căn hộ tiêu chuẩn ba buồng, mới được sửa chữa về mỹ thuật. Tôi dỡ container, trao chìa khóa. Anh chàng bịp bợm này nói trao chìa khóa cho tôi ngày 7 tháng 3, khi lên phà. Tôi như thằng ngốc, dậy sớm và chờ đợi ở cửa sổ. Những bông tuyết nhẹ và xốp đang rơi. Tôi thấy họ đi, nhưng lại đi vượt qua ngôi nhà. Nhanh chóng mặc quần áo, tôi đuổi kịp họ. Hãy đưa tôi chìa khóa. Tôi được họ cho biết rằng đồng chí của họ phải mang chìa khóa đến, sau khi tiễn họ. Tới căn hộ tương lai của tôi, tôi mở cửa và, oh, kinh quá. Trong nhà bếp cửa sổ mở toang hoang, các bức tường đầy vết bàn tay, gồm cả bàn tay trẻ em trước đây bôi lên đó dầu hướng dương. Gạch lát phòng tắm bị lấy đi hết, chạt vữa và gạch vỡ chất đống trong phòng tắm, ống khói trên lò đun nước được lấy xuống và quẳng đi. Về chuyện lộn xộn này, tôi đã báo cáo chủ nhiệm chính trị, nhưng .... Chúng ta đã có những cán bộ chính trị đốn mạt như vậy đấy. Tôi không muốn vơ đũa cả nắm, nhưng trong số họ, những kẻ bỏ đi như vậy khá nhiều - từ trên xuống dưới. Tôi hiểu tại sao người ta không đưa tôi chìa khóa ngay lập tức, họ sợ. May mắn trong container của tôi có dự trữ giấy bồi tường, và chúng tôi nhanh chóng lập lại trật tự trong căn hộ.
Tôi được cấp một phiếu nghỉ hai người cho tôi và vợ đến nhà an dưỡng "Paratunka" sử dụng. Khu nghỉ mát này nằm gần thị trấn Rybachy.

Vào cuối tháng 5, toàn bộ thủy thủ đoàn đã có mặt, và chúng tôi bắt đầu huấn luyện chiến đấu lại từ đầu. Theo kế hoạch của hạm đội, hai thủy thủ đoàn của sư đoàn, cuối tháng bảy phải rời Sevastopol lên tàu quân y đi theo tuyến phía Nam tới Việt Nam, tới căn cứ Cam Ranh Bởi vậy việc huấn luyện chiến đấu có cường độ rất cao và gấp gáp. Chúng tôi trả bài sát hạch trên con tàu khác. Đến giữa tháng Bảy, thủy thủ đoàn đã được đưa vào tuyến 1 và nằm trong lực lượng sẵn sàng trực chiến. Nhưng kế hoạch lại thay đổi. Thủy thủ đoàn của trung tá hải quân Rybalko Valeri Ivanovitch đã bay tới Cam Ranh, và chúng tôi tới trung tâm đào tạo để huấn luyện chương trình giữa chiến dịch hành quân. Tại thời điểm này, thủy thủ đoàn của trung tá hải quân Tsariov Vladimir cũng đang huấn luyện tại đây, trong thủy thủ đoàn này có thuyền phó chính trị mà tôi đã chuyển đến ở trong căn hộ của anh ta. Về Tsariov tôi sẽ nói sau, một số phận rất thú vị.

............

[qtdc]

(tiếp)

Sau khi mổ cho con trai tôi một năm, cần phải đưa cháu đến kiểm tra tại phòng khám. Vợ tôi đã mua vé và đã bay tới Moscow trước tôi, nhưng chuyến bay thường xuyên bị trì hoãn. Tại thời điểm này chiếc máy bay của chúng tôi đã sẵn sàng, hơn nữa trong tay tôi đã có vé của hãng Aeroflot. Chuyến bay đặc biệt này, ngoài thủy thủ đoàn của tôi còn có những vị sau bay cùng: Tham mưu trưởng phân hạm đội Chuẩn Đô đốc Avdokhin, Tư lệnh Sư đoàn 45, Chuẩn Đô đốc Erofeev O.A., Tham Mưu Trưởng Sư đoàn 45 đại tá hải quân Gordeev I.I. Tất cả họ bay đến trình diện Ban kiểm tra Trung ương trước khi nhận bổ nhiệm vào các vị trí sau: Avdokhin làm Hiệu trưởng Trường Sỹ quan chỉ huy kỹ thuật vô tuyến điện tử Hải quân mang tên A.Popov tại Leningrad (ВВМУРЭ им. А.Попова), Erofeev O.A. thế vị trí của Avdokhin, và thay cho Erofeev - Gordeev.


Tàu huấn luyện đề án 887 "Smolny" của Trường Popov năm 1984. Ảnh chụp khi tàu đang tham gia thực hiện chuyến thực tập hoa tiêu đi biển xa tuyến Sevastopol-Kronshtad.

Nhưng cùng bay với chúng tôi đi nghỉ phép còn có Chuẩn Đô đốc Ambarov - Ủy viên Hội đồng Quân sự Hạm đội Thái Bình Dương. Chúng tôi bay đi nghỉ cũng giống như những người chỉ huy của chúng tôi, như Ambarov, tôi sẽ cố gắng mô tả việc này. Chiếc xe GAZ - 66 đến gần máy bay, trên xe chất đầy đến nóc đủ các loại tay nải, bao gói, v.v. Trên sân bay có một cái cân lớn. Tất cả tài sản của thủy thủ đoàn đã đi qua cân kiểm tra này, còn đồ của ông ấy chất như vậy - ông phải thương lượng với chỉ huy trưởng thủy thủ đoàn.

Tôi phải giải quyết vấn đề vợ và con trai mình. Tôi hỏi Erofeev xem liên hệ với ai để đưa vợ và con tôi vào danh sách chuyến bay. Ông hất đầu trỏ sang Avdokhin, ông này lại chỉ sang Ambarov. Nhận được trả lời: Hãy tham khảo ý kiến chỉ huy máy bay. Tôi đi đến chỗ cơ trưởng, và nhận được câu trả lời không được, tất cả các lý do của tôi, vợ con tôi có vé, con trai tôi cần khám bác sỹ đều vô ích. Vấn đề ở chỗ sau khi xảy ra tai nạn tại Leningrad, mà tôi đã viết trước đó, việc này bị kiểm soát rất nghiêm ngặt (Tai nạn năm 1981 tại sân bay Leningrad khi máy bay cất cánh không bình thường, rơi tại chỗ và nổ ở cuối đường băng, làm chết gần hết Bộ tư lệnh hạm đội Thái Bình Dương trên đường trở về sau khi từ Viễn Đông về họp. Một trong những lý do chính là máy bay chở quá tải quá nhiều hàng. Tại trang 38 topic này, cựu trợ lý thuyền trưởng "K-42" Kalinitchenko đến Cam Ranh năm 1983 có nhắc tới chuyện đó.). Nhờ xe sư đoàn trưởng, vợ tôi trở về Rybatchii. Chúng tôi bay đi. Tại (sân bay) Novosibirsk, cần tiếp nhiên liệu. Chỉ huy quân khu ra điều kiện - cho con gái tôi đi nhờ máy bay - anh sẽ nhận được nhiên liệu nếu không - cứ ngồi đấy mà chờ đến xanh mặt thì chờ. Không có cuộc trao đổi về Moskva nào của cơ trưởng, không có lời cầu xin nào của tư lệnh (sư đoàn) làm ông ta thay đổi. Họ đã cho con gái ông ta lên máy bay, rồi chúng tôi bay tiếp. Tới nơi, về chỗ thủy thủ đoàn để thay quần áo, Ambarov giao việc cho chính trị viên của tôi đưa xe ô tô chở quà tặng đi khắp Moskva, nhưng đầu tiên mang đồ về nhà ông ta đã. Thế nhưng, ông ta không hề đưa một lít xăng nào, cũng chẳng có đồng kopek nào cho lái xe. Thuyền phó chính trị của tôi về đến trung tâm đào tạo chỉ vào ngày hôm sau. Về chuyến bay đến Moskva, tôi được biết rằng mình phải liên hệ với chỉ huy phi đội. Ông đang kiểm tra khả năng bay của phi hành đoàn IL-62. Chẳng ai nói với tôi điều này. Tất cả mọi thứ đều có thể giải quyết, nhưng ...

Một ngày sau đó vợ và con trai tôi đến nơi. Vợ tôi gần như hoảng loạn - những chuyến đi liên tục đến sân bay hoặc đã làm cô bị mất, hoặc người ta lấy của cô đến 2.000 rúp, mà những người quen của cô đưa cho nhờ mua nhiều thứ hàng khác nhau. Rất lâu sau cô ấy mới bình tĩnh lại.
Tôi bắt đầu học tập. Tôi nhấn mạnh rằng kế hoạch đào tạo đã được soạn thảo có tính đến ý kiến của tôi. Không ai biết tốt hơn tôi lúc đó là cần quan tâm đến gì hơn cả trong thời gian huấn luyện.
Với con trai của tôi mọi việc cũng tốt. Còn đây là câu chuyện của vợ tôi. Khi cô ấy đến thăm vợ Tsariov, họ đã quen nhau sẵn, bởi ở thị trấn Thái Bình Dương, chúng tôi sống cùng trong một ngôi nhà. Cánh cửa vừa mở, ai mà nghĩ ra được? Tất nhiên, đó chính là vợ thuyền phó chính trị người đã bày rác ra căn hộ chúng tôi. Bị bất ngờ, cô ta suýt ngã. Rõ là cô ta nghĩ vợ tôi đến để bắt đền. Nhưng chúng tôi không màng những điều ấy. Thời gian trôi qua nhanh chóng, đã đến ngày khởi hành về đơn vị. Đột nhiên có điện đánh đến kêu khẩu đội xạ kích trên hạm của thủy thủ đoàn chúng tôi tập trung huấn luyện biện pháp thi đấu tranh giải của Tổng tư lệnh Hải quân về tìm kiếm, theo dõi và tấn công tàu ngầm hạt nhân chiến lược SSBN. Hầu hết thủy thủ đoàn đã bay về, còn chúng tôi tiếp tục quá trình huấn luyện khẩn trương của mình. Đến thời gian đã định, chúng tôi trả xong bài sát hạch rồi cũng ra về. Chẳng bao lâu, trung tá hải quân V.V.Afonin cũng trở về từ chuyến hành quân thi hành nhiệm vụ phục vụ chiến đấu. Anh ấy có đủ sự tự tin để bảo vệ danh dự của hạm đội trong cuộc so tài giành giải thưởng của Tổng tư lệnh Hải quân cho cuộc tấn công một biên đội tàu chiến (по атаке Отряда боевых кораблей).

Sau khi nhận xong cơ số đạn dược, anh cho tàu ra khơi. Tôi, như "kỵ sỹ không ngựa" đi trên xuồng phóng lôi cao tốc để đảm bảo cho anh ấy xạ kích. Tôi chiếm lĩnh xong vị trí và chờ đợi cuộc tấn công. Từ xa chúng tôi đã nhìn thấy biên đội tàu chiến đi qua thế nào, nhưng ngư lôi thì không thấy. Tôi đã bắn pháo hiệu về khoảng cách thực hành bắn ngư lôi theo các gián cách thời gian đều đặn. Con tàu tấn công, do đó, không có quyền thay đổi chế độ di chuyển. Ngư lôi tác chiến - không hề thấy một dấu vết nào. Chúng tôi chờ đợi, vẫn không thấy gì. Chúng tôi lấy theo hướng mà OBK (biên đội tàu chiến - Отряда боевых кораблей) đang đi, ép tốc độ tới 24 hải lý. Tôi đang đứng trên cánh phải cầu điều hướng của xuồng phóng lôi. Đột nhiên, từ phía mạn phải, góc hướng 10 độ, khoảng cách 15 kabelt, trồi lên một "hàng rào" các cột thiết bị kéo xếp (của tháp chỉ huy tàu ngầm),  tàu ngầm đang nổi lên. Chúng tôi đánh mạnh cần điều khiển ngoặt gấp tàu về bên trái. Sau khi đưa tàu về góc hướng phía lái, tàu được thả treo tại chỗ. Mở máy liên lạc sóng cực ngắn, thuyền trưởng hỏi tôi, "OBK ở đâu?". Thật là dở cười dở khóc. Ngay sau đó chúng tôi nhận lệnh trở về căn cứ. Vậy là, trung tá hải quân V.V.Afonin, trong suốt lịch sử của các cuộc đua tranh này, phải mang về căn cứ toàn bộ cơ số đạn dược mà hoàn toàn chưa dùng được. Nào là danh dự của hạm đội, bạn thấy rồi đấy. Tại cuộc bình giá, trong đó có mặt các thành viên của Ủy ban Trung ương, tất cả các chỉ huy tàu ngầm, các sỹ quan bộ tham mưu, tư lệnh hỏi :
- Đồng chí Afonin hãy báo cáo, tại sao đồng chí không tấn công?
- Đồng chí hứa với tôi để bên mạn trái, và tôi cứ chờ đợi, và sau đó toàn thân tàu bắt đầu rung động.
Câu trả lời này của thuyền trưởng gây ra tràng cười như pháo rang của tất cả những người có mặt. Giá mà bạn nhìn thấy khuôn mặt của tư lệnh.


........

[qtdc]

(tiếp)

Chẳng mấy chốc chúng tôi tiếp nhận lại con tàu của mình và bắt đầu chuẩn bị cho nhiệm vụ phục vụ chiến đấu. Phó chính trị của tôi, đại úy hải quân Valery Mikhailovitch Glushkov, lúc này đến kỳ bước vào phiên học hàm thụ hàng năm của Học viện Quân sự-Chính trị, và đã đi học theo phiên đã định. Vào cuối năm anh ấy được bổ nhiệm phó chủ nhiệm chính trị một lữ đoàn tàu ngầm diesel, và đến nơi thi hành nhiệm vụ mới tại Betchevinka. Về Betchevinka, các chiến sỹ tàu ngầm đã sáng tác ra một câu cách ngôn - "Tổng tư lệnh trừng phạt lính tàu ngầm và xây dựng Betchevinka cho họ". Vào cuối năm, chúng tôi được biết giải thưởng của Tổng tư lệnh về tìm kiếm, theo dõi và tấn công SSBN được quyết định trao cho tàu ngầm của chúng tôi. Đó là đồng tiền bỏ ống đầu tiên cho bộ sưu tập thành tích của sư đoàn! Sau lễ năm mới, chúng tôi hoàn tất công tác chuẩn bị cho nhiệm vụ phục vụ chiến đấu, và ngày 22 tháng 2 năm 1983 xuất phát rời cầu cảng.
 
________________________________________

Nhật ký sự kiện ngắn gọn về quá trình theo dõi  

Theo mệnh lệnh tác chiến của Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương, tàu ngầm "K-305" đề án 671 RTM, dưới sự chỉ huy của trung tá hải quân Bondarenko V.K. ngày 23.2.1983 ra khơi thi hành nhiệm vụ được giao.

6.03.1983 tại biển Okhot, phát hiện một tàu ngầm nước ngoài, theo phân loại tàu ngầm nguyên tử Hải quân Hoa Kỳ nó thuộc lớp "Los Angeles", và thiết lập sự theo dõi tàu ngầm này. Sử dụng tổng hợp các phương tiện chế áp thủy âm (средств гидроакустического подавления - ГПД), lợi dụng các tàu đánh cá và các biện pháp cơ động tích cực, sau 42 giờ tàu ngầm nước ngoài đã cắt được sự theo dõi này. Lặp lại tìm kiếm không mang đến cho chúng tôi kết quả. Khi phân tích đặc tính cơ động của nó trong quá trình theo dõi, tôi cảm thấy đã gặp nó ở đâu rồi. Giở một trong những sổ tay về Hải quân NATO, tôi tìm ra nó. Uy tín của tài liệu được nâng lên.
Ngày 3 tháng 4, tôi tròn 38 tuổi, vào 18h00 nhận được lệnh của Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương bắt đầu vào theo dõi nhóm tàu sân bay đa chức năng (авианосных многоцелевых групп - АМГ) "Enterprise" đã ra khỏi cảng Yokoshuka, và thiết lập sự theo dõi lâu dài.

 


Nó đây, ảnh chụp qua kính tiềm vọng, tàu sân bay hạt nhân đa chức năng "Enterprise".    

Số liệu dẫn đường đã được cho. Số liệu chỉ ra rằng về phía Nam 100 dặm so với "Enterprise" là nhóm tàu sân bay đa chức năng "Midway". Ở đây cần một giải thích nhỏ: khi thi hành nhiệm vụ phục vụ chiến đấu, sau khi lặn, tất cả đồng hồ trên tàu được chuyển sang giờ Moskva. Tàu ngầm nguyên tử được chuyển sang phiên liên lạc 4 giờ một lần. Trước khi ra khơi chúng tôi đã được biết tàu sân bay hạt nhân đa chức năng "Enterprise" đang trở về từ Ấn Độ Dương nơi nó vừa thực hiện nhiệm vụ phục vụ chiến đấu.


Công trường xây dựng căn cứ Yokosuka năm 1870.


Kỹ sư hải quân Pháp Louis-Emile Bertin người tổ chức lại căn cứ Yokosuka từ năm 1886.

........

[qtdc]

(tiếp)



Eo biển Bussol (Буссоль).

Tôi giả thiết rằng tàu sân bay đa chức năng (АВМ - авианосец многоцелевой) "Midway" sẽ đi theo sau "Enterprise" đến kinh tuyến 180 sau đó quay về căn cứ. Bằng dữ liệu từ các phương tiện trinh sát vô tuyến điện tử và radar chúng tôi đã theo dõi được hoạt động liên lạc vô tuyến điện tử tích cực của nhóm tàu mặt nước tại khu vực căn cứ hải quân Yokosuka. Tôi quyết định: vượt eo biển Bussol để ra Thái Bình Dương, sử dụng số liệu dẫn đường và số liệu của phương tiện trinh sát của tàu ngầm để tiến ra điểm dự kiến gặp nhóm tàu sân bay đa chức năng. Sang ngày đêm thứ hai, sau khi nhận tin tình báo vô tuyến về tìm kiếm nhóm tàu sân bay đa chức năng "Enterprise", chúng tôi cũng bắt được góc phương vị vô tuyến theo sự làm việc của thiết bị truyền tin vô tuyến điện của các tàu chiến hải quân Hoa Kỳ trong lưới nhóm tàu tuần dương-khu trục hạm hộ tống. Tiếp theo chúng tôi hiểu rằng đó là các tàu chiến thuộc nhóm săn tìm - tấn công KPUG (Корабельная поисково-ударная группа  - сокращённо КПУГ).



Sau một thời gian, từ một hướng khác đến vị trí giả định của nhóm tàu chiến trên, chúng tôi phát hiện sự làm việc của ba đài thủy âm, còn trên chiều sâu kính tiềm vọng cũng ở hướng đó đã xác định được tham số của ba đài radar. Đối chiếu số liệu, chúng tôi đi đến kết luận rằng các đặc tính tần số radar và tham số làm việc của radar thuộc về các tàu chiến nhóm KPUG của Hải quân Hoa Kỳ - các khu trục hạm kiểu "Spruance". Bức tranh sáng lên một chút trên bình diện thứ tự đội hình hành quân của nhóm tàu sân bay đa chức năng (AMG- АМГ). Tư lệnh đơn vị này quy định hướng bố trí nhóm KPUG từ hướng nguy hiểm nhất, hướng mà các tàu ngầm của chúng ta có thể tác động, hướng dãy đảo Kuril. Cần giảm tốc độ, thay đổi hướng và chiều sâu, để nhóm KPUG lọt qua rồi sau đó tiếp tục tiếp cận nhóm AMG. Vào lúc 3.00 ngày 4.04 trên sonar "Skat" đã phát hiện một mục tiêu nhóm, phân loại là biên đội tàu chiến. Tiếp đó, tôi khẳng định dứt khoát sự phân loại - AMG "Enterprise", bởi vì, chúng tôi đã tiến hành trinh sát vô tuyến điện tử vào sâu các lưới khu trục hạm phía trong của nhóm AMG và có được bức tranh toàn thể đội hình hành quân theo thứ tự, nhờ trinh sát thủy âm, trinh sát vô tuyến (радиоразведка - РР) và kỹ thuật (định vị) vô tuyến điện tử (радиотехническая разведка - РТР).  Trong quá trình cơ động để chiếm lĩnh vị trí theo dõi, đã phát hiện ra "cửa sổ", không bị quét bởi nhóm tàu chiến bảo vệ,  tại góc hướng = 1400 - 1800 mạn trái (КУ = 1400 – 1800  л/б). Tại sector này tàu ngầm chiếm lĩnh vị trí cách tàu sân bay 30 kabelt. Về điều này, đã báo cáo Sở chỉ huy hạm đội bằng kênh liên lạc vệ tinh. Tính từ thời điểm nhận được mệnh lệnh tìm kiếm và thiết lập theo dõi không hề có bức điện dẫn đường nào chuyển đến cho tàu ngầm.



Về việc bắt đầu theo dõi "Enterprise", tôi đã tuyên bố qua mạng truyền thanh đi toàn tàu, sau khi báo trước rằng sẽ phải có các thay đổi mạnh cả về tốc độ, chiều sâu, lưu ý các quân nhân của tàu cảnh giác khi trực chiến.  


Tàu sân bay hạt nhân đa chức năng "Midway", và "Coral Sea" cũng như vậy.

 
Hoa tiêu được lệnh chuẩn bị và lắp máy ảnh vào kính tiềm vọng. Anh ta phân trần rằng không có phim trong máy ảnh. "Hỏi thuyền phó chính trị". Anh kia cũng chẳng có. Tôi chỉ muốn lộn tiết lên. Nhiệm vụ thiêng liêng của phó chính trị là phải có trên tàu phòng ảnh và tập hợp tất cả những gì cần thiết cho nó. Phải tìm bằng được phim ảnh trên tàu. Cuối cùng các thủy thủ tìm thấy một hộp có phim, bác sỹ có một máy phóng và hóa chất. Bài học tất nhiên rất nghiêm trọng. Cuốn phim này đã cứu uy tín thủy thủ đoàn. Như cách đây không lâu, đại tá hải quân về hưu Kisil I.S. kể rằng sau khi nhận điện báo của tôi về việc bắt đầu theo dõi, các sỹ quan tham mưu phân hạm đội đã cười rộ "...xem nào, hắn ta (Bondarenko) kể và cho chúng ta ngồi đây xem cái gì thế". Còn ảnh - đó chính là bằng chứng. Bởi vì trước đó không có ai từng thực hiện cuộc theo dõi tương tự, xui khiến lòng ganh tị cho mọi người.
Khi nổi lên độ sâu kính tiềm vọng mới phát hiện rằng lúc đó nhóm AMG đang tiến hành bổ sung dự trữ vật chất theo phương pháp song hành ở tốc độ 12 hải lý - từ mạn phải tàu sân bay đa chức năng là tàu đảm bảo hậu cần kiểu "Sacramento", chếch bên phải thêm nữa, với nhiệm vụ che chở cho hoạt động này là tuần dương hạm nguyên tử trang bị tên lửa có điều khiển "Bainbridge" cũng với tốc độ 12 hải lý. Cũng thời gian đó radar thụ động trên tàu ngầm bắt được hoạt động của hai đài radar: AN/BPS-9 và AN/SPS-10, từ hướng mà tàu ngầm đi tới.      


Tàu vận tải và hậu cần tổng quát tốc độ cao kiểu "Sacramento".

Tôi đi tới kết luận trong thành phần đội hình nhóm AMG có tàu ngầm đa chức năng hoạt động cùng với tàu tiếp sức và truyền dẫn thông tin liên lạc vô tuyến điện tử (корабль-ретранслятор), mà chúng tôi thường xuyên tiến hành trinh sát điện tử, và cũng ở trên hướng nguy hiểm đó. Sau khi kết thúc tiếp tế dự trữ vật chất, nhóm AMG bắt đầu các hành động cơ động phòng ngừa, tăng tốc độ lên 26 hải lý. Tôi quyết định lặn xuống độ sâu 200 m, đi dưới tàu sân bay và cơ động theo nó. Trong khi đó các tàu trực tiếp bảo vệ đi một cách độc lập, còn từ mỗi bên mạn tàu sân bay hạt nhân đa chức năng (авма) có các máy bay trực thăng làm việc với các thiết bị thủy âm kéo-thả di động (ОГАС- опускаемая гидроакустическая станция) theo phiên làm việc hai giờ một lần. Sau một thời gian tàu sân bay hạt nhân đa chức năng đột ngột chuyển về bên trái sang hướng 900. Sự thay đổi này chúng tôi cũng đã biết. Bằng hành động cơ động ấy, nó tính rằng tàu ngầm đang theo dõi nó sẽ mất tiếp xúc và vẫn sẽ tiếp tục đi theo hướng giả định của tàu sân bay, phía mà sẽ có tàu ngầm hoặc nhóm KPUG trong đội hình hành quân mai phục đón lõng. Nhưng mất làm sao được tiếp xúc với một mục tiêu như vậy khi mà không cần là các quân nhân đội thủy âm cũng nghe được tiếng hú của 4 trục truyền động đang làm việc. Đã đến phiên liên lạc tiếp theo. Chúng tôi bắt đầu nổi lên độ sâu kính tiềm vọng. Trong thời gian này, trưởng ngành kỹ thuật vô tuyến điện tử đại úy hải quân Tchmyr Sergei Ivanovitch báo cáo tôi rằng giữa chúng tôi và tàu sân bay có một con tàu nào đó đang cơ động, có đặc tính âm thanh giống với tàu sân bay. Sau khi tiến hành cơ động để nổi lên độ sâu kính tiềm vọng, tiếp xúc với tàu sân bay hạt nhân đa chức năng bị mất trong vài phút.

........