Bão thép - Tập 3

[lixeta]

Trên đường về sở chỉ huy những suy nghĩ mông lung cứ nhảy múa trong đầu phó tư lệnh Đào. Tình hình diễn biến nhanh như thế này rất có thể trung đoàn H02 sẽ phải tác chiến theo hình thức tiến công trong hành tiến. Thực ra đó không phải là một hình thức tác chiến mới đối với xe tăng thế giới nhưng lại rất xa lạ đối với ta. Đây là một hình thức tác chiến rất phổ biến trong Thế chiến thứ Hai. Trong cuộc chiến đó, đặc biệt là thời kỳ tổng phản công vết xích xe tăng của Hồng quân Liên Xô đã in trên khắp miền lãnh thổ phía tây và cả châu Âu cho đến tận Béc- lin chủ yếu do áp dụng hình thức tác chiến này. Ưu điểm cơ bản của nó là tạo được bất ngờ, phát huy cao độ được những ưu việt của xe tăng và đạt được tốc độ tiến công rất cao. Tuy nhiên nó cũng đòi hỏi rất cao về công tác bảo đảm và trình độ hiệp đồng giữa các lực lượng tham gia. Ngoài ra địa hình thuận lợi cho sử dụng xe tăng và kiểu phòng ngự theo tuyến của địch hồi đó cũng là những điều kiện hết sức quan trọng để tiến công trong hành tiến đạt được kết quả cao. Khi học ở nước ngoài giáo viên các Học viện của bạn cũng đã giới thiệu cho ông và đồng đội về hình thức này. Các ông cũng đã được nghiên cứu chiến lệ một số trận đánh, được giới thiệu về mặt lý luận và cũng đã được tập bài trên bản đồ cùng phương tiện thông tin. Tuy nhiên khi về nước, căn cứ vào điều kiện địa hình và đặc biệt là đặc điểm bố phòng của địch ở chiến trường miền Nam binh chủng đã xác định hình thức tác chiến chủ yếu của xe tăng Việt Nam là tiến công địch phòng ngự trong công sự vững chắc và đã chỉ đạo các đơn vị tập trung huấn luyện theo hướng đó nên tiến công trong hành tiến ít được quan tâm và bộ đội hầu như không được huấn luyện chiến đấu theo hình thức này. Thế mà hôm nay cái ít được nhòm ngó tới nhất lại có thể trở thành hiện thực. Ông tự trách mình đã không có một cái nhìn đủ rộng, đủ xa để lường trước những tình huống như thế này. Bây giờ chỉ còn hy vọng vào số cán bộ đã đi học nước ngoài về vận dụng một cách linh hoạt lý luận họ đã được học vào thực tế hôm nay. Trong thâm tâm ông mong có thêm vài ngày để H02 tổ chức cho cán bộ đi trinh sát thực địa. Dù sao việc nắm được sơ bộ địa hình cũng làm cho người chỉ huy vững tâm hơn.
Nhưng đó chỉ là mong muốn của riêng ông, còn diễn biến của tình hình lại không như vậy.

Về đến “nhà”, lùa vội bát cơm sáng nguội ngắt cho đỡ đói xong phó tư lệnh Đào vội lên sở chỉ huy. Vừa nhìn thấy ông tư lệnh mặt trận đã hồ hởi:
- Thế nào? Quang Trung đã hội quân đủ ở Vĩnh Thạch chưa?
- Báo cáo thủ trưởng! Đã tập kết đủ ạ!
- Thế thì hay quá! Xin thông báo với cậu tin mới nhất: bọn địch ở Dốc Miếu, Dốc Sỏi đã rút chạy về Quán Ngang. Như vậy trên cánh bắc chỉ cần nhổ nốt “thằng này” là Đông Hà đã ở ngay trước mặt. Quân ta hiện nay đã bắt đầu áp sát nó rồi, đêm nay tớ sẽ cho nó ra tro để ngày mai ta rộng đường đánh Đông Hà. Thời cơ làm ăn của các cậu đã đến rồi đấy!
Phó tư lệnh Đào phấn khởi ra mặt:
- Dạ! Chúng tôi đã sẵn sàng. Ở hướng ấy chúng tôi đã bố trí một tiểu đoàn của H03 rồi, diệt xong Quán Ngang ta cứ thế thừa thắng xông lên.
Tư lệnh mặt trận lắc đầu:
- Lại gần đây!- Đợi phó tư lệnh Đào lại gần tấm bản đồ trải rộng trên mặt bàn ông chỉ vào một chỗ dày đặc những ký hiệu màu xanh- Cậu chưa nắm được địa hình ở đây phải không? Đấy! Đông Hà đấy! Có thấy con sông ở mặt bắc của nó không? Cái tiểu đoàn T54 của cậu liệu có vượt được con sông rộng gần trăm mét và sâu mấy mét này không?
- Nhưng chắc phải có cầu chứ?- Ông Đào vớt vát.
Tư lệnh mặt trận lại lắc đầu:
- Cầu à! Cầu thì có đấy nhưng liệu có còn đến lúc ấy không mới quan trọng chứ? Còn tớ thì tớ tin rằng khi ta diệt được Quán Ngang thì chắc chắn bọn địch sẽ phá cầu. Đó là cách duy nhất để chúng cản bước tiến của ta. Cậu có nghĩ thế không?
- Có lẽ thế thủ trưởng ạ!- Ông Đào nhanh chóng đồng ý.
Tư lệnh mặt trận chém mạnh bàn tay xuống bàn:
- Chúng đã làm như vậy thì ta buộc phải vượt sông bằng sức mạnh thôi.
- Nghĩa là thế nào ạ?- Phó tư lệnh Đào lờ mờ đoán được ý định của tư lệnh mặt trận nhưng cố ý làm ra vẻ không hiểu.
Tư lệnh mặt trận ngạc nhiên:
- Sao cậu chậm hiểu quá vậy? H02 của cậu trang bị toàn xe lội nước có phải không? Mà với xe lội nước thì cầu còn hay không không phải là vấn đề quan trọng, có đúng thế không?
- Vâng ạ!- Phó tư lệnh Đào đồng ý một cách miễn cưỡng.
- Vậy thì chuẩn bị ngay đi! Tôi sẽ kiểm tra xem khả năng của cánh bắc thế nào, đêm nay có nhổ được cái Quán Ngang không rồi sẽ chỉ thị cụ thể- Ông quay lại chỗ trưởng phòng tác chiến mặt trận- Cậu liên lạc ngay với cánh bắc xem đêm nay “nó” có nhổ được Quán Ngang không rồi báo cáo lại ngay với tôi.
- Rõ!- Trưởng phòng tác chiến đứng dạy bước vội sang hầm thông tin.
Tư lệnh mặt trận lại cúi xuống chăm chú nhìn vào tấm bản đồ. Phó tư lệnh Đào nghĩ bụng: “có đến 99 phần trăm H02 sẽ phải bước vào chiến đấu ngày mai”. Quả thật đây là một bài toán khó đặt ra cho ông và đồng đội của ông. Thực ra từ Vĩnh Thạch vào Đông Hà chỉ hơn ba mươi ki- lô- mét. Đó không phải là một khoảng cách quá lớn cho một đêm cơ động nhưng vượt sông ở chỗ nào, đi đường nào thì vẫn còn chưa biết. Rồi thì chất lượng đường sá ra sao, khả năng bảo đảm của mặt trận đến mức độ nào… vẫn còn là những câu hỏi chưa có lời đáp. Nhớ lại quang cảnh hai bờ sông Bến Hải mà ông đã được “mục sở thị” hôm ra thăm cầu Hiền Lương ông thấy khó lòng mà vượt sông ở đoạn này được. Rồi con đường số Một nữa, nó như một con chạch nằm giữa hai bên là đồng nước liệu còn tồn tại sau bao ngày bom pháo như mưa vừa qua hay không. Dẫu là xe tăng bơi nước nhưng nếu gặp những cánh đồng lầy thụt thì cũng chịu. Nhớ lại câu nói của người nữ dân quân hôm đó ông giở bản đồ ra xem kỹ đoạn Cửa Tùng. Cả một dải ven biển màu vàng làm ông ngao ngán: “toàn cát với cát thế này thì có vượt được sông sang bên kia cũng chịu”.
Dòng suy nghĩ của phó tư lệnh Đào bị cắt ngang bởi trưởng phòng tác chiến đã trở lại, anh đứng nghiêm trước mặt tư lệnh mặt trận:
- Báo cáo thủ trưởng! Tư lệnh cánh bắc khẳng định trong đêm nay sẽ tiêu diệt được Quán Ngang. Hiện các anh ấy đang điều động bộ đội lên tổ chức vây hãm địch và chuẩn bị các mặt cho trận đánh.
Tư lệnh mặt trận tươi hẳn nét mặt:
- Tốt lắm! Bây giờ đồng chí thông báo cho cánh bắc thế này nhé: đêm nay phải giải quyết bằng được Quán Ngang, sau đó bắt liên lạc với đoàn xe tăng Quang Trung tại Ngã Tư Sòng để tiến đánh Đông Hà vào rạng sáng mai. À! Mà các cậu ấy có đề nghị gì không?
- Báo cáo, các anh ấy xin mặt trận cho 20 phút pháo hỏa chuẩn bị vào cứ điểm. Thời gian cụ thể sẽ báo cáo sau.
- Được! Nhớ bảo các cậu ấy tính toán không được muộn quá, phải làm sao rạng sáng mai có thể bắt đầu tiến công Đông Hà- Vẫy phó tư lệnh Đào lại gần tư lệnh mặt trận hất hàm- Cậu nghe được cả rồi đấy! Còn hỏi gì nữa không?
Phó tư lệnh Đào ấp úng:
- Như thế nghĩa là…
Tư lệnh mặt trận cắt ngang:
- Thế thì nghe cho rõ đây. Tôi quyết định điều chuyển H02 cho cánh bắc để tiến công Đông Hà. Đúng 5 giờ sáng ngày mai H02 phải có mặt tại Ngã Tư Sòng bắt liên lạc với bộ binh. Cậu nghe rõ chưa?
Mặc dù đã lờ mờ phán đoán rồi sẽ có chuyện H02 sẽ phải bước vào chiến đấu sớm hơn dự định nhưng ông Đào cũng không thể tưởng tượng nổi nó lại sớm đến như vậy. Một trung đoàn vừa mới cải tổ gần như một trăm phần trăm, huấn luyện mới được già nửa chương trình, lại vừa mới chân ướt chân ráo vào đến đây, có một số bộ phận vẫn còn trên đường hành quân, cán bộ chưa biết một tý gì về địa hình và tình hình mọi mặt… thế mà phải bước vào chiến đấu ngay như thế này thì không biết chuyện gì sẽ xảy ra đây. Không dám nghĩ tiếp đến những viễn cảnh không hay, ông Đào đứng dậy nhìn thẳng vào mắt tư lệnh mặt trận:
- Báo cáo thủ trưởng, hiện nay H02 của chúng tôi vừa mới vào đến đây, anh em chưa có thời gian nghiên cứu địa hình và chuẩn bị chiến trường mà lại phải bước vào chiến đấu ngay thế này tôi e rằng…
Không đợi ông Đào nói hết câu tư lệnh mặt trận trợn mắt:
- Thế nghĩa là sao? Các anh định thoái thác nhiệm vụ à?
Phó tư lệnh Đào mở to con mắt lành ngạc nhiên nhìn vị tướng mà ông hằng kính trọng cả về tài năng và phẩm cách. Vị tướng mà tên tuổi gắn liền với những trận đánh lẫy lừng, những chiến dịch có ý nghĩa quyết định. Vị tướng có tầm mắt nhìn xa, trông rộng và lối dùng binh xuất quỷ, nhập thần đã từng nhiều lần làm đau đầu cả Bộ tư lệnh quân viễn chinh Mỹ và Bộ Tổng tham mưu ngụy quyền Sài Gòn. Vị tướng mà thương yêu cấp dưới như anh em, con cháu trong nhà… Thế mà chính con người đó hôm nay lại đưa ra một quyết định như đánh đố cấp dưới như vậy. Hẳn phải có một lý do nào đó. Thoáng chút ngập ngừng ông Đào cứng cỏi:
- Báo cáo thủ trưởng, chúng tôi không hề thoái thác nhiệm vụ. Chúng tôi chỉ đề nghị thủ trưởng nghiên cứu lại và cho chúng tôi thêm một ít thời gian để trinh sát địa hình và tình hình mọi mặt.
Dường như thấy mình đã lỡ nặng lời với cấp dưới, tư lệnh mặt trận hạ giọng:
- Không được! Không có thời gian nữa đâu! Thời cơ đến rồi đi chỉ như gió thoảng, không nắm bắt được nó có khi ân hận cả một đời. Tớ biết đưa H02 vào chiến đấu gấp như thế này các cậu sẽ gặp nhiều khó khăn nhưng biết làm sao được. Đây là thời cơ “ngàn năm có một” đấy. Quân địch đang hoảng loạn đến tột cùng, nếu ta tận dụng được thời cơ này tớ tin rằng nội ngày mai ta sẽ chiếm được Đông Hà và sẽ bớt được rất nhiều xương máu của đồng đội- Ông thở dài nhè nhẹ rồi nói nhỏ như tâm sự- Cái gì cũng có giá của nó, các cậu mà thực hiện đúng ý đồ của tớ sẽ làm thay đổi cục diện cả chiến trường. Cậu thấy tớ nói có phải không?
Ông Đào nín lặng nghe như nuốt lấy từng lời của tư lệnh mặt trận. Thì ra là như vậy. Đây không phải là một quyết định phiêu lưu như ông nghĩ mà là một nước cờ có tính toán và đầy quyết đoán. Mặc dù đã hình dung được những khó khăn chất chồng như núi nhưng trước ánh mắt như thiêu đốt của tư lệnh mặt trận, phó tư lệnh Đào gật đầu quả quyết:
- Vậy thì chúng tôi sẽ quyết tâm thực hiện bằng được ý định của tư lệnh ạ!
Tư lệnh mặt trận trở lại vẻ nghiêm trang thường thấy:
- Thế thì tốt lắm! Cố gắng lên nhé!
Phó tư lệnh Đào đứng dạy:
- Vậy tôi xin phép tư lệnh đi triển khai ngay.
Tư lệnh mặt trận chìa bàn ra, ông nắm thật chặt bàn tay phó tư lệnh Đào như muốn gửi gắm tất cả niềm tin. Đi được một quãng bất chợt phó tư lệnh Đào quay lại, tư lệnh mặt trận ngước lên:
- Sao? Lại có vấn đề gì à?
- Dạ! Cũng không có gì lớn. Sau khi suy nghĩ thêm tôi muốn xin ý kiến tư lệnh về sử dụng lực lượng của H02 ạ!
- Được! Vậy ý định của cậu thế nào?- Tư lệnh mặt trận hào hứng.
- Với điều kiện như hiện nay nếu tổ chức đưa cả trung đoàn sang sẽ rất cồng kềnh và mất nhiều thời gian. Mặt khác căn cứ vào tương quan lực lượng ta và địch nên theo tôi chỉ nên tung một tiểu đoàn vào thôi ạ!
- Một tiểu đoàn của các cậu là bao nhiêu xe?- Tư lệnh mặt trận quan tâm.
- Báo cáo thủ trưởng! Một tiểu đoàn của chúng tôi gồm một đại đội xe tăng, hai đại đội thiết giáp, cộng với xe cán bộ tiểu đoàn là khoảng 25, 26 xe.
- Như thế liệu có đủ không?
- Báo cáo thủ trưởng! Ngoài tiểu đoàn này thì tại cánh bắc chúng tôi còn một tiểu đoàn T54 nữa của H03 nên theo tôi lực lượng như thế cũng là đủ ạ!
Tư lệnh mặt trận khoát tay:
- Thôi được! Tôi đồng ý!

[lixeta]

Trời đã gần trưa. Mặt trời đã lên cao tỏa cái nắng ong ong, ấm áp xuống khu vực trú quân của trung đoàn H02. Những chiếc xe tăng, xe thiết giáp nằm náu mình kín đáo sau những lũy tre xơ xác còn sót lại. Xe nào, xe ấy truyền động mở tung để bảo dưỡng kỹ thuật. Từ phía nam sông Bến Hải những tràng tiếng nổ ì ùm vẫn dội về không ngớt. Đứng trên nóc xe có thể nhìn thấy những đám khói bụi xám đen vẫn đang cuồn cuộn bốc lên. Bên cạnh chiếc xe chỉ huy cuộc hội ý cán bộ của trung đoàn H02 đã đến hồi kết thúc, trung đoàn trưởng Lãm kết luận:
- Về tình hình chung của chiến trường các đồng chí đã nắm được, cuộc tiến công của ta đang diễn biến thuận lợi, hàng chục cứ điểm vòng ngoài đã bị tiêu diệt. Thời cơ giải phóng Đông Hà và thị xã Quảng Trị đã hiện ra trước mắt. Chắc chắn đến lúc đó chúng ta sẽ phải tham chiến. Về thuận lợi của ta là cả trung đoàn đã tập kết đủ ở đây, tinh thần ý chí bộ đội cao, trang bị kỹ thuật tốt. Còn khó khăn lớn nhất là chúng ta chưa nắm được địa hình cũng như tình hình phòng thủ của địch. Vì vậy tôi quyết định sẽ tổ chức cho một bộ phận cán bộ đi trinh sát thực địa trước. Thành phần đoàn gồm một cán bộ trung đoàn, một trợ lý tác chiến, mỗi tiểu đoàn cử một cán bộ tiểu đoàn và ba cán bộ đại đội. Đại đội thông tin cử hai chiến sĩ mang theo đài vô tuyến điện đi cùng, đại đội trinh sát cử ba chiến sĩ đi phục vụ đoàn. Nhiệm vụ của đoàn là trinh sát tìm đường cơ động, nắm tình hình địch và xác định các tuyến, vị trí trong chiến đấu. Trong quá trình đi làm nhiệm vụ phải thường xuyên giữ vững liên lạc với trung đoàn. Trường hợp ở nhà có lệnh xuất phát thì cứ tổ chức cho bộ đội cơ động và hiệp đồng địa điểm để gặp nhau. Đúng 13 giờ chiều nay các đồng chí có mặt tại đây để đi làm nhiệm vụ. Các đồng chí rõ chưa?
- Rõ!- Những người có mặt đồng thanh trả lời.
- Nhớ là 13 giờ có mặt đấy nhé! Trang bị gọn nhẹ thôi, mang theo ba ngày ăn và vũ khí là được. Thôi, về triển khai công việc đi!
Lãm vừa dứt lời thì đồng chí cơ yếu chạy tới, anh hào hển:
- Báo cáo trung đoàn trưởng! Có điện khẩn ạ!
Cầm bức điện đọc lướt qua một lượt Lãm vội lớn tiếng:
- Khoan! Khoan! Cứ ngồi lại đấy đã! Có tình hình mới rồi đây.
Chính ủy Võ đón bức điện từ tay Lãm, anh xem qua một lượt rồi nói to:
- Toàn cán bộ cả, có gì mà phải giữ bí mật. Các đồng chí nghe cho rõ đây! Mặt trận lệnh cho ta tổ chức một tiểu đoàn vượt sông Bến Hải, cơ động theo đường Một, đúng 5 giờ sáng ngày 2 tháng Tư, tức là ngày mai có mặt tại Ngã Tư Sòng bắt liên lạc với bộ binh để tiến công Đông Hà.
Gần chục khuôn mặt cùng ngước lên ngỡ ngàng nhìn bức điện trong tay chính ủy Võ. Hình như họ vẫn chưa tin đó là sự thật. Cũng phải thôi! Theo những gì họ đã được học, được huấn luyện thì để thực hiện một trận đánh với quy mô như thế này người ta phải chuẩn bị hàng tuần, thậm chí hàng tháng. Phải nghiên cứu kỹ nhiệm vụ, xây dựng quyết tâm, rồi trinh sát thực địa, giao nhiệm vụ, tổ chức hiệp đồng, chuẩn bị xe cộ, huấn luyện bổ sung v.v… và v.v… Biết bao nhiêu công việc phải tiến hành mới có thể giành thắng lợi. Thế mà giờ đây họ chỉ có chưa đầy hai mươi tiếng đồng hồ. Địa hình thì chưa nắm được. Tình hình địch cũng vậy. Đường sá cơ động thế nào cũng chưa biết… Từ ngỡ ngàng những khuôn mặt chuyển sang trầm ngâm. Hơn ai hết họ hiểu những gì đang chờ họ ở phía trước. Trung đoàn trưởng Lãm giật lấy bức điện từ tay chính ủy Võ, anh đọc đi đọc lại mấy lần rồi nhăn trán:
- Gay đấy! Bây giờ mời các đồng chí ngồi đây đợi chúng tôi hội ý thường vụ một lát, sau đó ta sẽ bàn biện pháp tổ chức thực hiện ngay. Thời gian gấp lắm rồi.
Ba ủy viên thường vụ kéo nhau ra phía bên kia sườn xe thì thầm với nhau một hồi, có lúc thấy tranh cãi rất găng. Các cán bộ còn ngồi lại không ai nói với ai câu nào. Những khuôn mặt trầm tư trĩu nặng lo âu. Chừng năm phút sau ba người quay lại. Chính ủy Võ nhìn quanh một lượt rồi trịnh trọng:
- Thưa các đồng chí! Nhiệm vụ thì các đồng chí đã nắm được rồi. Không nói thì ai cũng biết đây là một nhiệm vụ cực kỳ khó khăn, phức tạp. Tuy nhiên chúng ta không thể thoái thác mà chỉ còn cách vượt qua mọi cản trở để hoàn thành nhiệm vụ. Thay mặt thường vụ đảng ủy tôi kêu gọi mọi cán bộ, đảng viên hãy nêu cao ý chí chiến đấu, tập trung bàn biện pháp lãnh đạo đơn vị hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao. Sau đây đồng chí trung đoàn trưởng sẽ phổ biến chi tiết về nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị. Xin mời anh Lãm.
Trung đoàn trưởng Lãm còn cố ghi thêm mấy dòng vào cuốn sổ tay rồi mới đứng dạy, anh vào đề ngay:
- Báo cáo các đồng chí! Sau khi hội ý và xin ý kiến thường vụ tôi quyết định như sau: một, hủy bỏ kế hoạch tổ chức đoàn cán bộ đi chuẩn bị chiến trường để tập trung vào nhiệm vụ chiến đấu ngay. Hai, về lực lượng vượt sông tham gia đánh Đông Hà đêm nay gồm toàn bộ tiểu đoàn 66 với mật danh là Lệ Thủy, hai xe FR của đại đội công binh, xe phẫu thuật cơ động của đại đội quân y, một tổ trinh sát cơ giới của đại đội trinh sát, một tổ đài 15 oát của đại đội thông tin cùng một cơ yếu. Chỉ huy chung lực lượng này là đồng chí Bạ trung đoàn phó. Cơ quan tham mưu cử hai đồng chí trợ lý đi giúp đồng chí Bạ và đơn vị. Ngoài trang bị vũ khí các đồng chí cần mang theo một tuần lương thực, thực phẩm trong đó có một nửa là lương khô. Nhiệm vụ của các đồng chí là bằng mọi cách có mặt tại Ngã Tư Sòng trước 5 giờ sáng ngày mai, đến đó các đồng chí bắt liên lạc hiệp đồng với bộ binh và nhận nhiệm vụ tiếp theo- Hơi ngẩng mặt lên về phía nhóm cán bộ tiểu đoàn và các đại đội trực thuộc- Anh Thanh, anh Biền và các đại đội trinh sát, thông tin quân y đã rõ nhiệm vụ chưa?
Mấy cán bộ có mặt đồng thanh trả lời:
- Rõ!
Lãm quay về phía tham mưu phó Ngư:
- Thứ ba, để đảm bảo cho lực lượng này cơ động được thuận lợi trung đoàn quyết định thành lập một tổ trinh sát gồm một tổ trinh sát bộ, một tổ công binh cầu đường do đồng chí Ngư tham mưu phó phụ trách. Tổ này có nhiệm vụ điều tra chất lượng đường quốc lộ Một từ cầu Hiền Lương đến phía nam Dốc Miếu vì trước mắt chúng ta chỉ biết có duy nhất con đường này mà thôi. Các đồng chí phải đánh giá xem có khả năng cơ động được không. Nếu đường hỏng thì tính toán khối lượng công việc và thời gian cần thiết để cần khắc phục. Khi đi các đồng chí mang theo một đài vô tuyến điện và báo cáo kết quả trinh sát từng giờ một vào đầu giờ. Ngay sau đây các đồng chí chuẩn bị xuất phát. Đúng 14 giờ các đồng chí phải có báo cáo đầu tiên. Đồng chí Ngư rõ nhiệm vụ chưa?
- Rõ rồi ạ!- Tham mưu phó Ngư gật mạnh đầu.
- Cuối cùng, tiểu đoàn 244 và các lực lượng còn lại của trung đoàn phải ở tư thế sẵn sàng lên đường bất cứ lúc nào. Ngay sau đây các đơn vị về triển khai nhiệm vụ và làm công tác chuẩn bị. Riêng anh Quỳ chủ nhiệm kỹ thuật chiều nay cùng tôi đi xác định bến vượt sông Bến Hải. Nhiệm vụ thế các đồng chí đã rõ cả chưa?
- Rõ!- Tất cả đồng thanh rồi lục tục đứng dạy.
- Rõ rồi thì về triển khai công tác ngay! Anh Bạ ở lại tôi trao đổi một tý- Đợi trung đoàn phó Bạ lại gần Lãm hạ giọng- Thực ra tôi rất muốn đi với 66 hôm nay nhưng anh Võ không chịu. Mà cũng phải, lực lượng chủ yếu còn ở ngoài này cả mà. Anh cố gắng vậy nhé!
- Anh cứ yên tâm!- Bạ điềm đạm.
Lãm trải rộng tấm bản đồ ra cái nắp hòm đạn, chính ủy Võ sau khi trao đổi điều gì đó với chủ nhiệm chính trị xong cũng đã quay lại. Ba mái đầu chụm lại. Lãm chỉ tay vào một điểm trên bản đồ:
- Hiện nay ta đang đứng chân ở đây, còn địa điểm phải có mặt là chỗ này- Lãm chỉ vào một điểm khác ở phía nam- Quãng đường cơ động ước khoảng 35 đến 40 ki- lô- mét. Cho một đêm cơ động thì khoảng cách ấy cũng không có gì đáng ngại. Về tổ chức đội hình thì theo tôi anh nên bố trí một phân đội phái đi trước gồm khoảng một trung đội bộ binh cơ giới và tổ trinh sát. Phân đội này cho đi trước đội hình chính độ 1 đến 2 ki- lô- mét. Anh bảo dưới tiểu đoàn chọn trung đội nào kha khá một chút. Có thể cử một cán bộ tiểu đoàn đi cùng. Còn anh và tổ đài 15 oát thì nên đi cùng xe tiểu đoàn trưởng.
Đúng lúc ấy trợ lý tác chiến Bắc hớt hải đi tới, anh mau mắn:
- Chào các anh! Các anh nhận được điện rồi chứ?
Lãm gật đầu:
- Nhận được rồi! Chúng tôi cũng đã triển khai nhiệm vụ cho các cơ quan, đơn vị xong. Có gì mới không anh?
Bắc lắc đầu:
- Không có gì đâu! Chỉ là các thủ trưởng bộ tư lệnh quá lo lắng nên cử tôi xuống với các anh thôi.
Lãm nhắc lại những nội dung anh đã triển khai rồi lưỡng lự:
- Nói thật với anh nhiệm vụ thì nhận rồi, triển khai cũng đã triển khai rồi nhưng thực tình chúng tôi lo lắm. Địa hình thì chưa biết mà ngay cả tình hình địch ở bên ấy chúng tôi cũng có nắm được gì đâu. Cứ mò mẫm đi không khéo chui thẳng vào đồn địch thì hỏng bét.
Bắc gật đầu:
- Vì là điện trời, lại quá gấp nên không thể thông báo chi tiết tình hình cho các anh được. Cũng chính vì vậy mà tôi phải xuống đây đây. Bây giờ tôi sẽ thông báo tình hình chung của mặt trận để các anh nắm được. Các anh chú ý nhé!- Bắc đưa tay quét một vòng từ tây sang đông dọc theo nam khu phi quân sự rồi rành rẽ- Sau hơn hai ngày chiến đấu quân ta đã tiêu diệt hàng chục cứ điểm trên tuyến phòng thủ vòng ngoài của kẻ địch. Ở hướng tây ta đã giải phóng hầu hết huyện Hướng Hóa và Cam Lộ. Ở hướng đông và hướng bắc huyện Gio Linh cũng cơ bản thuộc về ta. Nói tóm lại từ phía bắc sông Hiếu và sông Cửa Việt ta đã làm chủ, chỉ còn lại duy nhất cứ điểm Quán Ngang thì đêm nay mặt trận quyết định sẽ nhổ bằng được. Vì vậy các anh không có gì phải lo sẽ mò vào đồn địch cả. Nếu đường Một mà đi được thì các anh cứ thế mà thẳng tiến.
Chính ủy Võ ngước lên:
- Vậy nếu đường Một không đi được thì sao?
Câu hỏi như một gáo nước lạnh dội xuống mà không có ai trả lời. Mấy mái đầu lại cúi xuống chăm chú nghiên cứu bản đồ. Cuối cùng trung đoàn trưởng Lãm lên tiếng:
- Dựa vào bản đồ này thì các anh thấy đấy chỉ có đường Một là con đường duy nhất mà ta có thể sử dụng. Vì vậy theo tôi bây giờ ta cứ lên đó xác định bến vượt qua sông Bến Hải đã rồi chờ tin tức của anh Ngư xem sao chứ cứ ngồi đây mà bàn cũng chẳng giải quyết được vấn đề gì.
Mấy cái đầu cùng gật gù tỏ vẻ đồng tình. Trung đoàn phó Bạ đứng dậy:
- Các anh cứ lên trên ấy trước. Còn tôi xin phép xuống với 66 ngay bây giờ.
Lãm cẩn thận gấp tấm bản đồ lại rồi đưa cho Bạ:
- Anh cầm lấy bộ bản đồ này mà dùng. Nhớ giữ cẩn thận đấy nhé, hỏng là không còn nữa đâu.

[lixeta]

Lội xuống tận mép nước rồi chăm chú đứng nhìn sang bờ bên kia một lúc chủ nhiệm kỹ thuật Quỳ quay lại chỗ mấy cán bộ trung đoàn và Bắc đang đợi bên mọt lùm tre ở sát bờ sông. Lãm sốt ruột:
- Anh thấy thế nào? Chỗ này liệu có qua được không?
Quỳ gật đầu:
- Bờ bên này thoải, chất đất khá chắc nên bến xuống không có vấn đề gì. Bờ bên kia khá cao nên phải mất công cải tạo chút ít tôi tin là sẽ vượt được.
- Có mất nhiều thời gian không?- Lãm nôn nóng.
- Cũng không lâu đâu! Chỉ cần mấy cân bộc phá và san lấp qua qua là được thôi. Nếu các anh nhất trí thì độ 5 giờ tôi cho công binh lên làm, chỉ độ một tiếng là xong.
Lãm gật đầu:
- Thôi được! Ta nhất trí chọn chỗ này nhé!
Cậu chiến sĩ thông tin chạy lại gần nói nhỏ:
- Báo cáo thủ trưởng! Có điện của thủ trưởng Ngư.
Lãm gần như vồ lấy tổ hợp, anh nói như quát chẳng cần mật ngữ:
- A- lô! Tôi Lãm nghe đây! Báo cáo tình hình đi!
Chẳng biết đầu bên kia nói những gì, chỉ thấy Lãm hết “Sao?”, “Thế nào?” lại” “Nhắc lại đi!” một hồi. Cuối cùng anh buông tổ hợp thẫn thờ:
- Không đi được!
Cả mấy cặp mắt cùng nhướng lên. Võ sửng sốt:
- Sao? Anh nói cụ thể xem nào?
- Đường thì bị bom phá tan hoang, hai bên thì toàn ruộng lầy thụt không có chỗ vòng tránh- Lãm chán chường.
- Liệu có khắc phục được không?- Võ cố gặng. Lãm lắc đầu:
- Chịu! Các cậu ấy đếm được từ nam Hiền Lương đến Dốc Miếu có gần trăm hố bom trúng tim đường. Lại còn ở nam Dốc Miếu nữa chứ. Vì vậy có tập trung cả trung đoàn mình làm cũng phải mất vài ngày mới xong được- Anh chán nản nói thêm- Mà nếu có băng qua được cũng khó mà tiến được vì pháo biển đang bắn dồn dập vào đoạn nam Dốc Miếu đến Quán Ngang. Chắc chúng đang tập trung ngăn chặn quân ta ở hướng này. Nhóm các cậu ấy cũng bị thương hai người rồi.
- Vậy bây giờ các cậu ấy ra sao?- Chính ủy Võ lo lắng.
- Đã cấp cứu nhau rồi và đang tạm thời trú ẩn ở Dốc Miếu.
Không ai nói gì nữa, mỗi người như đang theo đuổi ý nghĩ riêng trong đầu. Trong im lặng càng nghe rõ những tiếng “ùng, oàng” không dứt từ phía nam vọng về. Trợ lý Bắc không nén nổi nữa:
- Vậy các anh tính sao bây giờ?
Cái trán vốn đã nhăn của trung đoàn trưởng Lãm càng nhăn sâu thêm:
- Còn làm sao bây giờ? Phải báo cáo lên mặt trận đề nghị chi viện lực lượng để khắc phục đường sá thôi!
Bắc lắc đầu:
- Chẳng có lực lượng nào chi viện đâu. Tôi biết rồi, công binh của mặt trận chỉ có một trung đoàn thiếu hiện đang phân tán cho cánh bắc và cánh tây để hộ tống hai tiểu đoàn của H03 và các lực lượng cơ giới khác hết rồi. Bây giờ muốn tập trung được cũng phải mất vài ngày.
Lãm buông thõng:
- Thế thì chỉ có nước đề nghị trên rút lại lệnh thôi!
Chính ủy Võ trợn mắt:
- Thế nghĩa là sao? Nghĩa là thoái thác nhiệm vụ à?- Không thấy ai trả lời Võ vẫy chiến sĩ thông tin- Mở máy cho tôi liên lạc với tổ trinh sát.
Người chiến sĩ thông tin mở máy, điều chỉnh lại tần số và liên lạc thử xong mới trao tổ hợp cho Võ. Võ ôn tồn:
- Anh Ngư đấy à? Tôi Võ đây! Đề nghị anh báo cáo chi tiết tình hình đường sá bên ấy như thế nào và đánh giá thật chính xác khả năng cơ động. Liệu chúng ta có thể vượt qua được không?
Mấy con mắt chăm chú nhìn Võ nhưng cũng chỉ thấy anh “ồ”, “à” và yêu cầu “nhắc lại đi”. Cứ thế một lúc lâu mới thấy Võ nói:
- Thôi! Cứ ở tạm đấy cho an toàn. Lúc nào ngớt bom, pháo thì cho anh em về nhé! Cố gắng đừng để thương vong thêm nữa- Trao trả tổ hợp cho người chiến sĩ thông tin Võ quay lại- Chịu hẳn rồi. Tay Ngư này với cậu đại đội trưởng công binh cũng là những người rất có kinh nghiệm mà đánh giá thế chắc không sai đâu.
Bốn người lại chúi mũi vào tấm bản đồ, những con mắt mở to như muốn đào bới trên tấm giấy đã xỉn mầu có con đường nào khả dĩ dẫn đến nơi họ muốn. Nhưng không có con đường nào cả! Có vẻ như họ đã bế tắc hoàn toàn. Chợt chính ủy Võ vỗ vai Bắc:
- Này Bắc! Ông vừa nói từ bắc sông Cửa Việt trở lên đây đã được giải phóng rồi phải không?
- Đúng thế!- Bắc xác nhận.
- Vậy thì có cách rồi! Thế này nhé- Võ chỉ tay vào bản đồ- Ta sẽ bơi vượt sông ở sát Cửa Tùng, sau đó đi theo bờ biển, khi nào gặp sông Cửa Việt thì quặt về phía tây theo vệt đường này thế nào cũng đến được Sòng- Tay Võ di theo một vệt đường mòn chạy từ bờ biển về phía tây.
Mấy bộ mặt cùng tươi lên nhưng rồi lại xịu ngay xuống. Lãm trợn mắt:
- Đi theo bãi biển? Anh nói thế nào chứ cái xe tăng mấy chục tấn xuống đó để mà lầy cả nút à?
Võ cười đắc thắng:
- Không sao đâu! Quê tôi ở vùng biển, tôi biết! Cát ở sát mép nước rất chắc, xe mình chứ T54 có đi xuống đấy cũng không sao. Mà đoạn này các anh thấy không, rất bằng phẳng. Chỉ có một khó khăn là vượt qua cồn cát để vào phía trong thôi.
Chủ nhiệm kỹ thuật Quỳ cũng gật đầu:
- Đúng đấy! Xe ta hoàn toàn có thể đi theo bờ biển được. Hồi học bên kia khi tham quan diễn tập đổ bộ đường biển tôi đã thấy xe tăng, thiết giáp chạy thoải mái trên bãi cát sát biển mà không sao cả.
Lãm vẫn chưa tin tưởng cho lắm:
- Chạy theo bờ biển thì chắc là được nhưng làm sao vượt được hàng ki- lô- mét cồn cát để vào bên trong được.
Võ trầm giọng:
- Kể ra cũng khó nhưng tôi tin chắc rằng xuyên qua các cồn cát thế nào cũng có đường dân sinh mà ta có thể lợi dụng được. Cùng lắm là ta xuống sông Cửa Việt rồi bơi ngược lên. Mà cơ động đường này lại tạo được bất ngờ cho địch đấy, chúng không thể ngờ ta lại xuất hiện ở hướng này.
Lãm vẫn chưa xuôi:
- Nói chung tôi thấy thế cũng phiêu lưu lắm. Cứ cho là ta đi dọc theo mép biển rồi vượt qua cồn cát được nhưng cái vệt đường mòn kia liệu có cho phép ta đi tiếp được không?
Võ hơi cáu:
- Thế anh định thế nào? Báo cáo lên trên xin rút lui à?- Đợi một lúc không thấy Lãm nói gì anh mới hạ giọng- Thôi! Không tranh luận nữa. Bây giờ chỉ có hai con đường: một là vượt sông như chúng ta vừa bàn. Hai là thoái thác nhiệm vụ. Anh chọn con đường nào?
Lãm cúi đầu. Đúng như vậy thật! Trước mắt anh bây giờ chỉ có hai con đường như chính ủy Võ đã nói. Thoái thác nhiệm vụ thì chẳng ai muốn cả. Nhục lắm! Nhưng vượt sông theo con đường ấy cũng hết sức phiêu lưu. Liệu có đến đích được không hay là lại chôn chân ở một bãi cát nào đấy. Chính lúc này anh cảm nhận thấy thật đày đủ sức ép của hoàn cảnh đặt lên vai một người chỉ huy. Việc đưa ra một quyết định lúc này quả là khó khăn bởi nó liên quan đến thành bại của cả trận đánh và quan trọng hơn là sinh mạng của hàng trăm, hàng chục con người. Cuối cùng Lãm ngẩng đầu lên:
- Tôi cho rằng nếu ta báo cáo lên trên xin hoãn trận đánh hoặc lùi lại vài ngày thì cũng không phải là thoái thác nhiệm vụ. Anh nói như vậy có nặng quá không?
Chính ủy Võ căng thẳng:
- Thế thì anh bảo phải gọi là gì mới đúng? Không lẽ tôi lại phải đọc lại lời thề thứ hai cho anh nghe à?
Lãm hơi cáu:
- Anh không phải nặng lời như thế! Đã đành là phải tận tâm tận lực hoàn thành nhiệm vụ nhưng nếu nhiệm vụ đó là bất khả thi thì làm sao mà hoàn thành được?
Thấy Lãm cáu chính ủy Võ dịu giọng:
- Nhưng đây đâu đã phải là bất khả thi? Chúng ta vẫn còn một giải pháp nữa để hoàn thành nhiệm vụ cơ mà.
Lãm vẫn hơi căng thẳng:
- Nhưng giải pháp ấy không thật chắc chắn! Anh có đảm bảo là ta sẽ vượt qua được chừng ấy khó khăn để tới đích đúng quy định được không. Đặt anh vào cương vị tôi anh có dám phiêu lưu thế không? Anh có dám chịu trách nhiệm một khi ý định ấy thất bại hay không?
Võ trầm ngâm:
- Phiêu lưu thì phiêu lưu đấy nhưng chẳng lẽ chúng ta khoanh tay thúc thủ. Thôi, được! Xin phép các anh cho chúng tôi hội ý thường vụ một lát- Võ kéo Lãm đứng tách riêng ra một quãng.
Chẳng biết họ nói với nhau những gì nhưng khá căng thẳng. Mấy phút sau cả hai quay lại, nét mặt hai người đã nhẹ nhõm đi đôi chút. Bắc sốt sắng:
- Các anh đã quyết định thế nào rồi?
Lãm quả quyết:
- Còn quyết định thế nào nữa? Phải bằng mọi cách mà đi thôi! Nào, bây giờ ta sẽ xuôi xuống Cửa Tùng tìm bến vượt! Mà nhanh nhanh lên không muộn.
Đúng thế thật! Mới đó mà đã bốn giờ chiều.

[lixeta]

Ngay sau khi xuống tiểu đoàn trung đoàn phó Bạ và các cán bộ tiểu đoàn đã ngồi thống nhất với nhau về kế hoạch hành quân. Đội hình của tiểu đoàn được hình thành ba bộ phận là phân đội phái đi trước, đội hình chính và bộ phận bảo đảm đi sau cùng. Phân đội phái đi trước sẽ gồm một trung đội bộ binh cơ giới cùng tổ trinh sát do chính trị viên Biền trực tiếp chỉ huy vì tiểu đoàn trưởng Thanh không có chuyên môn về xe tăng. Chính trị viên Biền chỉ định ngay trung đội của Hòa đen vì qua hai tháng huấn luyện vừa rồi anh đã biết đây là một trung đội “cứng” trong tiểu đoàn. Theo kế hoạch phân đội này sẽ đi trước đội hình chủ lực khoảng 1 đến 2 ki- lô- mét, có nhiệm vụ tìm đường và phát hiện địch trên đường đi. Trường hợp lực lượng địch nhỏ, yếu thì sẽ đánh địch để mở đường. Trường hợp gặp địch mạnh sẽ chiếm địa hình có lợi kìm chân địch chờ chủ lực lên tiêu diệt. Đã ở tư thế sẵn sàng nên mọi việc chuẩn bị rất nhanh. Bốn giờ chiều toàn tiểu đoàn đã được lệnh ăn cơm để sẩm tối là có thể xuất phát được.
Cơm chiều đã xong. Mọi công tác chuẩn bị cũng đã hoàn tất. Hòa ngồi thơ thới trên nóc xe nhìn các chiến sĩ của mình đang rào rào tán gẫu. Giá như lúc khác thế nào anh cũng nhào vào tham gia nhưng hôm nay anh muốn ngồi một mình. Một cảm giác lâng lâng đang lan tỏa trong lòng Hòa. Thế là chỉ ít giờ nữa thôi các anh sẽ được vượt qua sông Bến Hải, con sông đã hơn hai mươi năm chia cắt đất nước làm đôi. Đành rằng để vào Nam chiến đấu đã có biết bao thế hệ đi trước vượt qua con sông này nhưng chắc chắn một điều đó là những cuộc vượt sông bí mật ở tận đâu đó trên thượng nguồn. Còn hôm nay cả tiểu đoàn của anh sẽ vượt sông ngay cạnh cây cầu Hiền Lương lịch sử. Hàng chục chiếc xe tăng thiết giáp sẽ rẽ nước tiến công trực diện quân thù. Rõ ràng thế và lực của ta đã khác trước nhiều. Tự hào hơn chính trung đội của anh lại được chọn làm trung đội đi đầu. Hòa cũng chưa biết những gì sẽ đón đợi anh ở bờ Nam nhưng dù có thế nào đi nữa thì chuyến vượt sông này cũng rất đáng tự hào. Lan man một lúc Hòa lại nhớ đến những người anh em ở kíp xe 567. Từ hôm vào đây Hòa cũng chỉ mới nghe tin láng máng rằng Thắng đã đi B3, Cân thì đi B2, còn anh Nhã thì cũng tham gia chiến đấu ở Quảng Trị này nhưng nào có gặp được. Không biết bây giờ họ đang ở đâu? Có ai biết anh đang được tham gia vào một nhiệm vụ thật mới mẻ nhưng cũng hết sức hào hùng này.
Đang thả hồn theo những dòng suy tưởng Hòa chợt giật mình vì chính trị viên Biền đã đến cạnh xe và gọi:
- Hòa! Xuống đây, có việc!
Nhanh như một con sóc Hòa đen nhảy phóc xuống trước mặt Biền:
- Chào thủ trưởng! Có việc gì ạ!
Biền ghé vào gần Hòa nói nhỏ:
- Trên trung đoàn vừa điện xuống, ta không vượt sông ở Hiền Lương nữa mà sẽ vượt ở Cửa Tùng. Đường cơ động sẽ không theo kế hoạch nữa. Vì vậy cậu chạy vào dân hỏi xem có con đường nào gần nhất đến Cửa Tùng không? Nhanh chân lên nhé!
- Vâng ạ!
Nghĩ bụng: “cánh dân quân thế nào cũng biết” nên Hòa nhằm hướng trận địa trực chiến ngay cạnh khu vực trú quân của tiểu đoàn chạy miết. Thấy anh bộ đội cắm đầu, cắm cổ chạy về phía mình mấy o dân quân chí chóe trêu:
- Eng bộ đội ơi! Đi mô mà chạy như ma đuổi rứa? Vô đây uống miếng nác đã nào!
Không còn bụng dạ nào mà tán dóc, Hòa vừa thở vừa hỏi như gắt:
- Cho tôi gặp đồng chí nào phụ trách ở đây!
- Bọn em ri ai cũng là phụ trách cả- Mấy cô dân quân vẫn đùa.
- Không đùa đâu! Tôi có việc gấp cần gặp người phụ trách ngay!- Hòa nghiêm mặt.
- Ôi! Eng bộ đội đẹp trai quá! Eng cần gặp người phụ trách cái chi?- Một cô có vẻ bạo dạn nhất chỉ vào từng người xung quanh rồi liến thoắng- O ni phụ trách mần trận địa, o ni phụ trách chống lầy, o ni phụ trách khói lửa, o ni…
- Thôi! Tôi xin cô! Tôi có việc rất gấp thật mà- Hòa xuống giọng năn nỉ.
Một cô trông chững chạc có vẻ là chỉ huy từ trong hầm bước ra giọng nghiêm trang:
- Có việc chi rứa, đồng chí bộ đội?
Sau khi nghe Hòa trình bày, cô trả lời ngay:
- Eng đừng lo chi! Dọc bờ biển từ ni đến Cửa Tùng có một con đường cơ động của lực lượng pháo bờ biển, xe xích kéo pháo cũng đi được nờ. Chắc là các eng đi được.
Như vớ được vàng Hòa sáng mắt lên:
- Vậy nhờ các đồng chí chỉ giúp! Có khó đi không?
Cô chỉ huy gật đầu:
- Không có chi! Các đồng chí cứ đi ra phía biển, khi mô gặp con đường ống thì cứ đi theo sẽ đến Cửa Tùng.
Hòa thắc mắc:
- Đường ống là đường thế nào?
Mấy cố dân quân cười ngặt nghẽo:
- Đường ống mà eng bộ đội cũng nỏ biết bay ơi!
Cô chỉ huy nghiêm giọng:
- Không đùa nữa! Đường ống là đường bọn tui đào sâu xuống, hai bên trồng dương, trồng tre để giữ bí mật ấy mà.
Hòa chợt nảy ra sáng kiến:
- Hay đồng chí cử giúp một người dẫn đường thì tốt quá.
Mấy cô dân quân lại nhao nhao:
- Cho em đi với eng bộ đội hề! Để chỗ mô lầy chúng em chống lầy cho.
Sau một thoáng suy nghĩ cô chỉ huy quyết định:
- Thôi được! Tôi sẽ cử một o đi dẫn đường cho các đồng chí!
Đến lúc này thì tiểu đội dân quân thành một tổ ong vỡ thật sự, các cô dân quân xúm lại quanh Hòa, cô thì nắm tay, cô thì túm áo:
- Em đi! Em đi!
Hòa đen bối rối, mặt đỏ lựng lên chưa biết xử lý thế nào thì cô chỉ huy đã giải nguy:
- Đã bảo không chọc eng nớ nữa! Bây chừ chỉ mình Thủy đi- Cô chỉ vào cô dân quân bạo miệng nhất- Đi cho nhanh còn viền trực. Còn tất cả viền vị trí!
Cô gái tên Thủy le lưỡi trêu chọc mấy cô bạn đang ỉu xìu rồi bám chặt lấy một bên tay Hòa, anh lúng búng:
- Cảm ơn các đồng chí! Chúng tôi phải đi ngay vì rất gấp rồi.

[lixeta]

Mặc dù có người dẫn đường nhưng cũng mất gần hai tiếng đồng hồ tiểu đoàn của Hòa mới đến được Cửa Tùng. Con đường được đào sâu xuống đất, hai bên trồng phi lao hoặc tre rất kín đáo nhưng khá hẹp, lại ít được củng cố nên tốc độ cơ động rất chậm. Cô dân quân được xếp ngồi ngay cạnh Hòa có vẻ thích thú lắm nên cứ luôn mồm nói chuyện nhưng phần vì tiếng động cơ quá ồn, phần vì mải quan sát đường nên thỉnh thoảng Hòa mới nhấm nhẳng trả lời.
Khi những lũy tre hai bên đường thưa dần đi báo hiệu con đường ống gần hết thì bỗng một bóng người xuất hiện, hai tay cái bóng liên tục vẩy xuống báo hiệu dừng xe. Trong ánh đèn gầm Hòa đã nhận ra cái bóng to sù sụ như con gấu đó chính là trung đoàn trưởng Lãm. Xe vừa dừng chính trị viên Biền nhảy phắt xuống xe. Trao đổi gì đó với trung đoàn trưởng Lãm mấy câu Biền xua tay ra hiệu tắt máy rồi bảo Hòa:
- Cậu xuống gọi anh Thanh lên đây hộ tôi và truyền đạt cho tiểu đoàn dừng lại đợi. Nhớ nhắc anh em đèn đóm cẩn thận nhé!
Hòa nhảy phóc xuống xe, tiện thể anh bảo cô dân quân:
- Cô cũng xuống đi!- Anh đưa tay cho cô gái- Nào, đưa tay đây tôi đỡ! Cảm ơn cô đã dẫn đường cho bọn tôi. Còn bây giờ cô về đi!
Cô gái ngúng nguẩy:
- Em nỏ về mô!
Hòa rảo bước đi về phía sau, cô gái cũng nhũng nhẵng đi theo. Anh hạ giọng dỗ dành:
- Cô về đi! Ở đây nguy hiểm lắm. Máy bay nó đánh thì biết tránh vào đâu?
- Em nỏ sợ máy bay, ngày mô mà chúng em chẳng chộ bọn hắn.
Hòa vẫn cắm cúi bước về phía xe tiểu đoàn trưởng Thanh. Sau khi báo tin cho Thanh xong quay lại anh thấy cô dân quân vẫn còn ở đấy, Hòa hơi bực:
- Sao cô vẫn chưa về?
Cô gái nũng nịu:
- Em thích ở với các eng cơ!
Bí quá Hòa xẵng giọng:
- Thế cô không nhớ trung đội trưởng dặn gì à? Đến nơi rồi phải về ngay để trực.
Có vẻ như câu nói này có tác dụng. Cô gái ngần ngừ một lát rồi nhỏ nhẻ:
- Em sẽ viền! Nhưng eng Hòa phải cho em xin địa chỉ!
Hòa cười:
- Bọn anh đi đánh nhau thế này nay đây, mai đó làm gì có địa chỉ để cho. Nhưng em cứ về đi! Có dịp thế nào anh cũng sẽ quay về Vĩnh Thạch.
Chẳng biết làm gì hơn, giọng cô đẫm nước mắt:
- Anh đi rồi nhớ viền với Vĩnh Thạch nhé!
Một cái gì đó nhói lên trong lòng Hòa. Những người con gái nơi đây đây thật dũng cảm, dày dạn trước bom đạn Mỹ nhưng cũng chất phác, dễ thương và cũng dễ mềm lòng biết bao. Anh nắm chặt tay cô gái:
- Thủy về đi! Nhất định rồi anh sẽ quay lại.
Chia tay cô dân quân xong Hòa hối hả trở về bờ sông. Nơi đó cuộc trao đổi giữa các cán bộ vẫn chưa xong. Hình như phương án vượt sông vẫn chưa đạt được sự nhất trí thì phải. Mấy cái đầu lúc chúi xuống bản đồ, lúc lại ngẩng lên nhìn ra sông. Những tiếng thì thầm lúc to, lúc nhỏ cứ vẳng đến. Nào là “chế độ thủy triều”, nào là “nước lên”, “nước xuống”, nào là “bãi bồi”, “cồn cát”… Có cả tiếng lóe xóe của một phụ nữ chắc là dân quân. Đoán là còn phải đợi lâu Hòa nghĩ bụng: “đằng nào chẳng phải vượt sông, chi bằng cho anh em lái xe lên trinh sát trước bến xuống là hơn”. Vì vậy anh bảo Toản:
- Cậu chạy xuống gọi mấy lái xe của trung đội mình lên đây.
Mấy lái xe vừa đến đủ Hòa đã vẫy tay cho họ đi theo mình. Pháo thủ Nhật cũng nhảy xuống theo. Cả bọn lò dò tiến ra sát bờ sông. Vừa đi Hòa vừa nói:
- Bây giờ anh em ta sẽ trinh sát kỹ bến xuống xem có gì cần khắc phục thì báo cáo ngay.
Một lát sau mấy anh em ra đã sát mép nước. Trăng Mười Tám đã lên cao tỏa ánh sáng bàng bạc khắp đất trời. Ánh trăng tãi vàng trên những con sóng lăn tăn làm mấy cậu lính trẻ ồ lên vì thích thú. Dưới ánh trăng con sông trước mặt trông mênh mông không thấy bờ bên kia ở chỗ nào. Những con sóng liên tục vỗ vào bờ phát ra những tiếng ì oạp, ì oạp không ngừng nghỉ. Trong lòng Hòa lại dội lên cái cảm giác lâng lâng hồi chiều: “thế là mình đã được tận mắt thấy con sông Bến Hải. Và chỉ lát nữa thôi cùng với chiếc xe thiết giáp thân yêu mình sẽ vượt qua nó để đến với miền Nam đau thương và anh dũng”. Anh đứng ngây người nhìn dòng sông bàng bạc dưới trăng. Nhìn mặt sông bát ngát mà chẳng thấy bờ bên kia Nhật ngơ ngác:
- Anh Hòa này! Em đọc sách thấy họ viết sông Bến Hải cũng nhỏ thôi mà sao lại rộng thế này?
Hòa cười:
- Thì đây là cửa sông mà nên nó phải rộng hơn ở thượng nguồn chứ!
Mấy lái xe đã xắn quần lội xuống xem chất đất. Lội qua lội lại mấy lần Toản thông báo:
- Nền đất khá chắc anh ạ! Độ dốc vừa phải nên không phải làm thêm gì đâu.
Hòa gật đầu:
- Thế thì tốt! Các cậu cứ kiểm tra rộng ra hai bên một chút nữa đi. Nhỡ có xe nào đi chệch đường thì sao.
Nhật cũng xắn quần lội xuống nước, cậu hứng chí:
- Này, các cậu! Đã đến tận đây rồi thì phải nếm thử một ngụm nước con sông nổi tiếng này chứ- Vừa dứt lời cậu đã cúi xuống chụm hai tay vốc một vốc nước đưa vào miệng nhưng cũng ngay lập tức phun ra và nhổ nước bọt phì phì.
- Ngon lắm phải không?- Mấy lái xe phá lên cười.
- Ngon gì mà ngon! Chẳng hiểu sao mà nó cứ ngang phè phè, lại mặn mặn, chát chát nữa chứ.
Hòa mỉm cười:
- Ngốc ạ! Đây là nơi sông đổ ra biển nên nước ở đây là nước lợ, hiểu chưa?- Cười đấy nhưng anh chợt thấy buồn buồn: “mấy năm trước mình cũng hồn nhiên y như vậy. Chả lẽ mình đã già đi nhiều đến thế ư”. Thấy mấy lái xe đã tỏa ra thăm dò được một bề rộng hơn chục mét anh giục- Thôi! Thế được rồi! Bây giờ về đã!

[lixeta]

Mãi gần nửa đêm cuộc hội ý của ban chỉ huy trung đoàn với các cán bộ tiểu đoàn mới kết thúc. Nhưng rồi chủ nhiệm kỹ thuật Quỳ lại phát hiện ra vấn đề mới phát sinh: các lái xe của khối bảo đảm chưa được học lái bơi. Trung đoàn trưởng Lãm gắt nhặng lên:
- Các anh làm ăn kiểu gì thế hả? Chương trình huấn luyện thế nào mà đến bây giờ lái xe vẫn chưa được học lái bơi?
Quỳ lúng búng phân trần:
- Báo cáo anh! Số anh em này vừa mới nhập ngũ tháng 12, về đại đội huấn luyện mới học được nửa chương trình thì đã bổ sung về đơn vị chiến đấu nên chưa được huấn luyện lái bơi. Vừa về đơn vị lại chuẩn bị đi chiến đấu ngay nên không kịp huấn luyện bổ sung.
Lãm vẫn sôi sùng sục:
- Tôi không biết! Bây giờ anh muốn làm thế nào thì làm miễn là bộ đội đưa được xe qua sông.
Chính ủy Võ dàn hòa:
- Thôi! Anh có quát tướng lên thì cũng chẳng giải quyết được vấn đề gì. Bây giờ theo tôi thế này: ta cứ cho đội hình của 66 vượt sông đi. Còn anh Quỳ tranh thủ bổ túc lái bơi cho mấy lái xe khối bảo đảm. Anh em nó có kỹ thuật cơ bản rồi chỉ cần hướng dẫn thêm ít phút là nó lái được thôi.
Có lẽ chẳng còn cách nào khác nên trung đoàn trưởng Lãm đành chấp nhận phương án đó. Anh dằn giọng:
- Ngay sau đây anh Biền cho phân đội phái đi trước xuất phát! Khi phân đội phái đi trước đã lên hết bờ thì anh Thanh mới cho đội hình chính đi. Tiếp theo là khối bảo đảm. Các anh rõ cả chưa?
Mấy tiếng trả lời nho nhỏ:
- Rõ!
Lãm khoát tay:
- Vậy thì tất cả về vị trí!
Thanh, Biền hối hả chạy về đội hình. Vừa trèo lên xe Biền đã giục:
- Bây giờ ta sẽ bắt đầu vượt sông. Cậu cứ cho anh em đi theo đúng kế hoạch mình đã trao đổi hồi chiều- Nói rồi anh loay hoay sửa soạn chỗ ngồi ngay sau cửa lái xe.
Hoà đứng dạy hướng về hai xe sau nói to:
- Trung đội chú ý! Chuẩn bị xuất phát! Tất cả mặc áo phao vào, vũ khí sẵn sàng. Sau khi xe tôi xuống nước xe sau mới xuất phát, giữ cự ly ba mươi mét một xe. Rõ chưa?
Tiếng hai trưởng xe sau dõng dạc:
- Rõ!
Ngồi vào ghế trưởng xe Hòa siết chặt mũ công tác rồi ra lệnh:
- Toản! Nổ máy! Tiến!
Chỉ một loáng chiếc xe đã tiến sát mép nước. Nó từ từ bò xuống và lội dần ra sông. Toản đã vào số bơi, hai luồng nước trắng xóa phun ra từ ống phản lực như hai cái vòi rồng lấp lánh trong ánh trăng. Thêm vài mét nữa xe đã hoàn toàn ở chế độ bơi. Toản giữ chân dầu ổn định ở khoảng trên 1000 vòng phút, tiếng máy nổ trầm trầm, rền vang trên mặt sông. Hòa căng mắt nhìn nhưng vẫn không thấy bờ bên kia. Chính trị viên Biền thì đứng hẳn lên để quan sát nhưng chắc cũng chẳng thấy gì, anh lại cúi xuống quát vào tai Toản:
- Chú ý giữ đúng hướng đi!
Xe đã ra gần đến giữa sông. Hai luồng nước từ ống phản lực phụt ra phía sau vẽ lên hai vệt sáng lân tinh cuồn cuộn. Dường như ở đây sóng mạnh hơn. Những con sóng táp mạnh vào sườn xe làm nước bắn tung tóe lên xe. Thân xe thì liên tục bị dồi lên, hụp xuống, có lúc tưởng như bị sóng tràn qua đến nơi.. Cánh bộ binh im re vì lo lắng. Ngồi ngay bên cạnh Hòa là Nhật cũng im thin thít như thịt nấu đông, mắt thì cứ trừng trừng dõi nhìn từng con sóng đang lao tới. Biết vậy nên Hòa đứng dậy nói to để trấn an:
- Cứ yên tâm! Không chìm được đâu- Nói vậy nhưng anh cũng lo lo, biết đâu ra xa kia sóng còn to hơn nữa nên ghé vào tai Biền đề nghị- Có khi phải đóng cửa vào thủ trưởng ạ! Tôi sợ sóng to nữa nước sẽ tràn vào xe mất.
Biền lắc đầu cứng cỏi:
- Không sao đâu! Đi thêm tý nữa là sóng sẽ yếu đi ấy mà.
Đúng như Biền nói. Khi họ nhìn thấy bờ nam hiện ra mờ mờ phía trước thì cường độ sóng giảm hẳn. Hai xe phía sau cũng đã ra đến giữa sông. Cánh bộ binh bây giờ mới lại chí chóe trêu chọc nhau. Biền quay lại dằn giọng:
- Trật tự! Chú ý quan sát! Tất cả vũ khí sẵn sàng!
Ngay lập tức trật tự được vãn hồi. Những họng súng hướng cả về phía trước và hai bên thành xe. Nhật cũng ôm chặt lấy khẩu RPD, mắt đăm đăm nhìn vào dải bờ trăng trắng trước mặt. Dải cát bờ nam đã hiện ra rõ mồn một trước mắt dưới ánh trăng vằng vặc nhưng tất cả đều im lìm không có một dấu hiệu nào bất thường cả. Toản vẫn giữ chân dầu đều đều, khoảng cách tới bờ nhanh chóng được rút ngắn. Bỗng dưng xe chùn lại. Đoán biết xích đã chạm đáy Hòa nhắc Toản:
- Về số hỗn hợp!
Giây lát sau chiếc xe lại tiếp tục tiến. Nó đã bám được xích vào bờ nam và đang trườn dần lên bãi cát. Những họng súng vẫn hạ thấp gườm gườm. Những đôi mắt vẫn căng ra đày cảnh giác. Nhưng không có chuyện gì xảy ra cả. Chiếc xe vẫn lừ lừ tiến sâu vào bờ cát thêm vài chục mét nữa thì dừng lại. Hai xe phía sau cũng đã lên bờ tản ra hai bên thành đội hình chiến đấu. Tất cả vẫn im lìm. Quan sát thêm một lát Biền siết chặt ống nói:
- Báo cáo 01! Đã chiếm được đầu cầu bờ nam. Tình hình yên tĩnh. Đề nghị cho Lệ Thủy xuất phát!
 Đến lúc ấy Hòa mới thở phào nhẹ nhõm, bất chợt cái cảm giác lâng lâng ban chiều lại dội lên trong lòng anh. Bờ nam sông Bến Hải đây rồi. Thế là anh đã chính thức đặt chân lên mảnh đất miền Nam mà bấy lâu nay anh vẫn thường mong đợi. Giờ đây miền Nam không còn là “miền quê xa tít chân trời” mà đã ngay ở dưới chân anh. Bất giác Hòa lại nghĩ đến Cân: “không biết giờ này Cân ở nơi đâu. Giá như cậu có mặt ở đây, vào lúc này chắc chắn cậu sẽ có những vần thơ để đời”.

[lixeta]

Hòa không biết rằng chính vào lúc đó Cân cũng đang trải qua những cảm xúc vô cùng mãnh liệt. Sau hơn hai tháng hành quân tiểu đoàn 171 của Cân đã có mặt tại một vùng rừng núi Căm- Pu- Chia gần biên giới Việt Nam. Theo kế hoạch đêm nay mặt trận B2 sẽ cử người ra đón xe tăng vào vị trí tập kết. Đội tiền trạm của Cân xuất phát trước đội hình xe tăng một giờ và có nhiệm vụ phải bắt liên lạc với người của mặt trận trước khi xe tăng đến.
Vào đúng thời điểm hai băng xích xe Hòa chạm vào bờ nam sông Bến Hải cũng là lúc chiếc xe Vọt Tiến của Cân dừng bánh trước một trạm ba- ri- e dã chiến. Đây đã là trạm thứ ba anh dừng lại để hỏi thăm, hai trạm trước không có ai ra đón các anh cả. Vừa mở cửa ca- bin xe bước xuống con dường lầm bụi Cân chợt giật mình vì một giọng miền Nam nằng nặng:
- Có phải Cân đại đội 9 đấy không?
Cân căng mắt nhìn, người vừa nói từ trong hầm bước vội ra giơ tay định ôm choàng lấy anh. Trong ánh trăng bàng bạc Cân chợt nhận ra người quen, anh reo lên thảng thốt:
- Thủ trưởng Hồng!
Chỉ kịp reo lên như vậy Cân đã bị hai cánh tay chắc nịch của người anh vừa gọi tên ôm lấy. Đúng! Đó chính là phái viên Hồng, người đã trực tiếp chỉ huy đại đội Cân trong trận đánh Làng Vây bốn năm về trước. Hai anh em ôm chặt lấy nhau trước sự vui mừng của đội tiền trạm trên xe và những người trong ba- ri- e. Mắt Cân rưng rưng, anh dụi dụi vào vai Hồng mừng mừng, tủi tủi. Cứ tưởng còn phải tìm lâu, nào ngờ lại gặp được cả người quen. Thế là mình đã đến đích, tiểu đoàn mình đã đến đích. Cuộc hành quân bằng xích dài nhất thế giới đã thành công. Cân thở phào nhẹ nhõm.
Hồng cũng đã buông Cân ra, anh hướng lên xe:
- Chào các đồng chí! Xuống đi! Người nhà đây mà.
Các chiến sĩ đội tiền trạm lục tục xuống xe. Mấy người từ trong ba- ri- e cũng đã kéo ra. Tất cả xúm vào nhau tay bắt, mặt mừng như những người thân trong gia đình đã lâu mới có dịp gặp lại. Cân tranh thủ hỏi nhỏ:
 - Thủ trưởng vào đây từ bao giờ?
Hồng cười rạng rỡ:
- Tớ vào đây từ cuối năm ngoái. Phải đi trước để “lót ổ” đón các cậu chứ!- Anh giới thiệu mấy người ra đón với đội tiền trạm, thì ra cũng toàn cán bộ chiến sĩ của binh chủng đã vào B2 từ những năm 64, 65 cả.
Cân nắm tay từng người rưng rưng:
- Hồi em nhập ngũ vào binh chủng thì các anh đã lên đường vào chiến trường. Không ngờ hôm nay mới lại được gặp các anh. Thế mà đã bảy, tám năm rồi, các anh nhỉ!
Mấy cán bộ ra đón cũng xúc động không nói lên lời. Tám năm trước họ đã rời binh chủng bí mật vào B2 với nhiệm vụ chuẩn bị chiến trường cho tăng thiết giáp và lấy xe địch đánh địch. Tám năm ôm ấp một ước mơ có ngày những chiếc xe tăng của ta hiện diện ở chiến trường xa xôi nhất này hôm nay đã thành hiện thực. Hỏi không vui sao được, không xúc động sao được. Đợi cho mọi người qua cơn xúc động Hồng kéo Cân lại:
- Cậu báo cáo sơ qua tình hình xem nào! Bao giờ thì xe tăng sẽ đến đây?
Cân vẫn lâng lâng, anh nói như reo:
- Báo cáo thủ trưởng và các anh! Đội tiền trạm của chúng tôi xuất phát trước đội hình chính một tiếng. Vì vậy chỉ khoảng một tiếng rưỡi đến hai tiếng nữa thì đại đội đi đầu của tiểu đoàn sẽ đến đây. Các đại đội còn lại sẽ lần lượt đến trong các đêm tiếp theo.
Một cán bộ trong số ra đón sốt sắng:
- Lần này vào được bao nhiêu xe, đồng chí?
Cân vẫn đang hết sức phấn khích:
- Báo cáo các anh, đợt đầu tiên này là một tiểu đoàn với hơn ba mươi xe tăng T54, 6 xe cao xạ tự hành 57 mi- li- mét và mấy xe công trình- Giọng anh bỗng nghẹn lại- Tuy nhiên, trên đường hành quân cũng bị máy bay Mỹ đánh cháy mất 3 xe.
Hồng thốt lên phấn khởi:
- Thế là tốt quá rồi. Hành quân hàng nghìn ki- lô- mét vào chiến trường sâu như thế này mà chỉ tiêu hao chưa đến 10 phần trăm là quá xuất sắc rồi. Tớ cũng xin thông báo cho các cậu biết từ bây giờ trở đi tiểu đoàn này sẽ trở thành tiểu đoàn 20 của Đoàn Thiết giáp miền Đông. Nghe rõ chưa?
Cân ngỡ ngàng:
- Như vậy là ở trong này đã thành lập hẳn một đoàn thiết giáp rồi cơ ạ?
Hồng cười đầy sảng khoái:
- Đúng vậy! Không chỉ thành lập Đoàn thiết giáp miền Đông mà chúng tớ còn ra quân đánh thắng trận đầu tiên rồi đấy. Đúng như truyền thống “Đã ra quân là đánh thắng” của binh chủng nhé!- Nhìn mấy cái mặt cứ ngớ ra ngạc nhiên Hồng cười đắc thắng- Các cậu không tin hả? Xe chưa vào đến nơi làm sao mà đánh thắng được hả? Thế mà đánh được mới tài chứ!
Cân sốt ruột:
- Quả thật bây giờ chúng tôi mới vào đến đây thì ở trong này lấy đâu ra xe để đánh ạ?
Hồng càng đắc chí:
- Đã bảo thế mới tài cơ mà! Thế các cậu không nhớ nhiệm vụ binh chủng giao cho đoàn anh Mai, anh Tâm đi vào đây làm gì à? Một là chuẩn bị chiến trường. Đúng không? Hai là gì? Hả?- Anh chỉ vào mấy anh em đội tiền trạm như truy bài- À! Đúng rồi! Hai là lấy xe địch đánh địch. Đấy! Xe ngoài Bắc chưa vào thì ở trong này đã lấy xe địch để đánh lại chúng. Nói cho các cậu mừng nhé! Đúng ngày hôm qua đại đội 33 với 5 xe tăng, thiết giáp của Mỹ và Pháp đã tham gia tiến công tiểu khu Sa Mát và đã giành thắng lợi giòn giã, mở đầu cho chiến dịch Nguyễn Huệ của Xuân- Hè năm nay. Các cậu thấy thế có “oách” không?
 Tiếng xuýt xoa lập tức nổi lên. Một cán bộ trong đoàn lên tiếng:
- Đấy nhé! Các cậu chưa vào trong này đã đánh thắng rồi. Bây giờ các cậu đã vào rồi phải đánh thắng to hơn nhé!
Cân chưa biết trả lời thế nào thì Hồng đã cao giọng:
- Thôi! Mọi chuyện nói sau. Còn bây giờ tập trung vào công việc đã, xe tăng sắp đến đây rồi. Bây giờ chúng ta sẽ cùng vào vị trí tập kết. Sau khi thống nhất xong vị trí các đại đội ta sẽ quay ra đón xe tăng là vừa.

[lixeta]

Ngay sau khi phân đội phái đi trước của tiểu đoàn 66 báo cáo về là đã chiếm được đầu cầu bờ nam, tình hình không có gì đặc biệt và đề nghị cho toàn tiểu đoàn xuất phát thì trợ lý Bắc cũng xin phép lên đường về sở chỉ huy. Anh không ngờ hai thủ trưởng của mình vẫn đang ngóng tin từng phút. Khi nghe Bắc báo cáo đường Một không đi được và ban chỉ huy của H02 quyết định sẽ vượt sông ở Cửa Tùng rồi cơ động theo mép biển chính ủy Ngọc nắc nỏm khen ngợi tinh thần trách nhiệm, kiên quyết khắc phục mọi khó khăn để làm nhiệm vụ của anh em. Riêng phó tư lệnh Đào lẳng lặng không nói gì mà chỉ đưa tay ôm chặt lấy đầu. Trong lòng ông đang dấy lên một nỗi lo lắng mơ hồ nhưng dai dẳng: “đã đành là trách nhiệm nhưng cũng rất phiêu lưu, đã biết gì về đoạn đường phía trước đâu mà cứ tung quân vào”. Con mắt bên trái của ông lại giật liên hồi như báo trước một điều gì đó không lành. Tuy nhiên ông cũng tự trấn an: “trong công tác của người chỉ huy quân sự đôi khi cũng phải quyết đoán, phải liều một chút. Mà trong trường hợp này nếu không quyết đoán thì chỉ còn mỗi con đường là thoái thác nhiệm vụ”. Vì vậy dẫu có đi nằm nhưng ông nào có chợp được mắt. Ngay khi những tiếng nổ đầu nòng của trận pháo hỏa chuẩn bị vào Quán Ngang vọng đến ông đã lồm cồm ngồi dậy và ngay lập tức có mặt ở đài quan sát.
Trận tiến công cứ điểm Quán Ngang diễn ra khá thuận lợi. Có thể là do địch đang hoang mang cực độ. Có thể là do hỏa lực chuẩn bị rất dồi dào, mãnh liệt. Có thể là do xe tăng và bộ binh đã hiệp đồng chặt chẽ, xung phong dũng mãnh. Cũng có thể vì tất cả những lý do trên nên chỉ sau ba mươi phút giáp chiến quân ta đã chiếm được Quán Ngang, địch đang tháo chạy như ong vỡ tổ. Nhận báo cáo từ cánh Bắc về tư lệnh mặt trận giãn hẳn nét mặt, ông hét vào tổ hợp đầy phấn khích:
- Nhanh chóng cho bộ đội truy kích địch và đánh thẳng vào Đông Hà. Chú ý bắt liên lạc với xe tăng ở Ngã Tư Sòng nhé!
Không khí ở sở chỉ huy lúc này vui như hội. Chốt chặn cuối cùng đã bị “nhổ”. Đông Hà đã ở ngay trước mặt. Bên ngoài trời đã hửng sáng.
Nhưng ngay sau đó không khí trong sở chỉ huy trầm hẳn lại. Cánh bắc báo về “bộ phận tiền trạm của bộ binh đợi ở Sòng từ hơn 4 giờ mà đến bây giờ là gần 6 giờ sáng vẫn không thấy xe tăng”. Tư lệnh mặt trận lập tức gọi phó tư lệnh Đào:
- Anh Đào! Sao giờ này mà xe tăng chưa có mặt ở Sòng như quy định?.
Con mắt trái ông Đào lại giật mấy cái, ông bối rối:
- Xin phép anh để tôi kiểm tra ngay.
Chạy vội về hầm của mình, ông sững lại ngay cửa hầm vì thấy trợ lý Bắc đang hét vào tổ hợp chiếc vô tuyến điện 2 oát:
- Các anh báo cáo cụ thể hơn xem nào? Hiện nay Lệ Thủy ở đâu?- Lắng nghe thêm một lát Bắc quay lại- Báo cáo thủ trưởng! Hiện nay ban chỉ huy H02 không liên lạc được với 66 và cũng không biết “nó” đang ở đâu!
Ông Đào nhăn mặt:
- Tại sao lại thế nhỉ?
Bắc ngần ngừ:
- Có lẽ do khoảng cách quá xa nên đài xe tăng không liên lạc được. Còn 15 oát thì chắc chưa triển khai được ăng- ten…
Ông Đào trợn con mắt lành:
- Thế xe chỉ huy đâu?
Bắc lắc đầu:
- Báo cáo, vì chỉ đưa một tiểu đoàn vượt sông nên H02 quyết định không đưa xe chỉ huy đi theo, thủ trưởng ạ!
Con mắt trái phó tư lệnh Đào lại giật, ông đưa tay ôm đầu, miệng lẩm bẩm:
- Biết ăn nói với tư lệnh mặt trận thế nào bây giờ!
Nhưng cũng chẳng còn cách nào khác, ông vẫn phải lò dò trở lại hầm sở chỉ huy. Trước con mắt dò hỏi của tư lệnh mặt trận ông ấp úng:
- Báo cáo… thủ trưởng! Hiện tại chúng tôi cũng như H02 đều không thể liên lạc được với tiểu đoàn 66 nên không biết “nó” đang ở đâu?
Tư lệnh mặt trận sa sầm nét mặt:
- Các anh làm ăn kiểu gì thế hả? Thế vô tuyến điện để đâu?
- Báo cáo tư lệnh! Với khoảng cách trên 10 ki- lô- mét thì đài xe tăng không thể liên lạc được ạ. Chúng tôi có cho anh em mang theo một đài 15 oát nhưng chắc chưa triển khai được ăng- ten nên cũng không thấy có tín hiệu gì.
Tư lệnh mặt trận quay sang trưởng phòng tác chiến:
- Anh liên lạc ngay với bộ phận đang chốt ở Dốc Miếu xem có thấy xe tăng của ta xuất hiện gần đó không?
Phó tư lệnh Đào vội cắt ngang:
- Báo cáo thủ trưởng! Chúng tôi không đi theo đường Một ạ!
Tư lệnh mặt trận ngạc nhiên:
- Không đi theo đường Một? Vậy các anh đi đường nào?
Phó tư lệnh Đào tiến lại gần tấm bản đồ đang trải rộng trước mặt tư lệnh mặt trận, ông rành rẽ:
- Báo cáo tư lệnh! Sau khi cho người đi trinh sát thấy đường Một bị bom phá nặng nề, lại thường xuyên bị pháo biển bắn ngăn chặn ban chỉ huy H02 đã quyết định cho vượt sông ở Cửa Tùng, sau đó cơ động dọc theo mé biển đến bắc Cửa Việt sẽ ngược lên Sòng. Tôi cho rằng trong trường hợp này anh em dưới đó quyết tâm rất cao và đã có quyết định đúng. Tuy nhiên chắc là đường cơ động gặp khó khăn nên không đến được điểm hẹn theo quy định.
Tư lệnh mặt trận không nói gì nữa nhưng nhìn nét mặt của ông tất cả những người có mặt trong sở chỉ huy đều len lét như rắn mồng năm. Lát sau ông vồ lấy cái tổ hợp điện thoại:
- Nối máy cho tôi đến sở chỉ huy cánh bắc. A lô! Cánh bắc đấy hả? Anh cho tôi biết lực lượng các anh ở dưới đấy thế nào?... Một đại đội xe tăng còn nguyên ở đó hả? Được rồi! Bây giờ không chờ xe tăng lội nước nữa mà truy kích địch ngay. Cố gắng chạy thật nhanh không cho chúng kịp phá cầu. Cho bộ đội lên xe tăng mà chạy! Nhanh lên!
Buông ống nói ông ngước nhìn về phía phó tư lệnh Đào, ánh mắt vừa như thất vọng, vừa như trách móc. Gặp ánh mắt ấy phó tư lệnh Đào quay vội đi nơi khác, ngực ông như thắt lại vì nỗi lo không hoàn thành nhiệm vụ và cũng vì lo không biết số phận của tiểu đoàn 66 hiện nay ra sao.

[lixeta]

Nhưng không chỉ có phó tư lệnh Đào lo lắng. Một không khí căng thẳng, nặng nề cũng đang bao trùm sở chỉ huy của H02 ở Vĩnh Thạch. Chính ủy Võ thì ngồi chầu chực bên cạnh chiếc đài vô tuyến điện tầm xa trong xe chỉ huy đang được một chiến sĩ thông tin liên tục phát đi những tín hiệu khẩn cấp mà chẳng thấy hồi âm. Còn trung đoàn trưởng Lãm thì lồng lộn như con hổ trong cũi, mắt cứ dõi về hướng Nam như cố tìm lấy trong không trung một hình ảnh nào đó của tiểu đoàn 66. Nhưng tất cả đều vô vọng.
Trong lúc đó giữa một gò cát lúp xúp những bụi cây dại lơ thơ trung đoàn phó Bạ, tiểu đoàn trưởng Thanh và chính trị viên Biền đều đang có mặt trên xe của Hòa. Cả ba cùng ngửa cổ lên trời dõi theo từng vòng lượn của chiếc L19 đang vè vè trên bầu trời đã hửng sáng. Trung đoàn trưởng Bạ lắc đầu:
- Không! Không thể đi được nữa!
- Thế nghĩa là sao?- Chính trị viên Biền nhăn nhó.
- Nghĩa là ta phải dừng lại giấu quân ở đây!- Bạ trả lời gióng một.
- Như thế là không hoàn thành nhiệm vụ à?- Tiểu đoàn trưởng Thanh chen vào.
- Anh xem lại đi! Theo tôi từ đây đến Sòng cũng không xa lắm đâu!- Biền gợi ý.
Bạ không nói gì, anh ngồi xuống đầu xe giở tấm bản đồ ra nghiền ngẫm. Cả Thanh và Biền cũng ngồi xuống chăm chú nhìn vào bản đồ. Bạ chỉ vào một điểm trên bản đồ ghi chữ Vinh Quang Thượng:
- Theo tôi hiện nay ta đang ở chỗ này. Từ đây đến Ngã Tư Sòng còn khoảng 5 ki- lô- mét. Mà với tình hình đường sá như thế này thì chí ít cũng phải mất tiếng rưỡi, hai tiếng nữa mới có thể đi đến nơi. Trong khi đó các anh thấy rồi đấy, chỉ cần nhúc nhích một cái là máy bay nó “chần” cho tan nát. Mà đằng nào chúng ta cũng muộn so với thời gian quy định rồi. Có lẽ phải cho dừng lại ở đây thôi!
- Thế là lỡ mất thời cơ ư?- Thanh nôn nóng.
- Thời cơ này qua ta có thể chờ hoặc tạo ra thời cơ khác chứ lực lượng bị tiêu hao thì biết lấy gì mà bù đắp nổi. Vì vậy tôi quyết định cho đội hình dừng lại giấu quân ở đây để bảo toàn lực lượng.
Cả ba lại trầm ngâm suy nghĩ. Suốt đêm hôm qua họ đã cố gắng hết sức nhưng vẫn không thể nào có mặt tại vị trí quy định của trên và cho đến sáng bảnh ra mới đến được đây.
Từ xa cơ động tới không nắm vững chế độ thủy triều ở Cửa Tùng họ không biết quá nửa đêm nước sẽ bắt đầu xuống. Họ cũng không biết rằng nơi sông gặp biển cũng là nơi rất thuận lợi cho sự hình thành những bãi bồi. Vì vậy sau khi trung đội của Hòa qua được sông một cách thuận lợi thì bốn xe tiếp theo bị mắc cạn ngay giữa dòng. Thủy triều rút nhanh làm mực nước xuống thấp, những bãi bồi đã trở thành cạm bẫy với đội hình chính của tiểu đoàn. Cát non cùng với phù sa làm cho cả hai băng xích và hai ống phản lực, cả chế độ bơi lẫn chế độ hỗn hợp đều bất lực. Xích càng guồng mạnh xe mắc cạn càng trầm trọng thêm. May có người dân ở bờ nam sang giúp đỡ họ mới đưa thêm được mười xe nữa sang sông. Còn bốn xe kia phải ngụy trang để lại đó chờ nước lên sẽ tìm cách đưa vào. Riêng hai xe FR thì vừa mới bơi được một đoạn đã bị nước tràn vào và chìm nghỉm.
Sang được bờ nam và chạy theo mép biển thì không sao nhưng từ mép biển đi vào mới là những thử thách đáng kể. Chạy dọc mép biển cho đến khi nhìn thấy dãy đèn điện còn sáng trưng ở phía nam sông Cửa Việt họ bắt đầu tìm đường vượt cồn cát vào trong đồng. Trày trật hơn tiếng đồng hồ họ cũng vượt qua được cái động cát dài hàng ki- lô- mét. Qua được động cát rồi lại là những cánh đồng lầy thụt như những cạm bẫy đang đợi sẵn. Thế là hết tự cứu rồi lại nối cáp vào cứu kéo lẫn nhau cho đến mờ sáng mới đến được gò cát này. Bọn địch ở nam Cửa Việt hình như cũng phát hiện được sự cơ động của đoàn xe nên tập trung mọi hỏa lực bắn vào đội hình. Thấy không ăn thua có lẽ chúng đã gọi pháo biển ngoài hạm đội 7 chi viện vì vậy suốt từ lúc gặp đám ruộng lầy đội hình liên tục chịu những đợt pháo kích liên hồi. Thế mà tất cả những cố gắng ấy đã không đem lại kết quả như mong muốn. Chậm vẫn hoàn chậm. Cuối cùng Thanh vỗ vào đầu Hòa:
- Thế nào Hòa? Có liên lạc được với ở nhà không?
Từ nãy đến giờ Hòa vẫn ngồi ở ghế trưởng xe áp chặt cái mũ công tác vào đầu để tìm cách liên lạc với sở chỉ huy, khi nghe Thanh hỏi anh mới ngẩng đầu lên:
- Báo cáo các thủ trưởng! Không có tín hiệu gì cả.
- Từ đây về nhà hơn hai mươi ki- lô- mét đường chim bay rồi, đài xe tăng làm sao liên lạc được- Biền xen vào.
Đúng lúc ấy một tốp máy bay phản lực từ phía biển xuất hiện, chúng bay thẳng về hướng Đông Hà và ngay lập tức lao xuống cắt bom. Những tiếng nổ ùng oàng liên tục vọng đến. Trên nền trời xám đục phía tây những cột khói đen bốc lên càng lúc càng cao. Mấy chiếc máy bay vẫn thay nhau lao xuống một cách bền bỉ.  Trung đoàn phó Bạ ngước mắt lên nhìn lũ máy bay rồi thở dài:
- Các anh thấy chưa? Không thể đùa với bọn này được- Ngẫm nghĩ một lát anh quả quyết- Không bàn cãi gì nữa! Sau đây các anh về cho bộ đội tổ chức củng cố ngụy trang, bộ binh thì tản ra đào hầm trú ẩn. Nhớ nhắc anh em tuyệt đối giữ bí mật. Đợi đến tối ta sẽ triển khai ăn- ten 15 oát liên lạc về nhà xin chỉ thị sau. Khẩn trương lên nhé!
Mọi người tản đi, gương mặt người nào người ấy nặng trĩu những lo âu.

[lixeta]

Tại sở chỉ huy mặt trận các tin tức từ cánh bắc dồn dập dội về.
6 giờ sáng đại đội 7 xe tăng chở theo một đại đội bộ binh bắt đầu truy kích địch theo đường Một.
6 giờ 30 phút bắt được liên lạc với bộ binh ở Ngã Tư Sòng. Hai bên hợp quân cùng tiến về Đông Hà.
6 giờ 45 máy bay địch đánh phá dữ dội vào đội hình. Xe tăng vừa tiến vừa dùng 12 ly 7 bắn trả.
7 giờ phân đội đi đầu đến sát đầu cầu Đông Hà, phát hiện cầu Đông Hà đã bị đánh sập. Máy bay tiếp tục đánh phá dữ dội. Hỏa lực pháo hạm và bên kia bờ sông bắn mạnh vào đội hình. Bộ binh bị thương vong nhiều. Xe tăng chựng lại vì không thể vượt sông.
Từ lúc nghe tin xe tăng đã chở bộ binh truy kích địch nét mặt Tư lệnh mặt trận có tươi lên đôi chút nhưng vẫn phảng phất một nỗi lo. Đến khi nghe tin cầu Đông Hà đã bị phá, xe tăng không thể qua được lại bị máy bay đánh phá dữ dội ông hất cằm về phía phó tư lệnh Đào:
- Anh thấy chưa? Đúng như ta đã dự đoán, đến thế cùng chắc chắn chúng sẽ phá cầu. Giá như bây giờ có vài cái xe lội nước thì…- Ông bỏ lửng câu nói nhưng phó tư lệnh Đào thấy như bị xát muối vào vết thương, con mắt trái của ông lại giật liên hồi. Suy nghĩ thêm một chút tư lệnh mặt trận cầm ống nói- Nối máy cho tôi với chỉ huy cánh bắc! A lô! Cánh bắc đấy hả? Máy bay đánh dữ lắm hả? Bộ đội bị thương vong nhiều à? Xe tăng vẫn còn nguyên vẹn hả? Thôi được! Tôi ra lệnh tạm ngừng tiến công, cho bộ đội lùi về phía sau để bảo toàn lực lượng. Các vấn đề khác ta sẽ rút kinh nghiệm sau. Bây giờ vấn đề bảo đảm an toàn lực lượng là trên hết! Rõ chưa?
Đặt ống nói xuống tư lệnh mặt trận thở dài một cách nặng nề. Không khí sở chỉ huy nặng như đeo đá. Những người có mặt đều hiểu thời cơ quý giá để đánh chiếm Đông Hà- một căn cứ cực kỳ quan trọng trong hệ thống phòng thủ Quảng Trị đã bị vuột mất. Phó tư lệnh Đào thấm thía hơn ai hết về thực tế này, ông cũng hiểu một trong những nguyên nhân bỏ lỡ thời cơ này nằm ở binh chủng của ông. Con mắt trái của ông lại giật lên từng hồi. Lẳng lặng rời sở chỉ huy phó tư lệnh Đào gọi trợ lý Bắc:
- Bây giờ cậu xuống ngay chỗ H02 tìm hiểu tình hình. Cố gắng tìm mọi cách liên lạc với thằng 66 xem nó đang ở đâu? Lý do gì mà không có mặt tại vị trí quy định sáng nay. Đi ngay đi! Tớ đau đầu lắm rồi.