Tranh luận với bác tí cho vui nhé bác Long.
1. Bí quyết của hợp kim không phải là thành phần nguyên tố trong đó. Thời nay với máy đo quang phổ, có thể dễ dàng biết được một hợp kim có những thành phần nguyên tố gì. Ăn cắp rất nhanh. Hi hi.
Sao lại chỉ tranh luận 1 tí, nhiều tí đê
Tôi đồng ý với bạn về quan điểm này, theo bạn để phân tích các nguyên tố trong hợp kim phải dùng máy quang phổ loại nào?
Máy quang phổ phát xạ , máy quang phổ hấp thụ hay máy quang phổ tử ngoại khả kiến
? Bạn có thể nói qua về nguyên lý "đọc' các nguyên tố, hàm lượng trong hợp kim thép không?
Bạn tưởng tượng thế này nhé, cùng là món nem mỗi vùng miền chế biến theo 1 hàm lượng giêng, cách rán để mỡ sôi, vặn nhỏ lửa ra sao cũng tùy người chế biến, nhưng kết quả có người làm nem ngon thậm chí nổi tiếng, nhưng có người làm ra cái nem chỉ là ăn cho đỡ nhớ món nem thôi. Điều khiển ngọn lửa khi rán nem rất quan trọng nhưng thành phần, liều lượng của mỗi loại thực phẩm cũng rất quan trọng để làm nên nem ngon.
Quay lại vấn đề luyện kim, phải có yếu tố đầu tiên là nguyên tố và hàm lượng trong hợp kim trước rồi mới đến các vấn đề x,y,z. Thép mà cho trên 2,1% Các bon thì chỉ thành gang, nhưng dưới 2,1%C thì lại là thép các bon.
Câu 2 bạn thắc mắc tôi dịch không sai đâu.
Cụ thể loại máy quang phổ nào thì lâu rồi em không nhớ bác Long ạ. Nhưng nguyên lý chung là nung nóng hợp kim đó lên. Các nguyên tố khác nhau sẽ có quang phổ phát xạ khác nhau. Cái này cho ra độ chính xác rất cao và rất nhanh. Họ có thể chỉnh được thành phần hợp kim ngay trong quá trình nấu luyện hợp kim đó. Tất nhiên là còn tùy yêu cầu chất lượng của hợp kim đó nữa. Ví dụ ở VN nấu hợp kim thấp người ta thêm các kim loại hiếm bằng cách ....bỏ một ít thanh hợp kim khác vào
Quan trọng nhất là cách nhiệt luyện, giống như cách chế biến thức ăn mà bác ví dụ ở trên ấy. Cùng một thành phần hợp kim nhưng nhiệt luyện khác nhau sẽ có cơ lý tính khác nhau. Ví dụ cùng là thép xây dựng thường nhưng 2 ông thợ rèn sẽ cho ra 2 con dao có độ sắc, cứng khác nhau.
Hợp kim có cấu trúc tinh thể. Mỗi kim loại khác nhau sẽ có đặc điểm hình thành cấu trúc tinh thể khác nhau. Và hợp kim thì không chỉ là một vài kim loại. Nghiên cứu cách hình thành các tinh thể này là các viện nghiên cứu. Cái đó là bí quyết nhà nghề của các siêu cường.
Một chi tiết muốn ngoài cứng, trong dẻo dai thì các tinh thể bên ngoài phải mịn, các tinh thể bên trong thô. Người ta nhiệt luyện gồm các bước: nung nóng, tôi, ram, ủ và muốn tăng cường độ bề mặt có thể cả thấm than (tăng % các bon C bề mặt, cổ truyền phương Đông luyện kiếm có bài nhúng vào máu (đâm xuyên người, cứa tay...) trên phim chưởng, hoặc là các vân hoa văn rất đẹp trên kiếm Nhật do quá trình thấm than).
Nung nóng bằng lò cao tần có ưu điểm là chỉ lớp ngoài của thanh thép bị nung nóng đỏ, lớp trong vẫn đang nguội. Đạt yêu cầu nhiệt luyện ngoài cứng trong dẻo dai.
Tôi là làm nguội một cách từ từ để hợp kim sinh ra tinh thể theo yêu cầu ngoài mịn trong thô. Có các nhiệt độ tôi khác nhau nhưng cơ bản là dưới 100 độ và trên 100 độ. Trên 100 độ C thì phải dùng các bể kim loại nóng chảy để tôi. Dưới 100 độ C thì có thể tôi dầu hay nước. Nhiệt độ tôi bao nhiêu, mỗi lớp nhiệt độ đó cần tôi bao nhiêu thời gian để có được các tinh thể yêu cầu là bí mật nhà nghề.
Ủ để các tinh thể trong hợp kim sắp xếp ổn định.
Ram là bước nhiệt luyện cuối cùng. Làm cứng bề mặt chi tiết.
Sơ lược là như vậy. Nhưng cái quan trọng là mỗi hợp kim thì phải tôi bao nhiều bước, mỗi bước nhiệt độ thế nào, thời gian bao lâu....thì lại là bí mật kiếm tiền của các đại ca. Phải bỏ tiền ra mới biết được. Không kể các máy móc công nghệ đi kèm.
Nhưng thời nay có kính hiển vi điện tử. Có lẽ người ta cắt một chi tiết ra là có thể biết được cách bố trí của các tinh thể hợp kim như thế nào. Từ đó công tác copy cho giống nguyên mẫu cũng nhanh hơn chăng. Nhưng nói chung không thể nào nhìn một lần là có thể copy được ngay. Còn phải mất tiền thử nghiệm chán.
Cái vụ Lưu huỳnh S thì em không dám bàn. Nói thật là em vẫn chưa tin nhưng do trình kém nên không có ý kiến gì. Các siêu cường nói sao thì biết vậy thôi ạ.
