Ký ức tuổi thơ máu lửa

[lamson1981]

 Nhờ các bác nào biết cách làm cho ảnh nhỏ lại ( < 1000kb ) rồi gởi kèm vào bài viết. Nhờ  chỉ chi tiết với -
Ghi thứ tự bấm vào nút nào trên màn hình - chứ em dốt vi tính lắm . Hôm trước phải nhờ người gởi . Còn đọc tài liệu thì cũng làm theo như vậy mà không được. Cảm ơn nhiều nhé

[Hai Ruộng]

 Hay quá ! Lam son 81 ơi . Tiếp nữ đi bạn . Ngày nào Hai Ruộng cũng phải vào xem rồi mới ăn cơm .

[lamson1981]

 
 

Bác lamon1981 thông cảm cho lão bác sỹ chuyên "nói ngọng và viết ngọng" nhất QK bể nhé, vì cái tội "ngọng toàn phần " nên quân đội cho ra ngoài đấy nhá 
Thôi thì "châm" nào cũng là Trâm. cây trâm gài đầu của các bu các gì ngày xưa cũng chỉ có tác dụng để "châm" vào 1 chỗ mà. Thông cảm cho lão bác sỹ này cứ hay bị ám ảnh nghề nghiệp mà bác. ;

 Bác Ongbuom f2 cũng nói ngọng như bschung chứ khác nào :    " các bu các gì "

[lamson1981]

 Tiện đây cũng nói thêm về việc tìm mộ liệt sĩ hy sinh ở quê tôi vào những năm 67-75 khói lửa ấy

 Hôm đó - vào khoảng năm 2000 - khi đến cơ quan. Anh phụ trách văn phòng báo tin cho tôi là có hai người từ Thanh Hóa vào tìm, đang đứng đợi ngoài đường.
  - Ủa ! Tôi thì làm gì có người nào quen ở Thanh Hóa đâu mà tìm nhỉ ?
Tôi chạy ra thì gặp 2 người đàn ông . Một người lấy trong túi áo ra đưa cho tôi một mảnh giấy nhỏ. Tôi giở ra xem thì đúng là nét chữ của tôi .

 À ! đúng là thư của tôi gởi đi cách đây vài tháng. Trong thư báo tin cho gia đình Liệt sĩ :Hoàng Quốc Viên
quê ở xã ... , huyện Nông Cống , tỉnh Thanh hóa - Hy sinh năm 1967 biết là Ls Vinh đang nằm tại nghĩa trang xã Phổ Thuận , quê tôi.

 Sau 1975 , các Ls đều dần dần được qui tập về NTLS của xã nằm dưới chân đồi Chóp Vung. Thỉnh thoảng tôi vẫn lên gò thăm phần mộ của cha và ông bà và thường hay ghé nghĩa trang. Trong NTLS có những phần mộ của LS tại địa phương và LS quê ở Miền bắc. Trong đó cũng có rất nhiều LS không rõ họ tên.
Qua nhiều năm , tôi thấy những phần mộ có ghi rõ họ tên , quê quán mà sao chẳng thấy ai vào thăm nom.

 Hay là gia đình chưa biết tin tức nhỉ ?

  Tôi bèn  ghi lại họ tên , năm sinh, ngày hy sinh , quê quán  ở trên bia mộ,  rồi viết gần 30 lá thư ( Hồi đó chưa có máy Photocoppy )  gởi đi các nơi , và cho địa chỉ liên lạc là cơ quan  của tôi ,cho nên hôm nay mới có người từ Thanh Hóa vào tìm.

 Trưa hôm đó tôi chở cả 2 anh  về nhà và dẫn lên NTLS thăm phần mộ.
 Liệt sĩ  Viên  hy sinh năm 1967 vẫn có giấy báo tử từ năm 1975 nhưng chỉ ghi “ Hy sinh ở Mặt trân phía nam “. Và hơn 30 năm sau  gia đình mới biết nơi hy sinh, rồi hôm nay anh Quang ( em ruột LS ) và anh Huấn ( con duy nhất của LS ) mới được đứng trước phần mộ của cha , anh mình.  Biết đâu trong năm 1967 khói lửa ấy  LS Viên đã ở nhà tôi , hoặc đã đến nhận những gói cơm vắt từ tay của mẹ tôi.

 Hôm sau , tôi lại chở anh Quang vào Phòng LĐ – TBXH  để xin thủ tục bốc mộ về địa phương thì được biết nhà nước không cho phép bốc những ngôi mộ đã qui tập vào NTLS. Và được biết thêm : Thân nhân vào thăm được thanh toán tiền tàu xe và lưu trú 3 ngày. Thôi thì cũng đỡ chi phí phần nào. Những  tiêu chuẩn , chính sách như thế mà cả anh Quang và gia đình tôi ( Cũng là gia đình Liệt sĩ ) chẳng ai được biết.

Khi chờ đợi anh Quang làm thủ tục giấy tờ , thì tôi hỏi anh Phó phòng .

-   Tại sao liệt sĩ đã biết rỏ quê quán mà hơn 30 năm các anh không báo tin nơi hy sinh cho gia đình ? ( Tôi đinh ninh rằng các anh nầy thiếu trách nhiệm )
 Anh kéo tôi ra ngoài và nói :
-   Chuyện nầy phức tạp lắm em ơi., có nhiều vấn đề không thể báo được .
-   Thế thì trên ti vi họ vẫn hay tìm mộ liệt sĩ đó sao ?
-   Trên ti vi họ nhắn tìm là quyền của họ.

 Nói rồi anh giải thích rằng : Các LS đã được qui tập vào nghĩa trang , phần mộ đã được chăm sóc . Bộ LĐ – TB và XH  vẫn nắm rõ danh sách các liệt sĩ ở các nghĩa trang nhưng chủ trương không báo tin ,  vì  nếu thế thì các thân nhân sẽ đòi bốc mộ rối tung lên, và theo đúng nguyên tắc thì nhà nước phải tổ chức bốc mộ và làm lễ truy điệu đưa về tận quê quán , một công việc rất tốn kém , chưa thể làm nổi.

 Nghe anh giải thích tôi cũng hiểu phần nào nhưng vẫn chưa thông. Chẳng lẽ nhà nước lại đối xử tệ hại với gia đình của LS thế sao ? Thà rằng không biết tên tuổi , quê quán, còn biết rất rõ mà vẫn không cho gia đình biết hiện giờ LS nằm ở đâu thì có nhẫn tâm quá không ? không còn cách nào hay sao ?

 Sau đó , tôi cũng dẫn anh Quang  và Huấn đến nhà anh  B. là người phụ trách công tác TB – XH của xã để xin bốc mộ . Anh B. cũng nói rằng xã không dám cho bốc mộ .
- Xin anh cho bốc LS về quê để tiện bề hương khói , vì điều kiện gia đình quá khó khăn , lại ở xa ,  không thể vào thăm nom hoài được – Anh Quang nói.
- Về nguyên tắc thì xã không dám cho bốc mộ . Nhưng với nguyện vọng chính đáng của anh thì anh cứ tự lên bốc , xem như xã không biết – Anh B. nói.

   Anh quang và tôi cảm ơn rồi đi về.

 Sáng hôm sau , tôi rủ anh D. và anh Ba là người láng giềng cùng chuẩn bị cuốc xẻng để lên bốc mộ dùm cho anh Quang. Chuẩn bị xong xuôi , sắp bước đi thì Huấn ngồi gục xuống bàn khóc nức nở.

-   Cha ơi !  Hơn 35 năm rồi , bây giờ con mới được gặp ba
-   Hôm nay biết được phần mộ của cha , được đem cha về quê thì phải vui lên chứ con – mẹ tôi nói
-   Hồi ba con đi vào nam, con vẫn còn trong bụng mẹ , con có biết mặt ba mình thế nào đâu. -      Huấn vẫn nức nở .
-   Hôm nay đưa ba về quê là vui rồi . Thằng nầy cũng có biết mặt cha nó đâu, khi cha chết nó cũng mới sinh , có cái bóng ba nó để thờ mà hồi chiến tranh cũng cháy mất rồi – Mẹ tôi đưa tay chỉ vào tôi và nói.

 Tôi rất hiểu tâm trạng của Huấn – Trước khi thấy xương cốt của người cha mà mình chưa hề biết mặt ai mà không xúc động. Ai cũng an ủi Huấn  và chờ cho Huấn nguôi nguây bớt rồi chúng tôi đi lên nghĩa trang.


 Mỗi phần mộ LS trên nghĩa trang đều đã được xây nhưng cũng may là vì kinh phí ít nên chỉ xây đơn giản như hình một cái hộp bên trên vẫn là đất không tráng xi măng. -Đào xuống  1m  là đã gặp hài cốt .Chỉ còn một ít xương và đất đen. Sau đó chúng tôi lấp đất lại và vẫn giữ nguyên hiên trạng như chưa bốc mộ để giữ cảnh quan thẩm mĩ cho khu nghĩa trang theo như lời anh B. phụ trách TB-XH căn dặn.

 Chiều đó anh Quang và Huấn gói hài cốt trong nilon bỏ vào túi xách như đi du lịch mới đón xe được về quê, chứ nếu để lái xe biết thì chẳng xe khách nào nhận chở hài cốt .

 Sau đó có hai trường hợp nữa ở Ninh Bình và  Hà Nam  cũng vào bốc mộ. Có trường hợp cháu của liệt sĩ cũng gởi thư vào nhưng có lẽ nhà nghèo quá ,và không còn ai đi dược nên cũng chẳng thấy vào thăm, có trường hợp đã bốc mộ rồi mà tôi  không biết nên vẫn viết thư báo tin.

 Tôi thấy 3 trường hợp vào bốc mộ đều là những người rất nghèo . Còn những gia đình khá giả , hoặc làm chức này chức nọ thì thấy họ đã tìm được mộ ở  nghĩa trang từ lâu rồi.
 
 Cho nên cả 3 trường hợp đó tôi đều nhiệt tình giúp đở , kể cả việc bốc mộ anh em tôi cũng tự làm giúp chẳng phải tốn một đồng thuê mướn .

 Bởi vậy , tôi thiết nghĩ : Cần phải báo tin cho gia đình nơi yên nghĩ của các LS đã biết rỏ quê quán . Chứ thân nhân làm sao biết họ đã nằm vào nghĩa trang . Đừng để những bà mẹ trước khi nhắm mắt mà vẫn không biết  thân xác con trai mình nằm ở nơi xó rừng hoang vắng nào .
 


Nghĩa trang liệt sĩ xã Phổ Thuận


 

[bschung]

Trên núi Chóp bây giờ cũng chẳng còn quạ. Hình như lũ quạ chỉ thích ở những nơi vườn hoang. Bác Về QN tôi sẽ đãi bác món kẹo gương và mạch nha.
Bác lamon1981 thông cảm cho lão bác sỹ chuyên "nói ngọng và viết ngọng" nhất QK bể nhé, vì cái tội "ngọng toàn phần " nên quân đội cho ra ngoài đấy nhá 
Thôi thì "châm" nào cũng là Trâm. cây trâm gài đầu của các bu các dì ngày xưa cũng chỉ có tác dụng để "châm" vào 1 chỗ mà. Thông cảm cho lão bác sỹ này cứ hay bị ám ảnh nghề nghiệp mà bác.
Tiếp tục đi bác ơi . Mà cũng lạ, miền Trung sao mà nhiều núi Chóp thế không biết. quê em cũng vài ba cái mang tên ấy.
 
Bác lamon1981 thông cảm cho lão bác sỹ chuyên "nói ngọng và viết ngọng" nhất QK bể nhé, vì cái tội "ngọng toàn phần " nên quân đội cho ra ngoài đấy nhá 
Thôi thì "châm" nào cũng là Trâm. cây trâm gài đầu của các bu các gì ngày xưa cũng chỉ có tác dụng để "châm" vào 1 chỗ mà. Thông cảm cho lão bác sỹ này cứ hay bị ám ảnh nghề nghiệp mà bác. ;

 Bác Ongbuom f2 cũng nói ngọng như bschung chứ khác nào :    " các bu các gì "

  Híhí ! Vầng em hay nhầm giữa Chờ nặng và chờ nhẹ,sờ nặng,sờ nhẹ thế đấy các bác ạ chữa mãi chưa khỏi ! thôi thì em chót dại rồi thì châm-chích rồi..bầu bì cũng đành chịu các bác thông cảm hiểu dùm,rõ là khôn 3 năm mà dại có 30p !
  Bác bom bác ấy không có ngọng như em đâu lamson ạ, là bác ấy cố ý đấy,bác ấy chỉ hay nhầm thôi,cứ cái gì lùm lùm lại nhọn nhọn là lão bảo là núi chóp hết,có khi do đào bới nhiều quá chóp nó xệ tới gần...suối rồi vẫn gọi là núi chóp ! cũng thông cảm ngày xưa trèo đèo lội suối lắm vào giờ thành ra ám ảnh
  Lamson@ khi nào em ra quy nhơn chơi ,"tháo bom" song em sẽ ghé Đức phổ, anh bạn em làm ở BV huyện Đức Phổ,tức là Bv Đặng Thùy Trâm bi giờ đấy,khi nào vào QK bể bác nhớ báo anh em biết nhé

[ongbom_f2]

Tiện đây cũng nói thêm về việc tìm mộ liệt sĩ hy sinh ở quê tôi vào những năm 67-75 khói lửa ấy
.................
Khi chờ đợi anh Quang làm thủ tục giấy tờ , thì tôi hỏi anh Phó phòng .
-   Tại sao liệt sĩ đã biết rỏ quê quán mà hơn 30 năm các anh không báo tin nơi hy sinh cho gia đình ? ( Tôi đinh ninh rằng các anh nầy thiếu trách nhiệm )
 Anh kéo tôi ra ngoài và nói :
-   Chuyện nầy phức tạp lắm em ơi., có nhiều vấn đề không thể báo được .
-   Thế thì trên ti vi họ vẫn hay tìm mộ liệt sĩ đó sao ?
-   Trên ti vi họ nhắn tìm là quyền của họ.

 Nói rồi anh giải thích rằng : Các LS đã được qui tập vào nghĩa trang , phần mộ đã được chăm sóc . Bộ LĐ – TB và XH  vẫn nắm rõ danh sách các liệt sĩ ở các nghĩa trang nhưng chủ trương không báo tin ,  vì  nếu thế thì các thân nhân sẽ đòi bốc mộ rối tung lên, và theo đúng nguyên tắc thì nhà nước phải tổ chức bốc mộ và làm lễ truy điệu đưa về tận quê quán , một công việc rất tốn kém , chưa thể làm nổi.
...............

Nhưng sau này thì đã có chủ trương cho di dời hài cốt về quê nhà theo nguyện vọng của gia đình liệt sỹ. Tuy nhiên đúng như là bác nói, để đi đến việc thực hiện cho bài bản thì còn là vấn đề nan giải.
Tôi cũng muốn tiếp cận bác để tìm hiểu thêm về các LS của sư đoàn 2 và sư 3 SV, đang cố thu xếp ra với bác đây.

 Híhí ! Vầng em hay nhầm giữa Chờ nặng và chờ nhẹ,sờ nặng,sờ nhẹ thế đấy các bác ạ chữa mãi chưa khỏi ! thôi thì em chót dại rồi thì châm-chích rồi..bầu bì cũng đành chịu các bác thông cảm hiểu dùm,rõ là khôn 3 năm mà dại có 30p !
    Lamson@ khi nào em ra quy nhơn chơi ,"tháo bom" song em sẽ ghé Đức phổ, anh bạn em làm ở BV huyện Đức Phổ,tức là Bv Đặng Thùy Trâm bi giờ đấy,khi nào vào QK bể bác nhớ báo anh em biết nhé

Bác sỹ này giống em ra phết, em cũng khoái "sờ năng-sờ nhẹ" lắm đấy.
Muốn tháo bom thì bác sỹ tranh thủ ra ngay nhé, rồi ta hành quân về thăm bệnh viện Đặng Thùy Trâm. Cũng nhiều chuyện để bàn về nhân vật này lắm.

[nguyenquochung]

  Bác làm theo từng bước 1,2,3 thử xem, chắc sẽ được tấm ảnh có kích cỡ như ý. Bác nhớ làm trước khi tải vào bài viết.





Uploaded with ImageShack.us

[lamson1981]

 Khu vực Hố rác Mĩ ngày xưa, phía dưới bây giờ là Nghĩa trang liệt sĩ

[lamson1981]

   Năm 1967, một năm đầy máu và nước mắt cũng sắp hết. Những cơn mưa dai dẳng của mùa đông cũng qua rồi . Bầu trời nắng ấm những ngày cuối năm như hứa hẹn một năm mới tươi vui hơn. Dù trong khói lửa mịt mù nhưng ai cũng chuẩn bị lo cho gia đình mình một ít thực phẩm để đón xuân.
Nhà nào cũng trồng bông , độc nhất một loại bông Vạn thọ , và chỉ trồng bông vào dịp tết  chứ ngày thường thì chẳng bao giờ có. Còn bánh ngọt thì nhà nào cũng chỉ làm 3 loại bánh như nhau là bánh thuẫn, bánh nổ và bánh khô.

Bánh khô ( hay còn gọi là bánh in ) làm bằng cách xay bột nếp , thắng đường tưới lên , trộn đều rồi nhận vào khuông. Bánh nổ thì rang nếp , lượm sạch thóc trộn với đường thắng cho vào khuông hình hộp chữ nhật thẳng đứng được ghép bằng 4 miếng gỗ gắn cố định trên một cái đế, bên trên có một cái khung hình vuông để giữ 4 miếng gỗ đó. Một cái cây gỗ vưà cái khuông ấy ,dùng chày vồ đóng xuống  ép cho nổ dẹp xuống ,xong rồi gỡ khuôn ra thành từng cây bánh. Cuối cùng là dùng dao cắt ra từng lát bánh hình vuông đem sấy khô.

Bánh thuẫn thì đánh bột nếp với trứng gà và đường thật là lâu rồi chế vào khuông đang bắt trên bếp lửa . Lượng bột , trứng và đường phải đúng tỉ lệ thì bánh mới dậy ( nở ra ) . Thế mà không hiểu sao có lần bánh lại trịt lít như đầu thầy tu . Tôi thường ngồi gần mỗi khi đỗ bánh thuẫn để được mẹ cho ăn những cái bánh bị cháy hay trịt lít như thế . Tuy vậy nhưng bánh trong lò mới vớt ra mềm, thơm và nóng hổi ăn vào thì thật là tuyệt.

 Những đứa trẻ như tôi thì những ngày tết là vui nhất . chẳng có tiền lì xì như bây giờ, mà thường được mẹ cho những đồng bạc cắc mệnh giá 1 đ để mua dây thun về hốt chẳn lẽ. Ngô Đình Diệm đã bị lật đỗ từ lâu nhưng vẫn dùng tờ bạc cắc có hình của ổng và bên kia là hình bông lúa. Hoặc thích nhất là được mẹ dẫn đi chợ tết, được mẹ mua cho bộ đồ hoặc đôi dép mới, hoặc cái trống bủm có 2 dây chỉ 2 bên . mỗi đầu dây có 2 viên đất sét , lắc qua lắc lại kêu “ bum , bum “ chỉ một lát là 2 cục đất vỡ tan.

Chiều 30 tết . Chị tôi lo quét sân dọn dẹp , anh tôi thì đang bứng cây bông vạn thọ vào cái giỏ mồm bò bằng tre để chuẩn bị đem vào trong nhà đặt gần bàn thờ, mẹ tôi thì đang đỗ bánh thuẫn thì hai cán bộ thôn là ông Th. Và ông T. đi vào hỏi tìm mẹ tôi.

Mẹ tôi dừng tay, mời hai người vào nhà. Ông Th.  nói :
-   Tối nay chị đi dự mít tin và lên phát động mọi người đi biểu tình ở Trà Câu .
-   Tôi sợ lắm , lần trước khiêng bà Nhan đi đấu tranh , chúng đòi bắn, hoảng hồn chạy không kịp rồi , may mà chúng chỉ bắn chỉ thiên.Và một lần cầm đơn đi vào huyện đấu tranh ,  bị chúng tra điện tôi hoảng quá rồi. Tôi không đi đâu.
-   Ngày mai , đồng bào cả 6 xã đều đi , nhà nào cũng phải có người đi , đông lắm , chúng chẳng dám làm gì mình đâu. Đấu tranh buộc địch phải chấm dứt bắn pháo vào làng, đòi Đế Quốc Mỹ phải rút quân.
-   Ảnh đã hy sinh rồi , tôi đi chúng giết rồi ai nuôi mấy đứa con của tôi. Tôi không đi đâu.
-   Chị là gia đình CM , chị không đi đầu thì ai đi ?
-   Thì các ông vận động những người khác , chứ tôi thì không dám đi rồi đấy !
-   Thôi được rồi !  Tối nay chị cứ xuống dự mít tin rồi hẳng hay.
Nói xong hai người ấy đi đến nhà khác.

 Khi vừa sẫm tối thì có hai người du kích mang súng đến nhà gọi mẹ tôi đi. Mẹ dẫn tôi đến chổ mít tin.

 Chổ mít tin là một cái sân rộng của nhà ai đó ở xóm dưới. Có rất đông người đã đến đó và có rất nhiều người cầm cờ mặt trận , Cái bàn được đặt ra giữa sân , cũng có ảnh Cụ Hồ và phía sau là lá cờ mặt trận dán lên cái nong .
 Người cán bộ ở đâu về nói chuyện tình hình giặc Mĩ - Nguỵ bắn phá giết chóc nhiều nơi , rồi ông Th. lên kêu gọi mọi người xuống đường đấu tranh, phân công ai đi đầu , ai cầm biểu ngữ …
 Đang cuộc mít tin , mẹ kéo tay tôi đi ra phía sau , đi nhanh đến một cái nhà gần đó gặp một người phụ nữ và kéo luôn xuống hầm nói thì thầm gì đó , một lát sau mẹ lại kéo tiếp tôi chạy sang một căn hầm khác, và cũng vừa ngồi xuống lại kéo chạy qua căn hầm tiếp theo .

 Tôi chưa hiểu chuyện gì thì mẹ lại kéo tay tôi chạy ra đồng.
-   Đi nhanh con !
-   Sao không về nhà mà đi đâu vậy mẹ ?
-   Đi về ngoại , không về nhà được đâu . Đi nhanh lên !

 Tôi chạy băng băng theo mẹ tôi trong màn đêm của tối giao thừa , sụp lên sụp xuống mấy lần, theo bờ ruộng thật lâu mới đến nhà ông ngoại tôi ở gần quốc lộ.

 Ở nhà ngoại  2 đêm , đến sáng hôm sau mới dám về nhà. Anh chị tôi nói lại đêm ấy mấy ông du kích có đến nhà tìm mẹ tôi . Chẳng ai còn màn đến chuyện ngày tết ,mà lúc này những người đi biểu tình còn sống sót trở về đang kể lại sự việc đẩm máu đó.
 Từ mờ sáng gần 5000 người của 6 xã cánh bắc huyện Đức Phổ tập trung xuống đường quốc lộ , căng biểu ngữ tiến vào đồn lính nguỵ ở Trà Câu rồi hô vang các khẩu hiệu :

– Yêu cầu Mĩ - Nguỵ không được bắn pháo vào làng
-  Giặc Mĩ phải cút khỏi Miền nam !
- Yêu cầu phải chấm dứt chiến tranh , lập lại hoà bình …

Bọn lính trong đồn lúc đầu chỉ bắn doạ , đoàn người cứ tiến tới . Cuối cùng chúng hạ súng đại liên xuống bắn thẳng vào đoàn biểu tình . Lúc đó mạnh ai nấy chạy , dẫm đạp lên nhau mà chạy. Một số người bị thương bị tên chỉ huy ra bắn bồi cho chết luôn. Sau đó một tốp lính Mĩ từ Gò Hội đi ra ngăn cản không cho lính ngụy bắn giết thêm và gọi trực thăng đến.
 Anh Tuyết là người bà con với tôi ở trong đội thanh niên cảm tử bị bắn thủng ruột nằm bất tỉnh , tụi lính tưởng chết rồi nên không bị bắn bồi . Sau đó trực thăng của Mĩ hạ xuống bốc những người bị thương bay ra Chu Lai cứu chữa nên anh đã thoát chết. Bây giờ là thương binh loại 2. Bà Hoành ở xóm của tôi thì bị bắn toát đầu, mới chôn khi sáng.

  Kết quả là có 30 người chết , 100 người bị thương , và giặc bắt đi bỏ tù gần 500 người ở các nhà lao. Sở dĩ biết được các số liệu này vì bây giờ hằng ngày đi làm tôi vẫn đi ngang qua cái Bia di tích đó.

 Mở đầu năm 1968 bằng  một cuộc biểu tình đẩm máu vào sáng mùng một tết như thế . Nếu như mẹ tôi tham gia và hy sinh thì anh em chúng tôi khi ấy chẳng biết sống ra sao nữa.

 Sau đó một ít lâu. Vào một buổi sáng tinh mơ mọi ngưòi đã nghe tiếng pháo 105 li nổ dồn dập ở các xóm ven đường QL1 . Nhìn từ xa khói trùm lên trên những mái nhà , những rặng tre. Sau đó một cảnh tượng chưa từng có diễn ra . Trên trời hàng chục chiếc trực thăng HU-1A bay từ Gò Hội ra hướng về đồi Chóp Vung. Dưới đồng vài chục chiếc xe tăng M113 tiến ra , nã đại liên vào xóm . Lúc đầu mọi người vội vã chui vô hầm nhưng sau đó thấy chúng bắn vào hướng QL1 nên đều chạy ra xem.

Những chiếc xe tăng lúc nhúc như cua bò dưới đồng . Đặc biệt mùi khói xe tăng ngữi vào cảm thấy sợ hãi lắm , nó không giống các mùi khói xe ô tô khác.
 Gần như không có một tiếng súng bắn trả . Trước sức mạnh của địch như thế du kích không thể chống trả để bảo toàn lực lượng . Ngày hôm đó chúng đã trở lại đóng quân trên đồi Chóp Vung và chiếm đóng hầu hết các xóm ven đường Ql1. Nhìn lên đồi Chóp Vung lại thấy lính Mĩ đi lại lúc nhúc trên đó đông lắm.  Tối đó mọi người lại phải bắt đầu tiếp tục ngủ hầm.

  Từ hôm nay như báo hiệu cuộc chiến  sẽ ngày càng khốc liệt hơn .

Một buổi chiều nọ có một chiếc máy bay trực thăng bay rất cao  , ngang trên đầu xóm thì sau đít của nó tuôn ra một một luồn chấm đen , nó vòng lại hạ thấp xuống và tiếp tục tuôn những chấm đen  bay tung toé trong không trung.

-   Máy bay nó thả cái gì lạ vậy mẹ ?  Tôi chạy ra xem và hỏi .
Mẹ tôi cũng chạy ra nhìn lên và nói .

-   Có lẽ là truyền đơn đấy .
-   Truyền đơn là gì vậy  ?
-   Chạy ra lượm vài tờ xem rồi sẽ biết .
 
Tôi cùng mấy đứa trong xóm chạy ra bìa làng . Những tờ truyền đơn nhấp nhá đầy trời , có nhiều tờ đã rơi xuống đất nhưng đứa nào cũng thích nhảy lên chụp những tờ đang rơi gần xuống trên đầu .Nhưng tưởng cầm được trong tay thì tờ giấy lại lỉa sang chổ khác . Chạy tới thì nó đã rơi xuống đất.
 Lượm cả xấp trong tay , tờ nào cũng giống nhau mà đứa nào cũng thích lượm thật nhiều. Mùi giấy mới còn thơm phức. Tôi cầm một tờ lên xem.

 Một mặt in hình một người lính nguỵ đội mũ sắt mang súng , một tay quàng qua vai một người lính giải phóng đầu đội mũ nan , tay kia chỉ về một trạm gác có một trụ cờ và lá cờ 3 que đang bay.Cả hai đều tươi cười . Ở giữa có dòng chữ lớn :  

  GIẤY THÔNG HÀNH

“ Gởi các Cán binh Việt cộng
 Các bạn nhặt được giấy thông hành , hãy giữ nó và tìm đến cơ quan Chiêu hồi gần nhất
 Các bạn sẽ được đón tiếp niềm nở.

   Phía sau là một bài thơ :

   Bao năm gian khổ trường kỳ
   Anh theo V.C  được gì hởi anh ?
   Mưa bom bảo lửa hoành hành
   Mật khu nào chẳng tan tành thịt xương
   Cháo rau no đói thất thường
   Áo quần rách rưới sa trường phơi thây
   Ốm đau thiếu thúôc thiếu thầy
   Một thân anh chịu đoạ đày bao phen
   Mau mau hồi chánh đoàn viên
   Bên nhau sưởi ấm nắng miền tự do.


 



H1,2 : Tượng đài di tích cuộc biểu tình tại Trà Câu vào ngày 29-1-1968 ( mùng 1 tết Mậu thân )  
H3,4 : Truyền đơn của Mĩ ngụy

[lamson1981]

 Gởi bác nguyenquochung :
Bác bày cách làm nhỏ hình và gởi hình như thế , tôi chẳng hiểu gì cả. Hôm nay tôi đã làm được rồi . dù sao cũng cảm ơn bác .