Tâm sự đời tôi.

[vetran]

- Chính thống giáo ở các nước đông Âu, nội bộ lại phân thành nhiều giáo phái khác.
- Tin Lành giáo là một hội thánh Thiên Chúa giáo cách tân, hiện nay phân thành nhiều giáo phái khác và tồn tại trên khắp thế giới. Đại biểu là phái M.Lute, Gi. Canvanh.
  * Từng giáo hội trong Thiên Chúa giáo đều có nét đặc thù riêng: Nhận thức luận về thế giới quan tôn giáo, nhận thức về kinh thánh, hình thức nội dung mục vụ có những hình thức khác nhau. Nhưng đều thống nhất ở chỗ tôn thờ Đức Chúa Trời ba ngôi.
 * Hiện nay Thiên Chúa giáo đang đứng trước nhiều vấn đề về nhận thức luận. Khi cách mạng công nghệ phát triển như vũ bão mà theo các nhà thần học tôn giáo nhận định đã làm cho con người ngày càng sao lãng đức tin vào Chúa. Vấn đề các nhà thần học đặt ra là: Tôn giáo cũng phải đổi mới để giáo lý không bị lỗi thời. Khoa học và tôn giáo có nhiều tiếng nói chung bởi vì cả hai đều là đường hướng quan hệ của con người với hiện thực, đều có nội dung nhận thức và thực tiễn. Vấn đề nữa các nhà thần học tôn giáo đặt ra là vấn đề quan hệ toàn cầu về Kinh tế, chính trị, xã hội và môi trường. Trong đó sự phân hóa giàu nghèo càng đẩy xa hơn ân sủng của chúa đối với người giàu như nhận định trong kinh thánh “Người giàu vào nước trời khó như lạc đà chui qua lỗ trôn kim”. Còn ngày nay trong xã hội hiện đại người nghèo phải sống trong thiếu thốn đói rét, khổ cực, bệnh tật và thiên tai địch họa.

[vetran]

- Qua tìm hiểu về tôn giáo. Tôi nhận thấy: triết học tôn giáo thể hiện bằng tổng thể các trào lưu và các trường phái khác nhau, cạnh tranh với nhau và tồn tại theo các khuynh hướng khác nhau trong từng tôn giáo. Triết học tôn giáo giải quyết những vấn đề về bản thể luận, nhận thức luận, vũ trụ luận, xã hội và các vấn đề khác . Điều cơ bản trong triết học tôn giáo là học thuyết về quan hệ của con người với Đấng tối cao và của Đấng tối cao với con người. Mặc dù những kết luận và luận điểm của thần học bao giờ cũng phù hợp một cách nào đó với hệ thống giáo lý với những tư tưởng cơ bản của kinh thánh và các qui tắc tôn giáo, và mặc dù thần học là cơ sở cấu thành triết học tôn giáo thì cũng không thể đồng nhất giữa chúng vì chúng được phân định theo thành phần, hệ thống khái niệm, phương thức, phương pháp suy luận và luận chứng. Vấn đề cuối cùng các trào lưu triết học tôn giáo đề cập là: Cái chết luận (Thanatos) và hậu thế luận (Eschatos) minh chứng cho cuộc sống ở thế giới bên kia. Là các phương diện quan trọng của thế giới quan tôn giáo do vậy có nhiều nhà thần học chuyên nghiên cứu học thuyết về cái chết. Được trình bày rất rõ trong kinh thánh. Về khía cạnh đạo đức, theo quan điểm tôn giáo truyền thống thì đạo đức được ban tặng cho con người từ bên trên. Những chuẩn tắc cơ bản của nó được Chúa hình thành một cách trực tiếp và con người phải phục tùng. Đối với tín đồ thì đạo đức là tập hợp những mệnh lệnh vĩnh hằng bất biến,  không sửa đổi được, vậy với quan niệm ấy thì đạo đức không tồn tại ngoài tôn giáo nhưng cũng rất nghiệt ngã là càng nhiều tôn giáo thì càng nhiều khái niệm đạo đức. Tuy nhiên ngày nay tính phi tôn giáo là một hiện tượng phổ biến nhưng con người vẫn có đời sống đạo đức, không mắc phải những tội ác và các thói hư tật xấu để trở thành người đáng kính. Trong khi đó giới tăng lữ và các nhà thần học cho rằng “Đây là bối cảnh dị thường nhất thế kỷ XX. Trong đó thông báo của tòa thánh Vatican (Dominuem et vivificantem 1986) Giáo hoàng Gianpon II nhắc đến bức tranh toàn cầu là: Chạy đua vũ trang nguy cơ hủy diệt nhân loại bằng hạt nhân, biến đổi khí hậu, đói nghèo lạc hậu, sự lũng đoạn của chủ nghĩa khủng bố quốc tế là những biểu hiện của thông điệp về cái chết mà trách nhiệm thuộc về chủ nghĩa vô thần. Ông cho rằng “Chủ nghĩa vô thần là hệ tư tưởng của cái chết”. Là “sự thách thức của chủ nghĩa vô thần” Đang đe dọa sự tồn tại của nhân loại, hình thành những vấn đề toàn cầu. .

[vetran]

- KHỔNG GIÁO - TRUNG HOA CỔ ĐẠI -TRUNG QUỐC HỌC.(Tài liệu: bộ Ngũ Kinh. Bộ Tứ Thư. Tôn giáo học. Chu dịch. Nho gia châm ngôn lục. Triết học Đông phương).
-   Là một quốc gia rộng lớn với hai miền khác nhau hoàn toàn về địa lý khí hậu và cấu trúc xã hội. Miền Bắc, lưu vực Hoàng hà, xa biển, nhiệt độ lạnh, khí hậu hanh khô, tuyết phủ dày trên các ngọn núi, cây cối khẳng khiu trụi lá, toàn cảnh nói lên thông điệp của sự èo uột lụi tàn. Miền Nam với cuộc sống sung túc, sản vật thiên nhiên đủ đầy, trời đất và con người thuận hòa ấm áp trong lưu vực Dương Tử giang. Cuối tế kỉ III tr CN Tần Thủy Hoàng thống nhất đất nươc Trung Hoa bằng uy quyền bạo lực và mở đầu thời kỳ đầu phong kiến. Với chín trường phái triết học (cửu Gia) phần lớn hình thành vào thời Xuân thu –Chiến quốc thăng trầm theo lịch sử trung cổ đến thời cận đại gồm: Nho gia, Mặc gia, Đạo gia, Âm dương gia, Danh gia, Pháp gia, Nông gia, Tung Hoành gia, Tạp gia và sau nay có Phật giáo được du nhập từ Ấn Độ.
- Khổng giáo (Nho gia) là tôn giáo căn cứ trên học thuyết triết học đạo đức của Khổng Khâu Ni xây dựng (551- 479 Tr CN) . Được các môn đệ của ông phát triển và nằm trong hệ thống tôn giáo Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản và một số nước (đồng văn) khác trong khu vực Đông Nam Á. Học thuyết Khổng Tử là sự vay mượn các tín ngưỡng nguyên thủy: Tục thờ cúng tổ tiên, thờ cúng thổ công, tục thờ cúng vị thần tối cao tổ tiên đầu tiên theo truyền thuyết – Thượng đế. Sau đó ông liên tưởng tới Trời (Thiên) như lực lượng thần thánh tối cao, qui định số phận mọi sinh vật trên trái đất (Địa). Mối quan hệ mang tính biểu sinh với nguồn gốc của sự sáng suốt và sức mạnh được mã hóa trong tên gọi đất nước “Hạ giới”, và phẩm tước của người cai trị “Thiên tử” Tên gọi được giữ lại cho đến tận thế kỷ XX.

[vetran]

-. Khổng Tử tin có quỉ thần nhưng khái niệm quỉ thần của ông mang tính lễ giáo hơn là tôn giáo. Theo ông quỉ thần là khí thiêng của trời đất tạo nên, nhìn không thấy, tai không nghe nhưng quỉ thần ở khắp mọi nơi. Thế lực này không có tác dụng chi phối cuộc sống con người. Ông chủ trương “ Kính nhi viễn chi” tức con người phải cung kính tế tự quỉ thần nhưng không nên gần gũi, không mê tín. Trong truyền thống Trung Quốc, Khổng Tử thể hiện là người giữ sự sáng suốt của “thời hoàng kim” - thời cổ. Ông cố gắng hoàn lại cho các bậc đế vương uy tín đã mất, hoàn thiện tập quán của nhân dân và làm cho họ trở nên hạnh phúc. Khi đó, ông xuất phát từ quan niệm cho rằng các thánh nhân cổ đã xây dựng thiết chế nhà nước để bảo vệ lợi ích của mỗi cá nhân.
- Khổng Tử sống trong thời kỳ có chấn động chính trị xã hội lớn: Chính quyền nhà Chu đã tan rã, những chuẩn tắc Gia trưởng – thị tộc đã bị phá hủy, bản thân thiết chế nhà nước cũng bị phá hủy. Lên tiếng chống lại tình trạng hỗn loạn đang hoành hành. Khổng Tử đưa ra tư tưởng về sự hài hòa xã hội dựa vào quyền uy của thánh nhân và các bậc vua chúa tối cổ mà việc thành kính đối với họ thường xuyên trở thành sự kích thích hữu hiệu cho đời sống tinh thần và đời sống xã hội Trung Quốc.

[vetran]

- - Trong (Luận ngữ) một tác phẩm của bộ (Tứ thư) ghi lại các cuộc đàm thoại của Khổng Tử và học trò, ông trình bày về lý tưởng con người hoàn hảo (Quân tử), lúc đó ông coi cá nhân như mục đích tự thân, ông xây dựng chương trình hoàn thiện con người nhằm mục đích để cá nhân có tinh thần phát triển sẽ đạt tới sự hòa thuận với vũ trụ. Theo Khổng Tử chỉ có người đàn ông cao thượng (thánh nhân) mới có thể là nguồn gốc lý tưởng đạo đức cho toàn thể xã hội. Chỉ một mình nó có ý thức về sự hài hòa và khả năng bẩm sinh sống theo nhịp điệu trời đất. Thánh nhân thể hiện sự thống nhất giữa hoạt động nội tại của cái tâm và lối ứng xử bên ngoài. Thánh nhân hành động phù hợp với tự nhiên, vì từ khi sinh ra nó đã tiếp xúc với những qui tắc tuân thủ “trung dung”. Sứ mệnh của thánh nhân là cải biến chỉnh thể xã hội theo các qui luật hài hòa đang ngự trị trong vũ trụ, là chấn chỉnh bảo vệ sinh linh. Điều quan trọng nhất của Khổng Tử là năm qui tắc bất biến; Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí, Tín. Ông coi lễ là phương tiện cơ sở là sợi chỉ canh nằm giữa trời và đất cho phép mỗi cá nhân, xã hội, nhà nước hòa nhập được phân cấp vô tận trong cộng đồng vũ trụ khi đó. Khổng tử chuyển dịch các qui tắc đạo đức gia đình vào lĩnh vực nhà nước. Ông coi cơ sở phân cấp là nguyên tắc (Trí), mức độ tiếp cận với văn hóa. Ẩn chứa trong bản thân nội tại của (Lễ), thể hiện ra bên ngoài thông qua nghi thức và nghi lễ, ý thức về độ cần phải mang giá trị của sự giao tiếp hài hòa ở cấp độ khả thi đến với mỗi con người, làm cho họ tiếp cận được với năm phẩm hạnh đó là thuyết “ Lễ trị” với những chuẩn tắc: (Tam cương) mang tinh thần áp đặt một chiều là

[vetran]

“Quân xử thần tử, thần bất tử bất trung. Phụ xử tử vong, tử bất vong bất hiếu. Phu xướng thê tùy”. Thêm hai mối là Huynh đệ, bằng hữu cấu thành (Ngũ luân) là năm quan hệ gia đình và xã hội : Vua tôi, Cha con, Chồng vợ, Anh em, Bạn hữu. Còn (Ngũ thường) là năm đức trời phú cho mọi người và phải được thường xuyên trau dồi gồm: Nhân, lễ, nghĩa, trí, tín. Hiển nhiên trong ngũ luân thì Trung làm đầu, còn ngũ thường thì Nhân làm đầu. Như vậy Đạo của Khổng Tử là Đạo Nhân và Luân Thường gắn bó song hành nhưng trên lý thuyết và thực tiễn thì lúc nào Luân cũng đứng trước Thường. Giáo dục những phẩm chất ấy, thánh nhân tạo ra sự phân cấp trong xã hội, qua đó bảo đảm sức sống của xã hội. Được định trước cho xã hội, âm điệu của trời đất mang xung lực phát triển xã hội vào xã hội nhà nước. Sự lý giải những phẩm chất đạo đức trong câu trả lời của Khổng Tử cho học trò cũ mình bao giờ cũng hợp với đạo trời đất, dường như chứa đựng đầy giai điệu trời đất và phù hợp với chủ thể giao tiếp tính thận trọng và nhượng bộ là dấu hiệu sự tin tưởng đối với đạo đức người đối thoại, loại trừ từ trước tình trạng căng thẳng. Chẳng hạn, tính tương ái trong giao tiếp giữa vua và quan, căn cứ trên nghĩa, định trước sự trung thành của quan là người phản ứng lại thái độ nhân ái, độ lượng và thiện chí của vua giống như tình yêu của cha đối với con. Trong đạo đức học Khổng giáo, địa vị của người dưới không bao giờ bị coi là địa vị thấp hèn:

[vetran]

Nó giả định  rằng người có đia vị thấp sẽ nhận sự thông cảm làm cho nó thỏa mãn nhằm đáp lại lối ứng xử của nó
 Với tư cách là một chính khách Khổng Tử hiểu được giá trị của Lễ trong công việc điều hành đất nước. Khi làm cho thần dân làm quen với việc tuân thủ ý thức về trung dung trong việc lớn và việc nhỏ dễ làm cho con người thích nghi ở cấp độ cá nhân và cấp độ xã hội, thúc đẩy và phòng ngừa những xung đột đã chín muồi. Lễ góp phần duy trì tính đa dạng trong chỉnh thể xã hội, mở ra cho cá nhân triển vọng hoàn thiện, là sự bảo vệ cuộc sống, cho phép trải qua mọi điều kiện vô cùng nan giải, cụ thể là làm hài hòa nhu cầu của nhân dân trong điều kiện vật chất và tài nguyên thiên nhiên có hạn, việc mỗi người tuân thủ nguyên tắc trung dung đảm bảo duy trì các giá trị đạo đức trong xã hội Cụ thể là không cho phép phát triển thói thích hưởng thụ và làm hại tinh thần. Đươc nuôi dưỡng bằng nền văn hóa Trung Quốc, tính ổn định của chỉnh thể xã hội và nhà nước Trung Quốc phụ thuộc nhiều vào Lễ.
  Mỗi thế hệ mới đều lý giải các tư tưởng của Không tử theo cách riêng của mình. Chẳng hạn, Mạnh Tử (372-289 tr CN) đã xem xét lại luận điểm quan trọng nhất của người thầy là bản chất đức trị. Ông nhận thấy thiết kế cổ về chế độ xã hội lý tưởng và chế độ sử dụng đất lý tưởng là con đường đưa con người đến việc đạt tới sự hài hòa với tự nhiên và trong quan hệ cá nhân với nhau, đạt tới sự hòa thuận giữa người trên và kẻ dưới trong xã hội. Người ta sẽ tuân thủ sự cân bằng về tài lực trong nhà nước lý tưởng

[vetran]

: Vua chúa thì nhận được những thứ cần thiết còn dân không bị đau khổ do mất mùa và thuế má nặng nề. Trong trường hợp phá vỡ sự công bằng (Nghĩa), Mạnh tử kiên định quan điểm “nhân dân có quyền khởi nghĩa và chuyển ý trời cho một người được chọn mới, có đức hạnh thực hành trách nhiệm Thiên Tử chăn dắt thần dân”. Với quan điểm đó trong mối quan hệ xã hội và gia đình cũng được Mạnh tử cách tân, thể hiện tính công bằng ngay trong tam cương, ngũ thường: Quân minh, Thần trung. Phụ từ, Tử hiếu. Phu nghĩa Thê tùy. Huynh lương, Đệ đễ. Bằng hữu thủ tín.
 Vào đầu thiên niên kỷ mới các xu hướng mới xuất hiện trong Khổng giáo: Vì quyền lợi của giai cấp thống trị, thiết chế pháp luật được phái pháp trị bổ xung cho Lễ như phương tiện cai trị thần dân. Khi hợp nhất những khái niệm không tương dung này, người ta đã nói thêm: Cần áp dụng Lễ chủ yếu cho tầng lớp trên của xã hội và áp dụng chế độ cai trị tầng lớp dưới bằng luật pháp và trừng phạt.
 Vào thế kỷ II tr CN, Khổng giáo đã có được tính chất của một hệ tư tưởng nhà nước. Học thuyết truyền thống về hai bản nguyên (âm và dương) và năm nguyên tố (ngũ hành: Kim, mộc, thủy, hỏa, thổ) cấu thành vạn vật đã được qui về một hệ thống  thống nhất bao phủ toàn bộ vũ trụ, đã đưa ra lý giải vũ trụ luận về chế độ nhà nước và chế độ xã hội nhờ xuất phát từ mối quan hệ giữa trời, con người và xã hội.

[vetran]

  Vào thời trung cổ, khi Phật giáo phổ biến ở Trung Quốc, bắt đầu từ thế kỷ IV-V, sự biến thái của Khổng giáo diễn ra do người ta đưa vào nó các yếu tố của Phật giáo và đạo giáo. Người ta đã mã hóa các văn bản chính viết về qui tắc tôn giáo: Việc tái bản chúng và bình luận mới về chúng  có kỳ vọng là đúng đắn nhất. Phong trào nhằm lý giải lại những tác phẩm kinh điển cổ rốt cuộc chuyển biến thành thuyết Khổng giáo mới. Vào thế kỷ thứ XII học thuyết này nhận được tên gọi mới là thuyết Chu di (1133 – 1200)
  Ngay từ những thế kỷ đầu tiên của thiên niên kỷ mới, các quan điểm của Khổng Tử ngày càng bị xuyên tạc, nội dung ban đầu của chúng bị cắt xén. Giới nho sĩ cầm quyền tự coi mình là người đại diện cho tri thức tuyệt đối, còn những tín ngưỡng hổ lốn là của nhân dân, trước hết chúng sẽ dẫn tới Đạo giáo, bị coi là tà đạo mê tín dị đoan tầm thường. Trong văn cảnh của Khổng giáo chính thống, khi nhà nước trở thành thiết chế tôn giáo tối cao, còn hệ thống nghi lễ quan phương có được hình thức hoàn chỉnh, khoảng cách giữa thần dân và quan lại ngày càng tăng. Điều này góp phần vào việc dần dần thần thánh hóa Khổng Tử. Việc bắt đầu thờ phụng Khổng Tử bắt nguồn từ chỉ thị của Hoàng Đế vào năm 555 về việc xây dựng đền thờ Khổng Tử ở các thành phố và lễ kỉ niệm ông thường xuyên.
  Việc thờ phụng Khổng Tử kéo theo việc thần thánh hóa Hoàng Đế. Thiên Tử được coi là nhà tư tế và là người hoàn hảo nhất chỉ vì ông ta đứng trên đỉnh cái tháp xã hội.

[vetran]

. Ý chí của Hoàng Đế được nâng lên thành điều luật bất di bất dịch. Những nghi thức tráng lệ , trang trọng trong việc thờ cúng trời mà sự thực hiện là quyền riêng của Hoàng Đế, cuộc sống che đậy và bí ẩn của hoàng cung ở đằng sau bức tường cấm thành đã tạo ra thái độ khiếp sợ và phục tùng của thần dân. Thái độ run sợ mang tính mê tín dị đoan cũng được sinh ra do biểu tượng cho quyền lực của Hoàng Đế là con rồng, một con vật thần thoại hùng mạnh và toàn năng.
- Từ bỏ các lý tưởng của người sáng lập ra mình, Khổng giáo chính thống đã bị phê phán, đặc biệt là vào thế kỷ XX. Sau năm 1949 và trong đại cách mạng văn hóa vô sản học thuyết của Khổng Tử hoàn toàn bị loại bỏ. Song, hiện nay những chuẩn tắc và thiết chế truyền thống được phổ biến rộng rãi ở Trung Quốc, Đài Loan và các bộ tộc người Trung Quốc. Họ hàng đời thứ 67 nhà Khổng Tử rất được tôn trọng.
- Thông qua bộ tứ thư, tôi tìm hiểu toàn bộ cơ sở lý thuyết của Nho giáo gồm: Đại Học, Luận Ngữ, Trung Dung, Mạnh Tử là những tri thức cơ bản đề cập đến hai phương diện vũ trụ và con người. Bộ ngũ kinh gồm: kinh Thi, kinh Thư, kinh Dịch, kinh Lễ. Trong đó kinh nhạc đã thất truyền do Tần Thủy Hoàng đốt sách hủy hoại chỉ còn lại một thiên nằm trong kinh Lễ.