(tiếp)
USS Salisbury Sound (AV-13) và thủy phi cơ P5M Marlins (Patrol Squadron 40) trong vịnh Cam Ranh năm 1966.GTU khốn khổ thay, còn những nhiệm vụ nào mà tập thể của nó chưa phải giải quyết: lúc thì là việc xây dựng các lăng mộ, lúc thì là việc tổ chức giao thông trên đường phố và áp dụng đèn giao thông cho đàn kiến xe đạp trên đường phố Hà Nội, bây giờ thì lại là một kế hoạch kinh doanh về Kam Ranh. Tập hợp những cái đầu "có sỏi" từ các phòng ban chuyên môn, cục quản lý giá và cục quản lý hợp đồng xây dựng tổng thầu, chúng tôi bắt đầu suy nghĩ. PMTO này cần để làm gì? Để neo đậu tạm thời, để nạp liệu cho bunker, để các thủy thủ đến nghỉ ngơi, đặc biệt là các thủy thủ tầu ngầm nguyên tử, để bảo dưỡng vũ khí, để sửa chữa. Và để cho ai? Để phục vụ cho binh đoàn Ấn Độ Dương của Hạm đội Thái Bình Dương, đang đóng quân tại Ấn Độ Dương song song với Hạm đội 7 của Mỹ. Nhưng người Mỹ có các căn cứ hải quân và không quân ở xung quanh, còn binh đoàn của chúng tôi - một vị khách không mong muốn tại các cảng nước ngoài, và nếu được phép ghé vào, ví dụ, để sửa chữa khẩn cấp, thì giá cả, nói một cách nhẹ nhàng, cũng là trên mức bình thường. Để chất liệu phải mua nhiên liệu tại các cảng của các nước tư bản hay phái từ Vladivostok đến các tàu chở dầu để bơm nhiên liệu giữa đại dương. Đối với các kíp thủy thủ việc nghỉ mát tại đất nước Singapore "chanh chuối", không chỉ là tốn kém, mà cũng đầy cạm bẫy khiêu khích chính trị chống lại con người Liên Xô chất phác của chúng ta. Còn vì các loại vũ khí theo quy định cần phải lang thang hết nửa vòng trái đất về căn cứ ruột tại nước Nga, sau đó lại quay về trực chiến. Và ở đây bạn có hẳn một căn cứ để tính toán làm các việc như vậy. Còn cả tính đóng kín của thị trường trong nước của chúng ta so với thị trường tiền tệ thế giới. Giá của chúng tôi bằng đồng rúp thấp hơn nhiều giá của họ tính bằng những "tờ xanh lục". Đó là tính toán, được xác nhận qua những con số rõ ràng dễ hiểu tính chất có lợi trong việc trang bị một PMTO tại Kam Ranh, gần khu vực làm nhiệm vụ trực chiến.
Biệt thự hồ Bạch Hổ của Chỉ huy trưởng căn cứ Cam Ranh thời Mỹ. Ảnh Peter A.Byrd.Tất cả mọi thứ đã sẵn sàng. Bạn có thể bắt đầu đàm phán về việc ký kết Hiệp định với CHXHCN Việt Nam. Đoàn đại biểu được tập hợp từ tất cả các tổ chức có liên quan, mỗi thành viên của phái đoàn đều mang theo các chỉ dẫn về lợi ích mà chính tổ chức ấy quan tâm, những lợi ích đó không phải luôn luôn trùng hợp, và trên một số khía cạnh nhắc ta nhớ đến con thiên nga, con tôm và con chó. Nhưng trách nhiệm về việc ký kết vô điều kiện được giao cho GTU. Và trong việc này không được quên lợi ích của bên chủ chốt thứ hai - CHXHCN Việt Nam.
Hoàn toàn không công bằng với Cam Ranh khi mà người ta giao trách nhiệm cho GTU đàm phán và ký kết Hiệp định liên chính phủ, còn tại GTU người ta ra lệnh dẫn đầu phái đoàn cho tôi. Bởi vì trước kia, tất cả các công trình hợp tác được xây dựng cho quốc gia khách hàng tại đất nước họ và tất cả mọi thứ rất đơn giản: hai bên, hai nhóm quyền lợi, mà có thể dễ dàng điều hòa. Còn ở đây là lợi ích của chúng tôi trên lãnh thổ của quốc gia khác, mặc dù là quốc gia thân thiện, đã trao lãnh thổ mà họ giành được bằng xương máu cho một quốc gia nước ngoài, mặc dù là một đồng minh. Và đồng minh này trong bản thân nó cũng có sự không hoàn toàn trùng lặp lợi ích giữa các mục tiêu quân sự và các khả năng kinh tế.
Tóm lại, chúng tôi làm thành một phái đoàn lớn đến CHXHCN Việt Nam, thăm Cam Ranh, một lần nữa tất cả xem xét cẩn thận, làm kế hoạch triển khai các hạng mục và cơ sở công nghiệp cơ bản (tôi sẽ giải thích: đó là căn cứ của các nhà xây dựng, có nó bạn có thể xây dựng bất cứ điều gì mà trái tim của bạn mong muốn, tức là, cần các nhà máy sản xuất bê tông thương phẩm và vữa, chế tạo các sản phẩm BTCT - dầm, vì kèo, cầu dầm, cột, v.v., nhà máy sản xuất đồ gỗ và kết cấu kim loại). Sau đó, chúng tôi quay trở lại Hà Nội, ngồi vào bàn đàm phán. Trong các cuộc đàm phán, chúng tôi được biết vì căn cứ Cam Ranh mà người Mỹ hàng năm trả tiền cho chính phủ bù nhìn Nam Việt Nam 20 triệu USD chỉ để có quyền xây dựng ở đó tất cả những gì người Mỹ muốn. Chúng tôi sẽ trả bao nhiêu? Không có gì cả, bởi vì chúng tôi là đồng minh của nhau. Vâng, chúng tôi là đồng minh, nhưng chính người Việt Nam đã đánh bại người Mỹ, dùng xương máu của mình để giành lại đất đai của mình, và giờ đây chúng tôi cho rằng họ không thể trao nó cho một quốc gia khác như vậy được. Với các quan điểm như thế, cuộc đàm phán đã bắt đầu.
Điều kiện hợp đồng tổng thầu xây dựng tại Cam Ranh và bản thân cuộc đàm phán về việc xây dựng và sử dụng trong tương lai của các công trình được xây dựng lên cho thấy trình độ cao trong cái nhìn dài hạn của các nhà đàm phán Việt Nam. Ngày nay, khi nước Nga bỏ rơi căn cứ Cam Ranh ta có thể thán phục trí tuệ của người Việt Nam và quan điểm của họ trong các cuộc đàm phán. Thời đó nhiệm vụ rất cấp bách của chúng tôi là ký kết Hiệp định này và bắt đầu xây dựng cơ sở quan trọng trong vấn đề đối đầu quân sự với chủ nghĩa đế quốc. Tính khả thi kinh tế, mà GTU đã tính toán cùng với các thủy thủ của chúng ta, dựa trên một sơ đồ có giá rẻ hơn trong công tác đảm bảo cho một binh đoàn của Hạm đội Thái Bình Dương.
Tất nhiên, chúng tôi đã đồng ý và ký kết Hiệp định. Bao nhiêu đêm chúng tôi ngồi tại trung tâm thông tin của Trưởng Cố vấn Quân sự, báo cáo với Bộ Tổng Tham mưu tình hình và các chi tiết đã thỏa thuận, không đi đến bất cứ so sánh nào về số lượng các tế bào thần kinh của chúng tôi đã mất. Tuy nhiên, đã đạt được thỏa thuận về đặc quyền ngoại giao trên bán đảo đối với PMTO của chúng tôi, có nghĩa là quy tắc và giá cả hoạt động tại đó sẽ như ở Liên Xô. Đã thống nhất một danh sách các hạng mục được xây dựng ở đó, hoàn toàn được soạn thảo và được tăng cường bằng luật hóa trong điều khoản Hiệp định và các thủ tục và phương pháp xây dựng của tổng thầu và phương thức thanh toán cho lực lượng lao động địa phương. Điều này được thực hiện bằng cách cung cấp hoặc chuyển giao cho Việt Nam các trang thiết bị xây dựng, các xe máy và máy móc đã giải phóng, tương đương theo giá trị của số lượng thuộc loại hàng trao đổi. Nhưng về điểm này, chúng tôi phải giải quyết vì quyền lợi của Việt Nam - đó là tất cả các công trình xây dựng sẽ là sở hữu của Việt Nam.
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam, thượng tướng Phùng Thế Tài, như mọi khi, vẫn mỉm cười trong quá trình đánh giá các điều kiện xây dựng và khai thác các hạng mục, nhưng ông rất kiên định và thậm chí có một chút cứng rắn trong việc bảo vệ quan điểm của mình. Sự thật của ông vẫn là sự thật. Quyền sở hữu này được coi là đã chuyển giao cho chúng ta sử dụng miễn phí trong vòng đời của PMTO. Lẽ tự nhiên, điều đó không áp dụng đối với các thiết bị nhập khẩu - thuộc thể loại này có các thiết bị sân bay để đảm bảo cho các chuyến bay trong mọi thời tiết, một số cầu tàu nổi cho tàu mặt nước và tàu ngầm, dok nổi, thiết bị TECH cho máy bay MiG và các phân xưởng chuẩn bị vũ khí và nhiều thứ khác nữa. Tất cả những thứ này đã được sơ tán thành công ra khỏi Kam Ranh ngay sau khi nước Nga tư sản (xin lỗi, "dân chủ" chứ), từ chối địa điểm tuyệt vời này. Sau cuộc di tản các thiết bị đảm bảo sân bay đã dẫn đến tai nạn hàng không của một số máy bay của chúng ta thuộc phi đội "Tráng sĩ Nga" trở về từ Salon quốc tế tại Kuala Lumpur và cố gắng hạ cánh xuống Kam Ranh trong điều kiện tầm nhìn rất kém, mây thấp và đang có mưa nhiệt đới.
Hầu như chẳng có ý nghĩa gì việc nhớ lại các hạng mục được xây dựng trên bán đảo, bây giờ điều đó không còn nằm trong chủ đề bàn luận. Tại đó, tất cả những gì cần thiết cho hoạt động của hạm đội đều có. Cho các thủy thủ tàu ngầm nguyên tử nghỉ ngơi (nói chính xác hơn - các nhà hàng hải, còn cho các sỹ quan thì có hẳn khách sạn kiểu căn hộ đã được xây dựng), cho Tu-95 và các kíp bay. Thậm chí đã xây dựng lần đầu tiên trong thực tế công tác của tôi, chúng tôi bắt đầu từ việc xây dựng cho mình những ngôi nhà ở bình thường, dù là loại tạm thời, nhưng là nhà ở, chứ không phải những ngôi lều hoặc những túp nhà rách. Và nếu bạn thêm vào đó những bãi biển đẹp và tiện nghi, sân quần vợt với lớp phủ nhân tạo, khi đó bức tranh về PMTO sẽ còn rõ ràng hơn.
Bây giờ tôi cần phải phản đối những người luôn luôn tính toán đến tiền và thể hiện mình như một chiến sỹ đấu tranh cho công cuộc tiết kiệm tiền của nhân dân. Tính khả thi kinh tế của PMTO tại Kam Ranh là không còn nghi ngờ gì nữa, mà phải nói rằng, đã trình bày rõ ràng ở trên.
Tất cả các nhà khoa học và phi hành gia của chúng tôi cảm thấy thế nào, khi người ta nhận chìm trạm không gian "Mir" của Liên Xô, thì bản thân chúng tôi, các CCB của cục quản lý hợp đồng tổng thầu GTU cũng cảm thấy như vậy khi người ta "nhận chìm" Cam Ranh.
Thông tin tham khảoTrong những năm 1960, Hoa Kỳ xây dựng tại Việt Nam trên bán đảo Cam Ranh một căn cứ hải quân và không quân cho các tàu chiến của Hạm đội 7 Hoa Kỳ, bao gồm cả các tàu sân bay và tàu ngầm, cũng như cho các máy bay ném bom, máy bay vận tải quân sự, máy bay cường kích và tiêm kích, trong đó có "pháo đài bay" B-52. Căn cứ này cũng được sử dụng phục vụ cuộc xâm lược của Mỹ ở Việt Nam, Lào, Campuchia và các khu vực khác tại Đông Nam Á.
Căn cứ được trang bị tất cả những gì cần thiết cho các trang bị kỹ thuật cũng như cho đội ngũ quân nhân.
Sau chiến thắng của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và việc trục xuất người Mỹ ra khỏi Kam Ranh, trên thực tế căn cứ hầu như ở trong cảnh đổ nát, toàn bộ cơ sở hạ tầng đã bị phá hủy (cả người Mỹ và các chiến sỹ quân giải phóng đều cố gắng làm như vậy). Căn cứ quân sự đã hầu như được Liên Xô xây dựng lại trong các điều kiện tổng thầu thông qua GTU GKES và được phía Việt Nam chuyển giao cho lực lượng hải quân và không quân thuộc Bộ Quốc phòng Liên Xô thuê dài hạn, đảm bảo sự hiện diện đáng tin cậy và liên tục của chúng ta trong khu vực Ấn Độ Dương và Đông Nam Á.
Khi nước Nga đơn phương cắt đứt hợp đồng thuê mượn vào cuối những năm 1990 và tiếp sau rời khỏi Kam Ranh, điều đó gợi nên sự hoài nghi của phía Việt Nam. Tại nước Nga, Cam Ranh đã mang lại tin buồn vào giữa những năm 1990, trong lúc tiếp cận để hạ cánh, nhóm thuật lái cao cấp danh tiếng "Tráng sĩ Nga" của chúng ta đã gặp phải tai nạn bi thảm (Bộ phận dịch vụ mặt đất của chúng ta đã rời khỏi sân bay, còn phía Việt Nam thì chưa có đủ kỹ năng).
Cam Ranh năm 1980. SKR "Letutchi"..........
