ALFA - Đội đặc nhiệm siêu mật Nga

[nhinrathegioi]

Nói chung, nguyên nhân toàn bộ nỗi khổ sở của chúng tôi là không có chỗ để luyện tập. Cứ cho là các buổi học lí thuyết có thể tiến hành trong phòng làm việc được. Thế còn các buổi tập bắn thường xuyên thì sao? Không thể không có trường bắn. Rồi còn cần nhiều phòng tập luyện khác nữa. Làm sao có thể tập chiến đấu trong nhà? Hành động tác chiến có những quy luật đặc thù, rồi xạ kích, đột nhập vào nhà và còn nhiều vấn đề nữa cũng khác nhau. Mượn trường bắn của đơn vị khác lúc được lúc không, lúc cho sử dụng vào giờ này, lúc lại giờ khác, mọi chuyện nói chung rất trục trặc...


Lại chuyện không thể tránh là phương tiện xe cộ. Lên xe ra trường bắn là một chuyện, còn phóng xe khi có lệnh báo động chiến đấu lại là chuyện khác. Cần có xe tốc độ cao, lái xe phải là những tay lái lụa siêu hạng. Và cũng phải có chỗ nào đó để dạy họ chứ - tất nhiên không thể là trường dạy lái xe của DOXAAF¹ (Hội dự bị tình nguyện của quân đội, không quân và hải quân). Trang phục cũng không phải là chuyện nhỏ. Nó phải thích hợp hoàn toàn với những yêu cầu khắc nghiệt của chúng tôi. Chúng tôi đã xem gần như là tất cả trang phục của chiến sĩ và sĩ quan quân đội, KGB, Bộ Nội vụ. Nhiều chi tiết chúng tôi lấy từ trang phục của phi công, thích hợp nhất là bộ quần liền áo mùa hè của nhân viên bảo dưỡng kĩ thuật máy bay, áo khoác da và ủng. Phải cám ơn quân đội luôn sẵn sàng đáp ứng yêu cầu may trang phục, cấp giầy. Viện vũ trang không gặp khó khăn. Tất cả các loại vũ khí bộ binh đều được sử dụng trong chương trình huấn luyện xạ kích như súng lục Makarov, tiểu liên Kalasnikov (cả các loại cải tiến), súng máy, súng trường Dragurov và thậm chí súng máy nòng lớn Vladimirov. Trong cận chiến chúng tôi dùng tiểu liên Scorpion. Tất nhiên chúng tôi có cả vũ khí nước ngoài nữa, nhưng chúng kém vũ khí trong nước sản xuất và lại còn cần đạn dự trữ. Lại còn tùy loại vũ khí mà chọn bao súng và trang phục. Nói tóm lại dùng súng mác nước ngoài phiền toái nhiều hơn. Dù vậy cũng phải thú nhận là tôi thích súng trường M-16 của Mỹ. Độ chụm của nó chính xác. Không nói quá nhưng với khoảng cách ngắm 100m, đạn của nó có thể rơi đúng vòng tròn không lớn hơn đồng năm xu là mấy.


Đó là nói về vũ khí trang bị tiêu chuẩn. Còn với vũ khí chuyên dụng, việc chế tạo và đưa vào trang bị kéo dài hàng năm. Chúng được chế tạo nhưng không phải cho chúng tôi. Đôi khi khó khăn lắm chúng tôi mới xin được vài khẩu. Nước Nga là như vậy: nếu cần thì đặt hẳn một lô năm ngàn chiếc, chứ vài trăm thì chẳng ai muốn làm cả. Nhân tiện cũng xin nói là cán bộ các viện nghiên cứu luôn đối xử cởi mở với chúng tôi: giúp đỡ, góp ý, tính toán - lúc nào cũng sẵn sàng. Nhưng cấp trên của họ nhăn mặt: "Việc của các anh không nằm trong kế hoạch...". Có đập đầu van xin vẫn thế. Tôi còn nhớ chúng tôi đã khổ sở mất bao thì giờ để giải quyết vấn đề hết sức quan trọng là chế tạo chiếc áo gilê chống đạn bằng titan. Thứ trang phục này cần cho chúng tôi khi tiếp cận mìn hoặc khối thuốc nổ nghi ngờ để xem xét và nếu có thể thì vô hiệu hóa.


Nước Nga là một cường quốc đại dương vì vậy trong thành phần đội đặc nhiệm cũng có đơn vị chống phá hoại hoặc khủng bố dưới nước. Anh em bộ phận này được đưa đi huấn luyện tại biển Bantich và Cuba. Chúng tôi soạn chương trình huấn luyện, các đồng chí Cuba tham khảo đóng góp thêm ý kiến. Tất nhiên chúng tôi có hơi ghen tị khi so bì với các đội đặc nhiệm tương tự, ví dụ như đội GSG-9 của Đức. Nhưng mọi sự so sánh đều khập khiễng. Đội chúng tôi có biên chế khác và được vũ trang khác. Ở ngoại ô thành phố bọn họ có trụ sở ban chỉ huy riêng, có căn cứ huấn luyện - những thứ chúng tôi nằm mơ cũng không được. Phương tiện xe cộ của họ tuyệt vời: xe bus, xe hơi tốc độ cao mác "Mercedes", những vũ khí chế tạo riêng. Điều thú vị là tôi cũng kiếm được khẩu "smaster" đời mới nhất - loại vũ khí đội GSG-9 được trang bị - trong cuộc tấn công dinh tổng thống Amin ở Afghanistan. Đó là khẩu tiểu liên thuộc về một cận vệ của Amin và nó đã trở thành chiến lợi phẩm của tôi. Thời kì đầu của chúng tôi là như vậy đấy.

[nhinrathegioi]

Giữa thập kí 70 của thế kí XX có một câu đùa cửa miệng trong dân chúng là: "Nào ta đổi một tên lưu manh lấy Louis Corvalan đi!”. Câu nói đó ám chỉ vụ việc xảy ra trong thực tế hồi tháng 12 năm 1976 khi Liên Xô tiến hành vụ trao đổi nhân vật bất đồng chính kiến nổi tiếng Vladimir Bucovxki lấy Tổng bí thư Đảng Cộng sản Chile - đồng chí Lucho. Cuộc đổi chác diễn ra ở Zurich. Nhưng cụ thể ra sao thì không mấy người tường tận. Mười lăm năm sau Bucovxki đến Moxcva, trong một buổi trả lời phỏng vấn truyền hình đã nói về những người áp giải ông ta ra khỏi nhà tù Vladimir và sau đó là ra nước ngoài, nhưng những họ là ai thì ông ta không đoán được. Bucovxki không biết tên họ những người đó và làm sao mà ông ta biết được. Đó chính là các đội viên "Alfa”. Chiến dịch trao đổi nhân vật chống đối này là một chiến tích độc đáo của đội đặc nhiệm. Thực ra trong suốt hai năm của thời đó cũng có vài vụ đội phải động tay chân: như vụ sinh viên bao vây Sứ quán Ethiopia, tổ chức biểu tình trước cơ quan đại diện ngoại giao của Togo, một nước châu Phi. Họ đòi nâng mức học bổng. Đầu tiên chúng tôi thuyết phục họ, sau đó xông vào sứ quán tống họ ra ngoài, những người cưỡng lại bị xốc nách lôi ra tống lên xe bus. Cuộc chiến chống "bọn khủng bố" chỉ có thế. Một lần hai thành viên đội đặc nhiệm được cử bảo vệ một ông đại sứ tại Lebanon. Nhưng chẳng lẽ đó là công việc các đội viên đội đặc nhiệm chống khủng bố mong đợi hay sao? Họ muốn được chiến đấu thực sự. Suốt hai năm chỉ rèn luyện thể lực, bắn súng chạy vượt chướng ngại vạt, lái xe, nhảy dù hoặc diễn tập thực địa với tư cách là đội trinh sát phá hoại. Lần nào cũng vậy khi tướng Bestrastnov đến thăm, các chiến sĩ lại nài nỉ cục trưởng Cục VII ông gắng vỗ về: "Thôi nào, các chàng trai, đừng vội vàng, việc có đủ cho cả đời mà!”. Lúc nào ông cũng nhắc nhở tất cả phải luôn sẵn sàng để thi hành nhiệm vụ bất kể ngày đêm. Nghe vậy, anh em chiến sĩ thường reo hò và cố lôi kéo Bestrastnov đến trường bắn cho ông thấy họ là những xạ thủ thực sự tuyệt vời ra sao. Ở mọi tư thế: đứng, quỳ hoặc khi ngã... mục tiêu đều bị tiêu diệt. Bestrastnov hài lòng gật đầu mỉm cười nhưng vẫn cương quyết giữ ý kiến của mình. Nhưng một lần ông đã bắt mọi người phải suy nghĩ khi hỏi họ nghĩ thế nào, liệu các xạ thủ của đội đặc nhiệm thống khủng bố GSG-9 của Tây Đức có biết bắn không?

- Còn nghi ngờ gì nữa, họ là một trong những đội xuất sắc nhất trên thế giới.

- Có nghĩa cá đồng chí cho rằng họ bắn rất giỏi chứ gì? Viên tướng cười.

Nghe câu trả lời khẳng định, ông hỏi tiếp:

- Vậy tại sao hồi Thế vận hội Olympic ở Munich hai xạ thủ Đức đã đưa bọn khủng bố vào tầm ngắm mà lại không bắn được. Vì sao vậy? Hóa ra biết bắn nhanh và chính xác còn chưa đủ, mà còn cần được phải chuẩn bị sẵn sàng về tâm lí nữa. Vì bọn khủng bố cũng là con người chứ không phải những robot. Có nghĩa cần có sự chuẩn bị sẵn sàng về mặt tâm lí để giết một con người, và đó là con người đã tự đặt mình ra ngoài vòng pháp luật. Có tàn ác không? Không, rất nhân đạo. Nhân đạo ở mức cao nhất. Chính vì ở đây chúng ta đang nói về một loại quái vật mang lốt con người. Chúng sẵn sàng đe dọa trẻ em như ở Ordjonikidza hoặc tàn sát dân chúng như ở Tbilixi.


Những câu hỏi vẫn còn nguyên giá trị, và người tướng già, người chiến sĩ tình báo đầy kinh nghiệm Bestrastnov đã dạy chúng tôi cánh tìm ra câu trả lời đúng. Và lời ông nói quả không sai! Năm tháng trôi qua, các chiến sĩ của đội đặc nhiệm mỗi khi nhớ lại sự nôn nóng của mình lại mỉm cười. Nhưng đó là chuyện sau này, còn lúc này, nhiệm vụ cụ thể trước mắt của họ là trao đổi Corvalan với Bueovxki. Không một ai trong số bốn người được trao nhiệm vụ tiến hành chiến dịch - Von, Berlev, Ledenev và Colomees từng ra nước ngoài, kể cả thành phố Zurich. Và còn rất nhiều cán bộ chỉ huy đội đặc nhiệm "A" bản thân cũng không hình dung rõ phải thực hiện cuộc trao đổi như thế nào. Các chỉ thị và lời kêu gọi nâng cao cảnh giác, cảnh báo chung chung về khả năng xảy ra khiêu khích chỉ làm tăng thêm căng thẳng hồi hộp. Andropov cho máy bay riêng của ông đưa họ bay đến Zurich. Một chiếc TU-134 chờ Bucovxki và nhóm đặc nhiệm áp giải ông ta tại sân bay Skalovski. Trước đó Bucovxki đã được chuyển từ nhà tù Vladimir đến nhà tù Lephortovo. Sáng ngày 17 tháng mười hai xe đến đón: người đàn ông lòng khòng, xanh xao được dẫn ra khỏi xà lim. Trong ánh sáng vàng vọt của ngọn đèn nhà tù, khuôn mặt của Bucovxki trông giống như một chiếc mặt nạ thạch cao xám xịt, chỉ riêng đôi mắt là sống động và đầy lo lắng... ông ta nghĩ gì vào giây phút này, kẻ chống đối, tên lưu manh, nỗi đau đầu luôn ám ảnh các nhà lãnh đạo Xô Viết? Về cuộc trao đổi chăng, hay về cuộc sống lưu vong sắp tới, hay về đất nước mà ông ta sắp rời bỏ - cái đất nước không thân thiện dành cho ông hết nhà tù đến trại cải tạo nhưng là Tổ quốc của ông. Mà cũng có thể ông nghĩ tới người cầm sẵn chiếc còng tay đứng chờ ông ở cuối hành lang kia? Có thể...

[nhinrathegioi]

Bucovxki chìa tay về phía trước, đôi vòng bằng thép bật đánh tách xiết lấy cổ tay. Ông hơi nhăn mặt. Berlev thấy thương người tù:

- Chặt quá phải không?

Bucovxki thầm nghĩ: "Chó sói còn làm bộ thương cừu non", nhưng vẫn miễn cưỡng gật đầu.

- Chặt...

Nicolai Vaxilevich rút túi lấy chiếc khăn mùi soa, xé làm đôi đệm bên trong chiếc còng. Bucovxki khẽ nhếch mép cười:

- Thoáng trông tôi biết ngay anh không phải là cảnh sát.

- Không phải cảnh sát nghĩa là thế nào? - Berlev cố tỏ vẻ ngạc nhiên thành thật, đưa mắt soát bộ quân phục cảnh sát mới toanh còn nguyên nếp gấp của mình.

- Không có gì, - Bucovxki bướng bỉnh lắc đầu, - có giáo dục hơn. Những tên kia suốt năm năm không mở miệng chào tôi lấy một lần. Dù chỉ để tôi cảm thấy...

Giọng của ông ta chợt nghẹn lại. Họ cùng nhau đi ra sân nhà tù, ngồi vào chiếc xe RAF nhỏ. Berlev và Von ngồi cạnh Bucovxki; Ledenev và Colomees ngồi đối diện. Xe lăn bánh thẳng hướng sân bay Skalovski. Dọc đường họ đón thêm mẹ và em gái và sau rốt là một đứa cháu của Bucovxki: cậu bé sẽ bay cùng ông. Nhận được lệnh, các chiến sĩ đội đặc nhiệm "A" chuẩn bị đưa Bucovxki đến Zurich và đón Corvalan tại đó. Họ cất cánh lúc gần trưa. Qua biên giới Berlev tháo còng tay cho Bucovxki và mời ăn nhẹ. Họ ngồi đối diện, thực chất là những kẻ thù - một người xanh xao có khuôn mặt trẻ thơ bất động cứng đơ như thạch cao, cả đời chống lại cái nhà nước mà Berlev suốt đời bảo vệ. Anh biết gì về người tù mình áp giải? Hầu như không gì cả. Có chăng là người này đã ngồi tù mười hai năm, là người chống đối chính quyền Xô Viết, bất đồng chính kiến. Bucovxki muốn đạt tới điều gì, vì mục đích cao cả nào mà ông ta sẵn lòng đổi cuộc sống bình thường lấy những tấm phản gỗ cứng trong nhà tù? Lí tưởng của ông có đáng giá với sự đánh đổi đó không? Từ trước đến nay Nicolai Berlev chưa bao giờ hoài nghi: anh tin những điều được dạy ở trường, anh tin những gì được giáo dục trong quân đội. Và bây giờ người ta nói với Berlev rằng Bucovxki là kẻ tâm thần, không bình thường. Mai kia họ có nói khác đi không? Von nói, dứt Berlev khỏi luồng ý nghĩ.

- Sắp đến nơi rồi.

Phía đường chân trời những dãy đèn bắt đầu lung linh và lớn vụt lên ngoài cửa sổ máy bay. Máy bay chuẩn bị hạ cánh. Phi công chưa kịp tắt động cơ, một chiếc xe cấp cứu hiệu "Mercedes” sang trọng ngập trong ánh đèn nhấp nháy phanh kít ngay phân cầu thang máy bay. Người ta đưa một cậu bé bị ốm từ trên máy bay xuống. Chiếc "Mereedes” rú còi lao vút ra cổng sân bay. Chiếc máy bay chở khách bị bao vây bởi một hàng rào cảnh sát vũ trang của Thụy Sĩ. Ivon đếm: có tới 70 người, không thể ít hơn.

- Có vẻ hơi đông, Dmitri ạ, - Anh nghiêng người về phía Ledenev.

- Họ tỏ lòng kính trọng đấy, thưa ông Robert Petrovieh. - Anh này uể oải đùa lại.

- Ai cơ, chúng mình hay Bucovxki?

Ledenev không trả lời. Một chiếc ôtô lớn vượt đường băng chạy về phía máy bay. Loại xe này thường chỉ thấy trên các phim nước ngoài. Chiếc xe hai bên sườn sơn đen bóng loáng đột ngột phanh lại.

- Đồng chí Corvalan đấy, - Ivon nhẹ nhõm nói khi nhận ra đồng chí tổng bí thư và vợ trong số người rời xe. Giờ chỉ còn việc tống tiễn Bucovxki thôi. Nhưng ông này lại từ chồi không xuống máy bay.

- Đấy là người Mỹ! Tôi muốn đến Thụy Sĩ chứ không phải nước Mỹ. Tôi phản đối...

Corvalan và vợ đã vào hẳn khoang trước mà Bucovxki vẫn không đồng ý rời máy bay. Dưới chân cầu thang diễn ra cảnh nhốn nháo vì Corvalan lên máy bay rồi mà Bucovxki thì chưa thấy đâu. Những người đi chiếc "Limuzin" chộp tiểu liên vây lấy Dmitri Ledenev: "Ngài Bucovxki? Ngài Bucovxki". Ledenev gạt họ ra, cố ra hiệu giải thích rằng anh không phải là người họ cần. Qua cơ trưởng máy bay, Ivon liên lạc với Trung tâm: chúng tôi đã đón được Corvalan nhưng Bueovxki không muốn xuống; cả hai đều đang ở trên máy bay, phải làm gì bây giờ? Người ta kể lại rằng khi nghe báo cáo, Andropov đã cười rất lâu: "Các đài phát thanh chắc sẽ la ó ầm ĩ là: "Điện Kremli lật lọng đã đánh lừa người Mỹ cả tin".


Andropov ra lệnh trấn an Bucovxki và giải thích để ông ta hiểu rằng mọi chuyện đã diễn ra đúng như thoả thuận. Các chiến sĩ vất vả lắm mới thuyết phục được. Cuối cùng Bucovxki cùng họ hàng rời khoang máy bay. Vòng vây giải tán, những người cầm vũ khí biến mất. Có lệnh cất cánh, cơ trưởng thông báo: “Chúng ta bay về Minsk!”. Bỗng Corvalan lo lắng. Đầu tiên mọi người tưởng do thay đổi lộ trình, nhưng không phải. Chính phủ Liên Xô định không ra tuyên bố nào trong vòng một ngày sau cuộc trao đổi nhưng Corvalan phản đối: "Sao lại thế được, tôi mất tích à, và đi đâu?". Chúng tôi báo về Moxcva. Lát sau có lệnh chấp thuận và ngay trong máy bay Corvalan đã tuyên bố với báo chí. Berlev đưa Corvalan tấm ảnh thụp ông mặc trang phục dân tộc cắt từ tạp chí Điện ảnh Xô Viết và xin chữ kí. Corvalan ngạc nhiên ngắm nghía tấm hình rồi hí hoáy viết cho anh mấy dòng. Đến Minsk, các chiến sĩ đưa Corvalan về địa chỉ quy định rồi đi tàu hỏa trở về thủ đô. Tướng Bestrastnov ra đón họ ở sân ga Beloruski.

[nhinrathegioi]

Trích hồ sơ KGB. Mật. 01 bản.

"Ngày 28 tháng ba năm 1979, 14 giờ 30, một công dân không rõ danh tính đi cùng với bí thư thứ hai sứ quán Mỹ : R.Pringel bước vào phòng lãnh sự đại sứ quán Hợp Chủng quốc Hoa Kỳ. Ba mươi lăm phút sau người ta được biết anh ta đòi cấp giấy phép để sang Mỹ, đe dọa cho nổ tung 2 kg thuốc nổ buột trong người nếu yêu cầu bị từ chối. Sau các cuộn thương lượng, đại diện chính thức của sứ quán Mỹ đã yêu cầu các nhân viên an ninh của cơ quan đại diện ngoại giao với sự tán thành của đại sứ Tunnay bằng mọi cách đưa công dân đó ra khỏi sứ quán. 15 giờ 35 phút năm nhân viên đặc nhiệm thuộc biên chế Cục VII KGB có mặt tại sứ quán Mỹ".


… Tên khủng bố đang đọc thơ, tay trái đặt trên thắt lưng, ngón ngoắc vào khoen điểm hỏa của khối thuốc nổ. Chiến sĩ đặc nhiệm Mikhail Cartophelnikov nhìn thấy khớp ngón tay bị chiếc khoen sắt đè vào trắng bệch, nhưng tên tội phạm không bận tâm. Hắn khép hờ đôi mi mắt sưng húp, vẻ tự mãn ngâm nga:

Những ung nhọt của thế giới này hàng đời nay không liền sẹo.
Từ xưa quyền lực của bóng đêm không ngừng giết hại các nhà thông thái.
Thế kỷ ánh sáng giờ này có bớt đi những tên đao phủ?
Socrat ngã xuồng bởi bàn tay những kẻ suy đồi,
Russo hi sinh... bởi những người tự xưng là con chiên của Chúa.
Trong một phút bồng bột Người đã tạo ra con người...


Vào lúc khác người ta có thể tưởng trong hành lang có một nhóm bạn bè tụ tập. Các chàng trai vây lấy một anh chàng đang cơn thi hứng cống hiến cho đời những vần thơ tuyệt đẹp. Tiếc thay sự việc không lãng mạn như vậy. Tuy yêu thơ, nhưng Iuri Vlaxenco không đến sứ quán Mỹ để mở hội thơ. Với trái bom tự tạo, hắn ta đe dọa và yêu sách một chiếc máy bay kèm theo một khoản tiền lớn. Hắn đòi được đưa ra sân bay bằng xe sứ quán, yêu cầu tại đó phải có một chiếc máy bay hành khách chờ và sẵn sàng cất cánh. Các cuộc thương lượng không ăn thua. Vlaxenco cấm mọi người lại gần và luôn miệng nhắt đi nhắc lại các yêu cầu. Kế hoạch đuổi hắn ra ngoài toà nhà đại sứ quán bằng lựu đạn hời cay không có kết quả. Hoặc hơi cay không tác động tới hắn hoặc người ta nhầm lẫn vị trí các căn phòng trên tầng và ném lựu đạn vào cửa sổ một căn phòng khác. Cuối cùng người ném lựu đạn thì cay chảy cả nước mắt còn Vlaxenco vẫn ung dung. Người ta quyết định lại thương lượng. Giống như trong mọi sự vụ, có quá nhiều cấp chỉ huy, quá nhiều mệnh lệnh và lời khuyên. Nhưng lời khuyên - vẫn chỉ là lời khuyên còn sự việc phải trong tầm kiểm soát của Chủ tịch ủy ban An ninh. Ông nôn nóng - cần giải quyết nhanh chóng. Mikhail Romanov và Sergei Golov không rời cửa sổ căn phòng tên khủng bố trấn giữ. Họ đảm bảo phải bịt chặt đường rút chạy duy nhất của hắn...


Ivon gọi ba chiến sĩ - Phihmonov, Sectacov và Cartofelmcov: "Cậu, cậu này, cậu kia nữa, theo tôi". Bốn người cùng lên tầng.

- Này anh bạn, - Ivon giả làm một anh chàng ngờ nghệch, gọi vọng vào trong cánh cửa mở toang. - Ra đây ta nói chuyện nào...

- Thế anh là ai? - Vlaxeneo xuất hiện trên ngưỡng cửa. Hắn mặc sơ mi, bên ngoài khoác áo len, ngoài áo len là chiếc thắt lưng to bản tự tạo chứa 2 kg thuốc nổ. Không ít thuốc nổ, lạy Chúa, chỉ cần một cái giật nhẹ là trong chớp mắt họ biến ngay thành tử sĩ. Ngón tay tên khủng bố vẫn giữ chiếc khoeo. Suốt buổi nói chuyện lằng nhằng hắn không rời tay khỏi đó lấy một giây.

- Các anh ở đâu đến, - Vlaxenco hỏi.

- Chúng tôi là lính đóng quân ngay gần đây, - Ivon trả lời thay mọi người.

- Cấp bậc của anh là gì?

- Cấp bậc à? - phó chỉ huy đội đặc nhiệm ngạc nhiên hỏi lại, - Tôi là chuẩn uý, còn các cậu này...

Hai người tự giới thiệu là trung sĩ, còn Cartophelnikov là binh nhì. Vlaxenco cười:
- Biết nói chuyện gì với các anh bây giờ. Các anh có quyết định được gì đâu...

Quả thật, tội gì mất thời gian vô ích với một viên chuẩn úy và hai viên trung sĩ. Tắc rồi. Chắc là hắn sẽ quay vào và hết chuyện. Nhưng Vlaxenco không đi. Hoặc hắn bị vẻ ngoài ngờ nghệch, hiền lành của mấy anh lính “gia hạn” đánh lừa, hoặc thần kinh hắn đã rêu rã, muốn chuyện trò. Hắn bảo họ:

- Tôi đã nghĩ là bọn “cá” ập đến.

- Ai cơ?- Philimonov hỏi lại.

- Bọn "cá” ấy, tôi cứ ngỡ là cảnh sát đấy. - Hắn cúi đầu xem lại chiếc thắt lưng, ngón tay đặt trên vòng khoeo, rồi chậm rãi, như sờ soạng lướt theo chân và đưa ra trước mặt:

- Nếu yêu cầu không được đáp ứng, tôi sẽ đi và cho nổ tung "bọn cá" lên.

- Anh làm sao thế, Iura, - ai đó trong số chúng tôi thốt lên.

Vlaxenco im lặng nhìn vào mặt người vừa phản đối sau đó hỏi:

- Anh đã bao giờ bị bọn cảnh sát đánh chưa?

- Chưa.

- Còn tôi bị chúng đánh. Đá, như đá quả bóng ấy, ăn lông lốc

Im lặng. Ivon và các chiến sĩ của anh hiểu rằng cuộc sống của họ, sự an toàn của sứ quán nằm trong tay con người này. Cần làm ý chí hắn dao động và biết đâu có thể thuyết phục được hắn giao nộp món "đồ chơ” của mình. Họ làm ra vẻ thông cảm. Cùng chửi bới "bọn cá". Và bắt đầu gạ gẫm, này Iura, bỏ chuyện này đi. Chúng ta đi đâu đó ngồi như mọi người, làm vài cốc, nói chuyện. Họ hỏi:

- Thế cậu cần gì?

- Không có gì đặc biệt cả, - mắt Vlaxenco rực sáng lên. - Tôi muốn học đại học, đã thi hai lần song không đậu. Giá mà kiếm được căn hộ ở Moxcva.

[nhinrathegioi]

Cartofelnicov nhìn vào cặp mắt sáng long lanh của Vlaxenco, nghĩ: đây là một tên tội phạm, chỉ nhầm lẫn chút xíu anh ta sẽ kéo theo hàng chục người xuống luyện ngục. Nhưng anh ta sinh ra đâu đã là tội phạm. Không lẽ đến bây giờ mới là lúc lắng nghe lời một con người, khi tất cả đã ở vào tình thế không còn cách lựa chọn nào khác. Họ là ai, những người đánh, đá con người này, đã giày xéo lên pháp luật và đạo đức? Họ là ai, những người đã không nhận anh ta vào trường đại học? Có thể hoàn cảnh không thật đúng như anh ta kể, nhưng tại sao trên đường đời, anh ta không gặp một ai chịu hiểu, chịu lắng nghe và giúp đỡ mình? Và chẳng cần đến khối thuốc nổ này.


Thật bất ngờ, Vlaxenco lại đọc thơ. Những vần thơ hay. Cartofelnieov khi còn học đại học cũng say mê Schiller. Nhưng anh không ngờ có thể được nghe thơ tại đây trong sứ quán Mỹ, trên cầu thang, trong hoàn cảnh gần như là con tin.

Hãy đứng lên, những người đồng chí.
Ngựa đã hí vang, và căng lồng ngực đón xuân
Tuổi trẻ và niềm vui đang sôi trào trong huyết quản
Hãy đón lấy giây phút thiêng liêng
Hãy đặt cuộc cả cuộc đời trên lưng ngựa
Trong trận chiến, bạn sẽ giữ gìn được cuộc đời
Và chiến thắng nắm trong tay.


Từ tầng dưới mọi người lấy tay ra hiệu, nhanh lên, nhanh lên... Vlaxenco vẫn không bị thuyết phục; thực ra hắn đã cảm động đến mức đề nghị cùng nâng cốc. Trong phòng có một chai cô nhắc đặt trên bàn, hoặc do người Mỹ đem đến hoặc do chủ nhân căn phòng để lại. Ivon và đồng đội từ chối, Vlaxenco ném chai rượu qua cửa sổ. Bên ngoài nhìn thấy ngay. Romanov gật đầu ra hiệu cho Golov.

- Cẩn thận đấy, Serega, có cái chai rơi xuống đất. Bò lại gần nhìn vào cửa sổ xem sao.
Golov vươn người đứng lên gờ dưới thành cửa sổ thận trọng ngó vào trong:

- Mikhailưs, tôi nhìn thấy bên trong rồi.

Romanov báo cáo ban chỉ huy. Có lệnh khi Ivon và đồng đội tách ra, lập tức sát thương ngay Vlaxeneo. Nhưng tách ra không đơn giản. Bây giờ đã rõ là tên khủng bố sẽ không tự nộp mình. Nhưng những vần thơ và câu chuyện tâm tình rõ ràng đã làm Vlaxenco bình tâm trở lại:

- Thôi được, - hắn nói. - Tớ thích các cậu, người anh em ạ. Tớ sẽ không làm nổ tung các cậu.

Như người ta thường nói, thế cũng đủ để cảm ơn rồi. Các chiến sĩ đội đặc nhiệm "A" chỉ vừa kịp chạy xuống dưới, một tiếng súng vang lên và kèm theo nó là một tiếng nổ lớn. Tên khủng bố bị thương đã kịp giật kíp nổ. Chỉ một phần khối thuốc bị nổ nhưng cũng đủ thổi bay khung cửa sổ và dãy chấn song bằng sắt. Khi Von dẫn đầu nhóm đặc nhiệm xông vào phòng, Vlaxenco đa nằm bất tỉnh trên sàn, bên cạnh là chiếc đi văng bốc cháy. Họ cố dập lửa. Một người Mỹ vội giúi vào tay Cartofelnicov chiếc bình cứu hỏa. Mikhail tưởng sẽ thấy dòng bọt trắng phụt mạnh ra, nhưng chiếc bình cứu hỏa kêu xì xì' và tuôn ra một luồng hơi. "Nước Mỹ mà thế đấy, - anh ngạc nhiên. - Chẳng khác gì nước ta". Tuy vậy mấy phút sau mọi chuyện đã xong xuôi. Vlaxenco được xe cấp cứu chở vào bệnh viện. Hắn chết trên đường đi. Ngày hôm sau Mikhail Cartofelnicov đọc báo Tin tức. Một tác giả N. Volkin nào đó viết: “Ai là cái người lúc đầu đã được đón tiếp nồng nhiệt ở sứ quán Mỹ? Một anh chàng Vlaxenco K.M thất nghiệp dài dài. Vậy mà một ông đại diện sứ quán Mỹ đã đi lại với anh ta. Họ thật hồ đồ, nói thẳng là vô trách nhiệm trong các mối quan hệ của mình". Mikhail nhớ lại những vần thơ của Schiller trong hành lang âm u. Cặp mắt của tên khủng bố. Ngón tay trắng bệch ngoéo vào vòng khoeo của trái bom. Con người ấy thực là thế nào nhỉ?


Tháng mười năm 1979, đội đặc nhiệm "A" kỷ niệm năm năm ngày thành lập của mình một cách khiêm tốn. Đội đã thực hiện các nhiệm vụ khác nhau, có những hoạt động nghiệp vụ, nhưng bản thành tích chưa có gì "vang dội". Chỉ có vụ áp giải Bucovxki đến Zurich và giải thoát cho sứ quán Mỹ khỏi tên Vlaxenco. Không lẽ có thể gọi đó là những chiến dịch tác chiến thực sự. Năm năm cho sự hình thành một đội đặc nhiệm chống khủng bố là nhiều hay là ít? Nó đã trưởng thành ở mức chuyên nghiệp thưa? Câu hỏi đó không chỉ day dứt ban lãnh đạo KGB mà cả ban chỉ huy đội đặc nhiệm. Đại tá Charles Becvit cho rằng đội "Delta" cần hai năm để hình thành. Sau chiến dịch thất bại của đội GSG-9 Tây Đức ở Thế vận hội Olympie 1972, năm năm sau tại Mogadiso, trong một vụ bắt cóc máy bay, bọn khủng bố đã nhanh chóng bị vô hiệu hóa, tất cả con tin được an toàn. Vẫn là các đội viên "commando" ấy nhưng họ đã có thêm năm năm rèn luyện. Đội đặc nhiệm “A" cũng có năm năm như vậy. Sau đó chính là khoảng thời gian nạn dịch không tặc khủng bố của thập kí 70 hoành hành trên các tuyến đường hàng không Liên bang. Các vụ cướp máy bay thường kết thúc bằng những trận đấu súng, bằng con số các nạn nhân trong con tin và hành khách. Đã thấy rõ sự cách biệt giữa mức chuyên nghiệp hóa ngày càng cao của bọn khủng bố với mức nghiệp dư tài tử của cảnh sát và nhân viên KGB, những người không thường xuyên làm công việc giải thoát con tin bị bắt cóc mà chỉ động tay chân khi vụ việc đã xảy ra như "sét đánh ngang tai".


Năm 1978 có sáu vụ âm mưu cướp máy bay chủ yếu ở các cảng hàng không phía nam đất nước. Một kẻ khủng bố tên là Aphonin yêu cầu tổ lái đổi đường bay sang Thụy Sĩ. Bị từ chối, hắn vãi mười một phát đạn vào cửa buồng lái và vách ngăn giữa các khoang máy bay. Máy bay hạ cánh xuống Piarna, hắn ta bị bắt.


Một vụ khác. Sau khi chiếc máy bay AN-24 cất cánh rời Groznưi, một hành khách tên là Makhaev dùng súng ngắn bắn anh Riadtrenco - nhân viên cơ điện trên máy bay - bị thương vào chân. Sau khi máy bay hạ cánh tại Makhatrcala, hắn đã tự sát.

Năm 1979, cậu học sinhviansac đe dọa cho nổ bom định cướp chiếc máy bay YAK-40 từ Ximpheropol sang Thổ Nhĩ Kỳ.

Trong vụ cướp máy bay từ Novocuznetsk và Anadưr, hai tên không tặc đã bị bắn chết...

[nhinrathegioi]

Chương II
CHIẾN DỊCH TUYỆT MẬT

Năm 1979, các nhà lãnh đạo đất nước thực ra không quan tâm lắm tới vấn đề chống nạn không tặc khủng bố. KGB bị cuốn hút vào tuyến biên giới phía nam. Lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, người ta lo lắng về “miếng mỡ bụng của Liên bang". Trong công văn khẩn mật của các nhà ngoại giao, trong báo cáo của các điệp viên KGB và Cục Tình báo Trung ương, ở Bộ Tổng Tham mưu, và thậm chí ở Bộ chính trị, chữ "Afghanistan" trước đây không mấy quen thuộc, ngày càng được nhắc nhiều hơn. Sau đó ít lâu đã bắt đầu tháng thực sự bi thảm đối với đời sống của cả hai dân tộc: tháng 12 năm 1979. Những ngày cuối tháng này, báo Sự thật đăng tải "Lời kêu gọi của Chính phủ Afghanistan": "Chính phủ nước Cộng hòa Dân chủ Afghanistan lưu ý đến tình trạng can thiệp và khiêu khích ngày càng tăng của các thế lực thù địch bên ngoài đối với Afghanistan và với mục đích bảo vệ thành quả của cuộc cách mạng tháng Tư, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và độc lập dân tộc, duy trì hòa bình và an ninh, trên cơ sở Hiệp ước Hữu nghị, Láng giềng và Hợp tác kí ngày 5/12/1978, nay khẩn thiết yêu cầu Liên Bang Cộng hòa XNCN Xô Viết giúp đỡ khẩn cấp về kinh tế, chính trị, đạo đức, kể cả về mặt quân sự, điều mà Chính phủ Cộng hòa Dân chủ Afghanistan trước đây đã nhiều lần đề nghị Chính phủ Liên Xô. Chính phủ Liên Xô đã chấp thuận đáp ứng yêu cầu của phía Afghanistan...".


Hiện nay có cảm tưởng chúng ta đã biết tất cả hoặc hầu như tất cả về cuộc chiến Afghanistan. Đúng, cuộc chiến Afghanistan đã là tiểu sử của chúng ta, là tiểu sử của đất nước. Dù mang tính chất một cuộc chiến tranh thế nào - anh hùng, đẫm máu hay đáng xấu hổ, nó cũng vẫn mãi mãi là như thế. Chiến tranh thường đa nghĩa hơn hòa bình. Đối với một số người, đó là chiến công, lòng dũng cảm và chủ nghĩa anh hùng - còn đối với số người khác, đó là nỗi nhục, là xương máu và cái chết của hàng nghìn người dân vô tội. Chúng ta hãy trung thực với bản thân và lịch sử, không đánh đồng trộn lẫn điều thiêng liêng với tội lỗi, điều thấp hèn với điều cao quý Mọi thứ đều có đủ trong cuộc chiến này, cũng như trong muôn vàn cuộc chiến khác. Con người sợ chiến tranh, nguyền rủa nó nhưng vẫn đi đánh nhau. Điều bí ẩn nhất trong đó chính là ở sự khởi đầu. Chiến tranh đã bắt đầu như thế nào? Hơn năm mươi năm đã ngăn cách chúng ta với ngày 22 tháng sáu năm 1941¹ (Ngày phát xít Đức tấn công Liên Xô trong Thế chiến II), nhưng cho đến bây giờ chúng ta vẫn nghiên cứu tìm hiểu nguyên nhân phát sinh của nó, mổ xẻ sự kiện, tìm câu trả lời cho cái câu hỏi muôn đời: ai gây ra và bằng cánh nào?... Cuộc chiến Afghanistan đã bắt đầu thế nào? Kẻ nào phát động? Hôm nay điều này đã được làm sáng tỏ đó là do quân dù của tướng Van Riabchenco, "tiểu đoàn Hồi giáo" và hai nhóm đặc nhiệm bí ẩn của KGB mang mật danh "Zenit" và "Grom". Về “tiểu đoàn Hồi giáo" người ta đã nói quá đủ, về đội quân dù thì bản thân tướng Riabcheneo cũng đã viết cả một cuốn sách, nhưng còn về các đội đặc nhiệm "Zenit" và "Grom" thì hầu như không ai biết đến, ngoại lệ có chăng là một vài tên họ của các anh hùng đầu tiên cùng những chuyện bịa đặt ngớ ngẩn, có ý bôi nhọ hoạt động của họ trên đất Afghanistan. Mark Urban, tác giả sách Cuộc chiến Afghanistan mà báo chí chúng ta thường trích đăng, khẳng định: "Ngày 27 tháng mười hai... buổi chiều, các lính dù di chuyển đến trung tâm Cabul. 19 giờ 15 phút theo giờ địa phương họ đột nhập vào tòa nhà Bộ Nội vụ và tước vũ khí cá nhân viên trong đó. Một đội quân khác tiến vào lâu đài Dar-ul-aman". Không lẽ lại dễ dàng như thế - tiến vào rồi tước vũ khí. Không, không một tên lính nào ở đó chịu giao nộp vũ khí. Phải tấn công mới chiếm được Bộ Nội vụ. Còn về "đội quân khác" quân dù đúng là đã tiến vào lâu đài và thậm chí trong cuộc chiến nóng bỏng đã lầm lẫn quân ta với quân địch, và đọ súng với "tiểu đoàn Hồi giáo” lúc đó mặc quân phục của quân đội Afghanistan. Nhưng vào thời điểm đó lâu đài đã bị chiếm. Ai chiếm? Là các nhóm đặc nhiệm "Grom" và "Zenit". “Grom" thực ra chính là đội đặc nhiệm "A”, và "Zenit" cũng vậy.


Chiếc xe "UAZ" của đại tá Boiarinov - chủ nhiệm một phân khoa thuộc trường Cao đẳng nghiệp vụ KGB bị nhồi nhét cả chục giảng viên. Họ đang di chuyển từ một điểm diễn tập này sang điểm khác. Không ai muốn đi bộ - đang là ban đêm, trời tối, đường lầy lội. Thà chen chúc trên xe còn hơn được thoải mái nhưng phải đi bộ. "Grisa", tức chủ nhiệm phân khoa theo cách gọi thân tình của các giảng viên, ngồi ở phía trước, ở vị trí người dẫn đường. Họ đi rất lâu. Chiếc "UAZ" vòng vèo trong đêm tối qua những con đường rừng, luồng đèn pha chiếu sáng khi thì những thân cây bạch dương trắng bên đường, khi một khu rừng đen ngòm câm lặng, hoặc một bụi cây rậm rạp giữa đường. Các sĩ quan đã liếc đồng hồ; tính thời gian lẽ ra họ phải đến nơi rồi.

- Grisa lạc đường rồi, - một giảng viên trẻ thì thầm vừa đủ nghe, - đấy, phiền toái rồi.

- Cậu cứ ngồi thử vào chỗ ông ta xem. Đồ lắm điều! - Một người khác lên tiếng bênh Boiarinov. Mọi vật lại chìm trong đêm tối, con đường vừa được cơn mưa rửa sạch hiện ra mờ mờ. Boiarinov trước đó có vẻ như thiu thiu ngủ bỗng rùng mình, nghiêng sang phía người lái xe:

- Từ từ, Va xia, sắp tới sẽ là chỗ ngoặt nhỏ, cậu bám sát mép đường bên trái và phanh lại nhé.

- Sao thế, Grigori Ivanovich, - mọi người trong xe đùa, - có mìn à?

Đại tá không trả lời. Chiếc "UAZ" phanh gấp lại. Boiarinov mở cửa xe nhìn vào bóng đêm rồi thở dài hài lòng.

- Đúng rồi - chú chim nhỏ của tôi, chú chim thân yêu ẩn thình trong tổ. Và đã đẻ trứng rồi.

Ông gật đầu với người lái xe:

- Đi tiếp đi, nhẹ nhàng thôi. Đừng rồ ga, kẻo làm nó sợ.

[nhinrathegioi]

Chiếc xe lắc lư và bò về phía trước gần như không gây tiếng động. Trong xe mọi người im lặng. Grisa là thế đấy' Sau khi rẽ ngoặt, xe lọt vào khoảng rừng trống quen thuộc.

- Xong, các anh em xuống xe thôi, - Boiarinov nói. - Đây là điểm huấn luyện thứ ba. Đúng kế hoạch... Còn Anatoli Alecxeevich, cứ ngồi đấy cái đã, - ông nói với Nabocov, một giảng viên trong khoa. - Có việc cho anh đấy.


Nabocov quan sát mấy giáo viên trẻ chui ra khỏi xe và ngạc nhiên nhìn Boiarinov. Họ đã nghĩ là Grisa lạc đường. Thật ngốc, Grisa không thể lạc đường. Grisa là - thánh định hướng, như chim cú, nhìn cả được trong đêm. Và rừng với ông là cuốn sách thuộc nằm lòng. Làm sao ông có được khả năng như vậy? Nhờ chiến tranh. Ông đã hoạt động du kích, chiến đấu trong quân đội, chỉ huy một trường đào tạo các thiện xạ, huấn luyện biệt kích phá hoại để tung vào hậu phương địch, bản thân nhiều lần ngồi máy bay vượt qua trận tuyến. Boiarinov quay sang phía Nabocov:

- Tolia, chúng ta sẽ quay về Moxcva.

- Về Moxcva là thế nào? Còn đợt diễn tập thì sao, Grigori Ivanovich?

- Đợt diễn tập sẽ kết thúc vắng chúng ta.

- Chuyện gì xảy ra vậy?

- Biết nói cho cậu thế nào đây, - Boiarinov im lặng lấy mu bàn tay xoa xoa hàm râu lởm chởm. - Tôi cũng muốn tin là sẽ không có chuyện gì nghiêm trọng xảy ra cả. Nói tóm lại, ta phải thay đổi chương trình học tập rồi.

- Tăng thêm thời gian đào tạo?

- Không, rút ngắn đi. Khóa học này sẽ ra trường vào tháng bảy chứ không phải tháng tám.

- Còn sau đó?

- Nhiệm vụ đặc biệt. Afghanistan.

- Afghanistan ư? - Naboeov ngạc nhiên. Tên gọi đất nước xa xôi đó vang lên quá bất ngờ khiến anh khó khăn lắm mới nhớ được hình dáng nó trên bản đồ.

- Tôi chờ các đề xuất thay đổi chương trình của anh vào ngày mai...

Trở về Moxcva, họ bắt tay thiết kế lại chương trình đào tạo. Tính toán lại, soát xét, xáo trộn, tăng thêm thời lượng cho các khoa mục chiến đấu như trinh sát phục kích, đột kích. Nói tóm lại là chuẩn bị truyền cho học viên những điều cần thiết trong chiến tranh.


Hai tuần huấn luyện trôi qua. Có lệnh từ trên: tuyển người vào đội đặc nhiệm "Zenit". Đơn vị đã được đặt một cái tên quy ước như thế. Một vị tướng đến. Ông ta không nói nhiều. Chỉ nhắc lại những gì mà ai cũng đã biết và khi kết thúc buổi nói chuyện, ông ta hỏi, ai thấy mình chưa đủ sẵn sàng để thi hành nhiệm vụ đặc biệt. Cả hội trường không tiếng động. “Nghĩa là, tất cả đã sẵn sàng!” - người đại diện cho ban lãnh đạo KGB kết luận. Nhưng Boiarinov và phân khoa của ông có ý kiến riêng. Họ thành lập một tiểu ban kiểm tra tư cách và đánh giá từng học viên, cân nhắc ưu khuyết điểm rồi loại bớt mười người. Lần đầu tiên trong đời Nabocov nhìn thấy một người đàn ông, một nhân viên KGB khóc. Anh bị loại vì cho rằng chưa đủ sẵn sàng về mặt tâm lí trước những thử thách nặng nề trong chiến đấu. Cả mười người tấn công phòng làm việc của Boiarinov từ sáng sớm, đòi hỏi, van xin chứng minh, nhưng chủ nhiệm phân khoa không xiêu đòng. Thậm chí các giảng viên cũng coi sự cứng rắn của Grigori Ivanovich là nghiêm khắc quá. Họ tìm cách xin xỏ giúp mấy người. Chỉ một vài tháng sau, một bài học sống còn đau xót đã chứng tỏ Boiarinov đúng. Chuyện là đội "Zenit” đợt đầu kết thúc chuyến công tác vào tháng chín. Bắt đầu sự thay thế dần dần. Vì không đủ người, người ta quyết định bỏ qua ý kiến nhận xét của tiểu ban Boiarinov với lập luận là tất cả đều là các sĩ quan KGB được huấn luyện chu đáo và qua kiểm tra thực tế không chỉ một lần nên không cần tuyển chọn gì hết.


Kết quả là trong đợt bổ sung quân lần hai, có những học viên đã bị tiểu ban Boiarinov loại được chấp nhận. Các chiến sĩ lâm trận ngay vùng chảo lửa với cuộc tấn công vào dinh tổng thống Amin. Hai người trong số đó hi sinh, người thứ ba bị thương nặng và chết trên đường về Liên Xô. Người thứ tư sau đó cũng bị nạn ở Afghanistan, bị thương nặng. Sự trùng hợp ngẫu nhiên chăng? Chưa chắc. Người ta nói đại tá Boiarinov rất giỏi nhìn người. Có nên phái những sĩ quan như vậy vào lò lửa chiến tranh không? Không, tất nhiên là không. Có thể sẽ tìm được cho họ những công việc ở hậu phương. Nhưng mọi chuyện đó sau này mới lộ rõ, khi mà Boiarinov không còn sống nữa.

[nhinrathegioi]

Tháng bảy năm 1979, đội đặc nhiệm "Zenit" được điều sang Afghanistan. Chỉ huy đội là phó tiến sĩ khoa học quân sự, phó giáo sư, đại tá Boiarinov Grigori Ivanovich. Tháng chín, Boiarinov từ Afghanistan trở về ông cùng Nabocov đã có cuộc chuyện trò rất lâu. Nabocov nói anh sẵn lòng thay ông sang Afghanistan, thậm chí còn than phiền là các giáo viên trẻ hơn cũng đã đi cả còn anh vẫn không được đi. Boiarinov cười, đặt tay lên vai anh ân cần như người cha:

- Đừng sốt ruột Tolia. Trong lòng tôi cảm thấy Afghanistan sẽ còn hành chúng ta lâu đấy. Nghe có vẻ cay đắng, song tôi sợ sẽ còn rất lâu đấy. Rồi ông nói thêm:

- Hãy tin tôi, anh bạn...

Hàng trăm phóng viên và các nhà nghiên cứu trong, ngoài nước cố tìm câu trả lời cho vấn đề mà đến nay vẫn khiến cả thế giới quan tâm là: bằng cách nào Babrac Carmal đã từ Tiệp Khắc trở về được Cabul? Người ta cố tìm cách khai thác điều bí mật đó ở khắp mọi nơi: từ các nhà ngoại giao, tướng lĩnh, các nhà hoạt động Đảng và Chính phủ. Có lẽ nhiều người trong số đó rất sung sướng được tiết lộ nhưng họ lại không biết gì. Vậy là hành trình cấp tốc của nhà lãnh đạo Afghanistan từ nước này sang nước khác đã và vẫn sẽ là một bí mật. Còn Babrac thì sao? Không lẽ trong suốt ngần ấy năm mất quyền lực và sống tại Liên Xô, không ai tình cách moi điều bí mật đó sao? Có đấy, và không chỉ một lần. Người ta đã đặt câu hỏi thẳng cho chính Babrac Carmal. Dưới đây là một đoạn đối thoại:

Babrac: Tôi về nước bằng con đường nào - đó là quyết định của đảng chúng tôi...

Phóng viên: Nhưng dù sao thì điều đó đã được thực hiện ra sao thuần túy về mặt kĩ thuật thôi, cuộc trở về của ông ấy mà?

Babrac: Tất nhiên tôi không thể đi qua đường Pakistan hay Iran được. Chỉ có một con đường duy nhất: qua Moxcva và Taskent. Còn bay như thế nào và bằng máy bay gì là những chi tiết tôi không muốn tiết lộ…


Nhà cựu lãnh đạo Afghanistan đã nói sự thật - con đường trở về của ông đì qua Moxcva và Taskent. Còn về các chi tiết chưa được tiết lộ, tôi sẽ trình bày cho quý vị bạn đọc rõ.


Tháng mười hai năm 1979, Moxcva ẩm ướt, mặt đất bùn lầy. Sáu chiến sĩ đội đặc nhiệm "A” do Valentin Ivanovich Sergin chỉ huy bị lệnh báo động dựng dậy lao lên xe bus đến tòa nhà trụ sở Tổng cục I KGB. Chiếc “Paz" trượt bánh trên đường như đi ủng da trơn lao tới cửa ra chính.

- Ôi, xem kìa họ đón chúng ta mới long trọng làm sao! - Izotov ngạc nhiên.

Tất cả dán mắt vào cửa sổ xe: trên bãi đỗ có ba chiếc "Volga" đen đứng chờ. Lập tức có hai người mặc thường phục bước xuống xe đi về phía chiếc xe bus, Sergin nhảy xuống báo cáo trình diện. Có lệnh "Vào xe!". Các Chiến sĩ đội "Alfa" ngồi vào vị trí. Những chiếc “Volga” lao vụt đi. Những con đường Moxeva thân thuộc lướt qua. Các chủ nhân xe ngồi ghế sau im lặng như bận ngắm cảnh vật bên ngoài với vẻ thích thú đặc biệt. Các vị khách cũng im lặng; những lúc như thế này hỏi han là không thích hợp. Xe lao như bay trên đường ra khỏi Moxcva. Một chỗ ngoặt, rồi lại một chỗ ngoặt nửa, hai bên đường là những rừng cây xám xịt trơ trụi, không tuyết phủ, vẻ cau có trầm tư. Xe nhạy vòng vèo thừng nửa tiếng rồi rúc đầu vào một chiếc cổng. Ngôi biệt thự ấm cúng nằm sau dãy hàng rào thấp những con đường nhỏ dẫn vào nhà được quét tước sạch sẽ, những đống lá khô úa dồn đống dưới các gốc cây gợi nhớ mùa thu đã trôi qua. Họ được đón vào nhà. Trong một căn phòng, ngồi sau chiếc bàn là một người đàn ông to béo đang uống trà trong chiếc tách nhỏ. Họ tự giới thiệu. Cái tên Boris Siserin của ông béo không gợi điều gì. Có vẻ đó là con người tốt bụng, vui vẻ. ông ta lập tức mời khách khứa vào bàn, mời trà với bánh mì kẹp thịt. Nụ cười của - Siserin có vẻ khiến các vị khách thoải mái, an tâm hơn, xua tan không khí căng thẳng nặng nề mà các đội viên đặc nhiệm "A" cảm thấy từ sáng sớm. Không ai nói gì về lí do báo động, lí do bị gọi đến Tổng cục I và dẫn vào khu rừng ngoại ô Moxcva này. Chỉ còn cách đoán mò. Nhưng họ không phải đợi lâu. Một đại diện ban lãnh đạo Tổng cục I xuất hiện, chào hỏi và nói mấy lời ngắn gọn về nhiệm vụ. Nói tóm lại họ sẽ phải bảo vệ những người sẽ được gặp sau. Bảo vệ cả đêm lẫn ngày, giữ gìn cẩn thận như con ngươi của mắt mình. Sau một phút ngừng lời, ông ta nói thêm: "Đó là những nhân vật tầng cỡ, tạm thời thế giới chưa ai biết và cũng không cần biết đến?". Thế giới thực ra cũng chưa biết hết những nhân vật thất sủng phải chạy trốn khỏi cơn giận dữ của AMin như Vatandiara, Anahita, Nur. Bên ngoài Afghanistan hiếm người nghe thấy cái tên Babrac Carmal mặc dù ông là bạn chiến đấu của Taraki, một trong những người sáng lập Đảng Dân chủ Nhân dân Afghanistan, bí thư Trung ương Đảng và từ năm 1976 là đại sứ ở Tiệp Khắc. Cái chiến sĩ của đội đặc nhiệm “A” lần đầu tiên gặp họ. Ba người đàn ông và một phụ nữ bước vào phòng, dừng lại. Đứng nhô lên phía trước chừng nửa bước là người đàn ông mặt cháy nắng đen sạm, có cái mũi khoằm lớn và đôi mắt đen thẫm. ông ta vai rộng, có khung xương to, vẻ rắn chắc, ăn mặc theo kiểu người âu với bộ veston may khéo. Boris Siserin giới thiệu: "Đây là Babrac Carmal!". Cái tên nghe lạ tai. Izotov thầm nhắc lại cho khỏi quên.

[nhinrathegioi]

- Còn đây là Nur, Ahmad Nur, - Siserin giới thiệu người tiếp theo. Người này còn trẻ nhưng đầu gần như hói bóng, dáng cao lớn. - ông ấy đã họe ở nước ta và biết tiếng Nga.

Nur bối rối gật đầu xác nhận, hàng rìa mảnh chớm bạc khẽ rung nở thoáng một nụ cười.

- Còn đây là bà Anahita! - Siserin tiếp tục, hướng về phía người phụ nữ da ngăm ngăm với lọn tóc đen cuốn gọn quanh đầu. Bà cũng mặc âu phục như Babrac và Nur. Cần phải nói rằng không ai thấy bà cười hay thoáng chút bối rối. Có cảm tưởng là Anahita rất kiêu hãnh và có cá tính. Về sau Siserin giải thích: bà ta xuất thân giàu có, có học thức cao, luôn ủng hộ nhiệt thành và là người bạn trung thành nhất của Babrac. Sau này khi ông ta bị truất mọi thức vụ, Anahita là một trong số rất ít người ủng hộ tổng bí thư. Đứng cạnh Anahita là một người đàn ông trẻ, cao lớn, khuôn mặt trắng trẻo hơn những người kia. Quả là một anh chàng Afghanistan chính hiệu có mái tóc xoăn và hàng ria đen bóng trong trang phục quân nhân. Vatandjara đúng là quân nhân chuyên nghiệp, một lính tăng, anh hùng của cuộc cách mạng tháng Tư. Chiếc xe tăng chiến đấu của anh hiện được đặt ở quảng trường trước phủ tổng thống. Tháng tư năm 1978, trên chiếc xe tăng này, anh đã dẫn đầu đội xung kích từ Puli - Sarkhi tiến vào thành phố và là đơn vị đầu tiên giao tranh với đội cận vệ quốc gia bảo vệ phủ tổng thống. Còn hiện tại, ở đây, ở vùng ngoại ô Moxcva này, trong căn biệt thự bí mật, anh ta đứng với vẻ suy sụp và thất vọng. Chuyện gì đã xảy ra ở đất nước của họ, nếu các bí thư trung ương Đảng, các anh hùng phải trốn tránh cách xa quê hương hàng ngàn dặm? Gọi là cách mạng thành công nhưng người ta nói sông Cabul bây giờ ngầu đỏ máu. Không lẽ thật như vậy?

- Đấy tất cả chỉ có thế, - vị đại diện kết luận. - Còn bây giờ các anh hãy phân công trách nhiệm cho từng người rồi ở lại đây chờ lệnh.

Để tiện giao tiếp và giữ bí mật, người ta đề nghị gọi các vị khách Afghanistan bằng tên người Nga. Siserin phát biểu trước:

- Đây là đồng chí Vatandgia Mohamet Axlan. Chọn tên gì hợp hơn nhỉ? Misa hay Xasa?

- Xasa! - Có người đáp.

- Được vậy là Xasa.

Siserin khuyển sang nói tiếng Dari, ê a như hát. Có vẻ anh đang giải thích cho các vị khách Afghanistan về ích lợi của việc sử dụng tên người Nga làm mật danh. Họ gật đầu đồng ý. Công việc của ngày hôm nay thế là xong. Dù sao vẫn không thể quen tai khi nghe cái giọng rin rít của Siserin ê a những từ lạ tai, khi nhìn thấy những tia lửa lóe lên trong cặp mắt đen sâu của Babrac, khi nghe cái giọng eo éo như đàn bà của tay lính tăng Vatandjara. Số phận của những người này rồi sẽ ra sao? Sự hiện diện bí mật của họ ở ngôi biệt thự của KGB trong rừng không hề đơn giản. Thời gian lưu lại đây hóa ra cũng ngắn. Có xe đến đón: những thân cây trơ trụi run rẩy lại lướt qua ngoài cửa xe, rồi sân bay gió lộng. Moxcva lạnh lẽo tiễn biệt. Nhưng Taskent đã đón chào họ bằng vầng mặt trời rực rỡ hoàn toàn không phải của mùa đông, trời ấm. Sát đường băng, những mầm cỏ xanh đội đất nhô lên, mảnh dẻ như tia nắng. Và lại một ngôi nhà nghỉ ngoại ô, chỉ có điều không nhỏ bé giản dị như ngôi nhà ở ngoại ô Moxcva mà là cả một cung điện thực thụ thu nhỏ. Đó là dinh thự của bí thư thứ nhất Trung ương Đảng cộng sản Uzbekistan Rasidov. Bữa tối có rượu, bữa sáng có năm món tùy chọn, những người đẹp phục vụ bàn chu đáo, khiêm nhường. Các chiến sĩ dạo khắp ngôi biệt thự, ngạc nhiên vì điều kiện sống cao cấp ở đây. Họ ở lại biệt thự vẻn vẹn hai ngày. Hành trình tiếp theo vượt qua biên giới Liên Xô - Afghanistan trên rặng núi Ginducusa và dừng ở Bagram là đất Afghanistan. Các vị bộ trưởng thất sủng và đội bảo vệ không còn được thào đón trong các biệt thự lộng lẫy mà là căn hầm đào sẵn gần sân bay. Thời gian dừng lại Bagram của nhóm đặc nhiệm "A" hết sức ngắn ngủi. Ngày 14 tháng mười hai, tín hiệu báo động cắt ngang bữa tồi. Một chiếc máy bay vận tải không phù hiệu đỗ gần sát căn hầm. Viên phi công không tắt động cơ. Trong đám mây cát bụi, các chiến sĩ đặc nhiệm vội vã kèm Babrac Carmal, Anahita, Vatandjara và Nur lên máy bay, chuyển đồ đạc của họ, rồi ném vội tư trang của mình lên theo. Máy bay cất cánh, đột ngột lấy độ cao. Trong khoang mọi người bắt đầu khó thở vì thiếu oxy, viên chỉ huy mời khách vào ca bin của ông ta. Tám chiến sĩ đội đặc nhiệm “A”, bốn vị khách Afghanistan và tổ lái chen chúc trong buồng lái. Mọi người đều im lặng. Không ai đoán được lí do của việc rời Bagram vội vã như vậy. Có lẽ đã xảy ra chuyện nằm ngoài kế hoạch. Babrac và những con người lưu vong xa tổ quốc này đang bay đi đâu? Họ có còn dịp ngắm nhìn lại những đỉnh núi thông thái bạc đầu trên rặng Ginducusa, những mái lều thưa thớt tựa đàn cừu chạy tản mát trên thung lũng dọc các triền đồi mờ sẫm, những dòng suối xanh, mỏng mảnh như mạch máu trên tay con trẻ? Vì đâu Alah trừng phạt họ như vậy? Họ đã làm cách mạng, đã ngồi tù, đâu phải cho tên khát máu Amin cai quản đất nước. Tại sao Carmal, một trong những người sáng lập Đảng, cánh tay phải của “người thầy vĩ đại" Nur Taraki, phải đơn độc phiêu bạt trên khắp nẻo đường châu Âu như khách hành hương. Theo lời khuyên của các đồng chí Nga, Babrac đọc vào băng ghi âm lời kêu gọi gửi tới nhân dân của mình. Lời kêu gọi có những câu tuyệt hay: "Sau những thống khổ và giày vò cùng cực ngày tự do và hồi sinh của tất cả các dân tộc anh em Afghanistan đã đến. Ngày hôm nay chúng ta đập tan bộ máy đàn áp của Anmin và bè lũ tay sai lũ đao phủ dã man, lũ khát máu, lũ sát nhân...". Không ngày tự do chưa đến. Và liệu có đến không? Carmal nhìn xuống phía dưới, lướt trôi dưới đôi cánh bay là Tổ quốc ông. Còn lâu không? Có thể là mãi mãi. Tổ quốc của ông, nỗi đau và cuộc sống của ông. Ông nhìn và khóc.

[nhinrathegioi]

Đã xảy ra chuyện gì vào các ngày 12-14 tháng mười hai ở Cabul? Tại sao mấy vị bộ trưởng bị thất sủng đứng đầu là Babrac phải cấp tốc rời Bagram? Những đánh giá về sự kiện này không giống nhau. Có hai giả thuyết. Thứ nhất người ta đoán hình như Amin biết Babrac và các chiến hữu của ông ta đã trở về nên họ buột phải sơ tán gấp. Những người ủng hộ giả thuyết thứ hai khẳng định sở dĩ như vậy vì có một chiến dịch quân sự dự định nhưng không triển khai được vào thời điểm này. Khó có thể khẳng định hay bác bỏ giả thuyết thứ nhất: vì Amin đã chết từ lâu. Còn về chiến dịch thì quả có một chiến dịch đã được chuẩn bị...


Ngày 12 tháng mười hai, một vị tướng cho gọi thiếu tá KGB Iakov Phedorovieh Xemenov, chỉ huy đơn vị đặc nhiệm "Zenit" đồn trú ở Cabul. Ông ta ở bên quân đội, thuộc lực lượng quân dù. Cuộc họp có sự góp mặt của các sĩ quan "Tiểu đoàn Hồi giáo". Họ thảo luận các bước một chiến dịch mà Xemenov chẳng có khái niệm gì. Viên tướng chịu trách nhiệm phối hợp hoạt động của đội “Zenit” với các đơn vị quân đội, quay sang nói với thiếu tá:

- Đơn vị của đồng chí phải tiến sát mục tiêu. Thời điểm "G”...

Thiếu tá không nén nổi, đánh bạo vi phạm quân kỷ, ngắt lời viên tướng:

- Mục tiêu nào, thưa đồng chí?

Đến lượt viên tướng ngạc nhiên:

- Sao, đồng chí không biết à?

- Tôi không biết.

"Quỷ thật, - viên tướng nghĩ, - lại có chuyện trục trặc giữa các bộ rồi!". Ông chỉ tay lên tấm bản đồ.

- Đây nó đây, đồng chí xem đi, cái lâu đài ấy...

- Thưa rõ, thế còn sơ đồ, lực lượng, các phương tiện bảo vệ?

Viên tướng hoàn toàn không thể hiểu nổi. Các cố vấn KGB ăn ngủ ngày đêm trong lâu đài mà vào thời điểm quyết định viên thiếu tá của họ chẳng biết gì cả. Nhưng ông ta cố giữ bình tĩnh. Thiếu tá không có lỗi.

- Thôi được, - viên tướng mệt mỏi nói. - Tôi cho đồng chí hai giờ đồng hồ, đồng chí Xemenov, hãy suy nghĩ xem có thể làm được gì.

Cuộc họp kết thúc. Hai giờ đồng hồ không là nhiều nhưng Xemenov cũng thăm dò được đôi chút: phía đối phương có hai nghìn quân cận vệ, mười một xe tăng, trong đó có hai thiếc chôn dưới đất chỉ lộ tháp pháo ở ngay cổng. Còn sau cổng thì có trời biết thế nào. Sân lâu đài đã hẳn không thể trống không được. Xemenov có hai xe pháo cao xạ tự hành "Silka", sáu xe bọc thép và 25 chiến sĩ. Tỉ lệ quân là 1:100; còn về khí tài bọc thép thằng ngốc cũng có thể so sánh được: xe tăng và xe bọc thép chở quân (BTR) cũng tương tự như con voi và con muỗi. Xemenov có cảm giác họ đang chơi một trò trẻ con và tất cả chuyện này không nghiêm túc chút nào. Nhưng khi thời hạn ấn định hai tiếng đồng hồ kết thúc, khẩu lệnh chiến đấu vang lên: "Vào vị trí", vừa leo lên chiếc xe bọc thép thiếu tá vừa đột nhiên hiểu rõ lịch sử đã chẳng dạy cho chúng tôi được điều gì - và chúng tôi lại chủ quan không hiểu gì về kẻ địch của mình. Nhưng ngày hôm đó hình như không chỉ Xemenov nhớ lại lịch sử. Lệnh chiến đấu được rút lại. Sau một ngày đêm nữa sẽ xuất kích. Nhưng Xemenov cảm thấy bồn chồn lo lắng, anh đến chỗ vị tướng xin phép vào thành phố tìm hiểu mục tiêu sắp tấn công. Vị tướng không phản đối. Chỉ nhắc anh cẩn thận. Nhưng việc đó thì một viên tướng chỉ huy quân đội có lẽ khỏi cần nhắc một thiếu tá cơ quan an ninh quốc gia, giảng viên chuyên khoa trường Cao đẳng KGB. Bản thân anh đã là người dạy cách cẩn trọng và bảo mật cho các sĩ quan trẻ của mình. Xemenov không để mất thời gian. Anh thay quần áo và lên đường. Anh "chạy vòng" khắp Cabul, xem xét các hướng tiếp cận và các lối xe vào. Sau đó anh để xe lại và đi bộ một vòng quanh lâu đài. Một lần nữa anh lại thấm thía câu châm ngôn cũ của quân đội: hễ có cơ hội tìm hiểu thực địa chiến trường thì phải lập tức tận dụng. Báo cáo tình báo có vẻ đầy đủ: cả số lượng xe tăng, được khôn xuống đất, hay được bố trí ở các vị trí khác như thế nào, cả lực lượng quân cận vệ, nhưng chỉ dừng lại ở lực lượng bảo vệ cung điện. Sát bên cạnh cung điện là Bộ Tổng tham mưu quân đội Afghanistan vậy mà không hề thấy nhắc đến. Bộ Tổng tham mưu không phải là Bộ Nông nghiệp. Đây là nơi lực lượng bảo vệ mạnh, có vũ khí phòng không, sĩ quan Bộ Tổng tham mưu đều là những người biết bắn súng. Với ý nghĩ đầy lo lắng đó, Xemenov trở về Bagram báo cáo lại với viên tướng. Ông ta nhăn nhó lắng nghe với vẻ nhẫn nại. Nhưng cuối cùng lại hỏi: "Thế đồng chí quyết định ra sao?". Ôi, nếu như anh, thiếu tá Xemenov được quyền quyết định thì anh đã đưa các "xe bọc thép" của mình tránh cái nơi tội vạ đó càng xa càng tốt. Nhưng ai sẽ nghe anh đây? Anh cảm thấy vị tướng như cũng bế tắc; hoặc ông sợ phải báo cáo thật tình hình, hoặc bên trên cũng sẽ nghe như cách ông đang nghe viên thiếu tá này. Có thể Moxcva ép xuống mà sức viên tướng quá yếu. Thậm chí nếu huy động toàn bộ “Tiểu đoàn Hồi giáo” và toàn đội "Zenit" thì ưu thế vượt trội vẫn thuộc về đối phương. Thật thú vị nếu biết ai đó lại cần đến kịch bản đẫm máu này! Cần đưa chiến sĩ đến chân tường lâu đài sao? Việc đó quá dễ, chẳng cần phải thông minh gì lắm. Không, Xemenov hiểu rằng, không ai quan tâm tới kịch bản này cả.


Đúng vậy, chiến dịch lại một lần nữa tạm hoãn. Đội đặc nhiệm "Zenit" chuyển đến gần Cabul đóng quân cách "Tiểu đoàn Hồi giáo” không xa...