Chút kỷ niệm chiến trường K

[nguyenhongduc]

Trích dẫn từ Vetran : ngày 24-2
Vào lúc :02 :50 :08 PM
...không biết có bác nào ở chiến trường CPC hoặc  rừng sâu BGPB.
Có từng gặp , và dùng loại dây  leo - cứu nhân này , thì lên tiếng cho anh em nghe với !
 Thưa bác Vetran , hồi ở Vị xuyên bọn em cũng hay cắt những dây leo này để giải quyết cơn khát - cháy khô cuống họng đấy bác ạ !
Chỉ có điều : những dây leo này ở rừng phía Bắcchỉ to cỡ ngón chân cái mà thôi !Một điều khác nữa là tên gọi của loại dây leo này - theo đồng bào dân tộc thường gọi bằng cái tên : sắn dây rừng..Thân !

[vetran]

 Thưa bác Vetran , hồi ở Vị xuyên bọn em cũng hay cắt những dây leo này để giải quyết cơn khát - cháy khô cuống họng đấy bác ạ !
Chỉ có điều : những dây leo này ở rừng phía Bắcchỉ to cỡ ngón chân cái mà thôi !Một điều khác nữa là tên gọi của loại dây leo này - theo đồng bào dân tộc thường gọi bằng cái tên : sắn dây rừng..Thân !

Bác nguyenhongduc thân mến, tôi cũng biết quần thể thực động vật ở mỗi khu vực rừng núi có những đặc thù của nó, vậy theo bác nước của sắn dây rừng vó mùi, vị gì không hay cũng nhạt nhạt như nước lã, thứ hai nữa ở rừng phía Bắc thông thường mình tìm và lấy nước bằng cách nào? Nói gì thì nói, cố kiếm được nước mà uống chứ cứ uống nước tiểu của nhau như mấy bác hành quân trong rừng cát Kampuchea thì tôi ngán lắm, nhất là nghề nghiệp của tôi hay đọc các kết quả xét nghiệm sinh hóa nước tiểu mới biết trong đó có gì, trong khi nước tiểu chiến sĩ ta đang ở tình trạng khát như vậy mà đái ra cho nhau nhâm nhi thì chắc nó đặc quánh và nhiều chất bổ lắm. Chúc bác và các bác tham gia trong topic khỏe.

[ducthao]

   Ở khu vực Cao mê lai_Mo hơn của chúng tôi những năm từ 1979 đến 1985, hay còn gọi là khu rừng tre của anh em F9 thời 1985,1986 về sau này..., nếu tìm nguồn nước có được bằng cách đào sâu xuống suối cạn như khu vực anh BinhYen 1960 đả nêu, hay như hướng bắc ụ mối mà anh em ở các nơi khác đã chỉ dẩn, thì thú thật sự gian khổ của việc thiếu nước mùa khô đả giảm gấp bội phần.
 
   Đặc điểm địa tầng và rừng Cao mê lai có thể khác với nhiều khu vực khác. Ngoài cái độ cao so với mực nước biển giửa chốn đồng bằng, không gần sông suối cái, địa tầng lại được cấu tạo bởi một loại đất thịt không giử nước, cộng với độ dốc xuôi theo hướng bắc về nam, tây về đông, thoai thoải về hướng biển hồ. Nên vào mùa khô, ngoài những cái hồ tự nhiên và nhân tạo có sẳn, thì hầu như cả một diện tích mênh mông cả hàng trăm cây số vuông cả vùng nầy không tìm được nơi nào có nước. Vào mùa mưa, tầm tháng mưa dầm tháng 7, bất chợt một thời điểm nào đó, các con đập giử nước bên đất Thái quá tải, gây nên lụt lội. Vậy là sau hàng loạt tiếng nổ mìn phá đập xả nước, chỉ một lúc sau nước từ bên hướng đất Thái ào ạt tràn về, tạo thành cơn lủ quét. Chỉ tầm độ một ,hai giờ đồng hồ, cả một vùng ngập nước trắng xóa, chảy ào ạt tràn qua. Đường đi lại, vận chuyển, cơ động, nhất là những đoạn suối cạn đi lại bổng trở nên cực kỳ khó khăn. Đơn vị phải hạn chế tối đa mọi hoạt động, chỉ tập trung vào việc đảm bảo cơm chín, nước sôi, có áo quần khô ráo thường xuyên để chống lạnh. Sợ nhất là có thương tử vào thời điểm nầy. Bọn pot thì hình như cũng hiểu vậy, nên chúng bắt đầu tăng cường dùng các loại hỏa lực bắn phá vào căn cứ của ta đứng chân. Dù vậy, ở đơn vị anh em cũng thấy dể chịu, vì cường độ công tác đả giảm nhiều, nên thương vong cũng hạn chế bớt. Các loại hỏa lực bắn trúng đội hình nổ dưới nước cũng ít gây sát thương, chỉ trừ trường hợp trời kêu ai nấy dạ. Mà đơn vị thì có đủ hầm nổi, hầm chìm, cộng với sự chịu đựng hỏa lực đả quen, nên dầu sau cũng cảm thấy dể chịu.

    Sợ nhất là trời bắt đầu vào mùa khô. Vài hôm trước nước vẫn còn mênh mông là vậy, rồi đột nhiên chúng rút đi đâu không thấy nữa. Chỉ còn lại những chỗ trũng nhấp nhô trong rừng là còn lại những vũng nước động lại. Nhưng chỉ được một thời gian ngắn, khi những đám cháy rừng bắt đầu xuất hiện ở xa xa, những luồng gió nóng hầm hập bắt đầu thổi qua, mang hơi nước bốc dần theo không khí. Lúc nầy cái cảm giác no nước của chúng tôi mới đó đã hoàn toàn tan biến. Mọi người bắt đầu tranh thủ tận dụng bớt những nguồn nước xa, ngoài địa hình ở những vũng cạn cho công việc sinh hoạt, để dành nguồn nước phía trong để đối phó với mùa khô khắc nghiệt sắp đến.

    Rồi cuối cùng tất cả các nguồn nước bắt đầu cạn dần, duy nhất chỉ còn lại hồ nước tiểu đoàn, một hồ nước được tạo nên bởi sức người, đầu mùa khô ước chứa được trên dưới khoảng 1, 2 ngàn mét khối cho trên trăm con người sử dụng trong vài tháng. Lúc nầy khái niệm về tắm giặt với chúng tôi bắt đầu thấp dần, ai cũng hiểu là phải thật tiết kiệm đến dè sẻn việc sử dụng nguồn nước. Một vài đồng chí bức bách quá rủ nhau ra ngoài tìm nguồn nước ở những ao, đìa phía xa hơn, như một đợt công tác hay tác chiến để được một lần tắm giặt hay lấy được về một đôi thùng. Không nói hết những vất vả của đoạn đường đi, mà thường khi quay về lượng mồ hôi tiết ra thì việc tắm táp chả bù vào đâu cả. Lúc nầy những khu vực còn nước khác nào những khu vực bẩy giăng ra như ta thường lợi dụng để bẩy thú. Một vài lần vướng mìn, bị phục kích do địch gài bẩy, khiến đơn vị phải nghiêm cấm việc đi lại tìm nguồn nước sinh hoạt nầy. Lúc nầy toàn bộ các hoạt động của đơn vị phụ thuộc hết hoàn toàn vào lượng nước có được từ hồ tiểu đoàn. Các cơn gió khô khốc lại tiếp tục thổi qua, làm lượng nước trong hồ bốc hơi cạn dần có thể quan sát bằng mắt thường được. Mà thường trong mùa nầy cả hai bên đều tăng cường các hoạt động quân sự đối phó lẩn nhau, nên yếu tố đủ nước cho sự vận động càng quan trọng hơn bao giờ hết. Lúc nầy nếu nói sức hoạt động của cả đơn vị mạnh yếu tùy thuộc vào lượng nước còn nhiều ít cũng không có gì sai. Vào đầu mùa, khi hồ nước còn đầy ắp, đơn vị chúng tôi tăng cường các đợt hoạt động bung ra phục kích, bám đánh địch liên tục, thậm chí mò đến cứ chúng tổ chức tập kích có khi quy mô cấp tiểu đoàn. Nước bắt đầu cạn dần, cấp hoạt động bắt đầu nhỏ lại, cự ly cũng bắt đầu ngắn hơn. Cho đến lúc hồ nước cạn gần hết, chỉ còn những ộc nhỏ bằng chiếc nón cối hoặc bàn tay. Trong các tổ, các a phải phân công nhau, một người trực chiến, một người cầm can và muỗng ra ngồi trên mặt hồ để chờ nước trong gạn từng muỗng vào can, để dành làm nước uống, vì lượng nước còn lại ở giữa chỉ còn ưu tiên cho các hoạt động tác chiến bên ngoài, không ai được phạm đến trong tự giác. Chính thời điểm nầy, bọn pot mới tăng cường lực lượng bao vây ngỏ hầu đánh tróc cả đơn vị chúng tôi ra khỏi vị trí đứng chân. Trận tiểu đoàn chúng tôi bị chúng bao vây suốt 11 ngày đêm vào năm 1983 là một trận đánh tiêu biểu như vậy. Để đến khi ta phá được vòng vây, cả tiểu đoàn không tìm ra đâu giọt nước, tất cả mọi nguồn nước đả cạn kiệt, trung đoàn phải cấp tốc tổ chức đoàn tải nước vào cho chúng tôi.

   Có một điều đơn vị chúng tôi luôn tự hào, là suốt bao năm trong điều kiện sống thiếu nước năm nào cũng vậy, từ cán bộ đến chiến sỉ đơn vị chúng tôi không bao giờ có ý định rời bỏ vị trí chiến đấu, ngay cả khi nhìn thấy nguy cơ bị bao vây chết khát khi nhìn thấy xung quanh không còn nguồn nước nào. Thậm chí chúng tôi còn tổ chức các hoạt động bung ra đánh địch, gây cho chúng khá nhiều thiệt hại, khiến nhiều lúc chúng phải hoang mang, trong khi điều kiện về nước của chúng so với ta có rất nhiều thuận lợi, khi được phía Thái tổ chức cung cấp trực tiếp bằng các phương tiện cơ giới.

   Vậy chúng tôi đã sống và hoat động hoàn thành nhiệm vụ trong điều kiện đó như thế nào. Xin được trao đổi thêm một số kinh nghiệm, kỷ năng về tìm nước của chúng tôi như sau. Ngoài điều kiện nước tự nhiên như đả nêu ở trên, có một số kinh nghiệm tìm nước cá nhân mà ngày trước đơn vị chúng tôi anh em hay áp dụng. Trong tác chiến diệt địch, lấy lượng nước của những tên nằm chết mang theo. Còn trong tự nhiên, thường ở rừng tầm khoảng 3 giờ đến sáng hay có sương mù, dùng ni lon  mang theo giăng ra, có một góc chùng để định hướng dòng chảy, chờ cho sương đọng lại thành hạt lớn, gỏ nhẹ tay vào cho những giọt sương di chuyển nhập vào với nhau thành dòng chảy vào nắp bình toong, nếu sương dầy và siêng cũng lấy được một vài nắp. Có thể giăng dưới tán cây lá nhiều, chịu khó rung cây thêm sẻ được thêm vài giọt chống khát. Đây hình như là quy luật thiên nhiên để nuôi sống cây rừng, chứ nếu không thì rừng mùa nầy cũng sẻ chết khát. Đặc biệt ở rừng tre thường có một lượng nước tồn lại rất lâu nếu ta biết cũng sẻ có thêm cơ hội tồn tại. Đó là những gốc tre bị chặt còn lại dưới gốc những đoạn ống đọng nước khi trời mưa. Do điều kiện râm mát và có độ ẩm cao,lượng nước nầy còn giử được khá lâu do ít bốc hơi so với khu vực địa hình khác. Thường thì thú rừng sẻ uống hết với những đoạn gốc bên ngoài. Còn những đoạn gốc phía bên trong bụi, vào gần sẻ cảm giác có độ ẩm hơi nước, một số côn trùng nhỏ sẻ bay xung quanh. Lượng nước nầy muốn uống được có khi phải leo lên cao mới trèo xuống, rồi dùng nhánh tre bẻ hai đầu cho có lổ như ống hút đưa vào để hút. Nhưng những trường hợp nầy, nhiều nước nhất là những thân tre to bị gió gẫy gập, tạo thành những đường nứt trên thân ống nhưng không hết, còn lại phía dưới khá dài. Mùa mưa, những cơn mưa rừng dai dẳng tạo thành dòng nước theo thân trên chảy xuống nằm trong ống khá kín, nên lượng nước còn khá nhiều tùy theo độ dài lớn của thân và đốt ống tre. Dùng một vật cứng khỏ thăm dò ta sẻ biết trong lòng đốt tre nầy có nước hay không. Thường loài khỉ trong rừng nhịn khát rất giỏi, ít uống nước, nhưng nơi nào chúng ở nhiều khả năng có nguồn nước xung quanh. Một số đọt cây nhai nhăm nhi trong miệng cũng có tính giảm khát. Và một số kỷ năng giảm khát nửa xin anh em bổ xung tiếp.

   Riêng cái loại dây leo rừng anh Ve Tran và các anh em khác có nói, có lẻ rừng Mê lai thiếu mực nước ngầm nên loại nầy cũng có. Nhưng chặt một đoạn (theo đúng chiều) khoảng hơn một sải tay ngửa lên chỉ thấy chảy ra vài giọt nhưng rất chát chứ không nhiều, nên tác dụng không chống khát không được bao nhiêu.

   Vài dòng tham gia với các anh em cho vui, xin anh em tiếp tục mạch chuyện.   

[vetran]

  Ở khu vực Cao mê lai_Mo hơn của chúng tôi những năm từ 1979 đến 1985, hay còn gọi là khu rừng tre của anh em F9 thời 1985,1986 về sau này..., nếu tìm nguồn nước có được bằng cách đào sâu xuống suối cạn như khu vực anh BinhYen 1960 đả nêu, hay như hướng bắc ụ mối mà anh em ở các nơi khác đã chỉ dẩn, thì thú thật sự gian khổ của việc thiếu nước mùa khô đả giảm gấp bội phần.
  
 
   Vài dòng tham gia với các anh em cho vui, xin anh em tiếp tục mạch chuyện.  

 Thôi, thôi.. tôi xin bái phục ducthao và các chiến binh dũng cảm của ta. bác ducthao đúng là dạn dày kinh nghiệm sốngtrong điều kiện khắc nghiệt đấý. Nghe anh em kể về chuyện nước nôi thế này cũng đủ cảm nhận được sức chịu đựng và khát vọng sống của con người là kì diệu( ít nhất là anh em chiến sĩ quân đội ta). đồng thời cái bản chất năng động, thông minh của người chiến sĩ thật là vô hạn. Trao đổi với các bác cựu đến đây, tôi nhớ lại chi tiết tiểu thuyết "Robinson Crusso" Kính chào và trả lại đất cho bác Hyvong.

[trungdung1965]

BÁc Ducthao đơn vị em D8 F9 lúc ở cao mê lai ,vào mùa khô ,lúc căng thẳng nhất ,anh em tập trung đào giếng ở nhửng hồ nước đả cạn ,sâu khoảng 2 m ,có nhửng mạch nước nhỏ ,sau đó lấy lá cỏ cắm vào nhửng mạch nước cho nước rỉ vào nồi ,cách lấy này đơn giản ,nhưng không nhiều nước ,nếu đào sâu khoảng 4 _6m ,đợi đến sáng nước ra nhiều ,sau đó lấy cây tre dài cột nùi giẻ thọc xuống cho nước thấm vào nùi giẻ ,sau đó` cứ đem lên giắt cho nước chảy vào bình ,cách này nước rất nhiều ,,,,,

[MYDEND25]

BÁc Ducthao đơn vị em D8 F9 lúc ở cao mê lai ,vào mùa khô ,lúc căng thẳng nhất ,anh em tập trung đào giếng ở nhửng hồ nước đả cạn ,sâu khoảng 2 m ,có nhửng mạch nước nhỏ ,sau đó lấy lá cỏ cắm vào nhửng mạch nước cho nước rỉ vào nồi ,cách lấy này đơn giản ,nhưng không nhiều nước ,nếu đào sâu khoảng 4 _6m ,đợi đến sáng nước ra nhiều ,sau đó lấy cây tre dài cột nùi giẻ thọc xuống cho nước thấm vào nùi giẻ ,sau đó` cứ đem lên giắt cho nước chảy vào bình ,cách này nước rất nhiều ,,,,,

Đức T còn nhớ kg , hồi năm 79 đến  cuối 80 d/v d2 E2 còn ở trong núi C M Lai tụi tôi đào giếng cho d2 tới 11 m vẩn chưa có nước, đầu năm 81 bỏ C M Lai luôn và rút về Mo Hơn, ở ngoài nầy còn tìm nước được còn ở trong núi thì ..... . kg bao giờ   

[E1BINHGIA]

Đúng như bác MyDen nói ,trong núi mê lai thì rất khó  tim ra được nguồn nước , D1 của em từng chốt trong dảy mê lai 10 ngày ,khu vực này đơn vị tụi em không tìm ra hồ nước ,nên không thể đào giếng được ,sau đó rút ra hướng bắc của dảy mê lai ,khu vực này nằm dưới trủng thấp của dảy mê lai nên có nhiều hồ nước đả cạn ,có thể đào lấy nước được ,

[binhyen1960]

  Ở khu vực Cao mê lai_Mo hơn của chúng tôi những năm từ 1979 đến 1985, hay còn gọi là khu rừng tre của anh em F9 thời 1985,1986 về sau này..., nếu tìm nguồn nước có được bằng cách đào sâu xuống suối cạn như khu vực anh BinhYen 1960 đả nêu, hay như hướng bắc ụ mối mà anh em ở các nơi khác đã chỉ dẩn, thì thú thật sự gian khổ của việc thiếu nước mùa khô đả giảm gấp bội phần.
  

 Đúng là như vậy đấy ducthao.

 Mùa khô năm 1980 khi đơn vị BY rút từ trong dãy núi Uran về căn cứ ở núi Novea, bên cạnh nhà C bộ có cái hồ nước đã cạn sát bùn với những cọng sen cao lòng ngòng lêu nghêu, nước thì vàng ệch uống vào bùn nó xít lấy cổ họng, có ấm trà ngon mà pha bằng thứ nước ấy cũng phí trà. Cả khu vực rộng không chỗ nào còn nước nên dân K và cả các C khác trong D vẫn phải về cái hồ nước đơn vị BY lấy nước về dùng, đã vậy lại không nhiều nước, nước loang loáng sát mặt bùn đỏ phải dùng cái đĩa to 4 ngăn của quân nhu dìm xuống cho nước tràn vào đĩa rồi nhẹ nhàng nhấc đĩa lên tránh vẩn đục nước hoặc dùng cái đĩa nhỏ mà hớt hớt nước đổ vào chậu. Chỉ thế thôi mà lính đơn vị BY đã kêu Trời vì nước rồi, nhiều thằng bóng gió nói thích đi tác chiến vào sâu dãy núi Uran thích hơn vì sẵn nước dùng.

 Một lần anh em đi viện về, chút quà nhỏ cho anh em ở đơn vị bằng mấy ấm trà Cô Ba Đà Lạt, của quý lắm đấy không có sẵn đâu, anh em đi viện lại càng nghèo vậy mà dành dụm mua vài ấm trà cho anh em ở đơn vị cũng là cả 1 vấn đề lớn, nhìn mấy gói trà ấy BY thấy tiếc nếu pha trà bằng cái thứ nước kia nên quyết định rủ thêm 1 2 thằng cùng mình đi lấy nước, dùng cái ba lô của mình với tấm nylon cầm theo 1 2 cái bát sắt cùng cái xẻng hành quân về hướng D9, lúc đầu chỉ có 3 anh em đi, nhưng sau vài người chịu không nổi với thứ nước lẫn bùn lâu nay nên cũng vác ba lô đi theo nên cũng 6 7 người tất cả, súng đạn thì phải mang đi rồi, nhưng vì ở cứ nằm sâu giáp Phnom Penh nên cũng không cần nhiều đạn. Từ đơn vị BY đến D9 trên bản đồ là 10km, từ D9 đi lên khoảng 5km nữa sẽ có con suối nhỏ cạn mà lính D9 vẫn đến đó lấy nước, nếu như cắt chéo đường không đi qua D9 thì khúc đường đó sẽ ngắn hơn khoảng 2km nhưng cũng cẩn thận nhỡ cắt đường lệch hướng thì "vỡ mồm" vì lạc và tìm đường, vì vậy cho chắc ăn cứ đi đường mà mình biết, lính 1 2km cuốc bộ không là gì hết. Cả đi lẫn về là 30km để mang về mỗi thằng 1 ba lô nước trong và sạch. Ôi sao chỉ là nước thôi mà khi mình uống thấy nó ngọt thế.

 Vậy mà đoàn công tác của E F đi lên BG Thái về nói lại ở trên đó còn không có cả nước bùn như vậy đâu, trên ấy khan hiếm nước lắm. Cũng may vùng Amleang và Uran nơi F7 càn quét tác chiến thì rất dễ tìm nước uống nên cảm giác thiếu nước uống chỉ bị thời đầu 1979 khi chưa biết cách tìm. Nói chung là trên giáp BG Thái khó khăn hơn ở hướng Tây Nam K về chuyện nước nhiều, được mỗi cái sẵn Samit.

 Cái hồ nước năm xưa từng là tâm điểm lấy nước dùng của cả lính lẫn dân K trên bán kính rộng trong mùa khô Kampong Spur.

[MYDEND25]

Đúng như bác MyDen nói ,trong núi mê lai thì rất khó  tim ra được nguồn nước , D1 của em từng chốt trong dảy mê lai 10 ngày ,khu vực này đơn vị tụi em không tìm ra hồ nước ,nên không thể đào giếng được ,sau đó rút ra hướng bắc của dảy mê lai ,khu vực này nằm dưới trủng thấp của dảy mê lai nên có nhiều hồ nước đả cạn ,có thể đào lấy nước được ,

Thực sự ra trong núi Melai kg có hồ nước nào cả, chỉ có con suối đá nằm phía  nam chân núi melai, mùa mưa thì nước nhiều,mùa khô thì chảy từng giọt, suối đá đó cung cấp nước cho 1b nằm trên đỉnh núi và cho 1c nằm phía bắc núi cách suối đá khoảng 500 m, tại suối đá có 1c bảo vệ nguồn nước, thời điểm đầu 80-cuối 80, hàng ngày vào buổi sáng , nhóm đi lấy nước ở suối đá điều bị pốt gài trái hoặc bị phục kích, nhóm đưa nước lên núi cũng tương tự, thời điểm đó D2 E2 [ biên phòng] hy sinh rất nhiều, tôi còn nhớ ngày 15-1-81- lúc đó trời sáng trăng pôt` bò vào khống chế 2 đại đội nằm phía bắc và nam dưới chân núi, còn phía tây sát Thái Lan thì pốt bò lên lưng trừng núi, đúng 5 gi sáng địch nổ súng ào ạc , lúc đó tôi đang ở chung với 1c nằm phía bắc, pốt cắt đường kg chi viện được cho 1b nằm trên núi, chỉ có cối 6 cũa ta mới chi viện được, đến 12 gi trưa đạn cối cũng hết, địch áp sát các c bắn sói xã, đúng 1 gi D1 E2 từ Mohon vận động lên phía tây đánh giãi vây , đúng 2 gi pốt rút toàn bộ, ta thiệt hại kg đáng kể vì kg bật chốt, nay tôi kể 1 chút về Caomelai mà tôi đã tham gia.

[H3 Hùng]

Suối đá phía bắc dãy Melai giữa tháng 12/2010 vẫn còn nước nhưng vào cao điểm mùa khô nó sẽ cạn queo



Dãy Melai mới tháng 12 mà đã khô không khốc rồi



Lá còn xanh trên đỉnh Melai