(tiếp)Tham khảo, tàu ngầm siêu nhỏ đề án 865 "Pirannha" (Подводная лодка "Пиранья"):
Lời bạt
Tàu ngầm nguyên tử mang tên lửa hành trình K-122 đề án 659 và 659T trên biển.Đôi lời về lịch sử đơn vị hợp thành, nơi K-122 kết thúc con đường phục vụ và về các tàu ngầm kế tục sự nghiệp chiến đấu.
Ngày 30 tháng 12 năm 1959 tiểu đoàn tàu ngầm độc lập 423 đóng căn cứ trong vịnh Pavlovsk (Primorye) được thành lập. Ngày 30 tháng 4 năm 1960 tiểu đoàn triển khai trong thành phần lữ đoàn tàu ngầm độc lập số 9 Hạm đội Thái Bình Dương. Ban chỉ huy đầu tiên của lữ đoàn gồm, lữ đoàn trưởng - đại tá hải quân Prygunkov Nikolai Petrovitch, tham mưu trưởng lữ đoàn - đại tá hải quân Korban Vladimir Yakovlevitch, lữ phó chính trị - thiếu tá hải quân Mukhin Konstantin Nikandrovitch và người lao động không biết mệt mỏi, người chỉ huy trưởng căn cứ bờ - trung tá hải quân Derikot Anatoly Alexandrovitch. Ngày 2 tháng 10 năm 1960 hồi 00:13 tàu ngầm nguyên tử đầu tiên của Hạm đội Thái Bình Dương - tàu ngầm nguyên tử mang tên lửa hành trình "K-45" đề án 659 đã neo đậu trong vịnh Pavlovsk. Với việc hoàn thành chương trình thử nghiệm quốc gia của chiếc tàu ngầm nguyên tử-mang tên lửa đầu đàn trong loạt 5 tàu, vào tháng 7 năm 1961, lữ đoàn độc lập số 9 đã triển khai trong thành phần sư đoàn tàu ngầm nguyên tử 26 Hạm đội Thái Bình Dương, người tư lệnh đầu tiên là Chuẩn Đô đốc Yuri Vasilevitch Ivanov. Năm 1978, tại căn cứ của sư đoàn 26 đã triển khai phân hạm đội tàu ngầm số 4 Hạm đội Thái Bình Dương, sư đoàn tham gia trong thành phần của phân hạm này cùng với sư đoàn tàu ngầm chống tàu sân bay số 29 và sư đoàn tàu ngầm tuần dương chiến lược mang tên lửa đạn đạo hạt nhân số 21.
Tháp chỉ huy tàu ngầm nguyên tử mang tên lửa hành trình K-66 đề án 659 và 659T trong khuôn viên nhà máy "Ngôi Sao" Viễn Đông.Sau tổn thất mà sư đoàn tàu ngầm 26 Hạm đội Thái Bình Dương gánh chịu trong thời bình (cụ thể là khu vực phản ứng của K-66 bị "cháy thui" sau chuyến hành quân độc lập của con tàu tới bờ biển Việt Nam để bảo vệ Việt Nam trước sự xâm lăng của Trung Quốc vào năm 1979, vụ hỏa hoạn trên K-122 năm 1980 và vụ va chạm của K-45 năm 1981), đơn vị được bổ sung thêm 4 tàu ngầm đề án 627A: K-14, K-42, K-115 và K-133. Và từ năm 1983, để thay thế cho các tàu ngầm nguyên tử trang bị ngư lôi thuộc thế hệ đầu tiên, các tàu ngầm huyền thoại thuộc thế hệ thứ hai đề án 671V đã được chuyển giao cho sư đoàn tàu ngầm 26: đó là K-314, K-454 và K-469. Tại sao lại gọi chúng là huyền thoại? Bởi vì thủy thủ đoàn của K-454 sau khi hoàn thành chuyến di chuyển đầu tiên của các tàu ngầm nguyên tử một trục chân vịt đi ngầm qua Bắc Cực đã không được tặng thưởng. Chuyến hành quân liên hạm đội của K-314 qua vùng nước của 4 đại dương, vòng qua mũi Hảo Vọng đến Kamchatka cũng vẫn không được Tổ quốc đánh giá cao. Chỉ có thủy thủ đoàn của K-469 (và thuyền trưởng Urezchenko cũng không được phong danh hiệu Anh hùng), đi qua eo biển Francis Drake vào Thái Bình Dương, mới "bắt được trận mưa sao vinh dự". Ba chiếc tàu ngầm nguyên tử ấy đã thể hiện mình như thế nào?
Trong phòng điều khiển trung tâm K-469 đề án 671V: trợ lý thuyền trưởng A.V.Priadko, tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 3 V.V.Sokolovsky, thợ máy trưởng Zaitsev.Năm 1975, trong thời gian diễn ra cuộc tập trận "Okean-75" tàu ngầm K-454 với thủy thủ đoàn số 89 (trung tá hải quân A.V.Makarenko - sau đó đến sư đoàn 26 làm nhiệm vụ phó sư đoàn trưởng) đã tiến hành theo dõi một tàu ngầm nước ngoài trong suốt 72 giờ. Tiếp xúc chỉ bị gián đoạn theo mệnh lệnh của bộ chỉ huy cấp trên. Năm 1976, tất cả các tàu ngầm đề án 671V thuộc Hạm đội Thái Bình Dương nằm dưới sự chỉ huy của đại tá hải quân V.I.Zamoriev, người đã ở trên một trong những chiếc tàu ngầm này tham gia vào chiến dịch săn tìm trong biển Philippine. Đại tá hải quân V.P.Gontarev, vốn được coi là một CCB kỳ cựu của hạm đội tàu ngầm, trên chiếc K-314 của mình đã ngăn chặn một SSBN của Hải quân Mỹ đang trên đường triển khai từ căn cứ (vịnh APRA, đảo Guam) và bám sát nghiêm ngặt chiếc tàu ngầm Mỹ, buộc "đối thủ-chiến lược" phải ngừng cuộc tuần tra chiến đấu của nó. Năm 1979, K-469 thực hiện thành công cuộc theo dõi xuyên đại dương tàu sân bay "Ranger" (CV-61) qua khắp Thái Bình Dương.
K-469 tại căn cứ.Thành phần chiến đấu của sư đoàn 26 trong suốt thời gian tồn tại của nó được đại diện bởi 33 tàu ngầm nguyên tử theo trình tự thời gian phục vụ của chúng trong đơn vị:
- 5 tàu ngầm đề án 659 (1960-1962): K-45 (V.G.Belashev), K- 59, K-66, K-122, K-151 (sau khi nâng cấp lên 659T, trở lại sư đoàn trong thời kỳ 1968-1976);
- 13 tàu ngầm đề án 675 (1962 - 1968): K-175 (A.N.Karpenko), K-31, K-184, K-56, K-57, K-189, K-48, K-10, K-94, K-108, K-7, K-23, K- 34;
- 1 tàu ngầm đề án 667A (1970): K-399 (A.P.Katyshev);
- 4 tàu ngầm đề án 627A (1980-1982): K-42 (V.Lukyantsev), K-14, K- 115, K-133;
- 1 tàu ngầm đề án 658T (1984): K-178 (Merkulov);
Tàu ngầm nguyên tử mang vũ khí ngư lôi và ngư lôi-tên lửa K-454 đề án 671V sau khi đi biển trở về, năm 1994. Vịnh Pavlovsk.- 3 tàu ngầm đề án 671V (1983-1984): K-314 (A.M.Evseenko), K-454, K-469;
- 3 tàu ngầm đề án 671RTM (1984-1985): K-264 (V.N.Tsarev), K-247, K-305;
- 1 tàu ngầm đề án 971 (1985): K-284 (V.A.Alekseev);
- 2 tàu ngầm đề án 667B (1996): K-500 (S.V.Kolesnichenko), K-530.
K-314 đề án 671V tại cầu tàu rỉ sét.Như vậy, trong thời gian tồn tại của mình, đã nhiều lần sư đoàn được tái vũ trang, liên tiếp thay đổi cấu hình của nó: sư đoàn tàu ngầm chiến lược, sư đoàn tàu ngầm chống tàu sân bay, sư đoàn tàu ngầm hỗn hợp và kết thúc đời chiến đấu của mình ngày 01 tháng 8 năm 2000, để lại sau nó 2 ngôi mộ tập thể tại thành phố Fokino và trong vịnh Pavlovsk.
Tàu ngầm nguyên tử "K-178" đề án 658T đã đặt dấu xác thực lên số phận của các tàu ngầm ngư lôi thế hệ đầu tiên của Hạm đội Thái Bình Dương với trái đạn ngư lôi SET-65, bắn trúng thân tàu trong khi tập xạ kích ngư lôi.
Tàu ngầm K-178 đề án 658 cùng với trái ngư lôi tập trên thân tàu phóng ra từ tàu ngầm nguyên tử K-451 đề án 671V.Khác hẳn với hậu thế!Nếu nói về hiệu quả của việc sử dụng chiến đấu các tàu ngầm hạt nhân phóng ngư lôi thế hệ đầu tiên, phục vụ trong biên chế sư đoàn tàu ngầm 26, câu trả lời hùng hồn cho vấn đề này độc giả có thể nhận được sau khi xem các bảng dưới đây.
Bảng tóm tắt quá trình sử dụng các tàu ngầm nguyên tử mang vũ khí ngư lôi chuyển sang từ Hạm đội Biển Bắc của sư đoàn tàu ngầm 26 Hạm đội Thái Bình Dương
Bảng kê tóm tắt quá trình sử dụng các tàu ngầm nguyên tử trang bị vũ khí ngư lôi thuộc sư đoàn tàu ngầm 26 Hạm đội Thái Bình Dương, đóng mới tại Hạm đội Thái Bình Dương
Kết luận: sử dụng hiệu quả nhất là tàu ngầm nguyên tử mang vũ khí ngư lôi "K-151" theo thống kê đã thi hành 9 nhiệm vụ phục vụ chiến đấu (799 ngày), có 3 nhiệm vụ ở Ấn Độ Dương! Trong đó, thành tích không nhỏ là của thủy thủ đoàn tàu ngầm này và đặc biệt là kỹ sư trưởng ngành cơ điện hàng hải của nó - trung tá hải quân Pavlenko Boris Aleksandrovitch.
.......
