Ký ức tuổi thơ máu lửa

[TichTuongNhuLe]

    HỒI KÝ      KÍ ỨC TUỔI THƠ MÁU LỬA

                           Tác giả : Lamson1981

Phần 1    NGÔI LÀNG KHÔNG BÌNH YÊN

   Ngược thời gian hơn 40 năm về trước . . . . .

                                                                                                                   HẾT

                                                                      Viết xong tại Phổ Thuận  ngày 16 tháng 6 năm 2011
                                                                                
                                                                                                         Tác giả : Lamson1981
 

     Cảm ơn LamSon1981 rất nhiều !

[Hai Ruộng]

 Mình rất cảm ơn bạn Lam Sơn về tập hồi ký " Tuổi Thơ Máu Lửa " . Bao nhiêu đêm dù công việc có bận rộn nên phải thức thật khuya để đọc hồi ký của bạn nhưng mình vẫn thấy thích thú và say mê tập hồi ký như là thước phim tài liệu lịch sử quay lại bối cảnh ở một vùng quê Quảng Ngãi , hết sức trung thực . Mình có đồng cảm và nhận thấy thời chiến tranh bối cảnh lịch sử ở Miền Trung cũng giống như là bối cảnh ở Miền Tây quê mình , cũng đau khổ tang thương , trẻ con phải nghĩ học , cho đến sau ngày thống nhất đất nước cũng vậy . Thật cảm động cho anh thương binh bị giặc chặt mất một tay , thời bao cấp nghèo đói anh thương binh vẫn phải lao động mưu sinh cũng như bao nhiêu người lành lặn khác . Quê mình miền Tây , tuy ruộng đất có phì nhiêu và rộng rải hơn nhưng những người nông dân vẫn còn nghèo đói , sau giải phóng ruộng đất được chia đều theo đầu người , anh lính VNCH , anh Bộ Đội Cụ Hồ cũng khẩu phần ruộng đất như nhau , từ cấp tá đến cấp úy , thương binh cũng đều phải cày vất vã như nhau để có miếng cơm . Bây giờ có nhiều người lính VNCH chịu khó làm ăn , có đầu óc kỹ thuật còn làm giàu hơn cã những anh Bộ Đội . Sau ngày giải phóng ai cũng tưởng đâu hòa bình vĩnh viển . Vậy mà cũng chỉ vài năm thanh niên VN lại phải lên đường bảo vệ biên giới lại phải cầm súng , lại tiếp tục đổ máu tiếp tục hy sinh , trong lớp thanh niên lên đường cầm súng đợt nầy cũng có người từng là lính VNCH , cũng có con em của lính VNCH , nhiều người thể hiện được tấm lòng yêu nước , có người cũng trở thành Liệt Sỹ , lá rụng về cội , đã là con dân VN khi được giác ngộ ai cũng có tấm lòng xã thân vì Tổ Quốc Việt Nam thiêng liêng cao cã . Thế hệ biên giới Tây Nam khi ra chiến trường được đánh dấu bởi bài ca " Tạm Biệt " nay tóc cũng đã hoa râm . Con cái người nào chậm lắm cũng sắp trưởng thành . Nhưng lòng nhiệt quyết của người lính vẫn hăng say như ngày nào . Chúng tôi rất yêu chuộng hòa bình , sợ chiến tranh . Nhưng nếu đất nước cần chúng tôi sẳn sàng liều thân một lần nữa để giữ nước và để cho con cháu mình được sống .
  Có những lúc rảnh rỗi lang thang trên mạng , mình cũng ghé mắt vào những trang Web hải ngoại chống Cộng , mình thấy vừa giận lại vừa thương cho con cháu một số sỹ quan VNCH đang sống ở hải ngoại họ cứ khư khư ôm lấy hận thù mà chạy theo bóng ma quá khứ , họ cứ kể lể thời gian học tập cải tạo là tù đày . Họ không hiểu được ngày xưa cha của họ đối xử tàn ác như thế nào đối với tù binh Cộng Sản khi cha họ bắt được , họ bị bưng bít nên tầm nhìn họ thấp quá . Trong lúc đất nước muôn vạn lần khó khăn vừa chịu đói nghèo vừa phải tiếp tục cầm súng bảo vệ Tổ Quốc , những người lính đang cầm súng chiến đấu họ chịu đựng gian khổ gấp 10 , gấp trăm lần những sỹ quan VNCH đang học tập cải tạo , đi đánh giặc mà còn phải vắt bo bo thay cơm mà phải ráng ăn để còn sức mà đánh giặc . Vậy mà mấy ông sỹ quan VNCH ăn bo bo , còn có điều kiện cải thiện rau quả do tự tăng gia được . Chẳng lẽ vì khó khăn đó mà các ông cứ mãi cho là Nhà Nước VN đày ải các ông sao ? Việc đó có xứng đáng để các ông ôm mãi hận thù không ? Trong khi những người tù binh Cộng Sản bị các ông bắt được , các ông đánh đập hết sức dã mang chết đi sống lại , hầu hết tù binh đều bị mang thương tật hay tàn phế sau khi được các ông trao trả tù binh , nhiều người còn tàn phế đến bây giờ , đây là những nhân chứng lịch sử , còn đầy đủ cã . Nhà tù Phú Quốc còn đó , nhà tù Côn Đảo còn đó các ông VNCH làm sao mà chối cải cho được . Nhưng những người tù Cộng Sản đã xóa hết hận thù , có nhiều người gặp lại những người cai tù ngày trước đã từng tra trấn mình hết sức dã man với thái độ hết sức bình tỉnh và vị tha , đối xử rất có tình người  , ở Việt Nam , có những anh CCB Quân Đội Nhân Dân Việt Nam , ngồi cụng ly cùng anh lính Thủy Quân Lục Chiến ngày nào mà hay bên cùng tham gia trận đánh Thành Cổ Quảng Trị , tất cã đều là quá khứ . Mình khuyên con cháu mấy ông Sỹ Quan VNCH ở hải ngoại nên vào trang QSVN để mở rộng tầm nhìn để tự giải phóng cho bản thân mình khỏi ý thức hệ " tự mình làm nô lệ cho ngoại bang , đế quốc " . Các bạn nên để tâm hồn mình về với cội nguồn dân tộc Việt Nam như Ông Nguyễn Cao Kỳ , Ông Phạm Duy , rất được nhiều người VN mến mộ hai Ông đã tự hòa mình về với dân tộc , chúng tôi lúc nào cũng coi các bạn là người Việt Nam mang dòng máu Việt Nam .
  Mình cũng xin BQTM đừng coi như là bài viết mang tính chính trị và đừng xóa . Vì đây là tâm tư của một thanh niên đã từng sống thời niên thiếu của mình dưới chế độ VNCH , cũng giống như bạn Lam Sơn vậy thôi .
   

[lamson1981]

Thời gian qua gần 1 tháng, khi viết xong hồi kí Lamson bận một số công chuyện nên không vào diễn đàn. Xin cảm ơn bác TT-NL, bác Hai Ruộng, Quân khí Viên,... cùng các bác khác đã góp lời chia sẽ theo từng trang hồi kí. Hôm nay rãnh rỗi, Lamson xin giới thiệu thêm phần phụ lục, để anh em khắp nơi hiểu thêm về đất và người Quảng Ngãi.







Phần PHỤ LỤC

A. Các DI TÍCH LỊCH SỬ CỦA TỈNH QUẢNG NGÃI

                                                                  Sưu tầm


1. Di tích cuộc khởi nghĩa Ba Tơ



Tượng đài khởi nghĩa Ba Tơ
 

Di tích cuộc khởi nghĩa Ba Tơ gồm 9 điểm, phân bố trên địa bàn các xã Ba Vinh, Ba Động và thị trấn Ba Tơ, nằm cách TP.Quảng Ngãi 60 km về phía Tây Nam. Trong đó, có 6 điểm di tích thuộc thị trấn Ba Tơ. Nha kiểm lý, sân vận động , hang Én, đoạn sông Liêng, dốc ông Tài, đồn Ba Tơ.
Cuộc khởi nghĩa Ba Tơ nổ ra vào đêm 11/3/1945. Sau khởi nghĩa thắng lợi, ngày 12/3/1945 Đội du kích Ba Tơ được thành lập. Đây là tiền thân của lực lượng vũ trang Liên khu V cũng như của tỉnh Quảng Ngãi.
Năm 1985 Bảo tàng Ba Tơ đã được Nhà nước đầu tư xây dựng khá qui mô và trang trọng tại địa điểm đồn Ba Tơ và sân vận động, trong đó trưng bày nhiều hiện vật quí và hình ảnh về cuộc khởi nghĩa này.



2. Di tích chiến thắng Vạn Tường



Đài chiến thắng Vạn Tường

 
Di tích chiến thắng Vạn Tường có 8 điểm nằm trên địa bàn 2 xã Bình Hòa và Bình Hải, huyện Bình Sơn, Cách TP.Quảng Ngãi 25 km về hướng Đông Bắc.
Ngày 18/8/1965 bộ đội chủ lực Quân khu V đã phối hợp cùng bộ đội và du kích địa phương đánh bại cuộc hành quân “ánh sáng sao” của quân đội Mỹ. Nếu Núi Thành là trận tập kích chiến thắng quân Mỹ vào ban đêm, thì Vạn Tường là trận thắng Mỹ lớn nhất giữa ban ngày. Sau 1 ngày đêm chiến đấu, quân ta đã tiêu diệt 900 tên Mỹ ngụy, phá hủy 22 xe bọc thép, bắn rơi 13 máy bay. Chiến thắng này cho thấy khả năng quân và dân ta có thể đánh thắng quân viễn chinh Mỹ trong diều kiện đối phương được trang bị vũ khí và phương tiện chiến tranh hiện đại

[lamson1981]

3. Di tích chiến thắng Ba Gia



Tượng đài chiến thắng Ba Gia



Di tích chiến thắng Ba Gia thuộc xã Tịnh Bắc, huyện Sơn Tịnh, cách TP.Quảng Ngãi khoảng 20km về phía Tây Bắc. Đây là một cụm điểm di tích gồm có núi Tròn, núi Khỉ, núi Chóp Nón, giao thông hào thôn Phước Lộc, điểm cao 47, đồi Mả Tổ và đồn Gò Cao, trải rộng khắp 3 xã Tịnh Đông, Tịnh Sơn và Tịnh Bình.
Ngày 31/5/1965 bộ đội chủ lực Quân khu V và dân quân địa phương đã tiêu diệt 4 tiểu đoàn tinh nhuệ của Ngụy, giải phóng một vùng đất đai rộng lớn miền tây Sơn Tịnh và góp phần đánh bại chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của quân đội Mỹ trên chiến trường miền Nam Việt Nam.




4. Di tích cuộc khởi nghĩa Trà Bồng


Bảo tàng Khởi nghĩa Trà Bồng


Di tích cuộc khởi nghĩa Trà Bồng gồm 8 điểm thuộc các xã Trà Xuân, Trà Phong, Trà Thọ, Trà Lãnh, Trà Sơn, Trà Lâm và Trà Hiệp thuộc huyện Trà Bồng, cách tỉnh lỵ Quảng Ngãi khoảng 60 km về phía Tây Bắc.
Ngày 28/8/1959 quần chúng nhân dân và du kích Trà Bồng phối hợp với lực lượng vũ trang đã khởi nghĩa tấn công vào hệ thống đồn bốt địch ở miền núi Trà Bồng và miền tây Quảng Ngãi, giải phóng 54 xã. Cuộc khởi nghĩa này tiêu biểu cho cao trào cách mạng ở miền Nam Trung Bộ, là mốc son chói lọi trong giai đoạn đồng khởi toàn miền Nam. Khởi nghĩa Trà Bồng thắng lợi tạo thế và lực đi lên của phong trào cách mạng toàn tỉnh, là điểm khởi đầu cho sự nổi dậy toàn miền Tây Quảng Ngãi giai đoạn 1959 –1960.



5. Địa đạo Đàm Toái – Bình Châu

Địa đạo Đàm Toái được nhân dân địa phương đào từ năm 1945 để phục vụ cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Đến thời chống Mỹ, địa đạo lại được củng cố và mở rộng với qui mô lớn, có tổng chiều dài trên 100m cùng nhiều ngách dọc, ngang. Nơi đây đặt trạm phẫu thuật tiền phương A100.
Ngày 9/9/1965, sau thất bại ở trận Vạn Tường, quân Mỹ đã đổ bộ xuống bán đảo Ba Làng An càn quét và phát hiện được địa đạo. Chúng dùng mìn đánh sập địa đạo, giết hại khoảng 60 người gồm: cán bộ, y bác sĩ, y tá, thương bệnh binh và nhân dân đang điều trị tại đây.
Di tích này nằm tại Ba Làng An, thôn Phú Qúy, xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, cách TP.Quảng Ngãi 25km

[lamson1981]

6. Khu Chứng tích Sơn Mỹ





Tượng đài và khu nhà mồ Sơn Mĩ



Vụ thảm sát Sơn Mỹ xảy ra vào rạng sáng ngày 16/3/1968 do một đơn vị đặc nhiệm quân đội Mỹ tiến hành. Chúng càn quét, đốt phá nhà cửa, ruộng vườn và tàn sát 504 người dân vô tội, trong đó hầu hết là người già, phụ nữ và trẻ em.
Vụ thảm sát này là bằng chứng tố cáo tội ác giết người hàng loạt mang rợ nhất của đế quốc Mỹ trong chiến tranh xâm lược Việt Nam.
Cụm di tích vụ thảm sát ở Sơn Mỹ có 8 điểm thuộc hai thôn Tư Cung và Cổ Lũy thuộc xã Tịnh Khê, huyện Sơn Tịnh, cách TP.Quảng Ngãi 12 km về hướng Đông, di tích vụ thảm sát Sơn Mỹ đã được Bộ Văn hoá – Thông tin xếp hạng là di tích đặc biệt quan trọng.



7. Di tích Khánh Giang - Trường Lệ


Di tích Khánh Giang - Trường Lệ

Hiện nay, di tích Khánh Giang - Trường Lệ đã được xây dựng phù điêu và bia bảng ghi lại sự kiện và tưởng niệm những người dân bị bọn xâm lược Mỹ giết hại tại thôn Trường Khánh, xã Hành Tín, huyện Nghĩa Hành, cách tỉnh lỵ Quảng Ngãi khoảng 45km về phía Tây Nam.
Ngày 17/4/1969 lính Mỹ hành quân càn quét vào hai thôn Khánh Giang và Trường Lệ. Chúng đốt phá nhà cửa, súc vật, ruộng vườn và giết hại 64 người dân, hầu hết là người già, phụ nữ và trẻ em. Đây là vụ thảm sát tàn bạo, man rợ của bọn xâm lược, là bằng chứng tố cáo tội ác của đế quốc Mỹ đối với nhân dân Việt Nam và loài người tiến bộ trên thế giới.



8. Di tích vụ thảm sát Bình Hoà



Trong 3 ngày 22, 24 và 25/10/1966 lính đánh thuê Nam Triều Tiên đã càn quét vào xã Bình Hoà; chúng đốt phá nhà cửa, ruộng vườn, gia súc và giết hại 403 thường dân vô tội bằng nhiều hình thức man rợ, tàn ác nhất.
Di tích này gồm có các điểm: Buồng đất nhà ông Tiếp, đám giếng xóm Cầu và Đồng Kho, dốc Sừng, hố bom Truông Bình…, nằm ở các xóm Tri Hoà, Ông Bình và An Phước thuộc xã Bình Hòa huyện Bình Sơn, cách TP. Quảng Ngãi khoảng 30 km về phía đông bắc.



9. Di tích thảm sát Diên Niên - Phước Bình

Có 2 điểm di tích: Di tích đình Diên Niên thuộc thôn Diên Niên và sân trường học thuộc thôn Phước Bình xã Tịnh Sơn, huyện Sơn Tịnh, cách TP.Quảng Ngãi khoảng 12 km về hướng Tây Bắc.
Tại vị trí này, ngày 9 và 13/11/1966 lính Nam Triều Tiên đã hành quân càn quét và tàn sát dã man 180 thường dân, hầu hết là người già, phụ nữ và trẻ em.
Hiện nay, di tích vụ thảm sát ở đình Diên Niên và sân trường Phước Bình đã dược xây dựng bia bảng ghi lại sự kiện và tưởng niệm người đã mất.

[lamson1981]

 
10. Khu lưu niệm cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng


 


Khu lưu niệm cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng thuộc xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi, cách TP.Quảng Ngãi 25 km về phía nam. Đây là nơi sinh ra và lớn lên của Thủ tướng Phạm Văn Đồng.
Khu lưu niệm này còn lưu giữ nhiều kỷ vật của gia đình Thủ tướng Phạm Văn Đồng như án thờ, tràng kỷ, án thư, phản… và những vật dụng lưu niệm khác; đồng thời tại đây cũng trưng bày một số hình ảnh thể hiện tình cảm của Ông với quê hương Mộ Đức - Quảng Ngãi, cũng như tình cảm của nhân dân Quảng Ngãi đối với Ông.
Khu lưu niệm cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã được đầu tư tôn tạo với tổng mức đầu tư là 20 tỷ, diện tích 20.036 m².
 


11. Đài tiếng nói Nam bộ


 


Được thành lập năm 1946 với nhiệm vụ phát sóng tới mọi miền đất nước để thông tin, động viên cổ vũ đồng bào và chiến sĩ cả nước đứng lên kháng chiến chống thực dân Pháp, giành độc lập tự do cho dân tộc.
Buổi phát sóng đầu tiên của Đài tại đình Thọ Lộc, xã Tịnh Hà, huyện Sơn Tịnh, cách TP.Quảng Ngãi 7 km về phía tây, mãi mãi là niềm tự hào của nhân dân Quảng Ngãi; đồng thời cũng là sự kiện quan trọng được ghi vào lịch sử truyền thống của ngành phát thanh truyền hình Việt Nam.



12. Quần thể di tích theo dòng nhật ký Đặng Thùy Trâm


 



Trạm xá Đặng Thùy Trâm - và bức tượng ĐTT bằng đá ở xã Phổ Cường - Đức Phổ




Liệt sĩ – Bác sĩ Đặng Thùy Trâm sinh ngày 26/11/1942, trong một gia đình trí thức. Tốt nghiệp trường đại học Y khoa Hà Nội năm 1966, Thùy Trâm xung phong vào công tác ở chiến trường miền Nam. Sau 3 tháng hành quân, tháng 3/1967 chị vào đến Quảng Ngãi và được phân công về phụ trách bệnh viện huyện Đức Phổ, một bệnh viện dân y chủ yếu điều trị cho các thương bệnh binh. Ngày 22/6/1970 trong 1 chuyến đi công tác từ vùng núi về đồng bằng, chị đã bị địch phục kích và hy sinh lúc chưa đầy 28 tuổi.
Trong điều kiện chiến tranh ác liệt, Bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã không hề sợ khó khăn gian khổ, bất chấp tất cả mọi nguy hiểm để cứu đồng đội và nhân dân. Mặc dù hàng ngày vẫn đương đầu với mọi thiếu thốn, khó khăn gian khổ thậm chí với cái chết đến bất cứ lúc nào, chị vẫn dành thời gian để ghi lại tình cảm và cuộc chiến đấu chính nghĩa đầy hy sinh trên mảnh đất Quảng Ngãi yêu thương, khiến cho những người lính bên kia chiến tuyến cũng thât sự bị chinh phục. Ngày 20/2/2006 Liệt sĩ – Bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Quần thể di tích theo dòng nhật ký Đặng Thùy Trâm cách TP.Quảng Ngãi 45 km về hướng nam thuộc xã Phổ Hòa, Phổ Cường, huyện Đức Phổ và xã Ba Trang, huyện Ba Tơ.

[lamson1981]

13. Di tích thắng cảnh núi Thiên Ấn và mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng








 Nhà làm việc của cụ Huỳnh Thúc Kháng ở Nghĩa hành



Núi Thiên Ấn là một trong những thắng cảnh nổi tiếng của đất Quảng Ngãi, được liệt vào hàng danh sơn Việt Nam từ thời nhà Nguyễn (1850). Núi Thiên Ấn đứng uy nghi soi mình xuống dòng sông Trà Khúc thơ mộng như chiếc triện trời đóng trên sông (Thiên Ấn niêm hà). Đỉnh núi Thiên Ấn bằng phẳng, cây cối 4 mùa xanh tốt; phía đông bắc có ngôi cổ tự xây dựng từ năm 1695. Hiện nay, chùa còn giữ được chiếc đại hồng chung đúc năm 1845.
Mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng – nhà yêu nước, nhà nho, nhà báo nổi tiếng, nguyên quyền Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà được xây dựng trang nghiêm ở phía tây nam của núi Thiên Ấn.

[lamson1981]

 

14. Đền Âm linh tự




Đền Âm linh tự thuộc xã Lý Vĩnh - huyện đảo Lí Sơn
Âm Linh tự vừa là nơi thờ cúng các bậc tiền hiền đã có công khai phá đảo Lý Sơn từ bốn trăm năm trước, vừa là nơi thờ hàng trăm linh vị của các binh phu đã hy sinh ngoài Hoàng Sa. Nơi còn đài tưởng niệm chiến sĩ trận vong, hàng năm đều có tế tự lính Hoàng Sa và những người bỏ mình trên biển. Trong nhà thờ còn câu đối thể hiện chí khí và lòng trung thành của dòng họ vì đất nước. Di tích còn có Khu mộ gió, là một khu nghĩa địa dành cho lính Hoàng Sa, nhưng bên dưới không có xác người (vì chết mất xác), nhưng trên mỗi ngôi mộ đều có tên tuổi những người lính Hoàng Sa.

Cho đến nay, người dân vùng biển Quảng Ngãi vẫn còn lưu truyền câu ca:

Hoàng Sa trời nước mênh mông
Người đi thì có mà không thấy về

Hoàng Sa mây nước bốn bề
Tháng hai khao lề thế lính Hoàng Sa.

[lamson1981]

15. Nhà thờ TRƯƠNG ĐỊNH





Nhà thờ Trương Định thuộc thôn Tư Cung, xã Tịnh Khê, huyện Sơn Tịnh, cách TP.Quảng Ngãi 13 km về hướng đông.
Trương Định là một nhà quân sự giỏi binh thư đồ trận.Từ quê hương Tịnh Khê Sơn Tịnh đã vào Nam cùng nghĩa quân chiến đấu chống lại quân xâm lược Pháp. Ông đã chọn Gò Công làm nơi căn cứ của mình để cùng sống chết với những người dân chân lấm tay bùn. Vì bị địch dồn quân bao vây không thể thoát ra được, Ông đã ra lệnh cho nghĩa quân chôn cất vũ khí và giả làm thường dân thoát ra ngoài, riêng Ông đã tuẫn tiết tại chỗ để bảo vệ danh dự của một dũng tướng
Huyền thoại lưu truyền trong dân gian về người anh hùng Trương Định cùng nghĩa quân của Ông xoay quanh những sự kiện có thật, làm cho nét đẹp của người anh hùng trở nên gợi cảm và tôn vinh hơn. Nhà thờ Trương Định được xây dựng hiện nay là tình cảm của nhân dân dành cho Ông

[lamson1981]

16. TRƯỜNG LŨY QUẢNG NGÃI








  Một nhóm nhà khảo cổ học đã phát hiện bức tường thành dài 127 km mà người dân địa phương gọi là Trường lũy của Việt Nam.

Trường lũy trải dài từ bắc tỉnh Quảng Ngãi tới Bình Định (đi qua địa phận các huyện: Trà Bồng, Sơn Tịnh, Sơn Hà, Tư Nghĩa, Minh Long, Nghĩa Hành, Ba Tơ, Đức Phổ của Quảng Ngãi và Hoài Nhơn, An Lão của Bình Định,  chạy dọc theo dãy Trường Sơn) và được xem là công trình kỹ thuật lớn nhất của triều Nguyễn.
Trường luỹ ở Quảng Ngãi được cho là  có nhiều nét hao hao giống với Vạn Lý Trường Thành của Trung Quốc. Bức tường thành được đắp bằng đất và đá với một số đoạn cao tới 4m.
Trường lũy được bắt đầu xây dựng vào năm 1819  dưới sự chỉ đạo của Lê Văn Duyệt, một quan chức cấp cao của hoàng đế Gia Long. Nằm dọc tỉnh Quảng Ngãi, Trường luỹ đi qua nhiều địa hình khác nhau. Cũng vì thế, việc xây dựng nó cũng rất đa dạng. Ở địa hình bằng phẳng, luỹ đơn giản chỉ được đắp bằng đất, nơi sườn núi có độ dốc vừa phải, luỹ được đắp cốt đất ở trong và ốp đá ở ngoài. Trên đỉnh những ngọn núi cao thì Trường luỹ được xây hoàn toàn bằng đá. Với kỹ thuật xếp đá khéo léo của người xưa, khiến cho luỹ có độ bền cao, không bị sạt lở, trôi trượt, dù đã hàng trăm năm qua đi.

Trường lũy được xây dựng để phục vụ việc phân ranh giới lãnh thổ và điều tiết thương mại, du lịch giữa người Việt tại vùng đồng bằng Bắc bộ với những người H’rê sống ở các thung lũng trong núi. Nó cũng là công trình được xây dựng bằng bàn tay của hai tộc người này.

Hiện Trường thành được coi là di sản quốc gia và tương lai có thể trở thành điểm thăm quan hút khách du lịch quốc tế.