Từ điểm chốt bắt đầu (Ký về Sư đoàn 341 - Sông Lam)

[Đậu Thanh Sơn]

Hình họp mặt CCB Trung đoàn 273 Sư đoàn 341 - Sông Lam
Người mặc quân phục đeo nhiều huân huy chương là đ/c đại tá Hoàng Trung Trực - nguyên trung đoàn trưởng Trung đoàn 273 của thời kỳ chiến tranh chống Mỹ. Sau giải phong đ/c Trực đi hoc ở Học viện. Vì vậy khi chiến tranh biên giới Tây Nam nổ ra, đc Trần Măng làm trung đoàn trưởng (Tác giả đứng giữa hàng trước thắt cà vạt)

[tranphu341]

                  Tranphu341 chúc mừng bạn Đâu Thanh Sơn. Bạn có nhiều hình đẹp và ý nghĩa quá. Ông Thượng sỹ xưa trông thư sinh đẹp trai quá. Đúng là đây là sân chơi lớn để bạn thể hiện tài năng và kho tàng lưu trữ các kỷ vật của đời lính vô cùng giá trị.

                   Chúc bạn có nhiều sức khỏe và niềm vui cuộc sống !
                 

[xuanlieu42]

 Anh đã đọc hết 9 bài ký của chú . Tất cả đều cho anh nhớ lại những ngày gian khổ của anh em mình trong suốt chiều dài cuọc trường chinh giữ nước .Tô đậm truyền thống dựng nước và giữ nước của cha ông chúng ta . Trong những ngày ăn gió,nằm sương,tắm bom,gội đạn mà mắt vẫn luôn dõi theo quân thù nhả đan.Trong gian lao khổ hạnh,khi sự sống cận kề bên cái chêt - chúng ta thương yêu nhau như anh em ruột thịt,cùng chia ngọt,sẻ bùi, từng miếng lương khô,từng nắm lá rau rừng,cùng chung nhau từng ngụm nước,hơi thuốc để rồi cùng nhau lập công,cùng nhau góp nên bao chiến thắng để cho Sư đoàn mãi là bài ca chiến thắng,mãi là Sư đoàn Anh Hùng ! Hôm nay còn sống,về với đời thường chúng ta lại sống với ký ức một thời . Ta cảm ơn đồng đội đã ngã xuống để ươm mầm xanh cho ta được hưởng thanh bình hạnh phúc hôm nay . Anh cảm ơn em đã ghi lại những ngày đáng nhớ cho muôn đời con cháu mai sau biết được những gì ta trải qua . Chúng mình còn phải trải dài tâm sự cho cánh lính như ta càng già,càng dẻo,càng dai để làm chỗ dựa tinh thần cho con cháu .

[tranphu341]

            Tranphu341 chào bác xuanlieu42. Rất vui khi bác tham gia thành viên của diễn đàn. TP rất vui khi đọc bài của bác có lẽ là người lính cùng Sư đoàn với TP. Nếu quả đúng như thế thì vui và quý quá. Vì đội hình của Sư đoàn 341 đã phát triển tại quân sử này. Bác có trình độ viết rất chuẩn, rất hay. Mong bác viết đều tay để ae mình có dịp kể về những năm tháng hào hùng đã qua. Để cho ae trong QS và cho các lớp con cháu học tập và phát huy những bản hùng ca đó, ngày càng vang xa, ngày càng tỏa sáng.

            Chúc bác cùng gia đình khỏe, luôn có nhiều niềm vui cuộc sống!

[Đậu Thanh Sơn]

Em chào anh Xuân Liễu và anh Trần Phú.
Đúng như anh Phú nói văn phong anh Liễu rất hay và đậm chất lính nói chung và Sư đoàn 341 nói riêng.
Bác Phú ah, anh Liễu trước đây công tác ở Ban Hậu cần sư đoàn 341. Hiện tại anh Liễu về hưu sống ở Tam hiệp Biên Hòa và cũng có công ty xây dựng riêng. Anh Liễu là thành viên trong BLL Sư đoàn 341 (Phía Nam). Một trong những người đóng gióp thành công cho ngày hop mặt nhân dịp kỷ niệm 30 năm ngày giải phóng miền Nam (30/4/1975 - 30/4/2005) trong công tác đảm bảo (về xin kinh phí, hội trường, xe cộ ...). Là một trong những CCB F341 hoạt động tích cực nhất cúa BLL hiện nay tại khu vực  Đồng Nai và Phía Nam...

Em rất vui và cám ơn anh Xuân Liễu đã tham gia diễn đàn và thăm ngôi nhà của Thanh Sơn. Mong rằng anh Liễu sẽ có những bài viết về những kỷ niệm sâu sắc của anh em CB - CS F341 nói chung và mảng Hậu cần đảm bảo cho bộ đội đủ sức chiến đấu nói riêng. Hihi nếu thời đó Ban Hậu Cần của bác không đủ gạo cho bộ đội phải ăn đói, ăn bo bo (trong những năm 78 - 79) để đánh Polpot thì anh cũng viết nhé, để chúng ta hoài niệm về một thời đầy gian khổ, đói no vẫn bên nhau, tinh thần của anh em vẩn kiên cường. Vì chúng ta chiến đấu trong bối cảnh đất nước lúc đó gặp rất nhiều khó khăn, địa bàn hoạt động rộng xa hậu phương, địch tình căng thẳng, Anh viết để cho con cháu thấy được trong khó khăn gian khổ, đói cơm thiếu áo như vậy mà cha ông của chúng vẫn đánh thắng địch hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ...

Ngoài ra cũng mời anh Liễu ghé topic thứ hai của Thanh Sơn trong Diễn đàn "Giúp đỡ tìm người" của Trang Dựng nước, giữ nước này. Em đã post lên cuốn "Danh sách anh hùng liệt sỹ Sư đoàn 341 - Sông Lam..."

Chúc hai anh và gia đình luôn mạnh khỏe, công tác tốt và hãy giữ mãi tình cảm đồng đội ...

[Đậu Thanh Sơn]

Tiếp theo: KÝ ỨC SƯ ĐOÀN

Năm 1972, trước tình hình sôi động phát triển vượt bậc của cách mạng miền Nam, đồng thời để có sẵn lực lượng chủ lực cơ động đánh thắng bộ binh địch nếu chúng liều lĩnh tấn công vào Khu 4 và sẵn sàng cơ động giải phóng miền Nam. Bộ Quốc phòng quyết định thành lập lại Sư đoàn 341. Ngày 23/11/1972 tại chân núi Đại Huệ quê hương Bác Hồ kính yêu, các cán bộ trên khắp các địa phương của Quân khu 4 và được bổ sung thêm Trung đoàn 36B thuộc Sư đoàn 308 từ đất mỏ Quảng Ninh đã hội tụ về thành lập Sư đoàn 341 trực thuộc Quân khu 4. Vì ra đời trên quê Bác nên đã được Bộ tư lệnh Quân khu cho sư đoàn mang tên Sư đoàn Sông Lam. Tên một dòng sông hiền hòa cuả quê hương Xô viết, mang trên mình bao truyền thống vẻ vang theo suốt chiều dài lịch sử.
Khi chúng tôi được bổ sung về, Sư đoàn đã hoàn chỉnh về tổ chức biên chế, Sư đoàn có 3 trung đoàn bộ binh: 273 (Trung đoàn 1); 270 (Trung đoàn 2); 266 (Trung đoàn 3) và Trung đoàn 55 pháo binh (Trung đoàn 4). Ngoài ra Sư đoàn có các tiểu đoàn và đại đội trực thuộc như: 17 công binh, 18 thông tin, các đại đội trinh sát v.v… Anh Khoát giới thiệu cho chúng tôi biết thời kỳ đó sư đoàn trưởng là đồng chí Trần Văn Trân, chính ủy là Trần Nguyên Độ. Một điều làm cho tôi bất ngờ thích thú, nhưng sau đó hụt hửng khi anh Khoát nóí sư đoàn phó là đồng chí Vũ Cao. Điều đó làm tôi nghĩ ngay đến nhà thơ Vũ Cao tác giả bài thơ “Núi đôi” mà chúng tôi đã được học trong Trích giảng văn học, nên tôi liền hỏi ngay:
- Có phải Vũ Cao là tác giả bài thơ "Núi đôi" không anh?
Anh Phú nói:
- Không, không phải như Sơn nghĩ, ông Vũ Cao viết bài thơ Núi đôi cũng ở quân đội nhưng không phải ông Vũ Cao sư phó sư Sư đoàn mình...
Câu trả lời của anh Phú làm tôi mừng hut. Thôi chẳng sao, đằng nào thì cũng biết thêm trong quân đội có hai cán bộ cao cấp tên trùng nhau là Vũ Cao.

 Sau này tôi tìm hiểu thêm về các thủ trưởng sư đoàn mình hồi đó, trong đó biết được nhiều điều khá thú vị về người sư đoàn trưởng.
Đồng chí đại tá Trần Văn Trân, quê ở Thừa Thiên Huế, trước đây từng chiến đấu ở sư đoàn 325, tháng 2 năm 1970, trong một lần đi chuẩn bị chiến trường ở Nam Bộ, đồng chí đã bị địch phục kích, bị thương và bị bắt. Ba năm trong các nhà tù của Mỹ ngụy Cần Thơ, Phú Quốc, Hố Nai… với cương vị là “y tá đại đội” chuyên nấu cao khỉ, cao hổ cốt nên đã qua được mắt kẻ thù. Sau hiệp định Paris, tháng 3 năm 1973 đồng chí được địch trao trả tại sông Thạch Hãn -  Quảng Trị. Tháng 11 năm 1973 đồng chí nhận nhiệm vụ sư đoàn trường sư đoàn 341 thay đồng chí Bảo Cường. Thủ trưởng Trân là một cán bộ có tác phong sâu sát thực tế, cởi mở, gần gũi và chân tình với đồng chí đồng đội, vì vậy đồng chí ở đâu cũng được cán bộ chiến sỹ kính trọng, tin yêu.

Đồng chí đại tá Trần Nguyên Độ chính uỷ sư đoàn từng là cán bộ giảng dạy khoa triết học. Từ phái đoàn liên hợp quân sự 4 bên thực thi hiệp định Paris, được điều về làm chính uỷ sư đoàn 341. Còn phó chính uỷ sư đoàn là đồng chí Lương Tư.

Sư đoàn 341 chúng tôi có 3 trung đoàn. Nguồn gốc của các trung đoàn như sau:
Trung đoàn 273 (TĐ1) của chúng tôi, nguyên là Trung đoàn 8 thuộc Quân khu Tả Ngạn. Ngày 04/8/1972, Trung đoàn hành quân vào Như Xuân Thanh Hoá để thành lập Sư đoàn 308B với phiên hiệu là Trung đoàn 36B. Đầu năm 1973, Trung đoàn hành quân vào chiến trường. Qua địa bàn Quân khu 4 thì Hiệp định Paris được ký kết. Trung đoàn tạm dừng chân tại Khu 4. Ngày 20/2/1973 Bộ tổng tham mưu quyết định biên chế Trung đoàn 273 vào đội hình Sư đoàn 341, với phiên hiệu là Trung đoàn 273. Khi chúng tôi được bổ sung về Trung đoàn tại Vĩnh Linh thời gian đó, trung đoàn trưởng là đồng chí Hoàng Trung Trực, trung đoàn phó là đồng chí Nguyễn Văn Giáp, hai người đều quê ở Quảng Bình. Chính uỷ là đồng chí Trần Ngọc Mậu, phó chính uỷ là đồng chí Diệp Xuân Ánh quê Tiền Hải Thái Bình.

Trung đoàn 270 (TĐ 2) bộ binh: Tiền thân là tiểu đoàn 195 tỉnh Nghệ An. Sau hiệp định Giơ ne vơ 1954 phát triển thành Trung đoàn 270 vào làm nhiệm vụ ở khu vực giới tuyến quân sự tạm thời. Năm 1957 phát triển thành lữ đoàn 341, và năm 1962 nâng lên thành Sư đoàn nhẹ 341 (lần thứ nhất). Năm 1964 các trung đoàn lần lượt đi chiến đấu ở các chiến trường.
Ngày 20/10/1970 thành lập lại Trung đoàn 270 và vào chiến đấu ở Bắc Quảng Trị. Tháng 11/1971 hành quân về Hà Tĩnh huấn luyện, xây dựng. Tháng 8/1972 các tiểu đoàn của Trung đoàn 270 đi chiến đấu ở Lào, chỉ còn lại khung cán bộ trung đoàn.
Tháng 11/1972, Bộ quyết định thành lập lại trung đoàn 270 và biên chế vào sư đoàn 341.

Trung đoàn 266 (TĐ 3) bộ binh, gồm các đơn vị:
- Tiểu đoàn 7 nguyên là tiểu đoàn 53 bộ đội địa phương tỉnh Thái Bình.
- Tiểu đoàn 8 gồm đại đội 1 và đại đội 3 thuộc tiểu đoàn dự nhiệm 210 của huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An. Các đại đội 2 và đại đội 4 là bộ đội dự nhiệm thành đội Vinh (Nghệ An).
- Tiểu đoàn 9 gồm đại đội dự nhiệm 272 huyện Kỳ Anh, đại đội dự nhiệm 274 huyện Nghi Xuân và 2 đại đội dự nhiệm của tiểu đoàn 53 Quảng Bình.
- Các đơn vị binh chủng của trung đoàn là 5 đại đội bộ binh của Trung đoàn 129 tỉnh đội Hà Tĩnh

Trung đoàn 55 (TĐ 4) pháo binh, gồm các đơn vị:
-   Tiểu đoàn 10 lựu pháo 122, vốn là tiểu đoàn 25 pháo binh Nghệ An
-   Tiểu đoàn 14 cối 120 ly, 82 ly, DKZ82 của Sư đoàn 308B được bổ sung về.
-   Tiểu đoàn 16 súng 12,7 ly là một tiểu đoàn của Trung đoàn 222 pháo cao xạ Quân khu 4.
-   Tiểu đoàn 12 cao xạ 37 là tiểu đoàn pháo cao xạ của Khu đội Vĩnh Linh.

(Nguồn trích dẫn: Sư đoàn Sông Lam- NXB QĐND - 1984)

Ngoài 3 trung đoàn trên Sư đoàn còn có một số đơn vị trực thuộc khác, đó là:
-   Tiểu đàn 17 Công binh.
-   Tiểu đoàn 18 Thông tin
-   Tiểu đoàn 24 Quân y
-   Tiểu đoàn 25 Vận tải
-   Đại đội 20 Trinh sát.
-   Ngoài ra có 3 cơ quan Chính trị, Tham mưu, Hậu cần – kỹ thuật và Ban hóa học

-   Về biên chế: Cấp tiều đội có 9 đến 12 đồng chí
-   Trung đội: có 3 tiểu đội có 27 đến 36 đồng chí
-   Đại đội có 3 trung đội, khoảng 125 đồng chí.
-   Tiểu đoàn có 4 đại đội và tiểu đoàn bộ, khoảng 550 đồng chí.

[tranphu341]

           Chào bạn ĐTS. như vậy là mạch hồi ức cúa bạn bắt đầu tuôn chẩy đầy ắp những kỷ niệm đẹp rồi đấy. TP cũng rất vui vì hồi đó ĐTS cùng ae bổ xung về 1 thời gian ngắn, được huấn luyện ít ngày thì đơn vị lên đường hành quân vào Nam ngay. Anh Phú cũng chỉ hơn ae mới có 2 năm tuổi quân. Nhưng dù sao cũng là lính già. TP cũng rất vui khi ĐTS kể lại những mẩu chuyện khi bổ xung vào tiểu đội cối của TP. Không biết hồi đó các bạn nghĩ và nhận xét về chúng mình thế nào?

           TP CHÚC ĐTS CÙNG GIA ĐÌNH KHỎE, LUÔN CÓ NHIỀU NIỀM VUI, LỤC TÌM LẠI KHO KÝ ỨC. ĐỂ CÓ NHỮNG BÀI VIẾT HAY CHO AE CÙNG THƯỞNG THỨC!

[Đậu Thanh Sơn]

(Tiếp theo: KÝ ỨC SƯ ĐOÀN)

Tiểu đoàn một có ba đại đội bộ binh và một đại đội hỏa lực. Tiểu đoàn trưởng tên là Chu Đức Hùng, anh quê Thái Bình. Anh Hùng có dáng người nhỏ nhắn, nhanh hoạt bát và hay cười. Tuy nhiên anh rất nghiêm khắc với lính. Tiểu đoàn phó là đồng chí Nguyễn Thanh Tân, quê ở Thanh Trì, Hà Nội. Chính trị viên là đồng chí Đặng Xuân Lợi, anh có nước da đen đến nỗi giấy dầu gọi bằng cụ nên chúng tôi thường gọi là ông Lợi Đen, còn chính trị viên phó là đồng chí Nguyễn Kim Mận, tuy là phó nhưng chúng tôi rất “kiêng nể” vì anh là người thường “để ý” đến hành động và lời nói của mọi người.

Hầu hết anh em cùng xã với tôi được bổ sung về tiểu đoàn 2 và tiểu đoàn 3, duy nhất tôi được về tiểu đoàn 1. Cũng chẳng hiểu sao tôi thuộc dạng “thấp bé nhẹ cân” nhưng lại được biên chế về A10 là tiểu đội hỏa lực của đại đội 3.
Đại đội 3 của tôi đóng quân ở thôn Bình An, xã Vĩnh Chấp thuộc đặc khu Vĩnh Linh, hòm thư 271-588JB03. Đại đội trưởng là đồng chí Nghẹ, sau khi hành quân vào đến chiến trường, đồng chí Nghẹ được cấp trên điều đi đơn vị khác và điều đồng chí Bùi Hữu Hồng làm đại đội trưởng thay thế. Hình như quê anh Hồng ở Hải Hưng. Tôi không nhớ rõ về anh ấy. Vì sau khi bổ sung về đại đội được mấy ngày, ăn Tết xong đơn vị hành quân vào chiến trường miền Đông luôn. Trong trận chiến đấu ác liệt phía Đông đường 13 ngày 2/4/1975 anh Hồng đã hy sinh. Đại đội phó là đồng chí Nguyễn Tiến Trụ, quê ở Lộc Hồng, Mỹ Văn, Hải Hưng, sau khi anh Hồng Hy sinh, anh Trụ lên làm đại đội trưởng thay anh Hồng. Nhưng trong trận đánh tại Chi Pu ngày 08/4/1978 anh Trụ cũng hy sinh tại Hà Tiên. Chính Trị viên trưởng là đồng chí Quách Thanh Tiễn, người dân tộc Mường quê ở Cẩm Long, Cẩm Thủy Thanh Hóa, anh là người rất sắc sảo trong câu chữ mỗi lần nói trước đơn vị. Chính trị viên phó là anh Nguyễn Văn Viện, quê anh ở Tân Sơn, Kim Bảng, Hà Nam. Anh là một người rất vui tính và sôi nổi. Anh kiêm luôn chức bí thư Liên chi đoàn. Tuy tôi mới về được vài ngày, nhưng anh Viện đã rất yêu quý tôi. Sau ngày giải phóng về đóng quân ở đồn Cây Mai, quận 11, anh Viện được điều sang làm chính trị viện phó đại đội Một, anh Nguyễn Tiến Đạo lên thay anh Viện làm chính trị viên phó đại đội 3. Còn tôi cũng được điều lên tiểu đoàn bộ làm thống kê quân lực tiểu đoàn.
Đại đội có 3 trung đội, trung đội 1 anh Trần Quang Trung làm trung đội trưởng, trung đội 2 do anh Dũng làm trung đội trưởng (chúng tôi gọi anh là Dũng Râu vì anh có râu quai nón), Trung đội 3 do anh Ngô Quảng Vinh làm Trung đội trưởng (Rất tiếc sau này, vào năm 1999 anh Ngô Quảng Vinh bị tai nạn trực thăng ở Lào cùng với đoàn cán bộ cao cấp, trong đó có trung tướng Đào Trọng Lịch hy sinh).

                                                                                                                                 *
                                                                                                                              *     *


Hôm sau, ngày thứ hai về đơn vị chúng tôi được nghỉ buổi sáng để tắm giặt sắp xếp ổn định nơi ăn chốn ở. Buổi chiều chúng tôi bắt đầu sinh hoạt tiểu đội và phân công nhiệm vụ cho từng thành viên. Tôi và Nguyễn Đình Nam được phân công giữ đế của hai khẩu cối ở hai khẩu đội. Biểu và Điếng mỗi người giữ một giữ thân súng gắn liền chân. Vì súng cối 60 ly nhỏ gọn nên mọi người thường nói đùa là "cối tép" chứ không nặng nề và kềnh càng như cối 82... Người quán triệt tinh thần cho chúng tôi và hướng dẫn buổi học đầu tiên là anh Khoát tiểu đội trưởng, còn các anh lính 72 khác làm động tác minh họa và hướng dẫn thực hành thao tác.

 Tiểu đội biên chế 12 người. Anh Nguyễn Đăng Khoát lính 71 quê ở Hành Thiện, Xuân Trường, Nam Hà là tiểu đội trưởng. Anh Trần Phú quê anh ở thị xã Thái Bình là tiểu đội phó. Khi đơn vị bắt đầu đi chiến đấu thì anh Phú được tiểu đoàn điều về Tiểu đoàn bộ làm thống kê chính trị.
Trong tiểu đội các anh: Đôi, Tuấn, Muộn và Hà, đều nhập ngũ tháng 5/1972, quê các anh đều ở Hưng Hà, Thái Bình. Cánh lính 74 gồm có tôi, Biểu, Điếng, Chiến, Nam và Khương.
Về biên chế trong tiểu đội như sau:
* Anh Khoát (tiểu đội trưởng) được trang bị một khẩu súng AK của Tiệp Khắc báng nhựa.
* Khẩu đội 1 cối 60 ly: anh Nguyễn Duy Đôi làm khẩu đội trưởng. Khẩu đội viên có: anh Tuấn, tôi, Biểu và Chiến.
* Khẩu đội 2 cối 60 ly: anh Tuấn là khẩu đội trưởng, khẩu đội viên có anh Muộn, Nam và Điếng.

Qua anh Khoát tôi nắm được khá rõ về tình hình của tiểu đội. Đó là một tiểu đội luôn dẫn đầu trong các phong trào thi đua của đại đội. Sỡ dĩ làm được điều đó là vì các chiến sỹ trong tiểu đội được đại đội chọn lọc những người có học hành đến nơi đến chốn và có sức khỏe tốt. Duy chỉ có anh Hoàng Đình Muộn (anh em thường gọi là Trừu) có trình độ văn hóa thấp. Nội bộ tiểu đội đoàn kết thương yêu tin cậy lẫn nhau.
Tuy nhiên mỗi người mỗi tính chẳng ai giống ai. Anh Đôi là người hay phản ứng khi được cắt cử làm một việc gì đấy, nhưng sau khi được phân tích, thông suốt tư tưởng thì lại là người xông xáo và tích cực nhất. Anh Sắc thì có tính "láu cá khôn ranh" khi làm công việc, anh Hà thì hơi "ba phải" một chút, khi anh Tuấn nói gì thường là đứng về phía anh Tuấn. anh Muộn thì nhẫn nại, anh Chính thì cao to, hiền lành. anh Nhiên người dậm, ít nói hay cười và chịu "cày". Lính 74 thì có lẽ Biếu là tay khá gai góc và hay lý sự giống như một ông cụ non, một nhà hiền triết, quê Biểu ở Xuân An, Nghi Xuân, Hà Tĩnh, Biểu đã là công nhân trước khi vào lính và lớn hơn chúng tôi vài tuổi. Do nhập ngũ cùng đợt nên Biểu cũng thành “cá mè một lứa”, vì thế chúng tôi trong xưng hô với nhau cũng mày tao chi tớ. Còn Điếng quê ở Kỳ Anh, Hà Tĩnh và Khương quê ở Đô Lương Nghệ An thì thuộc dạng "phổi bò" giống như bây giờ người ta hay gọi là “Hai Lúa”. Còn tôi, Nam và Chiến là những chàng thư sinh đã học cấp 3, nên chúng tôi có vẻ am hiểu và tháo vát hơn một chút. Đã từng học môn lượng giác từ năm học lớp 9 (tương đương với lớp 11 bây giờ), nên chúng tôi đã thuộc lòng hàm số một số góc đặc biệt, mà không cần vẽ đường tròn đơn vị. Vì vậy khi học bảng bắn cối đối với tôi, Nam, Chiến và Biểu không có gì là quá khó khăn…
Còn tôi tôi thì rất thích thú vì được ở cùng tiểu đội với anh Khoát và anh Phú. Vì hai anh có "những điểm trùng "với sở trường của tôi. Tôi thích anh Khoát, bỡi tôi cũng là người có một chút hoa tay vẽ và kẻ chữ, mà anh Khoát lại là họa sỹ của đại đội và tiểu đoàn thời đó. Những lúc rảnh rỗi tôi và anh Khoát cũng bàn luận về các tác phẩm hội họa của nước ngoài như bức “Mùa thu vàng” của hoạ sỹ Nga Levintan, những tác phẩm hội hoạ thời kỳ phục hưng thế kỷ XIX của Tây Âu như Leona Dvinci (Hoạ sỹ Ý), Vangoc (hoạ sỹ Hà Lan), hoặc tác phẩm tranh trừu tượng của trường phái lập thể như Piccasso (Nga) vv…
Tôi thích anh Phú bỡi anh Phú là người cũng đam mê về văn học nghệ thuật. Hồi ấy thú vị nhất là hai anh em cùng đàm đạo văn chương về các tác phẩm văn học của nước ngoài. Chủ yếu là văn học Nga như “Con đường đau khổ” của Alechxan Tonxtoi, “Chiến tranh và hoà bình”, Anna Kareniana, Sống lại của Leptol xtoi. Các tiểu thuyết tình báo như “Hầm bí mật bên sông Enbơ”, “Người tình báo vĩ đại Richard Sorge”, “Nam tước Pôn gôn rinh” vv…hoặc bàn luận về các bài thơ tình của các thi nhân tiếng như Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư, Pushkin, Lecmontop (Thi hào Nga), Henrich Hai nơ (Đức). Cũng qua anh Khoát và anh Phú tôi mới thuộc lòng bài thơ “Hoa Chanh” của nhà thơ Nguyễn Bao và “Hương Thầm” của nữ thi sỹ Phan Thị Thanh Nhàn. Còn các anh lính 72 khác trong tiểu đội thì hình như không thích hoặc như là không biết về lĩnh vực này. Và, hình như anh Muộn lại là người không biết chữ nữa cơ đấy. Ngoài ra tôi cũng quý anh Đôi, bỡi anh ấy là người sống nội tâm, hơi trầm lắng một chút, nhưng rất yêu quý chúng tôi. Trong tiểu đội anh là người duy nhất đã có gia đình riêng nhưng chưa có con.


(Còn tiếp)

[Đậu Thanh Sơn]

Họp mặt truyền thống Cựu chiến binh Sư đoàn 341 nhân dịp Kỷ niệm 38 năm, ngày thành lập sư đoàn tại Hội trường Quân chủng Phòng không không quân Hà Nội - tháng 11 năm 2010. Đ/c đại tá Tuấn (nguyên sư đoàn 341) hiện là Phó giám đốc công ty Hải Thành (QC Hải Quân) đọc diễn văn khai mạc buổi lễ.

[Đậu Thanh Sơn]

Đoàn ca nhạc Quân chủng PKKQ Múa hát chào mừng