Căn cứ quân sự Cam Ranh phần 2

[qtdc]

(tiếp)

Cùng những lời ấy có thể dùng để nói về chuẩn đô đốc I.I.Karachev. Gontaev và Karachev luôn luôn có thái độ thiện tâm đối với mọi người, không cố gắng "dìm chết" người ta, và họ nhìn vào bản chất: con người đó thể hiện mình thế nào, trình độ được đào tạo, kiến thức và kỹ năng của anh ta ra sao.

Điểm đánh giá theo kết quả kiểm tra như sau. Bộ tham mưu phân hạm đội tàu ngầm số 2 - "đạt yêu cầu", ngành hậu cần phân hạm đội - "đạt", sư đoàn tàu ngầm số 8 - "đạt", sư đoàn tàu ngầm số 10 - "đạt" (K-10 - "đạt", K-201 - "đạt", K-429 - "đạt").

Nguyên soái K.S.Moskalenko muốn gặp gỡ riêng hai thuyền trưởng tàu ngầm, những người đã thực hiện chuyến hành quân di chuyển từ Hạm đội Biển Bắc sang Hạm đội Thái Bình Dương. Cuộc gặp này được dự kiến tổ chức tại Nhà Sĩ Quan, sỹ quan của chúng tôi đã mua đồng hồ cho những thuyền trưởng tàu ngầm nguyên tử này, chúng sẽ được nguyên soái K.S.Moskalenko trao tặng cho họ. Nhưng tất cả mọi kế hoạch đã bị ông thay đổi. Cuộc gặp gỡ tại Nhà Sỹ Quan không diễn ra, nguyên soái quyết định dùng bữa trưa trên tàu doanh trại nổi PKZ (плавучие казармы), nơi người ta chuẩn bị cho ông đủ các món ngon, ông nhìn chúng rồi hỏi: "các anh có thể nấu cháo bột trân châu không?" Trong thời gian kỷ lục người ta đã nấu xong món cháo bột, món mà ông đã ăn rất khoái khẩu, và trong một tâm trạng sảng khoái, ông hỏi: "Ai nấu món cháo này đây?" Ngay lập tức người ta dẫn đến một chuẩn úy hải quân-đầu bếp người mập mạp. Nguyên soái cám ơn anh ta và lúc đó nhớ ra ông phải trao tặng đồng hồ cho một người nào đó, ông liền trao tặng đồng hồ cho người đầu bếp béo tốt, còn các thuyền trưởng thì ông đã không có thời gian để nói chuyện cùng họ.


Món cháo trân châu.

Cuộc kiểm tra thứ hai diễn ra 2 năm sau. Ngày 7 tháng 9 năm 1980 một bộ phận Thanh tra Bộ Quốc phòng đã bay đến, dẫn đầu là Phó Đô đốc A.M.Gontaev. Ngày 08 tháng 9 được ấn định sẽ kiểm tra điều lệnh đội ngũ và kiểm tra việc tiến hành giáo dục chính trị. Một bức điện chuyển đến thông báo về tàu ngầm K-122 thuộc phân hạm đội tàu ngầm số 4, trong thời gian phục vụ chiến đấu để xảy ra hỏa hoạn trên tàu và đã gặp nạn. Phó Đô đốc A.M.Gontaev hỏi Phó Đô đốc A.I.Pavlov tư lệnh phân hạm đội tàu ngầm số 2: "Ai sẽ lãnh đạo cuộc diễn tập chiến thuật của sư đoàn tàu ngầm số 10?" Pavlov trả lời rằng lãnh đạo diễn tập chiến thuật sẽ là Chuẩn Đô đốc Berzin. Gontaev hỏi với vẻ ngạc nhiên: "Làm thế nào anh ta có thể lãnh đạo chính anh ta cơ chứ?" Tham mưu trưởng phân hạm đội tàu ngầm số 2 chuẩn đô đốc G.F.Avdokhin từ sau lưng Gontaev làm cử chỉ với Pavlov, anh hãy nói, anh là người lãnh đạo.

Ngày 08 Tháng 9 lúc 08.50 giờ, bộ tham mưu phân hạm đội và ban chỉ huy sư đoàn tập trung trong hội trường. Pavlov báo cáo. Gontaev hỏi: "Điểm đánh giá và địa điểm trong mùa đông mà sư đoàn cùng bộ tham mưu sư đoàn nhận được là thế nào?" Pavlov không thể trả lời. Điểm điều lệnh đội ngũ được đánh giá "đạt yêu cầu". Tất cả các sỹ quan bộ tham mưu sư đoàn tập trung tại trung tâm đào tạo, Chuẩn Đô đốc V.N.Chernavin kiểm tra kiến thức của họ về điều lệnh Các LLVT. Đánh giá chung đạt điểm "tốt".

Ngày 9 tháng 9 các thành viên thủy thủ đoàn của K-429 và K-184 (tại thời điểm này "giữ" K-204) được kiểm tra kiến thức về vũ khí hủy diệt hàng loạt, kiến thức được cho điểm đánh giá đạt yêu cầu và tốt.

Ngày 10 tháng 9 trên tàu ngầm, thủy thủ đoàn K-204 được kiểm tra công tác bước vào cuộc công kích tên lửa. Sau khi hoàn thành kiểm tra, các thành viên KBR được lệnh đến ngay trung tâm đào tạo, tại đó họ được kiểm tra kỹ năng bước vào tấn công ngư lôi tàu mặt nước. Theo lệnh của người đại diện đoàn thanh tra, tôi đã tiến hành họp phân tích các bài tập vừa thực hiện, việc này đương nhiên, cũng được cho điểm đánh giá. Tôi thực hiện nhiệm vụ được giao theo đúng tài liệu đã đề ra. Ngay lập tức sỹ quan tham mưu phân hạm đội tàu ngầm số 2 báo cáo Phó Đô đốc A.I.Pavlov. Ông gọi tôi: "Anh hãy thể hiện tính nguyên tắc trong cuộc họp bình giá, nếu không tất cả sẽ được ghi vào biên bản thanh tra chống lại sư đoàn". Buổi tối, một lần nữa, Pavlov gọi tôi: "Tôi đã yêu cầu bộ tham mưu hạm đội để anh chỉ huy các cuộc xạ kích tên lửa hành trình, tôi cần phải lãnh đạo các cuộc phóng tên lửa đạn đạo".


Pavlov Anatoli Ivanovitch.

Sau đó, tôi đến chỗ chuẩn đô đốc G.F.Avdokhin để giải quyết các vấn đề công việc. Ghé vào chỗ ông còn có các Phó đô đốc A.M.Gontaev và A.I.Pavlov, tư lệnh phân hạm đội số 2 tuyên bố: "Berzin sẽ lãnh đạo các cuộc bắn tên lửa hành trình". Gontaev bất bình và nói: "Lãnh đạo xạ kích phải là anh, bởi vì người sư đoàn trưởng cần ở trên một chiếc tàu ngầm, và chỉ huy nhóm tàu ngầm xung kích". Pavlov trước đây phục vụ trên các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và chiến thuật sử dụng chúng, đương nhiên ông ấy hiểu biết kém, và ông cũng không muốn lãnh đạo các cuộc xạ kích. Pavlov một lần nữa quay sang Gontaev: "Hãy để Berzin dẫn dắt những người tham gia các bài tập chiến thuật và xạ kích tên lửa ở phân hạm đội Kamchatka". Gontaev đồng ý.

Ngày 11 Tháng 9, tôi đi đến ban tham mưu đơn vị tàu bảo vệ lãnh hải, nơi sẽ tổ chức hướng dẫn. Cùng ngày, Phó Đô đốc A.I.Pavlov đã thực hiện hướng dẫn các thuyền trưởng tàu ngầm tham gia vào các bài tập chiến thuật và xạ kích tên lửa, cũng như các sỹ quan bộ tham mưu của ông. Ai đó đã viết cho ông những câu hỏi mà ông sẽ đặt ra cho các thuyền trưởng tàu ngầm, nhưng rõ ràng ông không tìm hiểu chúng. Buổi hướng dẫn giống như một vở kịch tồi, những thành viên tham dự không hiểu nhau. Lần này, các cuộc xạ kích tên lửa được thực hiện đầu tiên, sau đó mới đến các bài tập chiến thuật.

Ngày 12 tháng 9, vào buổi sáng sớm, tôi ra khơi trên K-325 (trung tá hải quân V.P.Valuev). Chúng tôi chiếm lĩnh vị trí của mình, sau đó K-429 đến (trung tá hải quân A.O.Gubanov). Một tàu SKR đi đến, trên tàu có các phó đô đốc A.M.Gontaev và A.I.Pavlov. A.I.Pavlov lãnh đạo các cuộc xạ kích tên lửa.


Tuần dương hạm hạng nhẹ đề án 68-bis "Аleksandr Suvorov" thả neo trên vũng cảng ngoài vịnh Sừng Vàng tại Vladivostok, đầu những năm 198x.

Tiếp theo tuần dương hạm «Аleksandr Suvorov» đi đến cùng với nguyên soái K.S.Moskalenko. Lệnh chuyển đến lặn dưới tháp chỉ huy, để nguyên soái K.S.Moskalenko có thể thấy chúng tôi, mặc dù chúng tôi cần phải đi ngầm ở chiều sâu kính tiềm vọng. Tôi cần phải tổ chức khởi động phóng đồng thời cho cả hai tàu ngầm, do đó tôi giữ liên lạc thủy âm thường xuyên với K-429, kiểm tra chronometer với độ chính xác đến từng giây. Cuối cùng, từ SKR có lệnh cho lặn xuống chiều sâu phóng. Tiếp đó thời gian được tính theo chronometer. Đúng thời điểm ấn định, tên lửa đã được phóng, 8 giây sau, tên lửa cũng được phóng đi từ K-429.

Tàu nổi lên, chúng tôi được biết từ phi hành đoàn máy bay rằng cả hai tên lửa đều trúng mục tiêu. Trên SKR, nơi có A.M.Gontaev và A.I.Pavlov, nguyên soái K.S.Moskalenko đặt trên boong một trung tướng và một đại tá theo dõi các thủy thủ (Pavlov và Gontaev), để các thủy thủ không "lừa dối". Gontaev tức giận vô cùng. SKR đi đến mục tiêu và chụp ảnh các lỗ thủng trong lưới do tên lửa của chúng tôi rơi vào. Khi SKR trở về căn cứ, tất cả đi đến báo cáo nguyên soái K.S.Moskalenko. Ban đầu ông gọi viên trung tướng tới gặp mình, anh ta báo cáo nguyên soái rằng không có "lừa đảo". Sau đó K.S.Moskalenko đi ra khỏi căn hộ của mình và gọi A.M.Gontaev và A.I.Pavlov đến ăn tối ở chỗ ông. Ông không nghe họ báo cáo, mà chỉ nói: "Với tôi mọi chuyện rõ rồi".

Ngày 13 tháng 9, tôi cho tiến hành bài tập nhóm với các thuyền trưởng tàu ngầm, bài diễn tập này được đoàn thanh tra lên kế hoạch kiểm tra để xác định chất lượng đào tạo và trình độ huấn luyện. Tham dự có Phó Đô đốc A.M.Gontaev, chuẩn đô đốc V.N.Chernavin và đại tá hải quân Yambikh. Mọi thứ diễn ra bình thường. Gontaev rất vui, ông cho điểm đánh giá "tốt". Ngày hôm sau, A.M.Gontaev hỏi tôi dự định chọn vị trí công tác nào ở Moskva. Đối với tôi, điều ấy nghe có vẻ khá ngạc nhiên. Tôi trả lời: "Tôi sẽ không tới Moskva". Gontaev: "Pavlov nói với tôi rằng anh không muốn đi theo con đường chỉ huy, mà chỉ muốn đến Moskva". Tôi trả lời rằng Pavlov chưa bao giờ nói chuyện đó với tôi. Gontaev và Karachev nhận xét thấy Pavlov dành một "vị trí" đặc biệt cho tôi và sư đoàn tàu ngầm số 10.



Ngày 14 tháng 9 tiến hành họp hướng dẫn cho các thành viên tham gia diễn tập chiến thuật và tấn công ngư lôi vào OBK.

Ngày 15 tháng 9, vào ban đêm chúng tôi bắt đầu triển khai diễn tập chiến thuật. Ra khơi có các tàu ngầm K-325, K-429 và K-204, trên tàu là A.O.Gubanov và tôi. Tôi phải chỉ huy nhóm xung kích và ở phần cuối cuộc diễn tập phải tổ chức đòn tấn công tên lửa hợp đồng lên biên đội tàu chiến đối phương. Các bài tập đã được thực hiện một cách thành công.

Ngày 17 diễn ra cuộc xạ kích ngư lôi vào OBK, bao gồm tàu tuần dương "Aleksandr Suvorov" và hai SKR. Thuyền trưởng K-429 trung tá hải quân A.O.Gubanov đã tiến vào xạ kích ngư lôi thành công: hai quả ngư lôi bắn trúng tàu tuần dương, cuộc tấn công thứ hai được thực hiện nhằm vào SKR - đạn ngư lôi bị tiêu hao. Thuyền trưởng K-325 trung tá hải quân V.P.Valuev bước vào tấn công ngư lôi "đạt yêu cầu", cuộc tấn công kéo dài và ngư lôi phải bắn đuổi.

Ngày 18 Tháng Chín, Phó Đô đốc A.M.Gontaev bổ nhiệm tôi là người lãnh đạo bài xạ kích ngư lôi vào mục tiêu tàu quân sự đơn lẻ. Phải thực hiện cuộc tấn công là K-557 đề án 675MK và K-14 đề án 627A thuộc quân số sư đoàn tàu ngầm 45. Thanh tra là chuẩn đô đốc V.N.Chernavin.
........

[qtdc]

(tiếp)

Ngày 19 chúng tôi ra biển trên SKR-59. Qua băng sóng cực ngắn, tôi chỉ thị cho thuyền trưởng K-557 trung tá hải quân A.A.Chernyshev và trao nhiệm vụ. Tầm nhìn đầy đủ, thuyền trưởng quan sát được SKR-59 qua kính tiềm vọng, hệ thống sonar xác định chính xác tiếng ồn của con tàu. Chernyshev nằm trên hướng nghịch, sau đó quay vòng dưới mũi SKR-59, bỏ lỡ để cho tàu đi qua trên đầu mình, và sau đó bắn vào một mục tiêu ngẫu nhiên nào đó, mà nói như một đồng sự trong đoàn thanh tra: "Bắn vào tiếng ồn của chậu xí bệt". Ngư lôi phóng đến tận mũi Hải Đăng. Điểm đánh giá "không đạt".

Cuộc tấn công tiếp theo được K-14 (thuyền trưởng - trung tá hải quân Saranchin, chỉ huy cao cấp trên tàu - TMT sư đoàn tàu ngầm 45 đại tá hải quân Zaitsev) thực hiện.


Saranchin Valery Ivanovitch.

Tàu nằm ở độ sâu kính tiềm vọng, cách mục tiêu khoảng 34 kabelt, nó không thể lặn do lỗi của các van thông gió và bánh lái ngang phần đuôi. Rồi họ lặn xuống, chuyển sang một mục tiêu ngẫu nhiên, bắn hai đạn ngư lôi. Một quả ngư lôi nổi lên ngay tại điểm bắn loạt, quả đạn kia đi thẳng. Điểm đánh giá - "không đạt". Từ trên biển sau khi bắn xong, qua băng sóng cực ngắn tôi báo cáo những gì đã xảy ra với Phó Đô đốc A.I.Pavlov và kể lại mọi chuyện như nó đã xảy ra. Ông trả lời rằng, dù thủy thủ đoàn không phải do chúng tôi huấn luyện, nhưng chúng tôi sẽ không vì thế mà dễ chịu hơn đâu.

Ngày 21 tháng 9 tổ chức họp bình giá các bài tập chiến thuật. Tôi đã thực hiện một báo cáo chi tiết có phân tích cặn kẽ hành động của tất cả những chủ thể tham gia. A.I.Pavlov khi nghe tôi báo cáo, ra hiệu cho tôi "rút gọn". Sau đó A.I.Pavlov phát biểu, ông không thực sự nói được bất cứ điều gì ra hồn về các hoạt động của chúng tôi. Trong phần kết luận, phó đô đốc A.M.Gontaev lưu ý rằng về đào tạo chiến thuật sư đoàn 10 khác hẳn với các sư đoàn khác theo hướng tốt hơn, đó là do ở sư đoàn việc phân tích bình giá các bài tập được tiến hành tốt hơn.

Ngày 22 tháng 9 đại tá hải quân N.N.Alkaev TMT sư doàn tàu ngầm số 10 đến nơi trên GiSu "Anadyr", anh là người đã đi đón các tàu ngầm của Hạm đội Biển Bắc (1 RPKSN và K-43). Chiếc tàu sau (K-43) đã đến (nhập quân số) sư đoàn chúng tôi.

Ngày 28 tháng 9 bắt đầu các bài diễn tập chuyển sư đoàn sang trạng thái sẵn sàng chiến đấu đầy đủ. Các bài diễn tập được điểm đánh giá "tốt".

Ngày 03 Tháng 10 chúng tôi nghe Biên bản Thanh tra của Bộ Quốc phòng. Sư đoàn chúng tôi được đánh giá "đạt yêu cầu". Nguyên soái K.S.Moskalenko cuối buổi nói đùa rằng đoàn thanh tra có thể nâng điểm đánh giá cho tất cả cùng như nhau.

Sư doàn tàu ngầm số 10 đã chịu hai cuộc thanh tra của Bộ Quốc phòng (năm 1978 và 1980), kết quả của 2 cuộc kiểm tra được đánh giá tích cực. Quá trình thanh tra các tàu ngầm hoạt động trong các nhóm chiến thuật và thực hành bắn đạn thật trong các điều kiện phức tạp. Trong những năm tháng ấy, các tàu ngầm đã hoàn thiện chiến thuật hoạt động theo nhóm, trong tương lai về sau, điều đó mang lại cho sư đoàn tên gọi sư đoàn tàu ngầm chống tàu sân bay.


Nguyên soái Kiril Semenovitch Moskalenko.

Các trường hợp khẩn cấp

Công tác phòng ngừa tai nạn được điều hành bởi bộ chỉ huy sư đoàn, trước nhất là bởi cấp phó của tôi phụ trách cơ điện đại tá hải quân S.A.Moskalenko và các chuyên gia trưởng chuyên ngành hàng hải một cách thường xuyên liên tục và khá năng động. Trong thời gian tôi chỉ huy, tại đơn vị chỉ xảy ra một vài vụ tai nạn.

Ngày 1 tháng 6 năm 1979 K-10 ra khỏi căn cứ di chuyển đến Primorye để tiếp tục đóng quân phục vụ trong biên chế sư đoàn tàu ngầm số 29. Tàu bơi trong tư thế ngầm, và thực hành sạc ắc quy. Người chỉ huy tiểu đoàn 2 ngành tác chiến 5 thiếu tá hải quân Solovyov, đáng ra phải chỉ huy cuộc sạc ắc quy này thì lại say rượu và đi ngủ.

Dòng nạp ắc quy lên đến cấp 4, các quạt gió bị ngắt (vì lý do nào đó mà cầu chì bị cháy), tiếp đó vì các hành động sai lầm của người chỉ huy nhóm điện kỹ thuật Ostaplyuk mà hố ắc quy № 1 phát nổ, kết quả là hư hỏng một phần 25 thùng ắc quy. Vụ nổ đã phá tung cánh cửa  cabin của trưởng ngành quân y thượng úy hải quân Yastrebov và mảnh vỡ làm mù mắt bên phải của ông, những phần cư thể khác bị các vết bầm tím và trầy xước nhẹ.

Tàu ngầm nổi lên và trở về căn cứ trong tư thế nổi, tại đó người ta tiến hành điều tra sự vụ và khôi phục lại ắc quy. Thiếu tá hải quân Soloviev mắc chứng nghiện rượu trước vụ việc này đã vài năm, trả lời đề nghị của tôi với tư lệnh phân hạm đội hãy cho anh ta chuyển ngạch dự bị luôn là câu duy nhất: "Hãy giáo dục". Ngày 23 tháng 6 K-10 bắt đầu chuyến di chuyển sang Primorie và đã đến nơi đóng quân mới mà không xảy ra chuyện không hay nào.


PLARK đề án 675

Tháng 3 năm 1981, K-184 với thủy thủ đoàn tàu ngầm số 273 (trung tá hải quân T.L.Moskalenko) ra biển thực hành lặn sâu. K-184 làm công tác đảm bảo cho K-43 (thuyền trưởng - trung tá hải quân  N.Ya.Maryashin, chỉ huy cấp cao trên tàu - Phó tư lệnh sư đoàn đại tá hải quân A.A.Shikov). Việc lăn sâu diễn ra bình thường, sau khi nổi lên mặt biển, Moskalenko quyết định đến gần hơn K-43, cơ động theo mắt thường. Tất cả những gì có thể bị vi phạm - đã bị vi phạm, tất cả những gì có thể bỏ qua - đã bị bỏ qua. Đã tám tháng, ông bơi với phó tư lệnh sư đoàn đại tá hải quân V.T.Kozlov, ông ấy nhận xét tốt về anh ta.

Họ ra biển mà không có "vú em", và vì được tự chủ mà người ta thấy choáng váng. Kết quả là do thao tác cơ động ngu ngốc mà các tàu ngầm va chạm nhau. Điều kiện tiên quyết xảy ra sự việc này là trên thực tế tại K-43 N.Ya.Maryashin và A.A.Shikov ở trong cabin hoa tiêu, trên cầu điều hướng đài chỉ huy chỉ có một sĩ quan trực gác là thiếu tá hải quân Volkov, người đã không có một hành động nào đáp ứng. Tầm nhìn đầy đủ. Kết quả của vụ va chạm là K-184 bị một vết lõm trong phần mũi của vỏ nhẹ. Nắp mặt trước của ống phóng ngư lôi không thể mở ra được, còn một ống phóng ngư lôi khác mất độ kín. Các tàu ngầm trở về căn cứ, tại đây đã tiến hành họp phân tích những gì đã xảy ra. Tham gia vào "bình giá các phi vụ" là đích thân Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương Đô đốc V.V.Sidorov. K-184 phải lên dok một tuần, tại đó tất cả các hư hại đã được khắc phục.

Đồng thời trên K-320, đang đỗ tại cầu tàu trong căn cứ với thủy thủ đoàn số 228 (trung tá hải quân G.A.Sorokin) trung sĩ chỉ huy đội thủy thủ hầm tàu mở van thông khí vào khoang thay vì van thổi sitec dằn chủ. Kết quả - phá hủy tính kín của vách ngăn buồng máy và phình "bụng". Cho đến tận 10 tháng 4 mới loại bỏ được cái "bụng" đó.

Từ Moskva, phó đô đốc A.I.Pavlov bị triệu tập về từ nơi đang học, khi ông về đến nơi, tôi đã làm một báo cáo về tình hình chung của sư đoàn do tôi đang chỉ huy, đặc biệt là về vụ va chạm giữa K-43 và K-184. Bộ chỉ huy cấp trên đã quyết định cách tuột các chức vụ mà T.L.Moskalenko và A.A.Shikov đang đảm nhiệm.


Sách kỷ niệm 35 năm truyền thống sư đoàn - sư đoàn tàu ngầm tuần dương chiến lược số 25.

Ngày 10 Tháng 8, chúng tôi được thông báo rằng tại sư đoàn tàu ngầm số 25 xảy ra cuộc va chạm của một RPKSN (đại tá hải quân Kulikov) và một SKR (chỉ huy cao cấp trên tàu là tư lệnh sư đoàn tàu ngầm số 25 - Chuẩn Đô đốc V.V.Privalov). RPKSN thực hành bắn tập ngư lôi vào SKR dưới sự chỉ huy của tư lệnh sư đoàn. Tàu tuần tra sau khi làm nhiệm vụ đảm bảo cuộc xạ kích đang thả trôi và bật máy đo sâu bằng tiếng dội, còn thuyền trưởng RPKSN nghe thấy sự làm việc của máy đo tiếng đội và cho rằng đó là tiếng gõ của cơ cấu máy trên đạn ngư lôi đang làm việc. Thay vì cho tàu nổi lên tại điểm nằm trong kế hoạch, anh ta đi ngầm dưới nước đến chỗ "tiếng gõ" (thực tế chính là SKR) và khi đến nơi tàu ngầm bắt đầu nổi lên dưới đáy SKR, tàu tuần tra suýt nữa thì bị lật úp. Thân tàu SKR bị thủng, lực lượng tàu cứu nạn khẩn cấp phân hạm đội tàu quân sự Kamchatka đã phải can thiệp để ngăn chặn tàu bị ngập nước mà chìm. Kết quả việc phân tích điều tra sau cùng dẫn đến việc cách bỏ chức vụ đang đảm nhiệm của chuẩn đô đốc V.V.Privalov và giáng cấp quân hàm.

Trong thời gian xảy ra những sự kiện được miêu tả trên, chúng ta còn nhớ cuộc mắc cạn của K-175 ở Biển Đỏ khi ghé vào vịnh tại đảo Dakhlak. Sau 9:00 giờ đồng hồ, con tàu đã tự mình thoát khỏi bãi cạn, cuộc kiểm tra sau đó cho thấy tàu không bị hư hại.
.......

[qtdc]

(tiếp)

Chính sách cán bộ, kỷ luật và công tác giáo dục
  
Trước tiên, tôi sẽ dẫn ra một số ví dụ hiển nhiên nhất, sau đó sẽ phát biểu quan điểm đánh giá của mình. Sau khi chúng tôi trở về căn cứ, ngày 19 tháng 5 năm 1977 Phó Tổng tư lệnh thứ nhất Hải quân Liên Xô Đô đốc N.I.Smirnov đến phân hạm đội. Cùng ngày, ông cho gọi tôi lên trò chuyện về việc bổ nhiệm sắp tới của tôi vào cương vị tư lệnh sư đoàn tàu ngầm số 10. Ông hỏi tôi một số vấn đề, sau đó nói: "Tôi biết cậu đã lâu, bắt đầu từ hồi ở biển Baltic, quá trình phục vụ của cậu diễn ra bình thường. Tôi đã xem xét hồ sơ phục vụ của cậu". Sau đó, ông dừng lại và hỏi: "Tại sao người ta lại đặt tên cậu là Alfred?" Tôi giải thích rằng vì mẹ tôi muốn như thế, bà là người dân tộc Latvia và muốn con trai mình có một cái tên Latvia. Sau này, đô đốc cho biết: "Cậu hãy tin điều tôi đã trò chuyện với cậu, tôi đồng ý với việc bổ nhiệm của cậu, và sẽ báo cáo Tổng tư lệnh Hải quân về việc này".


Anh hùng Liên Xô Nikolai Ivanovitch Smirnov, từ năm 1969, ông là Tư lệnh Hạm đội Cờ Đỏ Thái Bình Dương, Phó Tổng tư lệnh thứ nhất Hải quân Xô Viết giai đoạn 1974-1988.

Tại thủy thủ đoàn của đại tá hải quân Yu.G.Shestak tình hình kỷ luật rất xấu. Hai chuẩn úy hải quân đánh nhau với vợ mình và bị tống giam. Phó Đô đốc B.I.Gromov tư lệnh phân hạm đội ra lệnh giải ngũ một chuẩn úy hải quân. Đến chỗ ông báo cáo, tôi đề nghị ông không giải ngũ chuẩn úy hải quân này, vì trước đó anh ta vẫn phục vụ tốt, là một người đàn ông cừ. Tư lệnh phân hạm trả lời: "Được, cậu ta là một người đàn ông tốt, nhưng tại tổ ấm gia đình cậu ta không phải một người đàn ông. Cách đây không lâu, tại căn cứ bờ đã có một đại úy hải quân tự treo cổ mình lên cây bạch dương vì những khó khăn gia đình, anh ta cũng là một người đàn ông tốt. Và người đàn ông tốt đó đã có thể tự treo cổ mình. Hãy để cậu cả về thế giới dân sự mà treo cổ..." . Ngay khi tôi đến ban tham mưu, người ta lại báo cáo cho tôi biết, thêm một chuẩn úy hải quân của thủy thủ đoàn Shestak đánh nhau với vợ và hiện đang ngồi trong nhà giam.


K-22 sau khi va vào frigate "Vogue" FF-1047 của Hải quân Mỹ tại Địa Trung Hải ngày 28 tháng 8 năm 1976.

Tại một cuộc họp của các sĩ quan, đô đốc N.I.Smirnov kể chuyện tàu ngầm K-22 đề án 675 của Hạm đội Biển Bắc đã cơ động thế nào ở Địa Trung Hải. Thuyền trưởng tàu ngầm say rượu, cho tàu nổi tháp chỉ huy lên và bắt đầu đuổi theo hai tàu chiến Mỹ. Kết quả là một vụ va chạm xảy ra, cả tàu ngầm và tàu chiến Mỹ đều bị những hư hại khác nhau. Toàn bộ quá trình cuộc rượt đuổi trên, người Mỹ đã quay phim và chụp ảnh ghi lại. Đô đốc N.I.Smirnov nói chuyện về trường hợp này với một Đô đốc Hoa Kỳ, ông ta đã nói: "Tôi không có ý định nói gì về người thuyền trưởng Xô Viết. Người có lỗi, xin nói rằng, đó là người thuyền trưởng Mỹ, bởi lẽ anh ta đã không sử dụng mọi biện pháp để tránh chiếc tàu ngầm Xô Viết...."






Ảnh trên: K-22 đang bơi ở chiều sâu tiềm vọng khoảng một giờ trước khi va chạm, ảnh chụp từ USS "Vogue". Ảnh giữa: K-22 bơi ở chiều sâu tháp chỉ huy, đuổi theo tàu chiến Mỹ, ảnh chụp từ FF-1047 USS "Vogue" trước khi va chạm. Ảnh dưới: Va chạm.

Ngày 16 tháng 6, tôi bay tới khu nghỉ mát. Trong khi đang đi phép Leningrad, tôi nhận được một bức điện khẩn từ Kamchatka của A.N.Lutsky. Tôi được triệu tập đến Moskva, tới bộ phận phụ trách công tác cán bộ vì việc bổ nhiệm tôi vào cương vị tư lệnh sư đoàn tàu ngầm. Tôi đã được cảnh báo rằng tôi nên cập nhật kiến thức của mình về các tài liệu quy định trong công tác cán bộ và nhận thức về tình hình chính trị, bởi vì ở Moskva, các sỹ quan phụ trách cán bộ, các thủ trưởng cấp trên và các cán bộ công tác chính trị thuộc BCHTU ĐCS Liên Xô sẽ hỏi tôi về những vấn đề này. Vì vậy, hai ngày tôi ngồi nhà và cố gắng nhớ lại tất cả mớ "rối rắm" trên. Ngày 01 Tháng 8, tôi bay tới Moskva, ở nhà em gái mình. Ngày hôm sau tôi đến Cục Cán bộ thuộc BTTM Hải quân, tại đây tôi gặp tư lệnh sư đoàn của mình, Chuẩn Đô đốc A.N.Lutsky, cũng được triệu tập đến Moskva liên quan đến việc bổ nhiệm ông là Phó tư lệnh phân hạm đội tàu ngầm số 2.


Anatoly Nikolaevitch Lutsky, tốt nghiệp Trường Dự bị Hải quân Nakhimov Leningrad năm 1951.

Tiếp tôi và Lutsky là Phó Đô đốc Yu.S.Bodarevsky Cục trưởng Cục Cán bộ Hải quân Liên Xô, người làm cho cả hai chúng tôi rất thích thú bởi sự tận tâm, nhạy cảm, sự bình tĩnh và khiếu hài hước của ông. Ông kể với chúng tôi phải hành xử thế nào tại Tổng cục Cán bộ Bộ Quốc phòng Liên Xô (GUK ) trên phố Begovaia. Sau đó, chúng tôi được đưa vào các căn phòng riêng biệt, nơi chúng tôi nghiên cứu tài liệu về công tác cán bộ trước khi ăn trưa. Tiếp theo, chúng tôi được đưa tới GUK vào phòng trung tướng Anh hùng Liên bang Xô Viết Kovtunov. Trong chuyến đi này, đi kèm chúng tôi là chuẩn đô đốc Volgin từ Cục Cán bộ Hải quân Liên Xô. Trung tướng bảo chúng tôi ngồi đối diện với mình và ông bắt đầu đặt câu hỏi.
Câu hỏi đầu tiên là với Lutsky.
- Tình hình sư đoàn anh hiện thế nào?
- Sư đoàn năm nay được đánh giá "tốt".
- Vậy anh có lừa dối bộ chỉ huy cấp trên hay không? Hoặc người ta lừa anh chẳng hạn?
Lutsky hơi sửng sốt một chút bởi những câu hỏi này, nhưng khẳng định rõ ràng không có sự lừa dối.
Trung tướng vẫn tiếp tục với nhịp điệu như cũ.
- Nghĩa là, mọi việc đều tốt? Có nghĩa là tốt chứ gì? Và mọi người đều biết điều lệnh chứ? Và cấp phó của anh, anh chàng Berzin này có biết điều lệnh không? Hãy để cho anh ta nói về nhiệm vụ của một thủy thủ xem nào!


Hãy thử xem, hãy nghe nhầm xem ...

Tôi trả lời rằng nhiệm vụ của người thủy thủ nằm trong hai điều lệnh: điều lệnh phục vụ trên tàu và điều lệnh nội vụ. Trung tướng ngắt lời tôi bằng một câu hỏi.
- Có bao nhiêu điều?
Tôi không trả lời câu hỏi này, nhưng tất cả các nhiệm vụ của người thủy thủ tôi đều kể ra. Sau đó Kovtunov tiếp tục phỏng vấn tôi.
- Bây giờ chúng tôi bổ nhiệm anh, và anh bắt đầu ăn cắp chứ gì?
- Không, tôi sẽ không đâu. Có gì để mà ăn cắp: sáu tàu ngầm, hai doanh trại cũ nát, và một chiếc xe UAZ.
- Ah, thì ra như vậy! Và nếu anh có gì đó, thì anh có ăn cắp hay không?
- Không đâu ạ, tôi không quen với việc đó từ thời còn nhỏ.
- Còn ở đây chúng tôi đã từng bổ nhiệm 1 ông tướng làm sư đoàn trưởng, và chỉ 1 tháng sau hắn ta đã bắt đầu ăn cắp dầu và bán nó ra bên ngoài. Vậy anh có thế không?
- Không, tôi sẽ không.
- Volgin, Berzin sẽ ăn cắp hay không?
- Không, anh ta sẽ không đâu.


Trộm cắp và khai thác "tả khuynh" trên các công trường xây dựng (tạp chí "Cá Sấu")
........

[qtdc]

(tiếp)

Kovtunov nhìn vào sổ tay ghi chép của mình và tiếp tục.
- Nào, được rồi. Vậy bây giờ chúng tôi sẽ bổ nhiệm anh, và anh sẽ chở tình nhân đi chơi chứ?
- Không, tôi không có, tôi yêu vợ tôi.
- Vậy mà chúng tôi có 1 ông tướng được bổ nhiệm làm tư lệnh tập đoàn quân và ông ta ngay lập tức ruồng rẫy vợ mà đi với tình nhân.
- Không tôi không có.
Kovtunov một lần nữa quay sang Volgin.
- Volgin, Berzin sẽ không dẫn tình nhân đi chơi đấy chứ?
- Không dẫn đâu.
- Nào, được rồi. Berzin, con cái anh không vô tình mà mắc chứng nghiện ngập hoặc buôn lậu ngoại tệ chứ?
- Con trai đang học tập tại trường đại học, còn con gái đang học trong trường phổ thông, cả hai đều là bí thư đoàn Komsomol.
- Điều này chẳng có ý nghĩa gì, hãy trả lời vào thực chất câu hỏi!
- Chúng không phải kẻ nghiện ma túy và buôn lậu ngoại tệ.
- Ở đây chúng tôi có một ông tướng được bổ nhiệm tham mưu trưởng tập đoàn quân, ông ta có con trai là kẻ nghiện ma túy và đồng tính luyến ái. Các con anh sẽ không trở thành kẻ nghiện ngập chứ?
- Không đâu ạ.


"Cá sấu" năm 1961.

- Berzin, anh bao nhiêu tuổi?
- Bốn mươi bốn.
- Chà chà! Anh đúng là kẻ lười biếng! 44 tuổi, thế mà anh mới chỉ là phó sư đoàn trưởng. Thời chiến tranh, mới 38 tuổi, nhưng tôi đã chỉ huy một quân đoàn.
- Đồng chí tướng quân, tôi đã trải qua tất cả các cương vị công tác trong hạm đội tàu ngầm, ở đâu tôi cũng phục vụ một cách trung thực.
- Berzin, anh là người kiêu ngạo. Da anh rám nắng, có lẽ chủ yếu anh chỉ nghỉ ngơi mà không phục vụ phải không?
- Hoàn toàn không. Tôi mới trở về một tháng trước từ một chuyến đi biển dài ngày, hai tháng bơi ngầm dưới mặt nước. Tôi được gửi đến viện điều dưỡng, rồi sau đó lập tức đến chỗ đồng chí.
- Anh có một bản tóm tắt các điều lệnh của Lực lượng Vũ trang rồi chứ?
- Chính xác là như thế, tôi có.

Trước chuyến đi của tôi tới Moskva người ta đã cảnh báo tôi về điều này. Người ta kể một đại tá hải quân không có một bản tóm tắt như vậy. Kovtunov đuổi anh ta ra khỏi văn phòng. Đại tá hải quân ngồi suốt hai tuần trong khách sạn "Moskva" và ghi chép tóm tắt lại các điều lệnh, chỉ sau đó cuộc trò chuyện với anh ta mới được tiếp tục.
- Berzin, hãy cho biết tính cách các thuyền trưởng tàu ngầm của anh.
Tôi bắt đầu báo cáo, nhưng sau một phút Kovtunov ngắt lời tôi.
- Ai trong số các thuyền trưởng có thể phát triển thành Tổng tư lệnh Hải quân?
Câu hỏi, tất nhiên, quá vô nghĩa về hình thức và nội dung, bởi vì người ta bổ nhiệm vào cương vị tổng tư lệnh không phải là những người xuất sắc và có khả năng nhất, mà xuất phát từ sự chọn lọc về chính trị và lòng trung thành cá nhân trước chế độ, hay đúng hơn - trước Tổng Bí thư ĐCS Liên Xô. Tôi nói rằng tôi thật khó trả lời cho câu hỏi này. Cuộc trò chuyện đã trôi qua một giờ rưỡi, ngoài đường phố là +35"C, áo sơ mi ướt đẫm mồ hôi.


Kovtunov G.N. Bằng tất cả sức mạnh của ngọn lửa. - Moskva. NXB Quân đội, năm 1982.

Sau đó, người ta dẫn Lutsky và tôi đến chỗ thượng tướng Goncharov, ông nói chuyện với chúng tôi khoảng mười lăm phút. Goncharov chủ yếu quan tâm đến quốc tịch của tôi và vợ tôi. Thời đó, nó là một trở ngại. Trong các cơ quan tổ chức cán bộ, trong KGB, trong các cơ quan Đảng người ta chia ra dân tộc bản địa và không bản địa. Được coi là không bản địa người Do Thái, Trung Quốc, Hàn Quốc, Ba Lan, Đức, Hy Lạp, bản địa - tất cả các phần còn lại. Trong số những người bản địa luôn bị nghi ngờ là những người Latvia, Estonia và Lithuania, những người sinh ra và sống ở các nước cộng hòa của họ trước năm 1940. Vì thế ông bắt đầu với câu hỏi về quốc tịch.

- Quốc tịch của anh là gì?
- Tôi coi tôi là người Latvia.
- Hiểu rồi. Tại sao anh lại có một cái tên lạ lùng là Alfred?
- Vì mẹ tôi gọi như vậy, đó là một cái tên Latvia.
- Hiểu rồi. Còn quốc tịch của vợ anh?
- Nga.
- Hiểu rồi. Nhưng cô ta lại có một người cha là người Hy Lạp?
- Vâng, người Hy Lạp, trung tá hải quân thuyền trưởng tàu cứu hộ, và mẹ cô ấy là người Nga. Theo quyền bỏ phiếu, vợ tôi là người Nga.
- Hiểu rồi. Thế quốc tịch của các con anh là gì?
- Nga.
- Anh cảm nhận thế nào về sự bổ nhiệm mới của mình?
- Tôi rất mong muốn được ở cương vị này.
Goncharov nhìn tôi rất kỳ lạ và gật đầu.
Sau này người ta mới nói với tôi rằng, tôi cần phải trả lời: "Tôi coi cương vị mà mình được bổ nhiệm là một sự tin tưởng lớn lao của Đảng và Chính phủ, và công việc của tôi sẽ chứng tỏ niềm tin cậy ấy là đúng đắn".


Chúng tôi những người con trai của Tổ quốc Vĩ đại trung thành với sự nghiệp của Đảng! Họa sỹ G.Marchenko. Năm 1958.

Kiệt sức hoàn toàn sau tất cả những cuộc hội thoại trống rỗng đó, tôi và Lutsky đi về khách sạn "Moskva", nơi anh ấy nghỉ lại, chúng tôi tắm rửa sạch sẽ rồi đi đến một nhà hàng ăn trưa và ăn tối, bởi vì công việc còn kéo đến buổi tối. Chúng tôi đặt mua một chai rượu vang khô, món khai vị, món thứ nhất, thứ hai và món tráng miệng. Khi vừa đánh giá ngày vừa qua, vừa kết thúc bữa ăn, thì bất ngờ phía trước bàn của chúng tôi xuất hiện thân hình của Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương Đô đốc V.P.Maslov. Điều đó làm chúng tôi choáng váng, như thể thấy Mephistopheles xuất hiện trong một chiếc áo khoác lộng lẫy. Trên người Đô đốc, tuy nhiên, lại là một bộ đồ thể thao, và ông bắt đầu đặt câu hỏi cho Lutsky.
- Anh đang làm gì ở đây?
- Chúng tôi đang ăn tối.
- Thấy rồi, tôi thấy rồi...
........

[qtdc]

(tiếp)

Maslov nhìn chằm chằm vào chai "Tsinandali" của chúng tôi.
- Tôi và Berzin đến Tổng cục Cán bộ và Uỷ ban Trung ương ĐCS Liên Xô vì việc bổ nhiệm.
- Có, có ... Tôi nhớ rồi. Vậy công việc thế nào?
Lutsky kể lại sự việc. Maslov lắng nghe rồi đi đến quầy bar mua thuốc lá, ông đang trong kỳ nghỉ phép lái xe qua Moskva.

Ngày hôm sau, chúng tôi đến Cục Cán bộ BTTM Hải quân Liên Xô. Ban đầu, chúng tôi được đưa tới chỗ Chủ nhiệm Chính trị Hải quân - Ủy viên Hội đồng Quân sự đô đốc V.M.Grishanov, sau đó tới chỗ Tổng tư lệnh Hải quân Liên Xô Đô đốc Hạm đội LB Xô Viết S.G.Gorshkov. Người đầu tiên được gọi vào gặp V.M.Grishanov là A.N.Lutsky. Hóa ra Chủ nhiệm Chính trị phân hạm đội chuẩn đô đốc I.A.Katchenkov viết thêm phần bổ sung vào tính cách của Chuẩn Đô đốc A.N.Lutsky, trong đó ông ấy viết rằng anh không xứng đáng, anh là kẻ kiêu ngạo, tự cao tự đại v.v, Nhưng dường như đoạn "bổ sung" không có tác động đến V.M.Grishanov, bởi vì về tổng thể ông quá biết Katchenkov.


Đô đốc Grishanov Vasily Maksimovich. I.A.Penzov.

Sau Lutsky người ta mời tôi. Đô đốc V.M.Grishanov có câu hỏi đầu tiên như sau: "Quốc tịch của anh là gì?" Tôi kinh ngạc vì ở đây họ cũng quan tâm vấn đề này. Không phải họ hỏi quan điểm của tôi về cuộc sống thế nào, hoặc tôi đọc những gì, tôi yêu thích gì, những chuyện ấy họ không quan tâm đến. Tất cả đều gắn với quốc tịch. Sau khi đặt các câu hỏi tương tự về vấn đề dân tộc, Grishanov thốt ra những lời sau đây:
- Ở anh giống như ở Lenin, có sự pha trộn dòng máu. Trong dòng họ của Lenin có cả người Nga, Đức, Kalmyk.
- Tôi không biết chuyện Lenin, còn chuyện của tôi có gì - Tôi đã nói với đồng chí.
- Con cái anh thế nào, thông minh không? Anh không đọc Solzhenitsyn đấy chứ?
- Lũ trẻ nhà tôi bình thường.
- Được rồi. Thế nào ở sư đoàn anh công tác sẵn sàng chiến đấu ra sao?
- Tỷ lệ phần trăm các tàu ngầm sẵn sàng chiến đấu vẫn đang được giữ vững.

Trung úy Hồng quân Aleksandr Isaevitch Solzhenitsyn, khẩu đội trưởng trinh sát âm thanh, tiểu đoàn pháo binh trinh sát độc lập 794 thuộc PDQ Belorussia 2, tháng 8 năm 1943.

Sau khi ăn trưa, Đô đốc Hạm đội LB Xô Viết S.G.Gorshkov tiếp chúng tôi. Phòng làm việc của ông rất lớn, trong một góc nhà là một quả địa cầu cao hơn cả tầm vóc con người. Gorskov có tầm vóc nhỏ, khuôn mặt nghiêm khắc, trông khoảng bảy mươi tuổi. Nghe Lutsky báo cáo, ngay lập tức ông ra mệnh lệnh trong thời gian ngắn nhất phải đưa vào thành phần lực lượng trực chiến thường xuyên các tàu ngầm K-204 và K-201. Các vấn đề đặc biệt và các hướng dẫn từ Tổng tư lệnh là không có. Ngày thứ hai tại Moskva đã trôi đi như vậy.

Sáng hôm sau, chúng tôi được đưa tới Ủy ban Trung ương. Tại lối vào là một sĩ quan KGB kiểm tra thẻ Đảng của chúng tôi và chỉ cho chúng tôi biết đường đi. Chúng tôi tìm thấy số phòng phải đến, nơi chúng tôi được chuẩn đô đốc V.I.Panin tiếp, ông giám sát Hải quân tại Ủy ban Trung ương. Chúng tôi kể cho Vassily Ivanovich về hai ngày đầu tiên các cuộc đối thoại của chúng tôi tại GUK với V.M.Grishanov và S.G.Gorshkov. Sau đó, ông đi đến báo cáo về chúng tôi với thượng tướng Volkov, và chúng tôi đã đi ra hành lang, ngồi xuống những chiếc ghế bành đặt ở đó. Ngoài phố +30" C, ở đây máy điều hòa không khí đang làm việc, không có biển quảng cáo và các bức chân dung, dọc hành lang liên tục có một người đàn ông trong bộ đồ màu đen (theo quan sát người từ KGB) đi đi lại lại.


Đô đốc Panin Vasily Ivanovitch. А.S.Chagadaev.

Cuối cùng, chúng tôi được mời đến phòng thượng tướng Volkov, ông hỏi một số câu và cho chúng tôi đi. V.I.Panin dẫn chúng tôi đến một trong các quầy bar, cảnh báo rằng chúng tôi không được ba hoa điều gì, và không được ngạc nhiên trước bất cứ điều gì. Mà kinh ngạc vì cái gì: trứng cá tầm đỏ và đen, trứng cá muối, thịt nguội, cá tầm đỏ, xúc xích, tất cả các loại trái cây và rau quả và nhiều hơn nữa (đó hình như là vào năm 1976). Phần lớn dân cư của đất nước chỉ nghe nói các sản phẩm này, họ chưa được nếm. Tôi và Lutsky lấy đầy khay đủ các món ngon. Cô bán hàng tính toán và cho biết: "Các anh hết 68 kopek". Tôi trả lời: "Sao cô tính cái gì mà ít thế". Cô ấy lịch sự trả lời: "Chúng tôi không bao giờ tính sai". Sau khi ăn trưa, chúng tôi xuống tầng dưới đến quầy vé Aeroflot của UBTU, nơi người ta nhanh chóng và lịch sự đặt vé cho chúng tôi. Tại lối vào người sĩ quan KGB không kiểm tra thẻ Đảng của chúng tôi nữa, mà anh ta chỉ chúc chúng tôi một chuyến đi tốt lành, anh gọi tên từng người theo họ.

Cả ngày đêm hôm sau chúng tôi đi trên chuyến bay tới Kamchatka, tại đó chuẩn đô đốc A.N.Lutsky ra lệnh cho tôi bay tới Vladivostok và tham gia vào công việc của K-204. Chính Lutsky bắt đầu chỉ huy phân hạm đội, Phó Đô đốc B.I.Gromov từ biển trở về đang bị viêm phổi.

Trong thời gian này, chủ nhiệm chính trị phân hạm đội chuẩn đô đốc I.A.Katchenkov tập hợp các chủ nhiệm chính trị thuộc sư đoàn và tiến hành tập dượt cho hội nghị sắp tới của Đoàn Komsomol phân hạm đội. Các chủ nhiệm chính trị đóng vai công chúng: họ phát biểu, bình bầu, đọc các nghị quyết, hát quốc ca Liên Xô và quốc tế ca, và thậm chí còn mô phỏng các giờ nghỉ trưa. I.A.Katchenkov theo dõi xem, ai hát thế nào và nói: "... Cậu này hát yếu quá, không nghe thấy giọng của cậu ở đâu..." Và chỉ có thế mà kéo mất ba ngày.


Đại hội Đoàn Thanh niên những năm 1960.

Trong đội hình trọng thể kỷ niệm Ngày Chiến thắng không có thuyền trưởng K-48 trung tá hải quân V.I.Rovensky, mới gần đây được bổ nhiệm vào vị trí này và đã "thể hiện" mình thành công ngay từ đầu. Thông qua các kênh khác nhau, người ta báo cáo tôi rằng anh ta đang nằm ở nhà trong trạng thái say xỉn. Tôi gọi anh đến sư đoàn. Anh đến văn phòng của tôi, thời điểm này đang có mặt chủ nhiệm chính trị trung tá hải quân V.M.Pogrebnykh và Phó sư đoàn trưởng, đại tá hải quân N.V.Anokhin. Tôi hỏi V.I.Rovensky "Anh say rượu hả?" Câu trả lời là "Không". Gặng hỏi hồi lâu, anh ta đều từ chối. Sau đó, Rovensky khóc nức nở rồi bắt đầu ê a một đoạn hát nói: "Đồng chí Tư lệnh sư đoàn, tâm hồn đồng chí đã mọc rêu, đồng chí thật thô lỗ và nhẫn tâm". Tất cả chúng tôi xúm vào an ủi anh ta, và tôi để cho anh ta về nhà. Trước buổi tối, cuối cùng tôi đã tìm hiểu ra mọi việc. Rovensky say rượu trong đơn vị và sau đó bắt đầu đi lang thang giữa các thủy thủ, sĩ quan và hạ sỹ quan của thủy thủ đoàn, cho đến khi sư đoàn phó của tôi đại tá hải quân N.V.Anokhin tìm thấy anh ta, đưa lên xe UAZ và chở về nhà. Tôi hỏi Anokhin về chuyện này và ông kể với tôi tất cả.
.......

[qtdc]

(tiếp)

Buổi sáng, tôi mời V.I.Rovensky đến chỗ tôi một lần nữa và trong sự hiện diện của các cấp phó của mình, tôi đặt câu hỏi: "Anh say rượu phải không?" Câu trả lời là "Không". Khi đó, tôi quay sang Anokhin: "Đồng chí hãy kể chuyện gì đã xảy ra". Anokhin còn chưa kịp mở miệng thì Rovensky nói luôn: "Vâng, tôi đã say rượu. Từ nay tôi sẽ không thế nữa". Tôi không kìm được và hỏi: "Vậy, ai có tâm hồn mọc rong rêu đây?" Rovensky trả lời bối rối: "Tôi, thưa đồng chí tư lệnh sư đoàn". Tại đây chúng tôi chấm dứt một sự cố khó chịu.



Tại phân hạm đội tàu ngầm số 2 có chuyến đến thăm của Chủ nhiệm Chính trị Hải quân Xô Viết đô đốc V.M.Grishanov. Chủ nhiệm Chính trị phân hạm đội tàu ngầm số 2 đại tá hải quân K.M.Ambarov (ông ấy thay thế vị trí của chuẩn đô đốc I.A.Katchenkov) cùng cấp phó của ông, đại tá hải quân Kozyr đến kiểm tra hồ bơi, tại đây họ gặp trưởng ngành giáo dục thể chất phân hạm đội thiếu tá Petrov. Ambarov xem bể bơi và chỉ thị cho Petrov: "Chẳng mấy bữa nữa đồng chí Grishanov sẽ đến chỗ chúng ta, cho đến lúc ấy phải trang hoàng lại tất cả, treo màn cửa mới, phải có áo choàng tắm, các tấm drap đơn và kép". Petrov: "Tất cả những thứ ấy theo tiêu chuẩn nhà nước thì không được phép, còn dùng tiền của tôi thì tôi lại không đủ sức". Ambarov: "Đối với quan chức cấp cao những thứ đó cần phải có". Ambarov quay sang Kozyr: "Vladimir Nikolaevitch, tại ban chính trị cần phải tiêu 10 rup cho món áo choàng". Ambarov: "Thế còn tủ lạnh và ấm samovar của anh đâu rồi?" Petrov tò mò hỏi lại: "Đồng chí Grishanov sẽ bơi hay uống trà trong hồ bơi?" Không có câu trả lời.

Đô đốc V.M.Grishanov đã đến, tất cả các sĩ quan tập trung tại Nhà Sĩ Quan nghe báo cáo của bộ chỉ huy sư đoàn và các thủ trưởng phòng ban chính trị. Chuẩn đô đốc tư lệnh sư đoàn tàu ngầm số 25 V.V.Privalov phát biểu, ông kể chuyện tại sư đoàn mình ông đã phải đấu tranh với nạn nghiện rượu, tổ chức các nhóm không uống rượu ra sao, khiến hội trường cười ồ cả lên. Buổi tối những kẻ nặc danh gọi điện thoại cho TMT sư đoàn tàu ngầm số 25 đại tá hải quân O.A.Erofeev và xin ghi tên vào nhóm không uống rượu.

Năm 1979, tôi tham dự Hội nghị Đảng bộ khu vực số 20, cùng với ủy viên Hội đồng Quân sự - Chủ nhiệm Chính trị phân hạm đội tàu ngầm số 2 đại tá hải quân K.M.Ambarov, chúng tôi đến Petropavlovsk trên xe "Volga" của ông, ông ấy xếp tôi ngồi bên cạnh người lái xe, còn ông ngồi ở phía sau, ông giải thích cho tôi: "Ở phương Tây, các ông chủ khi đi xe thường ngồi ở ghế sau, như vậy an toàn hơn". Trên đường đi, ông kể chuyện ông từng phục vụ trong văn phòng của V.M.Grishanov, đô đốc khoái ông và một lần mời ông cùng đi dạo với nhau vào buổi tối. Ta hình dung như sau. Ambarov sau giờ làm việc lái xe về nhà, ăn tối, và lúc 20,00 giờ lái xe đến nhà Grishanov, đô đốc đi ra phố, và họ cùng nhau đi bộ và nói chuyện. Và cứ thế, hầu như ngày nào cũng vậy.

Thuyền trưởng "K-23" và "K-305" đại tá hải quân Bondarenko Viktor Konstantinovitch xác nhận:



Tại Kamchatka Ambarov được phong quân hàm chuẩn đô đốc. Kết quả làm việc của ủy ban (về tai nạn tàu ngầm "K-429") như sau: UVHĐQS phân hạm đội chuẩn đô đốc AMBAROV bị Chủ nhiệm Chính trị Hải quân Liên Xô gọi là tên trộm cắp với việc dẫn ra những vụ việc thực tế và bị cách chức.

Ngày 09 Tháng 7 năm 1979, tàu ngầm K-325 (thuyền trưởng - trung tá hải quân V.P.Valuev, chỉ huy cao cấp trên tàu - TMT đại tá hải quân N.N.Alkaev) đi biển thi hành nhiệm vụ phục vụ chiến đấu. Một ngày trước khi tàu ra khơi, tôi cùng bộ tham mưu sư đoàn tới kiểm tra tàu ngầm. Không có mặt thiếu tá hải quân Obodovsky ngành trưởng ngành tác chiến 2. Người đàn ông này đã nghiện rượu từ hồi ở Hạm đội Biển Bắc, vẫn tiếp tục uống tại Hạm đội Thái Bình Dương. Trung tá hải quân V.P.Lushin (cựu thuyền trưởng K-325) đã trình tên Obodovsky trong danh sách nhận huân chương vì chuyến đi biển của tàu ngầm dưới lớp băng Bắc Cực, và người ta đã trao tặng huân chương. Obodovsky chỉ có mặt trên tàu tại thời điểm cuối cùng. Về trường hợp cá nhân này, tôi cũng đã nói chuyện với cấp trên. Câu trả lời là: "Hãy giáo dục".

Năm 1979, chúng tôi tiễn đại tá hải quân A.F.Kopiev đi học ở Học viện Hải quân. Trong sư đoàn lại thiếu đi một con người được giáo dục tốt, thông minh, có ý chí mạnh mẽ và là người chỉ huy trung thực.

Ngày 21 tháng 7 năm 1979 người ta báo cáo rằng thượng úy trưởng ngành quân y Buerakov đã chết trên tàu ngầm K-325, hiện đang thi hành nhiệm vụ phục vụ chiến đấu. K-325 đã về thả trôi trong vịnh Sarannaia. Một nhóm sĩ quan, trong đó có tôi lên tàu phóng lôi cao tốc TL-552 ra khơi để điều tra trường hợp khẩn cấp này. Cuộc điều tra phát hiện ra rằng trước đó Buerakov đã thừa nhận từng nhiều lần say rượu trên biển, trong đó có cả chuyến di chuyển từ Hạm đội Biển Bắc sang Hạm đội Thái Bình Dương dưới lớp băng Bắc Cực. Trong chuyến thi hành nhiệm vụ phục vụ chiến đấu này, anh ta đã uống say vào ngày 18 tháng 7, thuyền trưởng tàu ngầm và thuyền phó chính trị đã ngăn cấm anh ta, tịch thu đồ uống có cồn của anh, và ngày 19 người ta tìm thấy anh trong phòng mình ở trạng thái bất tỉnh. Hóa ra anh ta đã tự đầu độc bằng thuốc ngủ, các biện pháp áp dụng để cứu sống anh ta không thành công.

Thường điều răn dạy lại khác hẳn thực tế. Một lần tư lệnh phân hạm đội tàu ngầm số 2 chuẩn đô đốc A.I.Pavlov ra lệnh cho bộ chỉ huy sư đoàn đến phòng ăn của sư đoàn tàu ngầm số 8, tại đó họ hứa bày cho chúng tôi một bàn ăn gương mẫu. Chúng tôi đi vào phòng ăn: phòng dơ bẩn, không trật tự gì cả. A.I.Pavlov xuất hiện, ngay lập tức người ta mang các món ăn dưa chuột tươi và cà chua tươi, thịt nướng và cả một con gà tây chiên. Tất cả những đồ ăn đó được đặt trên một chiếc bàn.



Đó - gọi là "bữa ăn của thủy thủ". Sau đó, bản thân những người tham gia ngồi vào chiếc bàn này, bắt đầu thưởng thức các món ngon. Tôi đi đến trung tâm đào tạo làm thủ tục nhập học cho khẩu đội tác chiến hạm của thủy thủ đoàn của trung tá hải quân V.F.Dorogin và không tham gia "đánh chén".

Tất cả những ví dụ nói trên cho thấy rằng với chính sách cán bộ công việc thực tế không quan trọng. Trong giáo dục nguyên tắc quan trọng nhất - đó là ví dụ cá nhân của người giáo viên ("hãy làm như tôi làm"). Các chủ nhiệm và cán bộ chính trị chủ chốt của chúng tôi đôi khi hoàn toàn xa lạ với cái có thể là hình mẫu để người ta noi theo. Họ thuyết phục chúng ta: "Đừng uống rượu, không ăn cắp, chớ ngoại tình". Tuy nhiên, bản thân họ thì lại làm tất cả những điều đó. Các thủ trưởng của chúng tôi trong giao tiếp lại cho phép sự khiếm nhã và sử dụng ngôn từ tục tĩu.

Họ đánh giá rất thành kiến với các cấp dưới. Họ thường bổ nhiệm vào vị trí cao những nhân vật đạo đức thấp, tầm nhìn ngắn, độc tài và hẹp hòi. Tiêu chí chính khi bổ nhiệm là sự trung thành với Đảng Cộng sản và Chính quyền Xô Viết. Không phải Tổ quốc, mà Đảng Cộng sản và Chính quyền Xô Viết. Họ giữ kẻ say rượu trên tàu ngầm trong nhiều năm, nhưng nếu một người nào đó dù chỉ nói một lời chống lại Bộ Chính trị (ví dụ, ở đó toàn những người rất nhiều tuổi), lập tức những người này sẽ bị cách chức và hạ cấp nhiều bậc hoặc thải về ngạch dự bị. Cơ quan cán bộ và cơ quan chính trị thường rất hay lo lắng về quốc tịch của con người. Đôi khi điều đó trở thành vật chướng ngại, đưa người ta đến chủ nghĩa ngu xuẩn.

Bộ tư lệnh sư đoàn thường xuyên quan tâm giáo dục đào tạo nâng cao trình độ cho các thuyền trưởng tàu ngầm. Mặc dù số lượng các chiến dịch phục vụ chiến đấu rất lớn, các chức vụ được Bộ Tổng Tham mưu Hải quân bổ nhiệm của sư đoàn, các thuyền trưởng tàu ngầm và các sỹ quan khác được gửi đi đào tạo một cách có hệ thống tại Học viện Hải quân mang tên A.A.Gretchko.



Ban chính trị của chúng tôi, do đại tá hải quân V.M.Pogrebnykh lãnh đạo, đã làm rất nhiều việc để giáo dục các quân nhân thành viên và tăng cường sự sẵn sàng chiến đấu của các bộ phận. Đại tá hải quân V.M.Pogrebnykh và các sỹ quan công tác chính trị đã ra khơi trên các tàu ngầm trong các chiến dịch phục vụ chiến đấu và thực hành các bài tập huấn luyện chiến đấu trên biển. Tôi vẫn còn giữ mãi trong tâm những ký ức tốt đẹp nhất về đại tá hải quân Vyacheslav Mikhailovitch Pogrebnykh. Các thuyền phó chính trị trên các tàu ngầm của chúng tôi về cơ bản là những sỹ quan trung thực, có trách nhiệm và hiểu biết trong công việc của mình.
..........

[qtdc]

(tiếp)

Các cơ quan tham mưu cấp trên và các ủy ban khác nhau kiểm tra sư đoàn

Phân hạm đội, và sư đoàn chúng tôi liên tục bị kiểm tra bởi tất cả các ủy ban có thể có, các cơ quan tham mưu cấp trên và các thủ trưởng độc lập khác nhau trong năm năm trên cương vị chỉ huy sư đoàn của tôi. Một loại ủy ban này đến, những ủy ban khác lại ra đi. Tất cả những chuyện này mất rất nhiều thời gian, và không còn đủ cho huấn luyện chiến đấu. Về nguyên tắc, không có ích lợi gì từ các ủy ban ấy, bởi họ không đi sâu vào công việc của chúng tôi, và cũng không muốn đi sâu tìm hiểu. Nguyên tắc chỉ có một: "cấu véo" tài liệu để báo cáo thủ trưởng hoặc để ra lệnh phạt chúng tôi.

Ngày 16 tháng 1 năm 1978 một ủy ban của Bộ Tổng tham mưu Hải quân gồm 15 người, đứng đầu là chuẩn đô đốc V.P.Ryabov. Phó Chủ tịch ủy ban là đại tá hải quân Zadorin, người học cùng tôi tại trường dự bị hải quân Nakhimov ở Riga, và sau đó là Trường Cao đẳng tàu ngầm Hải quân Baltic 1 (cùng khóa học nhưng ông lớn tuổi hơn tôi). Zadorin bắt đầu hỏi tôi về thi đua xã hội chủ nghĩa, mà tất nhiên nếu không có nó, với chúng tôi trong chiến dịch đi biển là "không đủ". Trong thực tế, cuộc thi đua xã hội chủ nghĩa này là cả một sự gian lận liên tục và điên rồ, giống như nhiều biện pháp chính trị khác, mất tập trung vào các nguyên tắc cơ bản: học những điều cần thiết trong chiến tranh. Thậm chí đô đốc S.O.Makarov nói về điều đó ngắn gọn hơn nhiều: "Hãy nhớ cuộc chiến tranh này".


Học viên Nakhimov Zadorin. Leonid Konstantinovitch Zadorin, công dân đầu tiên thị trấn Gadzhievo, thuyền trưởng RPKSN, người được ủy nhiệm của Tổng tư lệnh Hải quân.

Trong một dịp khác, một ủy ban của BTTM Hải quân bay đến từ Moskva dẫn đầu là Chủ nhiệm Tổng cục kỹ thuật Hải quân đô đốc V.G.Novikov và chuẩn đô đốc V.P.Ryabov để kiểm tra tình trạng sẵn sàng chiến đấu của các tàu ngầm phân hạm đội tàu ngầm số 2. Để bắt đầu Novikov đặt câu hỏi cho bộ chỉ huy sư đoàn. Ông hỏi tôi về nội dung của một chỉ thị của Tổng tư lệnh Hải quân, tôi nói với ông nội dung chỉ thị, còn bản thân số chỉ thị thì tôi quên. Novikov: "Sao mà anh lại có thể không biết số chỉ thị? Ai chà, Tổng tư lệnh Hải quân trong những trường hợp này sẽ giận đấy". Một sỹ quan Tổng cục chính trị hỏi tôi một câu: "Anh đã truyền bá bao nhiêu đề tài về đào tạo chủ nghĩa Mác-Lênin và đã làm những gì để thực hiện theo tinh thần văn bản của Ủy ban Trung ương về thi đua xã hội chủ nghĩa?" Tôi muốn người ta gửi tất cả họ đi tiếp nhưng phải trả lời thôi.

Từ 7 đến 10 tháng 1 năm 1982, ở chỗ chúng tôi có mặt Phó tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương, Phó Đô đốc N.Ya.Yasakov. Ông đi nghỉ mát với vợ tại một viện điều dưỡng quân đội ở Paratunka, nhưng dường như không nghỉ ngơi, và Yasakov mang một thế lực không trong sạch vào các đơn vị quân đội và các con tàu của phân hạm đội Kamchatka và phân hạm đội tàu ngầm số 2. Trong những ngày nghỉ, ông đã tước phép của tất cả các trực ban tác chiến phân hạm đội Kamchatka và phân hạm đội chúng tôi. Lý do - ông không biết đọc hay đọc bản đồ thời tiết rất kém. Sau đó, ông phát biểu trước các thuyền trưởng tàu ngầm, cuộc nói chuyện lấp lánh những viên ngọc kiểu như: "Nếu tôi có quyền, tôi sẽ bắn từng kẻ Do Thái thứ hai, thủy thủ tàu ngầm, và kẻ vi phạm kỷ luật quân sự."

Tiếp theo, đến các cuộc kiểm tra. Tất cả các chỉ huy tàu ngầm của phân hạm đội tàu ngầm số 2 đều bị Yasakov cho điểm 2, nhưng chúng tôi đùa rằng còn tốt chán vì không ai bị bắn. Tôi đi vào văn phòng của Phó Đô đốc A.I.Pavlov, khi ở đó Yasakov kết thúc cuộc tra khảo thuyền trưởng sư đoàn tàu ngầm số 8 đại tá hải quân B.F.Prikhodko và TMT sư đoàn đại tá hải quân V.A.Rogunov. Trước sự hiện diện của tôi Yasakov đã ngắt lời thí sinh, tỏ thái độ khinh mạn họ, sau đó cho họ 2 điểm và để họ đi. Yasakov đề nghị tôi tiếp tục trả lời Prikhodko. Tôi tiếp tục, nhưng bởi vì gần như chẳng còn gì để trả lời, vậy nên tôi yêu cầu báo cáo những gì Prikhodko đã bỏ qua. Yasakov: "Anh đừng có ra lệnh cho tôi, khi người ta đang hỏi anh!" Tôi bình tĩnh trả lời: "Tôi không ra lệnh cho đồng chí, tôi chỉ yêu cầu đồng chí cho phép". Yasakov trở nên hoàn toàn khích động: "Anh chẳng biết cái cóc gì!" Tôi trả lời ngay: "Không, tôi biết. Tôi đã 26 năm phục vụ, tôi đã biết và đang biết." Yasakov cũng không còn làm chủ được mình: "Cút ngay!" Tôi đi ra ngoài với một quyết tâm vững chắc rằng không bao giờ gặp ông thủ trưởng này nữa. Yasakov nhanh chóng nói với Ivanov rằng tôi không làm ông thích, nhất là cách tôi "thể hiện sự thiếu tôn trọng với ông ấy thông qua cặp mắt nhìn và giọng nói."


Yasakov Nikolai Yakovlevitch.Tranh Chagadaev.

Ngày 17 tháng 2, Phó Đô đốc N.Ya.Yasakov bay đến từ Vladivostok cùng các sỹ quan bộ tham mưu hạm đội. Một lần nữa người ta triệu tập các thuyền trưởng tàu ngầm đến để ông sát hạch, ông ấy lại cho tất cả điểm 2. Đại tá hải quân Chetyrbok kể về cuộc họp của N.Ya.Yasakov với Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương đô đốc V.V.Sidorov. N.Ya.Yasakov kể lại ông đã cho các thuyền trưởng tàu ngầm điểm 2 hồi tháng Giêng như thế nào. Sidorov hỏi ông: "Các tờ phiếu kiểm tra sát hạch anh để đâu?" Yasakov: "À tôi đặt câu hỏi thôi". Sidorov: "Vậy thì – đó không phải tài liệu chính thức rồi". Sidorov hỏi Yasakov: "Thế còn điểm đánh giá Berzin là mấy?" Yasakov: "Berzin ốm". Tất nhiên, ở đây ông ấy nói dối.

Ngày 18 tháng 2, Phó Đô đốc A.I.Pavlov triệu tập tất cả các chỉ huy đơn vị trong sư đoàn tới chỗ mình và ra lệnh cho chúng tôi: "Áp dụng ngay các biện pháp với các thuyền trưởng tàu ngầm Tại sao tất cả mọi người đều bị đồng chí Yasakov cho điểm 2". Tôi muốn trả lời ông rằng Yasakov ngoài việc đọc bản đồ thời tiết ra thì chẳng biết gì, nhưng tôi kìm được. Các thuyền trưởng tập trung lên tàu doanh trại nổi PKZ-182 (плавучие казармы) trong phòng hội nghị, nơi các sỹ quan bộ tham mưu hạm đội đặt câu hỏi cho họ. Tất cả các thuyền trưởng của sư đoàn tàu ngầm 10 đã trả xong bài trót lọt. Nói thêm, cũng vào ngày này, tôi đã trả xong tất cả các bài sát hạch trước các sỹ quan bộ tham mưu hạm đội.


Tổng kết và những thành tựu mà sư đoàn đã đạt được



Danh hiệu Anh hùng Liên Xô được trao tặng cho đại tá hải quân Kozlov Valentin  Tikhonovich (1977), trung tá hải quân Aleksei Alekseevitch Gusev (1978), trung tá hải quân Vladimir Petrovitch Lushin (1978).

Các thủy thủ đoàn của các tàu ngầm K-212 K-320, K-325 và K-429 đã được trao cờ thưởng của Bộ trưởng Quốc phòng vì lòng can đảm và chiến công vinh quang mà họ thể hiện trong các chuyến hành quân di chuyển dưới băng Bắc Cực. Vì đã thực hiện thành công các chiến dịch di chuyển tàu ngầm từ Hạm đội Biển Bắc sang Hạm đội Thái Bình Dương, tất cả các thuyền trưởng tàu ngầm và rất nhiều sỹ quan, hạ sỹ quan đã được trao tặng huân huy chương các loại.

Sư đoàn tàu ngầm số 10 trong các năm 1977-1982 đã 3 lần giành vị trí số 1 trong các đơn vị của phân hạm đội tàu ngầm số 2 về cả thành tích chiến đấu và bồi dưỡng trình độ chính trị. Nhiều thuyền trưởng tàu ngầm, các sĩ quan và hạ sỹ quan được tặng thưởng các loại huân huy chương do thành tích trong huấn luyện chiến đấu và đào tạo chính trị.


Trong thời gian tàu ngầm K-175 đề án 675MK ra khơi tới khu vực thao trường huấn luyện chiến đấu. Từ trái sang phải: đại tá hải quân A.A.Krylov, chuẩn đô đốc A.S.Berzin, trung tá hải quân Samonik. – Sư đoàn tàu ngầm số 10 Hạm đội Thái Bình Dương. Con người, sự kiện, con tàu. - St Petersburg, năm 2005. Số đặc biệt nguyệt san Taifun.

Trong gần năm năm chỉ huy sư đoàn tàu ngầm số 10 (gần 1.825 ngày), thời gian tôi ở ngoài biển trên tàu ngầm khoảng gần 600 ngày (1,6 năm), chiếm 33% tổng thời gian trên cương vị chỉ huy sư đoàn. Phần lớn thời gian trôi qua trong các chiến dịch phục vụ chiến đấu, nhưng cơ bản - là ra khơi thực hiện các bài huấn luyện chiến đấu. Những gánh nặng tương tự cũng đè nặng lên các đôi vai của TMT sư đoàn đại tá hải quân O.A.Krestovsky, người kế nhiệm ông đại tá hải quân N.N.Alkaev, các sư đoàn phó của tôi đại tá hải quân N.V.Anokhin, đại tá hải quân V.T.Kozlov, đại tá hải quân A.F.Kopiev. Trong thời gian năm năm, tập thể bộ tham mưu và phòng chính trị sư đoàn đã trực tiếp tham gia vào việc hoàn thành các khoa mục huấn luyện tàu ngầm, và nhiều công việc khác, đã hoàn thành một khối lượng công tác lớn lao để chuẩn bị cho các tàu ngầm của chúng tôi hành quân đi biển phục vụ chiến đấu, thực hiện các cuộc xạ kích ngư lôi và tên lửa. Tôi xin kính cẩn cúi chào và bày tỏ lòng biết ơn tới tất cả các thành viên trong sư đoàn vì sự nghiệp lao động vô cùng nặng nề ấy.



Trong số các sỹ quan phục vụ dưới quyền chỉ huy của tôi có 3 người đạt được thành công lớn nhất. Trợ lý thuyền trưởng K-108 đề án 675 đại úy hải quân Mikhain Gheorghievitch Zakharenko sau này đã trở thành đô đốc và Phó Tổng tư lệnh Hải quân. Thuyền trưởng K-325 trung tá hải quân Vladimir Prokopovitch Valuev trở thành đô đốc, tư lệnh Hạm đội Baltic. Chỉ huy thủy thủ đoàn tàu ngầm số 305 trung tá hải quân Valery Fedorovitch Dorogin trở thành phó đô đốc, tư lệnh các lực lượng hướng đông bắc thuộc Hạm đội Thái Bình Dương, đại biểu Duma Quốc gia.

Thời gian không biết xót thương, các cựu thuyền trưởng tàu ngầm sau đã không còn sống giữa chúng ta: đô đốc V.T.Kozlov, đại tá hải quân A.A.Gusev, đại tá hải quân A.F.Kopiev, đại tá hải quân N.M.Suvorov, trung tá hải quân A A.Isai, trung tá hải quân S.D.Bezukhov, trung tá hải quân Yu.G.Shestak.

Chúng tôi là những người tham gia vào cuộc "Chiến tranh Lạnh", kéo dài gần năm mươi năm. Chúng tôi được dạy dỗ yêu quý đất nước mình, kiên cường chịu đựng tất cả những khó khăn của đời phục vụ hải quân, chúng tôi cũng được dạy dỗ để trở nên cương quyết và dũng cảm, trung thực và lương thiện. Và chúng tôi đã phục vụ đúng như vậy, khi đứng vững bảo vệ biên giới phía đông của đất nước chúng ta."


Alfred Berzin.Nghề làm vườn tại nhà nghỉ "Văn hóa" (ga đường sắt Gruzino, tỉnh Leningrad). Bờ con kênh tự nhiên chảy từ hồ Royka vào hồ Lembolov . Thay cho những chiếc tàu ngầm nguyên tử, tôi còn một chiếc thuyền cao su bơm hơi, mà đôi khi tôi dùng để đi ra hồ trong những lúc tiết trời yên ả.

CÔ HÊU.

[qtdc]

Hồi ức của thuyền trưởng K-123. Chuẩn đô đốc A.S.Bogatyrev.

(flot.com)

Số chuyên đề nguyệt san "Taifun" St Petersburg, năm 2002 -
"Tàu ngầm-tiêm kích tự động hóa kích thước nhỏ tốc độ cao đề án 705 (705K)"

Tháng 12 năm 1977, sau khi hoàn thành các bài thử nghiệm tại nhà máy và thử nghiệm quốc gia ở Biển Trắng, tàu ngầm đầu đàn đề án 705K số hiệu K-123 và thủy thủ đoàn đã bắt đầu thực hành khóa huấn luyện chiến đấu để tham gia vào lực lượng thường trực của Hạm đội Biển Bắc.


K-64 đề án 705 trong thời gian thử nghiệm quốc gia ở Biển Trắng. Tháng 12 năm 1971.

Vào thời điểm ấy tàu ngầm đầu đàn đề án 705, K-64 sản phẩm của nhà máy đóng tàu Leningrad "Sudomekh", chuyển sang loại tàu thử nghiệm, đã rút khỏi chương trình khai thác thí điểm vào cuối năm 1972 và đã chấm dứt tồn tại.

Từ thời điểm đó bắt đầu một thiên sử thi dưới nước của đề án 705 (705K), mà giá trị của nó, theo đánh giá của tôi, cho đến bây giờ vẫn còn nhiều công trình sư thiết kế, các nhà đóng tàu và các chuyên gia hải quân chưa hiểu được.

Những giấc mơ dường như chỉ là ảo tưởng vào cuối những năm 1950, thì vào cuối những năm 1960 trở thành một thực tế cụ thể, thực tế mà ngành đóng tàu ngầm các nước phương Tây thậm chí còn chưa mơ tới.

Sự nghiệp thiết kế và chế tạo tàu ngầm hạt nhân đề án 705 (705K), mặc dù không đầy đủ, nhưng cũng đã được kể lại (Nguyệt san "Taifun", số 3/1997). Nhưng công việc trên biển của các "cỗ máy tự động" của chúng tôi, theo tiếng lóng của giới thủy thủ tàu ngầm, vẫn còn nằm trong "giai thoại tàu ngầm" truyền miệng. Đây là nỗ lực đầu tiên để kể về "con chim thần" mà chúng tôi đã nắm trong tay mình.

Trong các tạp chí khác nhau người ta nói rằng sự xuất hiện của tàu ngầm hạt nhân với chất mang nhiệt kim loại lỏng (ZMT - ЖМТ: АПЛ с ядерными энергоустановками с жидкометаллическим теплоносителем - ЯЭУ ЖМТ) ở Liên Xô đã làm giới lãnh đạo Hải quân Mỹ bất ngờ, buộc họ phải xem xét lại một số chương trình chống tàu ngầm. Tôi chỉ nói thêm rằng theo mệnh lệnh của Tư lệnh Hạm đội Biển Bắc trong cuộc phỏng vấn với một nhà báo Mỹ (tôi không nhớ tạp chí nào) vào năm 1991 (cũng có thể năm 1992) về chiếc tàu ngầm tôi đã phục vụ trong một binh đoàn khác, một trong những câu hỏi cuối cùng được đưa ra là:
- Thưa Ngài, Ngài đã chỉ huy tàu ngầm lớp nào - nói theo thuật ngữ của chúng tôi ấy mà?
- "Alpha" - tôi trả lời.
Người phóng viên, như tôi hiểu, rất quen thuộc với các thủy thủ tàu ngầm Mỹ, thậm chí đứng bật lên khỏi chỗ ngồi của mình.
- Ngài - chính Ngài là thuyền trưởng "Alpha"?
- Vâng, hồi xưa là như vậy.
- Thật không dễ dàng khi làm việc với Ngài trên biển cả, các thủy thủ tàu ngầm của chúng tôi đã nói vậy ...


Alfa K-123

Và đó là một sự đánh giá cao đối với các thuyền trưởng, các sĩ quan, hạ sĩ quan, thủy thủ của đơn vị chúng tôi.

Không phí công thắc mắc về các nhược điểm thiết kế và chế tạo tại nhà máy của những con tàu của chúng tôi, chúng tôi bù trừ bằng chiến thuật hoạt động, các biện pháp tổ chức và kỹ thuật cũng như kỹ năng của thủy thủ đoàn.

Dù trong chiến thuật hoạt động và kỹ năng điều khiển chúng tôi cũng có nhiều khuyết điểm và sai lầm, đặc biệt là ở giai đoạn đầu làm chủ vũ khí trang bị. Nhưng tôi sẽ chỉ nói về những ưu thế của cỗ "máy tự động" trước bất kỳ chiếc tàu ngầm nào khác.

Việc sử dụng hợp kim titan, lò phản ứng hạt nhân với chất mang nhiệt kim loại lỏng cho dòng điện xoay chiều tần số cao hơn đã dẫn đến giảm đáng kể trọng lượng của các thiết bị điện và cơ cấu máy, và về tổng thể, giảm độ choán nước của tàu ngầm.

Đường bao thiết kế được áp dụng của tàu ngầm đã cải thiện rất nhiều chất lượng thủy động lực học, cho phép nó, với một độ choán nước nhỏ và lò phản ứng hạt nhân công suất mạnh, đạt được tốc độ bơi ngầm nhanh đến mức mà đến nay không một con tàu nào trên thế giới đạt được, ngoại trừ tàu ngầm duy nhất đề án 661 của chúng tôi.

Trên quan điểm thẩm mỹ, nó là chiếc tàu ngầm đẹp nhất. Hình dạng giọt nước, tháp chỉ huy kiểu limousine với các thiết bị có thể thu gọn của boong trên, đóng lại bằng các lỗ và ống thoát nước, nó được nhận ra ngay lập tức bởi vẻ bề ngoài, nói chung, của các tàu ngầm hạt nhân đa mục đích độc đáo.

Đường bao vỏ tàu, trục bánh lái kiểu xẻ cho phép tàu ngầm quay được gần như trên đế với một tốc độ vòng lượn cao chỉ với một sự dịch chuyển nhỏ của bánh lái phương đứng. Khi các tàu ngầm hạt nhân chủ động theo dõi nhau, đó là một lợi thế rất có giá trị. Nó không cho phép các tàu ngầm khác đi vào các góc đuôi ("xem đuôi cho tôi", các thuyền trưởng hay nói), tức là vào vùng "bóng tối", khu vực mà các tàu ngầm không nghe được, và từ đó bạn có thể dính một đòn tấn công ngư lôi bí mật.


Tàu ngầm nguyên tử "K-123" đề án 705-K trong căn cứ. Hạm đội Cờ Đỏ Biển Bắc.

Và điều này được xác nhận bởi việc thực hành theo dõi không chỉ các tàu ngầm của chúng tôi trong các cuộc diễn tập chống tàu ngầm, mà còn trong khi thực hiện các nhiệm vụ phục vụ chiến đấu trên biển.

Đầu những năm 1980 lúc phát hiện ra chúng tôi, người thuyền trưởng chiếc tàu ngầm hạt nhân đa mục đích của lực lượng hải quân thống nhất NATO (ОВМС НАТО) mới hiểu rằng tàu của ông đã bị giám sát khoảng gần một giờ, ông bắt đầu tích cực cơ động để chiếm lấy vị trí phía đuôi chúng tôi. Chúng tôi vẫn thường xuyên giữ được tiếp xúc, đồng thời không để cho ông ta thực hiện được hành động này.

Kết quả là chuyển động của hai tàu ngầm tạo thành một vòng tròn trong gần 22 giờ đồng hồ với màn trình diễn liên tục của chiếc tàu ngầm nước ngoài trên bộ ổn định độ sâu không hành trình, và thỉnh thoảng là cả phía chúng ta cũng vậy - để "thư giãn". Nhưng chủ yếu là chúng tôi đi "vòng quanh", trong lúc giữ kẻ thù ở tâm vòng lượn. Thuyền trưởng tàu ngầm nước ngoài nhận ra rằng ông ta không thoát được ra khỏi vòng tròn, bởi vì bán kính của ông ta nhỏ và tồn tại một nguy cơ va chạm thực sự.

Tôi cũng đã hành động mạo hiểm, nhưng rất tin tưởng vào khả năng cơ động của tàu ngầm của mình và kỹ năng của thủy thủ đoàn. Sự mạo hiểm được xác nhận bởi các tính toán lý thuyết và sự hoạt động thực tế. Nếu tàu ngầm nước ngoài bám được tôi (trường hợp xấu nhất), thì bằng sự dịch chuyển tối đa bánh lái theo hướng ngược lại và tăng tốc độ đến gần tối đa (thậm chí là tối đa), tôi vẫn sẽ giữ được an toàn.

Tuy nhiên "người nước ngoài" không biết điều đó (chắc chắn, ông ta cho rằng, người Nga đã bị "loạn óc"), và do đó, kiên nhẫn chờ đợi cho đến khi chúng tôi chấm dứt sự "điên rồ" này. Cuối cùng, tôi nhận được lệnh từ SCH bờ ngừng theo dõi, và chúng tôi chia tay một cách hòa bình.

Thời ấy đó là chuyện rất hiếm - thậm chí có thể lần đầu tiên chúng tôi ngừng theo dõi theo mệnh lệnh. Tiếc rằng, trong những năm qua tôi đã không làm rõ điểm này.

Nhìn lại những năm đã qua, đôi khi tôi tự hỏi mình: có đáng để liều lĩnh như vậy không? Bởi nếu họ tiến hành thao tác cơ động nguy hiểm ấy, mà tôi lại không thể tăng lên tốc độ lớn (một bộ phận nào đó bị hỏng, hành động của thuyền viên có sai sót, v.v.), tất cả sẽ kết thúc ra sao? Vâng, ngay trong buổi bình giá các hành động của tôi trên căn cứ bờ người ta đã hỏi tôi về điều đó ... Và tôi nói với chính mình, cũng như đã trả lời tại buổi bình giá - vâng, rất xứng đáng!

Thủy thủ đoàn đã thao luyện nhiều, họ tin tưởng vào kỹ thuật của mình, còn kinh nghiệm thực tế vô giá trong chiến đấu chỉ trợ giúp. Nhiệm vụ của tôi là theo dõi, mà người "thuyền trưởng phải điều khiển con tàu của mình một cách dũng cảm, mạnh mẽ và quyết đoán, không sợ trách nhiệm trước những thao tác cơ động mạo hiểm do tình huống quyết định". Chính Điều lệnh hàng hải của Hải quân Xô Viết đã nói như vậy.



Về các tính năng tốc độ cao của các tàu ngầm nguyên tử đề án 705 (705K) của chúng tôi, ta có thể nói chuyện hàng giờ. Và ở đây vấn đề không nằm ở đại lượng tốc độ cao nhất. Ngoài điều đó ra, tốc độ của tàu ngầm nguyên tử đạt đến mức tối đa chỉ trong khoảng một phút! Nói cách khác, tốc độ của tàu ngầm nguyên tử sánh ngang tốc độ của quả đạn ngư lôi. Điều này có nghĩa gì?

Hãy cho phép - trường hợp xấu nhất - chúng tôi bị theo dõi bí mật bởi một tàu ngầm của kẻ thù, tức là chúng tôi không biết rằng mình đang ở trên "cò súng" của đối phương. Biết rằng độ ồn của các tàu ngầm của chúng tôi trong những năm ấy, về tổng thể, khác biệt với các tàu ngầm Mỹ theo hướng tệ hơn, và do đó tầm xa phát hiện của họ lớn hơn của chúng tôi, với tất cả các hậu quả tiếp theo của nó. Chúng tôi đã phát triển và luyện tập một loạt các biện pháp chiến thuật để bằng cách nào đó loại được lợi thế của họ (và những biện pháp này không chỉ tồn tại trên giấy, nó luôn ở trong tâm trí của tất cả các thuyền trưởng - kể cả khi đã chuyển ngạch dự bị).

Một lần, trong thời gian thi hành nhiệm vụ phục vụ chiến đấu, tại bữa ăn trưa trong cabin-sinh hoạt chung, tôi nghe được các sỹ quan trẻ đánh giá về các điều kiện tồi tệ mà chúng ta phải chịu.
- Ôi, chàng trai! Nghe bạn thì chúng tôi chỉ còn cách ở nhà, ngồi bên tường bến tàu với các mẩu đầu hàn", - tôi xen vào.
- Nhưng tôi có thể làm gì được?
- Nào, đầu tiên chúng ta phải tìm hiểu các khả năng chiến đấu của con tàu, - tôi trả lời - sau đó là chiến thuật hoạt động, và học cách làm thế nào thực hiện được nhiệm vụ của mình, để sau đó không ân hận đau đớn ...

Tôi phải đọc một "bài lên lớp" nhỏ. Trong trận chiến trên biển, chiến thắng sẽ đến với tàu ngầm mà người thuyền trưởng có nghệ thuật chỉ huy cao cường và kỹ năng của thủy thủ đoàn điêu luyện. Nếu như đạn ngư lôi "lao" tới chúng tôi từ phía đuôi, thì các đội viên thủy âm, các chuyên gia chân chính đã phát hiện ra nó. Người thuyền trưởng trong vòng vài giây, phản công lại kẻ địch, và cũng trong vài tích tắc ấy, tàu ngầm đạt tốc độ tối đa của nó, thậm chí với vòng ngoặt 180 ", và con tàu sẽ lao vút đi. Đạn ngư lôi sẽ không thể bắt kịp con tàu!



Trong đơn vị chúng tôi, động tác cơ động này đã được hoàn thiện trên thực tế, có tính đến khoảng cách phát hiện ngư lôi khác nhau, với các thuyền trưởng tàu ngầm các đề án khác nhau, vốn không tin vào lý thuyết của vấn đề. Sau một bài "thị phạm trực quan" như vậy với các thuyền trưởng tàu ngầm có tiếng ồn nhỏ nhất, nếu phải "làm việc" cùng nhau trên biển, họ luôn luôn yêu cầu chúng tôi cho thực hiện diễn tập cơ động sau loạt bắn ("điểm 2" thì không ai muốn nhận).
......

[qtdc]

(tiếp)

Bây giờ chúng ta hãy giải bài toán nghịch. Tôi bước vào cuộc tấn công ngư lôi tàu ngầm của đối phương và bắt đầu cơ động để tránh ngư lôi của nó và phản công lại. Ở phía bên con tàu kia, ngay cả khi họ theo dõi, mục tiêu được phân loại như là mục tiêu tàu ngầm gần như ngay lập tức chuyển thành hai, mục tiêu - đạn ngư lôi. Tấn công ai và ai tấn công?! (bỏ qua tốc độ, tiếng ồn của tàu ngầm cũng tăng đến mức độ "tiếng ồn" của ngư lôi). Còn nếu đã bước vào tấn công, việc điều khiển từ xa ngư lôi vốn được tâng bốc sẽ chuyển thành bình thường, bởi cần phải tự mình "nhanh chân" ...

Sau những cuộc trao đổi như vậy trong cabin-sinh hoạt chung, tôi phải nói rằng, các sĩ quan đã quan tâm đáng kể đến tất cả các dạng đào tạo, họ bước vào phiên trực với tinh thần cảnh giác cao.

Tốc độ cao cho phép bạn nhanh chóng đi vào khu vực "bóng tối" của bất kỳ tàu ngầm hoặc tàu mặt nước nào, ngay cả nếu trước đó bạn đã bị phát hiện. Với một khẩu đội tác chiến hạm điêu luyện và một thuyền trưởng khéo léo, đó là trò chơi "mèo và chuột".

Tôi nhớ đến một trường hợp như vậy. Là chỉ huy cao cấp trên con tàu có thuyền trưởng V.I.Kotomkin mới được bổ nhiệm cách đây chưa lâu, tham gia vào cuộc tập trận của hạm đội với vai "quân Tây", chúng tôi đã phát hiện (và cũng bị phát hiện) bởi tàu ngầm "quân Đông", có tiếng ồn nhỏ hơn, trước khi bắt đầu tiến hành hành động chiến đấu. Nhiệm vụ của chúng tôi - theo dõi tàu ngầm "kẻ thù" trong khu vực và theo tín hiệu mà tiêu diệt nó.
- Chúng tôi đang theo dõi, họ cũng thế, chắc chắn họ đã phát hiện ra chúng tôi. - thuyền trưởng lo lắng.


Smelkov Aleksandr Fedorovitch (phó đô đốc, tư lệnh phân hạm đội số 1), Кotomkin Vladimir Ivanovitch (đại tá hải quân, thuyền trưởng tàu ngầm nguyên tử К-432, sau đó là «Kondora».

- Sao vậy? Cậu hãy chiếm khu "tối" phía đuôi, tiến vào khoảng xạ kích hiệu quả và bám chắc khu vực đó, - tôi mỉm cười.
- Nói thì dễ, Aleksandr Sergheevitch!
- Vladimir Ivanovitch, cậu từng làm trợ lý của tôi về thiết bị điện tử vô tuyến, tôi và cậu, chúng ta đã "hàng triệu lần" giải bài toán tiến chiếm và duy trì vị trí trên "máy" (tức là, không phải tính toán thủ công). Hãy thử đi!

Thuyền trưởng đã thử. Vừa tính toán, vừa cơ động vừa điều chỉnh tốc độ, anh ta nhanh chóng chiếm được vị trí trong khu "tối" phía đuôi và trong quá trình toàn bộ các phép tính toán đối với chiếc tàu ngầm đang di chuyển ngang qua, anh luôn luôn giữ được vị trí xạ kích bí mật trong khu vực "bóng tối thủy âm" của nó. Mà điều đó không hề dễ dàng, bởi vì người thuyền trưởng tàu ngầm kia thường xuyên và bất ngờ cơ động lắng nghe "đuôi" nhưng không thể phát hiện được "kẻ thù".

Ý chí, phản ứng mau lẹ của V.I.Kotomkin và độ chính xác trong công việc của khẩu đội tác chiến hạm của anh đã chiến thắng trong tình huống này.

Sau đó, trên bờ, tôi "cạo" cho thuyền trưởng tàu ngầm kia một mẻ, ông ấy là bạn chiến đấu cũ của tôi.
- Sao thế, Edik? Không đánh bại được "chú nhãi" à?
- Có, tôi cảm được anh đang "ngồi" ở đuôi tôi, nhưng tôi không thể làm gì được, anh "hiếu động" một cách bệnh hoạn - ông phẩy tay một cách giận dữ.

Đó là một đánh giá tuyệt vời của một thuyền trưởng dày dạn kinh nghiệm chiến đấu thuộc "đề án của chúng tôi".


Piotr Matveevitch Margulis.

Điều đặc biệt đáng nói là tốc độ toàn tải trong tư thế nổi của tàu ngầm. Nó cũng giống như với các tàu ngầm khác, nhưng chúng tôi có thể cho nó lớn hơn nữa. Phiên bản tốc độ toàn tải không nằm trong đồ án thiết kế này nảy sinh tình cờ, nhờ P.M.Margulis, người tham mưu trưởng đánh kính và yêu quý của đơn vị chúng tôi.

Nổi lên mặt biển sau khi nghiệm thu bài luyện tập do chính ông chỉ huy, chúng tôi đi về căn cứ, về nhà. Piotr Matveevitch đứng trên trên cầu điều hướng cùng tôi và rên rỉ cáu kỉnh:
- Trời ơi chúng ta lê la chậm chạp như những con rùa!
- Tất cả đều đến giới hạn rồi, chúng ta đang mở hết tốc lực. Chúng ta sẽ về đúng thời gian, sao anh có việc gì mà lo lắng như vậy, Piotr Matveevitch?
- Có đấy, em trai tôi là phi công đang bay đến Shpitsberghen, đã lâu lắm anh em chúng tôi không gặp nhau, chúng tôi rất muốn gặp được nhau. Giờ thì anh bảo tôi có thể nghĩ được điều gì khác chứ?
- Được rồi ... Nếu vì anh thì để tôi xem có giúp gì được không, anh Piotr Matveevitch thân mến! Tất nhiên, chúng ta hãy cùng cố gắng nghĩ ra một cái gì đó. Dưới tàu chú ý! Trưởng ngành tác chiến 5 lên boong ngay!

Từ cửa nắp tháp chỉ huy ló lên cái đầu của anh chàng "cơ giới" vóc người to lớn được mọi người kính trọng của tôi - Vladimir Grigorievitch Mishin.
- Grigorich! Nếu "dìm" tháp lái xuống, cậu có tăng vòng quay lớn lên được không?
- Hơi nặng cho lò phản ứng ... Được, nhưng cầu điều hướng sẽ bị ngập .... - Anh chàng gãi đầu đăm chiêu.
- Được rồi, mọi người sẽ xuống hết phía dưới, tôi ở bên kính tiềm vọng.
- Nhưng làm thế để làm gì?
- Đồng chí Piotr Matveevitch có em trai làm phi công đang bay đến Shpitsberghen, họ cần gặp nhau vì đã lâu rồi anh em không được gặp mặt.
- A. .. Đó là chuyện khác rồi, có ngay đây ạ...

Và sau khi thực hiện mọi biện pháp làm đầy nhóm sitec dằn chủ, tạo độ chênh mớn dọc nghiêng về phía đuôi tàu, đóng kín cửa nắp đài chỉ huy, chúng tôi lướt đi với tốc độ lên đến 20 hải lý!
- Cần phải như vậy đấy, và lò phản ứng hoạt động rất cừ, anh chàng "cơ giới" vui vẻ báo cáo - nhưng tốt nhất không nên làm như vậy, chỉ khi cực kỳ khẩn cấp mà thôi!



Chúng tôi về đến lối vào căn cứ của mình sớm vài giờ! Nhưng khi chúng tôi có mặt, thì như thường vẫn xảy ra, người ta không cho phép anh em gặp gỡ nhau bởi một lý do nào đó - người ta nói, hãy chờ thời cơ. Chiếc máy bay cất cánh. Piotr Matveevitch và em trai của ông không được gặp nhau, còn chúng tôi đã khám phá cho mình một ưu thế quý giá khác của con tàu để phát triển các phương pháp chiến thuật mới.

Và còn nữa, các cuộc tấn công ngư lôi các biên đội tàu chiến đối phương của các tàu ngầm của chúng tôi - đó là cả một bài ca!

Tầm phát hiện của sonar của chúng tôi rất lớn, kể cả trong các điều kiện thủy âm tồi tệ. Ở thời ấy, khi trời yên biển lặng chúng tôi phát hiện được đội hình chiến đấu của họ trước khi họ vào tới khu vực cho phép nổ súng. Chúng tôi tính toán diện tích tối ưu của vị trí xạ kích. Và bằng cách sử dụng tốc độ cao, cố tình làm mất tiếp xúc, chúng tôi "lao" tới vị trí đó tại đường biên khu vực, tại đây chúng tôi đợi tàu địch đi vào (dường biên này phát hiện bằng những phương pháp trinh sát đặc biệt - Доразведка).

Hơn nữa, việc cải bằng tốc độ của mình với tốc độ của tàu địch, làm tất cả mọi thứ chúng tôi muốn - cho đến cả việc chuyển mạn mục tiêu, tức là phóng đạn ngư lôi của mình lúc vào mạn này lúc vào mạn kia, nhằm đánh lạc hướng kẻ thù. Ở tốc độ thấp không thể làm nổi điều này!
 
Đối với cá nhân tôi, tốc độ trung bình đã được tôi đối sánh với tốc độ toàn tải của các tàu mặt nước và thậm chí phần lớn tàu ngầm.

Việc chống lại tàu ngầm đề án 705 (705K) khá khó khăn dù với bất kỳ tàu chiến nào, do các đường bao thân tàu ngầm của chúng ta có diện tích bề mặt phản xạ tối thiểu tín hiệu tiếng dội.

Các chiến hữu - tàu mặt nước của tôi, các thuyền trưởng tàu chống tàu ngầm, đã kể lại rằng họ rất không thích việc săn tìm tàu ngầm khi mà có các tàu ngầm "đề án của chúng tôi" làm công tác đảm bảo (có nghĩa là làm quân xanh: qtdc). Ngay cả trong những điều kiện thủy văn tốt nhất thì tín hiệu tiếng dội phản xạ cũng rất khó khăn mới nhận được và đôi khi không thể, họ nói vậy. Và điều đó là trong các điều kiện chúng tôi chưa áp dụng các hành động phản ứng đặc biệt...

Có lần các nhà lãnh đạo các cuộc xạ kích ngư lôi ra một tình huống rất khó, thậm chí vi phạm điều kiện được phép xạ kích theo các tài liệu hướng dẫn quy định. Một lần người lãnh đạo các cuộc xạ kích ngư lôi, cựu chỉ huy đơn vị chúng tôi, phân chia khu vực làm đôi, đưa tàu vào nửa thứ hai của khu vực, tại đây còn rất ít thời gian cho họ.

Trước đó, chúng tôi đã buộc phải dẫn dắt biên đội tàu chiến đi dọc theo đường biên khu vực, nhưng không được phép bắn, bởi vì ngư lôi sẽ chạy ra ngoài khu vực. Tôi là người lãnh đạo cuộc xạ kích trên tàu ngầm, thậm chí bắt đầu kiểm tra các hoa tiêu xem họ đã đưa tàu đến khu vực trên bản đồ hay chưa, bởi vì theo các điều kiện xạ kích thì con tàu đã phải ở trong khu đó rồi. Hoa tiêu đang ở trên tháp, còn con tàu vẫn cơ động khi thời gian bước vào tấn công đã đến, và từ vị trí xạ kích tốt nhất thuyền trưởng Sergei Aleksandrovitch Barlin bỗng chuyển sang tình trạng mà việc bắn trượt đã trở thành hiển nhiên.


Chủ tịch tổ chức CCB «Tình anh em hải quân» đại tá hải quân Sergei Aleksandrovitch Barlin (ngoài cùng bên phải) cùng các trẻ em đội thiếu sinh quân hải quân trường phổ thông cơ sở №6 hạt Ramensky. - Hãy kính trọng, hãy yêu mến và hãy nhớ | RamInfo.

- Họ đang sáng tác cái gì vậy, họ phá vỡ hết cả rồi! - Sergey Aleksandrovitch kêu lên một cách hoài nghi và bực tức, nói chung, anh là một thuyền trưởng có kinh nghiệm.
- Đừng lo lắng, Seriozha, chúng ta hãy làm một "bước nhảy", sau năm phút, cậu sẽ trở lại vị trí tối ưu! - tôi hăng hái nói.

Trong vòng bốn phút, anh lại vào đúng vị trí, và giảm tốc độ của tàu ngầm xuống để xạ kích sau khi tàu đã ở tốc độ tối đa. Ngư lôi đã bắn trúng mục tiêu, và không có các dữ liệu về việc giải giáp họ, cũng thấy rõ ràng rằng việc dẫn đường đã được bảo đảm. Đây là một khoảnh khắc thú vị trong cuộc đời của mỗi người thuyền trưởng, khi phương vị của quả đạn ngư lôi bắt đầu ngả về hướng mục tiêu và tiếng ồn của nó sau khoảng cách mà nó đã vượt qua trước khi chạm mục tiêu bắt đầu trộn lẫn cùng (tiếng ồn) của mục tiêu.

Lời nói rất khó dùng để chuyển tải nhạc điệu tiếng ồn của biển cả, khi bạn nghe thấy trong nó những âm thanh bạn cần và bạn hiểu rằng mình đã không phí công lao động, và thủy thủ đoàn của bạn đã không làm bạn thất vọng. Vấn đề ở chỗ vòng nguyệt quế lao động của người thuyền trưởng - đó là cuộc tấn công ngư lôi.

Thủy thủ tàu ngầm chỉ nhìn thấy bằng "tai", người thuyền trưởng cần phải phát triển óc tưởng tượng không gian. Khẩu đội tác chiến hạm, bất chấp việc gì xảy ra, phải xác định được khoảng cách đến mục tiêu, đó là điều phức tạp nhất, bằng các phương pháp thụ động (tức là, biểu đồ-phân tích) mà không dùng thiết bị đo khoảng cách đến mục tiêu theo các phương pháp chủ động. Phỏng theo câu mào đầu chuyện cổ tích nhiều người yêu thích "Nếu biết có thẻ, thì đã sống ở Sochi", người thuyền trưởng tàu ngầm nói: "Nếu biết khoảng cách sẽ kê đệm lên lò sưởi mà nằm".

Tất cả những điều này không hề dễ dàng. Tấn công ngư lôi - cả một nghệ thuật của người thuyền trưởng cộng với kỹ năng của thủy thủ đoàn, và nếu không có điều đó, khẩu phần ăn khi độc hành và việc đi biển sẽ chẳng có nghĩa gì. Khi một chuyên gia nói rằng điều chính yếu trên tàu ngầm - phần trang bị vật chất và tính chuyên nghiệp của nó (điều này làm "đau" tuổi trẻ), người thuyền trưởng già yêu quý của tôi Vladimir Dmitrievitch Gaiduk nói với tôi: "Trợ lý chính thuyền trưởng, anh hãy giáo dục những người trẻ tuổi, chúng ta cần thứ vũ khí này để làm gì, nếu nó không bắn được?".


Vladimir Dmitrievitch Gaiduk (chỉ huy cao cấp trên tàu K-432, cựu học viên tốt nghiệp trường trung cấp hải quân Nakhimov Riga năm 1953) và trợ lý chỉ huy thủy thủ đoàn số 168 thiếu tá hải quân V.P.Koropets, sau này là thuyền trưởng tàu ngầm K-463. - V.V.Osintsev. Tàu ngầm nguyên tử đề án 705 (705K). St Petersburg, năm 2008.

Chẳng ai cần thứ kỹ thuật siêu tân tiến nào nếu nắp ống phóng ngư lôi không mở được, đạn ngư lôi không phóng ra được khỏi ống phóng và không bắn trúng mục tiêu.

Thủy thủ đoàn biến thành một thực thể duy nhất, tất cả chúng tôi cùng làm việc cho cuộc tấn công ngư lôi! Ngư lôi - loại vũ khí báo thù trên biển đáng sợ nhất! Trong quả đạn dồn nén cả bầu ý chí của người thuyền trưởng chỉ huy, nghệ thuật quân sự của anh ta, tâm hồn của thủy thủ đoàn và tài nghệ của họ.

Do các đặc tính tốc độ cao và khả năng cơ động của tàu ngầm chúng tôi, chúng tôi không ngại chọc thủng lưới các tàu chiến bảo vệ.

Trong khi người thuyền trưởng tàu bảo vệ còn suy nghĩ xem cái gì đang "bay" tới anh ta - mà trong những giây phút đầu tiên, anh chỉ có thể tưởng tượng quả đạn ngư lôi đang phóng tới mình, với tất cả hậu quả sẽ xảy ra của nó (nên né tránh) - thì chúng tôi đã ở sát mục tiêu. Rút lui khỏi một trận chiến như vậy, tất nhiên, còn khó khăn hơn nhiều - ở trên đầu chúng tôi không phải chỉ toàn kẻ ngu ngốc, nhưng nhiệm vụ chính đã được thực hiện.

Vâng, người chiến sỹ tàu ngầm, khi ở trên biển hàng tuần, hàng tháng, hàng năm, luôn sẵn sàng trước cái chết, và cũng sẵn sàng đón nhận niềm vinh quang bất tử, bởi vì sau anh là cả Tổ quốc.

Thật không may, ít người biết đến điều này, trừ bản thân người chiến sỹ tàu ngầm ...
Tính độc nhất vô nhị của tàu ngầm nguyên tử đề án 705 (705K) nằm ở tổ hợp hệ thống tự động chỉ huy quản lý hoạt động của con tàu. Nó thực sự là một cuộc cách mạng trong thực tế ngành công nghiệp chế tạo tàu ngầm. Để làm điều đó, lần đầu tiên người ta đã xây dựng nên hệ thống thông tin chỉ huy tác chiến (БИУС - Боевая информационно управляющая система).

BIUS (trong ngôn ngữ của chúng ta nó là giống đực) nói chung, làm việc giống như một chiếc đồng hồ. Không được quấy rầy, các bạn chiến đấu của tôi, các kỹ sư máy tính - tất nhiên rồi, chỉ đồng hành với các bạn mà thôi. Những chuyện hỏng hóc thế là đủ lắm rồi. Tuy nhiên, không có trường hợp nào trong thực tế chỉ huy của tôi, để đến nỗi chúng tôi trở về từ chiến dịch phục vụ chiến đấu với bảng hiệu bật sang màu đỏ rực "BIUS không làm việc" và tôi cũng không nhớ được trường hợp nào tương tự khi trở về từ các cuộc hành quân thông thường.

BIUS xử lý thông tin của toàn bộ các vũ khí thủy âm và vũ khí vô tuyến điện tử, các thông tin dẫn đường điện tử tự động hóa, điều khiển bắn tất cả các loại vũ khí (ngoại trừ súng cầm tay) và có thể quản lý bất kỳ thao tác vận động nào của chiếc tàu ngầm, bao gồm cả trong mặt phẳng thẳng đứng, với các bản ghi tham số điều khiển tàu và tham số xạ kích đã được lập trình tự động hóa.

Thật ra, việc điều khiển hướng đi và độ sâu, trừ khi thử nghiệm, chúng tôi không tham gia, nhanh hơn và đáng tin cậy hơn - đó là từ bàn điều khiển hành trình của tàu ngầm, tuy nhiên ...


.......

[qtdc]

(tiếp)

Về nguyên lý (và theo ý đồ) tàu ngầm nguyên tử có thể được điều khiển bởi một kíp trực chiến 5 người, nhưng trong thực tế nó không làm việc vì những điểm chưa đạt của thiết kế và sai sót chế tạo tại nhà máy của một số hệ thống và cơ cấu máy, mà cũng còn vì những suy nghĩ bảo thủ của một số cá nhân thủy thủ, trong đó, có cả các thủy thủ đoàn của chúng tôi.

Có lẽ cũng đủ để nói về những nhiệm vụ của BIUS như bơi trên luồng lạch của các tàu quân sự (ФВК), các bài toán riêng xác định vị trí bằng phương pháp thiên văn học, định vị radar, đột phá (tránh né) tuyến phòng thủ chống ngầm và v.v., những vấn đề được giải quyết bằng tay hoặc theo phương pháp bán tự động sẽ nhanh hơn. Nhưng nói chung đó là hướng đi đúng và có triển vọng, đặc biệt khi sử dụng toán học hiện đại và nền tảng cơ sở hiện đại.

Nhược điểm của tổ hợp điều khiển tự động tàu ngầm được chúng tôi cân bằng bởi biện pháp tổ chức phục vụ. Ví như, kíp trực chiến, ở nơi tự chúng tôi cần, cũng như ở nơi theo yêu cầu của bộ chỉ huy cấp trên, chúng tôi đã tăng lên đến 8 người. Đặc biệt quan trọng là việc đưa vào biên chế trực ban các chuyên gia-kỹ thuật viên trực trong số các hạ sỹ quan chuyên nghiệp ban tác chiến 5 có nhiệm vụ kiểm tra tất cả các khoang trên tàu ngầm (trong biên chế quân số ban đầu nói chung không có các hạ sỹ quan chuyên nghiệp này).

Sau này điều đó đóng một vai trò quan trọng trong hoạt động khai thác sử dụng và ngăn ngừa tai nạn của các trang thiết bị, dẫn đến cháy, rò nước và hơi nước vào trong các khoang tàu ngầm (các phương án tồi tệ nhất), chúng sẽ được nói đến ở phần dưới.

Lần đầu tiên trong ngành công nghiệp đóng tàu trong nước trên tàu ngầm nguyên tử đề án 705 (705K) đã áp dụng thiết bị phóng ngư lôi thủy khí động lực học (pneumohydraulic TA) và buồng nổi. Nhờ thiết bị phóng ngư lôi như vậy mà có thể bắn tại các độ sâu lặn bất kỳ và bằng tất cả các loại vũ khí (thời ấy) ở tốc độ cao của tàu ngầm. Nếu có những hạn chế, thì chỉ vì độ bền của một số loại vũ khí riêng biệt. Đây là một lợi thế chiến thuật rất quan trọng.

Buồng nổi (Всплывающая рубка) đảm bảo sự cứu nạn cho toàn thể thủy thủ đoàn trong trường hợp khẩn cấp.



Titanium (hợp kim titan), dùng đóng tàu ngầm nguyên tử - kim loại của thế kỷ. Phẩm chất chính của nó - không chịu bất kỳ dạng ăn mòn nào là phẩm chất rất quan trọng đối với các đối tượng ngâm trong nước biển, và thân tàu ngầm về thực tế không bám gỉ sét.

Điều này là rất tốt xét từ quan điểm nội dung con tàu. Bất kỳ cơ chế máy móc nào, một ốc vít làm từ bất kỳ loại vật liệu nào khác cũng bắt đầu rỉ sét, thậm chí dù đã được phủ những lớp sơn chống rỉ dày, và điều này cho phép áp dụng nhanh chóng biện pháp khôi phục lại trang thiết bị vật chất.

Trong một chiếc tàu ngầm làm bằng titan, ngay cả không khí cũng khác, rất đặc biệt, và quần áo không bị bám mùi "sắt", như trên bất kỳ con tàu nào khác.

Hệ thống thiết bị tự động hóa tích hợp của con tàu cũng dẫn đến việc bố trí vô cùng độc đáo của buồng điều khiển trung tâm GKP (ГКП) và chỗ ở cho toàn bộ thủy thủ đoàn.

Không có sự cần thiết để các thuyền viên phải trực gác và sống trong các khoang khác, bởi vì các bảng điều khiển của tất cả các khí tài thiết bị kỹ thuật của tất cả các ban tác chiến đều nằm tại GKP, còn các cabin ở thì nằm tại "tầng dưới".

Lần đầu tiên các thiết bị kỹ thuật-cấu trúc được điều khiển từ bàn điều khiển xa, từ vị trí cục bộ, bằng tay. Lần đầu tiên đã xây dựng được một hệ thống kín của khoang trung tâm - khoang sinh tồn - duy nhất cho đến nay, được điều khiển từ bàn điều khiển các hệ thống hàng hải chung trên tàu (ОКС).

Trong thực tế, nó giống như sau. Thuyền trưởng (trợ lý chính) nhìn thấy toàn bộ kíp trực của mình và anh có thể nói gì đó với mỗi người, anh ta chỉ huy - chỉ bằng một lời, quản lý, từ một phía, còn tử phía kia - anh có thể tự mình nhìn thấy bất kỳ tín hiệu báo động nào, và nhanh chóng ra quyết định. Trong cuộc đấu tranh cho sự sinh tồn của con tàu điều đó là một khả năng vô giá.

Tôi nhớ đến một trường hợp như vậy. Chiếc tàu ngầm đã được "bật lò", nghĩa là sẵn sàng ra khơi, nhưng chuyến xuất phát bị hoãn lại do cơn bão mùa đông quá mạnh, được cảm thấy ngay cả trong vịnh sâu của chúng tôi (fiorde - губа). Vào khoảng hai giờ sáng, tôi quyết định đánh giá thời tiết một lần nữa, tôi ra ngoài hút thuốc, và khi đó còn chưa vòng qua GKP. Leo lên GKP, tôi nhìn vào bàn điều khiển OKS. Trên bảng điều khiển đang "treo"tín hiệu đỏ rực "Quá nhiệt trên 60"" trong khoang đặt lò phản ứng.



- Đồng hồ báo hiệu hỏng à? - Tôi bình tĩnh hỏi kỹ sư cơ khí trực ban của tàu, tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn đấu tranh sinh tồn V.N.Levadnyuk.
- Không, đồng hồ vẫn chạy bình thường.
- Vậy sao cậu im lặng? Báo động khẩn ngay! - Tôi ra lệnh cho sĩ quan trực ban.
- Chỉ cần giảm tín hiệu thôi mà, thưa đồng chí thuyền trưởng!
- Cậu có giảm, và tôi nhìn thấy rồi. Sau đây tôi sẽ tìm hiểu chuyện này với cậu...

Và đồng thời từ khoang lò phản ứng có báo cáo đến: "Hơi nước tràn vào khoang thứ 4 nhiều quá!"

Hơi nước quá nhiệt là vô hình, và nó "nấu" con người trong tích tắc. Tự mình đeo tai nghe liên lạc của thao tác viên bàn điều khiển hành trình:
- Volodya, cậu đứng ở đâu báo cáo vậy?
- Khoang số 4, như được dạy!
- Thủy thủ trực đâu?
- Đang đứng cạnh tôi!

Tim tôi bỗng thấy nhẹ hẳn, con người vẫn an toàn. Kỹ thuật viên PTU (ПТУ - thiết bị tua bin hơi) chuẩn úy hải quân V.I.Biryukov đã làm đúng như người ta vẫn thực hành trong các cuộc diễn tập chiến đấu trên tàu về đấu tranh sinh tồn. Đã có một trường hợp khẩn cấp nghiêm trọng, cháy, hơi nước thoát ra rất lớn - rời ngay khoang, đóng kín nó lại, chờ lệnh tiếp theo. Điều chính yếu - cuộc sống của con người! Và trên GKP sẽ phân tích tình huống cụ thể và có hành động tương ứng.

Cấu trúc thiết kế của tàu ngầm cho phép ra một quyết định như vậy. Nhưng đã phải có biết bao nhiêu công sức và nỗ lực để chứng minh cho bộ chỉ huy và cơ quan tham mưu cấp trên về tính cần thiết phải có một tổ chức đấu tranh cho sự sinh tồn như thế, ngược với các văn bản hướng dẫn, khi chúng tôi về đến căn cứ sau khi tàu chế tạo xong.


Tàu ngầm nguyên tử đề án 705 ra khơi.

Đó cũng là một tư tưởng cách mạng trong tổ chức cuộc đấu tranh cho sự sinh tồn của con tàu. Khi là trợ lý chính cho thuyền trưởng, tôi và trưởng ngành tác chiến 5 Nikolai Grigorievitch Yakimenko đã nhận được biết bao nhiêu "u bướu" với "răng lợi", dĩ nhiên là từ vị thuyền trưởng đáng kính Vladimir Dmitrievitch Gaiduk của chúng tôi, trước khi chứng minh rằng trên các cỗ "máy tự động", trong các khoang không có người ở, cần phải hành động đúng như vậy. Sau này, tư tưởng ấy đã cứu sống biết bao nhiêu cuộc đời con người...

Khi đã chắc chắn rằng mọi người đều an toàn (báo cáo về tình hình tàu ngầm sẵn sàng chiến đấu cho sự sinh tồn của trợ lý chính đã được thông qua trong vài phút), tôi quay sang trưởng ngành tác chiến 5 V.G.Mishin, người đã ở đúng tại vị trí chính thức của anh, và tôi thấy từ người anh ta nước chứ không phải mồ hôi đang chảy xuống ròng ròng.

- Grigorich! Cậu sao thế? Mọi người an toàn, không hề hấn gì, bây giờ cậu hãy giải kín phần đuôi, bắt đầu thông gió cho khoang tàu thật mạnh vào ... - Tôi trấn an.
- Tôi không thể thông gió chủ động được! - Anh ta lẩm bẩm.
- Sao vậy?
- Đồng chí không nhớ 429 à? Đóng lại - để thông gió, còn máy nhập liệu bằng điện thủy động GEM (ГЭМ - гидроэлектроманипуляторы) thì - để ở chế độ điều khiển bằng tay! (K-429 chìm trong vịnh Avachinsky do sai sót trong điều khiển)
- Cậu thật là, thế chúng ta đang làm vậy à!? Được rồi, tính sau ... Hãy mở ngay các vách ngăn giữa khoang 4 và 5! - Tôi hạ lệnh.
- Thế nếu nó giết họ thì sao?
- Thời gian trôi phí mất một phút - chính chuyện đó mới giết người ta. Khoang 5, Volodya! Bây giờ hãy mở cửa theo lệnh, nhưng hãy để ý sao cho nó không đóng sầm vào đầu! Làm nốt những việc còn lại sau đó! Tóm ngay Biryukov nếu được!

Có thể làm gì khác... Các biện pháp an toàn khác không có.
Chàng "cơ giới" không phải vô ích mà cố gắng lần lữa. Vào đêm trước có một bức điện chuyển tới, thông báo việc một thủy thủ bị giết trên một trong các tàu ngầm khi mở vách ngăn trong lúc áp suất cao.

Nhưng không có gì xảy ra, thời gian không bị mất, Biryukov đã mở cánh cửa một cách an toàn (từ khoang thứ 4 sang khoang thứ 5, chúng tôi có một cánh cửa đi chứ không phải cửa nắp), mọi cửa nắp giữa các khoang đã được mở, gồm cả cửa nắp đuôi tàu, và phần đuôi đã được giải kín trong vài phút theo tính toán.



Tuy nhiên, nhiệt độ trong khoang lò phản ứng vẫn tăng lên, và làm thế nào để phái người đặt lại GEM từ chế độ thủ công sang chế độ "tự động" để thổi khí vào và thông hơi ra, không có giải pháp thay thế nào khác.

Seriozha Nilov, trung úy (sau này là chỉ huy ngành tác chiến 5 một tàu ngầm loại tiên tiến nhất), 1 con người trẻ tuổi chạy phăm phăm qua tất cả các khoang với 1 đống giẻ che trên đầu và bọc kín tay, chỉ đến lần thứ ba mới thực hiện được thao tác đơn giản nhất này, anh đẩy được cầu dao từ vị trí điều khiển bằng tay sang thiết bị diezel DU (ДУ - дизельная установка) trên đường trục xả khí ra (theo trục hút khí vào - không thể làm việc được nữa).

Khi chạy về tới phòng trung tâm, người anh ta còn đỏ hơn cả tôm luộc, từ người anh tỏa ra từng cụm hơi - phía trên đang là mùa đông.

- Serega, cừ lắm! Cậu đã biết cách đi đến bất cứ nơi nào cậu muốn! - Tôi nắm lấy vai chàng trai, - cậu cảm thấy thế nào?
- Vẫn rất tốt!
- Bác sĩ, hãy khám kỹ từng phân vuông trên da chàng trai này! Hãy chăm sóc y tế cẩn thận cho cậu ấy, - tôi ra lệnh cho trưởng ban quân y.
- Vâng, không sao, tôi cảm thấy bản thân mình bình thường thôi, thưa đồng chí thuyền trưởng!
- Bác sĩ, khám đi nào!
- Rõ! - trưởng ban quân y đáp. May mắn thay, không có vết bỏng nào.

Tôi luôn luôn nhớ đến những con người của chúng tôi với một lòng biết ơn lớn lao. Những con người tuyệt vời làm sao!

Trên boong lúc ấy đã có mặt chỉ huy đơn vị, trước đây ông ấy là thuyền trưởng một tàu ngầm đề án khác.

- Aleksandr Sergeevitch, có chuyện gì thế, nếu ở trên biển mà cũng có chuyện như vậy thì sao đây? - ông ấy hỏi.

- Chuyện gì được chứ? - và không trả lời ông ấy, - Anh bạn cơ giới, tôi và anh chúng ta vẫn vậy và vẫn bơi như thế phải không nào?!

Quay về phía trưởng ngành tác chiến 5 tôi róng riết:

- Lũ "chim gõ kiến" chết tiệt trên bờ, vừa che đít bằng mấy thứ giấy tờ, vừa đánh điện, có thể đúng với kẻ khác, nhưng không phải với chúng ta ... Và anh bạn già giơ kinh nghiệm đầy mình của tôi ơi, với cỗ "máy tự động" của chúng ta mà anh vẫn xử sự giống như một con vẹt, các khoang không có người ở, anh thực hiện chúng thế nào hử? Ôi, sao tôi yêu anh thế!

- Đồng chí thuyền trưởng! Tôi... tôi lại một lần nữa được nghe những "lời học vẹt" ấy rồi, có tôi! - Và anh ta cởi phăng ngực áo chiếc áo đi biển sử dụng 1 lần, bắt đầu vung nắm đấm to tướng và văng tục.

- Dừng lại, đừng có "nhiễu"! Rồi trên biển xem cậu có còn là "con cáo Bắc cực" nữa không. Đồng chí sư đoàn trưởng! - Tôi quay sang người chỉ huy đơn vị.

Và trong ngực tôi chợt lạnh buốt. Tôi nhanh chóng hình dung ra tình trạng này trên biển cả đang dông bão. Không chỉ cửa nắp đuôi - boong thượng sẽ chìm trong nước, thậm chí nếu chúng tôi chúc mũi tàu xuống, việc giải kín phần đuôi bạn cũng không thể thực hiện được, và điều gì sẽ tiếp theo, tốt hơn là không suy nghĩ nữa... Mặc dù đó chỉ là một tình huống, nhưng nó là phiên bản vô cùng nặng nề của cuộc đấu tranh cho sự sống còn đang ở trong đầu, và nhất là khi ở trên biển cả.

Đó, một cảnh xảy ra với anh chàng "cơ giới" trong phòng chỉ huy trung tâm, bởi vì chúng tôi biết và hiểu nhau trong nháy mắt, chúng tôi diễn trò đặc thù trước sư đoàn trưởng. Điều này thì ông ấy hiểu và không nói gì nữa.

Vấn đề là sự thực hiện máy móc không suy nghĩ các yêu cầu của các cơ quan tham mưu cấp trên vẫn thường xảy ra, kể cả ở đơn vị vinh quang của chúng tôi. Và tôi muốn chứng tỏ một cách trực quan những gì sẽ xảy ra khi bạn làm việc "không đầu óc".

Sau khi báo cáo tình hình với sư đoàn trưởng, đề nghị ông xuống tàu về văn phòng và ông đã làm như vậy, còn chúng tôi gần 6 giờ đồng hồ "tiêu" nhiệt độ trong khoang xuống, chúng tôi đã chuyển đường bơm hơi thông gió sang điều khiển tại bàn điều khiển từ xa, sau khi phái người khác vào khoang lần nữa. Sau khoảng 8 giờ bình thường hóa tình hình và chúng tôi cho tàu ra khơi. Đó là một chiến thắng.
......