ALFA - Đội đặc nhiệm siêu mật Nga

[nhinrathegioi]

15h22'. Máy bay cách sân bay Pulcovo Leningrad 180 km. 15 giờ 30'. Trưởng ca trực tại Trung tâm điều hành bay điện báo cho máy bay yêu cầu kĩ sư trưởng ra khoang hành khách để tiến hành thương thuyết với bọn không tặc. Hết sức thận trọng đề phòng, kỹ sư Innokenti Xtupacov bước vào khoang thứ hai, rồi khoang cuối. Vừa bước vào bỗng nghe tiếng quát:

- Đứng lại! Không tiến thêm một bước!

Xtupacov hết sức bình tĩnh đề nghị:
- Xin mời một ai đó lại gần đây, chúng ta cùng nói chuyện...

Kĩ sư Xtupacov và một tên trong bọn cướp bước đến khoảng giữa khoang rồi ngồi xuống ghế hai bên dọc theo lối hành lang giữa. Tên khủng bố bực tức nói:

- Chúng tôi yêu cầu bay đi London!

- Không đủ nhiên liệu. Chúng tôi chỉ vừa đủ nhiên liệu tới Leningrad. Phải hạ cánh để tiếp thêm.

- Nếu vậy hãy hạ xuống một sân bay ở ngoài biên giới.

- Được, tôi sẽ báo cáo cơ trưởng? - Xtupacov nói.

Để không gây nguy hiểm cho hành khách, tổ lái ban đầu chấp nhận giải pháp bay ra nước ngoài. "Mặt đất" ủng hộ. Nhưng máy bay càng gần đến Leningrad thì càng thấy rõ là không thể bay đến một sân bay dù gần nhất của Phần Lan hay Thụy Điển. Ở Curgans máy bay đã tiếp thêm nhiên liệu nhưng chỉ vừa đủ bay đến Leningrad, cùng lắm thì tới được sân bay dự phòng tại Tallin. Nếu bay tới Phần Lan thì khi tới sân bay lạ sẽ buộc phải bay lượn vòng để tìm đường xuống, và như vậy có thể sẽ cạn nhiên liệu. Phải tính sao? Đáp xuống Leningrad hay Tallin? Nhưng nếu bọn khủng bố có thể nhận ra thành phố từ trên cao? Nguy cơ bọn chúng cho nổ "bom" càng nhiều hơn. "Mặt đất" lệnh cho đáp xuống sân bay dự phòng ở gần Leningrad. Máy bay lượn vòng gần như 180 độ. Trong khoang vang lên những tiếng quát hỏi điên loạn của bọn khủng bố. "Chuyện gì thế này? Tại sao máy bay lại quay lại? Chúng tao cho nổ tung tất cả bây giờ!". Tiếp viên Tamara Jarkaia cố làm cho bọn chúng yên tâm. Cô giải thích: máy bay đang lượn để tìm cách đáp xuống thành phố Kotka của Phần Lan. Một thông báo phát trên loa: "Máy bay đáp xuống Phần Lan để tiếp nhiên liệu, đề nghị hành khách ngồi nguyên vị trí, thắt đai an toàn và giữ bình tĩnh".


15h55'. Chiếc TU-154 sắp về đến đích. Phía dưới là sân bay Vesevo. Độ cao 1500m. Cơ trưởng Valentin Kuprianov hỏi: "Mặt đất" có chỉ thị gì không? Bên dưới trả lời: tiếp tục thương thuyết... Máy bay đột ngột hạ độ cao. Máy thấp. Bọn tội phạm lo lắng, đòi lượn vòng trên không. Nhưng phi công đã có kế hoạch cần phải nhanh chóng hạ cánh. 16h05'. Máy bay hạ cánh.


Sau này, trong hàng chục bài báo với những giọng điệu khác nhau nhưng cùng một ý: giờ đây tất cả phụ thuộc vào những người chuyên nghiệp thuộc một cơ quan khác. Chiến dịch đã đi vào giai đoạn kết thúc, giai đoạn quan trọng nhất. Nhưng chính sự hạ cánh đã đánh dấu cả một sự tính toán sai lầm đầu tiên: các phi công, hành khách, và tất nhiên cả bọn khủng bố đều đã thấy những người lính từ bên lề đường băng chạy về phía bên máy bay. Những bộ quân phục mũ lưỡi trai và súng AK quen thuộc. Bọn cướp hiểu ngay rằng chúng bị lừa. Những loạt súng đầu tiên gầm lên, nhưng đó mới chỉ là những viên đạn cảnh cáo bắn vào những vách ngăn các khoang hành khách máy bay. Bọn khủng bố đòi tổ lái ra khỏi cabin đứng xếp hàng úp mặt vào thành vách. Cơ trưởng thông báo qua nữ tiếp viên Irina Vaxilieva rằng xe tiếp nhiên liệu đang đến. Trên khoang máy bay lại nghe thấy những tiếng thét: "Cất cánh! Cất cánh ngay! Không cần tiếp nhiên liệu, chúng tao sẽ cho nổ!". Vaxili và Dmitri Oveskin cố phá cửa buồng lái chúng dùng chân, báng súng và cả thang gấp đập vào cabin. Chúng đe dọa: "Nếu tổ lái không nghe lời chúng tao sẽ giết hành khách”. Tamara Jarkaia đề nghị chúng bình tĩnh, và cố thuyết phục: “Xin đừng bắn! Máy bay nổ mọi người sẽ chết sạch. Xe tiếp nhiên liệu sẽ tới bây giờ và máy bay sẽ bay tiếp". Hai tên cướp tóm hai tay cô và kéo cô ngồi xuống. Mấy phút satl. Dmitri Oveskin, tay thổi kèn điển trai trong ban nhạc "Bảy anh em Ximeonov” đã giết Tamara. Xe tiếp dầu đầu tiên đã đến. Từ trên máy bay nhìn rõ viên sĩ quan trên chiếc xe tiếp dầu đang vội vàng tháo bỏ quân hiệu trên mũ. Những người đứng bên lề đường băng làm những dấu hiệu mà ai cũng hiểu ngay là họ đang ra hiệu cho những người tấn công. Tình hình căng thẳng tột độ Vaxili lao tới cửa cabin: “Mở ra! Nếu không tao sẽ bắn một người..." Oleg chạy khắp khoang máy bay, tay lăm lăm súng, miệng thét điên loạn: "Nhìn gì tao!? Tao bắn chết hết bây giờ!". Cơ trưởng từ cabin nói ra. "Không có kĩ sư trưởng không thể tiếp nhiên liệu được".


17h04'. Từ khoang máy bay thông báo cho phép kĩ sư trưởng ra khỏi máy bay. Innokenti Xtupacov khéo léo lách ra khỏi ca bin, không một tên khủng bố nào kịp nhận ra để có thể ập vào chỗ các phi công. Và Xtupacov đã đang đứng trên cánh máy bay. Anh mở họng tiếp xăng và ấn vòi dẫn vào. Bọn cướp chăm chú dõi theo từng cử động của anh.

17h 12'. Chiếc xe nhiên liệu đầu tiên đã tiếp xong. Trên máy bay yêu cầu xe thứ hai.

17h18'. Trên sân bay tình hình càng thêm căng thẳng. Đội cứu hộ đi trực thăng đến đang triển khai gần nơi máy bay đậu. Những máy bay khác trong lịch bay thường kì đang lượn vòng tránh khu vực nguy hiểm.

17h20'. Bọn không tặc dùng súng đe dọa, đòi cất cánh bay đi Helsinki ngay lập tức.

17h50'. Xe tiếp xăng thứ hai tiếp cận chiếc TU-154.

[nhinrathegioi]

18h10'. Hoàn tất việc tiếp nhiên liệu. Lúc này nhiệm vụ đặt ra với Xtupacov là làm sao lại trở vào buồng lái mà không để bọn cướp lọt được vào. Nhưng phải hành động thế nào đây? Bọn Oveskin “đón” từng bước đi của anh. Khi vào trong khoang máy bay Innokenti đưa cho tên cướp chiến thang gấp và nói: “Cậu giữ thang để tôi đóng cái cửa lại". Trong khi tên này còn đang loay hoay với chiếc thang thì anh đã khéo léo lộn trở vào cabin. Đúng lúc đó có tín hiệu liên lạc nội bộ. Một tên nào đó trong bọn cướp cầm lấy ống nói của một nữ tiếp viên và hỏi:

- Cơ trưởng, tại sao vẫn chưa cất cánh? Phải quành trở lại tôi đang chờ xe kéo.

- Cứ việc chờ, nhưng chỉ năm phút thôi đấy. Hiểu chưa? Không cất cánh tao sẽ cho nổ máy bay!

18h35'. Hai người thuộc nhóm khống chế trèo lên cabin. Bắt đầu chuẩn bị vô hiệu hóa bọn cướp.

18h50!. Bọn cướp tiếp tục đe dọa cho nổ máy bay. Các nữ tiếp viên hết sức kiềm chế.

19h10'. Máy bay lăn bánh và nhóm khống chế giật tung cửa cabin luồng lái. Vào những ngày đó tờ báo Tin tức đã mô tả sống động về những sự kiện tiếp sau: "Ngay lập tức bắt đầu một cuộc đọ súng điên loạn. Chỉ vài giây sau cánh cửa đóng sầm lại. Hai chiến sĩ nhả đạn vào bọn khủng bố rồi gục ngã xuống nền cabin, đầm đìa máu. Họ bị thương, nhưng rất may, không nguy hiểm tới tính mạng”. Về chuyện "hai chiến sĩ nhả đạn" thì không nghi ngờ gì, nhưng mà họ bắn vào ai? Bọn tội phạm không hề bị sây sát. Vậy những viên đạn kia bay đi đâu, hai chiến sĩ nã đạn vào ai? Đây là những gì nữ tiếp viên Valentina Nikolaeva, người chứng kiến những sự kiện trên, kể: "Họ khép cửa rồi bắt đầu bắn tứ tung khắp khoang máy bay, không nhìn, không hề nghĩ rằng ngoài lũ khủng bố ở đây còn có các tiếp viên và hành khách. Đạn không bay về phía bọn khủng bố mà bay về phía tôi. Tôi ngồi xuống, tay ôm đầu, đạn bay vèo trên đầu tôi xuyên qua vách ngăn bay tiếp vào khoang đầu tiên nơi hành khách đang ngồi”. Điều tra viên thuộc phòng công tố quân sự quân khu Leningrad thiếu tá quân pháp Andrei Kovaliev thụ lí vụ án đã đánh giá như thế này về công viện của nhóm khống chế: “Qua tổ lái, nhóm khống chế biết rõ bọn tội phạm được trang bị vũ khí gì, nhưng điều này đã chẳng giúp gì. Họ kể: "Khi những loạt đạn bắn về phía chúng tôi, chúng tôi cho rằng đó là súng tiểu liên tự động..." Và chúng tôi bắn tra lại bằng súng ngắn". Ẩn mình sau những tấm lá chắn, nhóm khống chế bắn hú họa về phía cuối khoang hành khách nơi có bọn cướp - những thành viên gia đình Oveskin. Một hành khách - thiếu tá Ia. Taiurxki - bị thương, ông ngồi cách cabin khoảng ba - bốn mét, nhóm khống chế từ cabin bắn ra. Ngoài ông thiếu tá, còn ba người nữa bị thương. Chỉ có phép màu mới giải thích nổi sao bắn nhau như thế mà lại không giết hại một hành khách nào đang ngồi trong khoang máy bay... Tôi cho rằng hành động kiểu ấy không phải của những chiến sĩ thuộc lực lượng phản ứng nhanh, mà là những kẻ đánh thuê chuyên nghiệp chỉ biết hành động vì tiền". Điều tra viên chỉ không đúng ở một điểm: mặc dầu các chiến sĩ thuộc nhóm khống chế được trả tiền và được coi là những người chuyên nghiệp nhưng những thành viên nhóm khống chế thật không xứng danh với danh hiệu cao quý ấy. Những "kẻ chuyên nghiệp” ấy đã hành động ở phần đuôi máy bay. Họ đã không nghĩ ra được một điều gì hay hơn. Chẳng hạn, sau khi mở được cửa sập thì dùng dao rạch tấm thảm ngay dưới chân lũ ướp. Tuy nhiên, sẽ không công bằng khi kết luận là chỉ có nhóm khống chế là đáng tội trong toàn bộ sự việc xảy ra. Từ bước đầu tiên ở sân bay Ircusc tới phút chót trong chiếc máy bay bùng cháy những tên khủng bố nhà Oveskin chỉ đối mặt với một lực lượng phi chuyên nghiệp hung hăng mà kém cỏi. Có lẽ ngoại trừ tổ lái - đó là những phi công luôn giữ được bình tĩnh và những nữ tiếp viên dũng cảm - còn lại tất cả đều có thể bị coi là những người không biết làm việc, trình độ nghiệp vụ kém. Những người đầu tiên đã nói với bọn cướp: "Chúc chuyến bay may mắn!” là những cảnh sát thuộc ca làm việc tại sân bay Ircusc dưới quyền điều hành của đại úy cảnh sát K. Djicai. Ngày hôm đó ở cửa ra số 3 họ kiểm soát khâu lên máy bay; thực hiện việc khám hành lí xách tay là trung sĩ V. Makeev và hạ sĩ G. Xergeeva và I. Bogomolova. Ngoài hành lí xách tay nhạc cụ, gia đình Oveskin không có tư trang nào khác. Các nhân viên cảnh sát đã không hề phát hiện ra điều gì nghi ngờ trong hành vi của hành khách đặc biệt, "gia đình Oveskin" đã không hề bị gây khó dễ hay theo dõi gì vì đó là những nhạc công - niềm tự hào của cả tỉnh. Một trong số những người con lớn của gia đình này định để chiếc đàn controbas lên băng chuyền của thiết bị soi tia X qua màn vô tuyến. Nhưng Galina Xergeeva bảo đặt nó lên bàn, chỉ kéo phecmơtuya của áo bọc đàn xem qua và phẩy tay: "Cho qua, xong rồi?" Toàn bộ khâu kiểm tra chỉ có vậy. Về những hành động của nhóm khống chế và của những người ở mặt đất ra "đón" những hành khách nhạy thoát ra khỏi chiếc máy bay bốc cháy, chúng tôi đã kể. Cần phải nói thêm rằng, cả ở ban chỉ huy cao nhất của chiến dịch giải cứu này tính chuyên nghiệp cũng chẳng hơn gì. Cục trưởng KGB tỉnh này - trung tướng V. Prinucov - chỉ huy chiến dịch từ... Leningrad. Ông đã điều hành như thế nào? Trả lời câu hỏi này ông ta nói: "Tôi giữ liên lạc với Moxcva”. Tấn thảm kịch gây chấn động một thời trong cả nước này tuy chưa xa xôi gì rồi đã sớm trở thành lịch sử. Nó đang được quên đi, và có thể, chẳng đáng để nhắc lại, nếu như cuộc sống không nảy sinh ra những “Ximeonov mới" và lực lượng trấn áp vẫn lại là những kẻ tự xưng là "chuyên nghiệp" mang máu và sinh mạng người để trả cho những hành động kém cỏi của mình.

[nhinrathegioi]

Ngày 23 tháng hai 1992. Lại vẫn là Leningrad, chính xác hơn giờ đây là Saint - Peterburg. Có thể đây là sự trùng lặp ngẫu nhiên, nhưng chiến dịch giải phóng con tin tại nhà tù có tiếng "Kresta" đã thất bại. Một con tin là nhân viên phụ trách khu biệt giam đã bị giết. Trong khi đó có một thành viên tham gia tiến công giải cứu - một sĩ quan thuộc Lực lượng phản ứng nhanh của Bộ Nội vụ (OMON) - lại quả quyết tuyên bố. “Chiến dịch do những chuyên gia và ban lãnh đạo Sở Công an thành phố tiến hành đã được đánh giá khá cao". Khó có thể hiểu được sau cụm từ "được đánh giá khá cao"mà ban lãnh đạo Sở này dùng khi nói về lực lượng OMON của họ ẩn giấu điều gì vì các chuyên gia trên khắp thế giới đều cho rằng: một chiến dịch có sử dụng lực lượng đặc nhiệm sẽ không còn giá trị gì, nếu trong quá trình tiến hành chiến dịch cả con tin, cả bọn khủng bố đều bị chết. Trong chiến dịch trên, gần một đại đội lính đặc nhiệm, sau khi bao vây mục tiêu đang bị bọn cướp chiếm giữ đã vãi đạn lung tung vào cả bên ta lẫn bên địch, không cần biết ai vào với ai. Không có và không thể có cách đánh giá nào khác... Vậy thì chuyện gì đã xảy ra tại nhà tù "Kresta" của thành phố, hay như người ta vẫn chính thức gọi là Trại biệt giam số 1 thuộc Sở Công an Saint Peterburg vào cái ngày tháng hai kia? Trong khi đi dạo, bảy tù nhân biệt giam, vũ trang bằng những chiếc dùi nhọn và hai trái lựu đạn đã nhảy xổ vào các giám thị V. Avacumova và A. Iaremxki: Sau khi lôi hai giám thị vào một gian phòng rồi khóa trái cửa lại, bảy tên tội phạm đưa ra tối hậu thư: đánh đổi mạng sống của hai con tin, chúng đòi hai tiểu liên, bốn súng lục với đủ cơ số đạn, lựu đạn và một xe ô tô. Chúng đặt rả một điều kiện nữa là phải đảm bảo cho chúng an toàn thoát khỏi trại giam và cấp cho không một máy bay. Việc tìm hiểu hồ sơ cá nhân của bọn bảy tên cướp này cho thấy cuộc đấu tranh sẽ chẳng dễ dàng gì. Bọn cướp đều đã phạm những tội danh cướp của, giết người, sử dụng bạo lực, mà theo Luật Hình sự, mỗi tên ít nhất cũng phải chịu 10 năm tù giam. Phần lớn bọn chúng không phải lần đầu ngồi sau song sắt. Tình hình rất nguy kịch. Một nhóm hành động thuộc lực lượng OMON đã có mặt tại trại "Kresta". Ba tiếng rưỡi đồng hồ sau phó giám đốc Sở Công an là V. Frolov và ủy viên công tố thành phố V. Bolsacov bắt đầu đàrn phán với bọn tội phạm. Chúng kiên quyết bác bỏ rọi phương án hai ông đưa ra, đồng thời không ngớt đe dọa sẽ giết hại con tin. Chúng không hề động lòng trước nước mắt của các bà mẹ, những lời cầu xin của những người vợ và người thân của chúng được đưa đến. Người ta còn đưa đến cả một tội phạm sừng sỏ, một “đại ca” để khuyên chúng đầu hàng song không thành công. Chúng bất chấp tất cả, xử sự thô bạo, tàn nhẫn. Cuộc thương thuyết bắt đầu lúc 10h45' mãi đến 14h mới kết thúc. Chúng khăng khăng yêu sách, lì lợm trưng ra những trái lựu đạn “khoai" (vì sau này mới biết, đó là bột mì được nặn và quét sơn).


Chiến dịch giải cứu con tin được ấn định bắt đầu vào hồi 14h15'. Nhưng sẽ phải hành động thế nào đây? Tấn công phòng giam mà bọn khủng bố đã khóa trái bên trong ư? Đúng thế, mặc dầu đây là một trong những phương án phức tạp nhất. Ở cái nhà tù xây dựng từ thời trước cách mạng này, mọi thứ đều được làm hết sức bền vững: chấn song to cứng, cánh cửa dầy nặng với những chiếc khóa chắc nịch. Trong khi chuẩn bị tấn công, người ta đã thử buộc một sợi cáp vào chấn song rồi kéo. Sợi cáp bị đứt mà chấn song thậm chí không hề suy suyển. Đúng là chế độ Sa hoàng đáng ghét vẫn chưa thôi làm khổ chúng ta. Một hướng tấn công khác là ô cửa nhỏ ở cầu thang mà qua đó người ta thương thuyết với bọn tôi phạm bên trong phòng giam. Cách này hay nhưng nhưng binh sĩ thân hình to cao lại không chui lọt qua được. Nhiệm vụ thực tế là khó mà hoàn thành được. Chính các binh sĩ OMON cũng thừa nhận: chỉ có một phần trăm cơ hội an toàn cho các con tin khi tấn công. Dẫu sao người ta đã chọn phương án này mặc dầu đó là phương án bế tắc, tuyệt vọng. Tại sao vậy? Một câu hỏi không đơn giản, nhưng tất nhiên vẫn còn có những phương án khác. Bởi vì tình huống bắt giữ con tin trong trại giam không phải là mới mẻ gì.


Hãy nhớ lại trại giam Xukhumi. Tại đó bọn tội phạm vũ trang không phải bằng nhưng dùi nhọn và lựu đạn "khoai" mà là súng thực sự, súng lục hàng chục khẩu súng lục, đủ cho mỗi tên vài ba khẩu. Lúc đó người ta đã gợi ý “Alfa", cũng như lúc này là đơn vị OMON, nên tấn công thẳng vào các xà lim, nhưng ý kiến không được chấp nhận. Người chỉ huy "Alfa" nhận nhiệm vụ, sau khi cân nhắc, xem xét tình hình đã chọn phương án có tên "Rafik". Bọn cướp bị lừa ra sân và khi chúng lên một chiếc xe bus nhỏ thì nhóm khống chế liền tấn công. Chỉ trong vòng vài giây chúng bị tóm gọn và con tin được giải thoát. Tuy nhiên, lãnh đạo địa phương và những tướng lĩnh cảnh sát rất ngại phương án "Rafik” vì không hiểu chuyện gì sẽ xảy ra. Thật vậy, bỗng nhiên sau khi lên xe bọn cướp sẽ vùng thoát và chạy vào thành phố lúc này phải làm gì với bọn chúng? Yên tâm hơn là dù có phải đe dọa, quát nạt nhưng vẫn ở ngay trong nhà tù, trong từng phòng giam. Các chiến sĩ chuyên nghiệp của “Alfa” đã phải kiên trì mới thuyết phục được. Chiến dịch kết thúc thắng lợi. Nhưng thắng lợi tương tự lại không có ở Saint Peterburg.

[nhinrathegioi]

Hai mũi tấn công triển khai ra lối cầu thang, tới ô cửa nhỏ mà cuộc thương thuyết đã diễn ra qua đấy. Một sợi cáp có móc đã được chuẩn bị để nếu cần thì giật chấn song. Cạnh cửa phòng giam người ta bố trí thêm một tốp có nhiệm vụ phải phá cửa bằng những phương tiện thủ công ngay sau khi cuộc tấn công bắt đầu. Sau này, trong phòng truyền thống của nhà tù "Kresta" người ta sẽ thấy tượng hình nhân nặn bằng sáp thô phỏng một chiến sĩ đang vô vọng dùng búa tạ bổ vào cánh của. Anh ta còn được những người khác trợ giúp nhưng kết quả bằng không. Cửa chỉ có thể mở được từ bên trong sau khi chiến dịch kết thúc. Chính chỉ huy nhóm khống chế đã thông báo cho bọn tội phạm về cuộc tấn công. Ông ta quyết định nói chuyện với bọn chúng. Ông cảnh báo: "Đòi hỏi của các người không thể chấp nhận được. Khi cuộc tấn công diễn ra, hãy nằm xuống sàn, như vậy sẽ sống". Bằng chính hành vi này, ông ta đã kí duyệt bản án tử hình đối với các con tin. Tất nhiên, sau lời tuyên bố như thế thì dù có nói gì thêm nữa, cũng sẽ chẳng còn đâu là bất ngờ. Sau này viên sĩ quan thuộc lực lượng OMON ấy giải thích rằng, đó là ông ta dùng thủ đoạn cốt để thu hút bọn khủng bố không chú ý vào nhóm khống chế đang triển khai lúc đó, ông ta muốn "kéo" bọn chúng về một chỗ, và cuối cùng, là muốn chúng tỉnh ngộ. Kết quả là chẳng đạt được điều gì. Đúng như dự đoán, bọn cướp đã chuẩn bị và chờ đón những người tấn công. Tất nhiên, với dùi mài nhọn và lựu đạn nặn bọn chúng không thể địch nổi với lực lượng OMON được vũ trang đầy đủ, và ngay từ đầu đợt tập kích, một tên đã bị một xạ thủ bắn gục, một tên khác ăn đạn tiểu liên khi định chống cự, những tên còn lại thoát chết. Nhưng chúng còn kịp làm một việc đê hèn là giết chết một con tin.


Có một chi tiết thú vị là chấn song cửa sổ phải đến lần thứ ba mới kéo giật ra nổi, mất mười phút. Toàn bộ trận tập kích mất 15 phút. Trong tình huống như thế, một phần tư giờ - là cả một thế kí. Đóng vai trò nguy hại ở đây là trang bị kĩ thuật yếu kém, thiếu những phương tiện đặc chủng. Một điểm nữa đáng suy ngẫm là lực lượng cảnh sát của thành phố không có loại lựu đạn âm thanh - ánh sáng có thể phát ra ánh sáng chói lòa gây mù tạm thời cho bọn tội phạm. Nếu nói tới thiết bị nổ định hướng, phải kể đến loại có mật danh là "chìa khóa" có thể "mở" bất kì loại cửa nào, nhưng cần phải có người được đào tạo đặc biệt, những chuyên gia biết sử dụng loại thiết bị này. "Nhưng ở ta chưa có!” - đó là lời phàn nàn của đại úy Pavel Pasaev, chỉ huy phó lực lượng OMON. Nếu không có những phương tiện chuyên môn, thiếu những chuyên gia sử dụng chúng, thì tốt nhất là mời những người từ nơi khác, như "Alfa" chẳng hạn, vì đúng là trong hoạt động của mình "Alfa" chưa hề gặp thất bại: con tin được giải cứu mà vẫn an toàn, bọn khủng bố hoặc bị giết hoặc bị bắt. Khi vấn đề liên quan đến sinh mạng con người thì không phải là lúc dành cho những hiềm khích, bất hòa giữa các bộ. Nhưng ban lãnh đạo Sở Công an Saint Peterburg lần nào cũng gạt ngay ý này: họ nói là họ đâu có kém. Đáng ra dù có đau xót cũng nên thừa nhận mình yếu kém hơn nhiều. Người ta còn nói rằng những thắng lợi của “Alfa" là liều thuốc đắng đối với lãnh đạo cảnh sát của thành phố bên bờ sông Neva. Còn phải nói! Tại Xarapul, tại Tbilixi, tại Upha... bọn khủng bố đều bị vô hiệu hóa. Những trận đột kích diễn ra thắng lợi, các chiến sĩ đặc nhiệm hành động khéo léo, mang tính chuyên nghiệp cao. Và dĩ nhiên họ đã được ban thưởng.

Các quan chức địa phương nói rằng thánh nhân còn có lúc sai lầm. Hóa ra, để đấu tranh với bọn khủng bố, họ còn viện đến cả thánh thần. Tại sân bay Vesevo trận tập kích quả thật đã chìm trong máu lửa. Nhưng thời gian qua đi, nhiều điều bị quên lãng, chẳng còn lưu đọng trong trí nhớ mọi người, các thủ trưởng đến tuổi thì về nghỉ hưu, những người mới xuất hiện. Và “Alfa" lại lập chiến công mới: cứu được các cháu nhỏ tại Mineralnưe Vođư, trấn áp bọn tội phạm ở Bacu, ở Xaratov, nhất là "không ồn ào náo loạn" đã chiếm lại được trại biệt giam Xukhumi mà bọn khủng bố có vũ trang chiếm giừ. Người ngoài cuộc có thể sẽ thấy mọi chuyện thật dễ dàng, đơn giản. Chính vì vậy mới tấu lên điệp khúc: "Nhưng chúng ta kém họ ở điểm nào?". Không, chẳng kém hơn, cũng chẳng giỏi hơn, đơn giản, họ là những người khác.


Ngày 23 tháng hai năm 1992, các báo đưa tin về cái chết của con tin ở nhà tù "Kresta". Đó là người cha của ba đứa con. Ngoài ra, còn một tin khác nữa: “Sáu tên tội phạm là những kẻ tái phạm đặc biệt nguy hiểm bị áp giải trên tàu hỏa, đã tấn công lính áp giải làm trọng thương ba người và cướp được súng đạn. Chúng chặn một chiếc xe “Icarus" chở 30 hành khách đang trên đường từ Krưl-Ordư đi Xarưachag. Bọn khủng bố này đòi một máy bay để bay đi miền Nam. Khi xe vừa vào đến khu vực sân bay, những trái lựu đạn gây chói mắt nổ tung, các chiến sĩ đặc nhiệm chống khủng bố đập vỡ kính xe và đột nhập vào trong xe. Trận đột kích chỉ diễn ra trong ba giây. Sáu tên cướp bị bắn chết ngay tại chỗ. Còn có những bản tin tương tự và còn có những số phận khác nhau của những con tin. Những chàng trai đã mưu trí tiêu diệt bọn cướp và bảo toàn tính mạng 30 con tin kia, họ từ đâu đến? Lại chính là người của "Alfa" của thành phố Alma - Ata. Hiện tại họ đã trở thành một đơn vị độc lập.

[nhinrathegioi]

Hồ sơ đặc liệt của KGB. Tối mật. 01 bản.

"Ngày 10 thường năm 1989. 16h45’. Một tốp phạm nhân bị biệt giam chờ thẩm tra tại trại giam số 1 của Sở quản lí trại giam tỉnh Xaratov, gồm: V. K. Rưseov, sinh 1969, bị bắt vì tội trộm cướp; G. I. Xemeniutin, sinh 1972 và D. I. Levakhin, sinh 1962, bị kết tội cướp giật và những tội danh khác; G. P. Zvanduc, sinh 1956, bị kết tội mưu sát, dùng vũ khí lạnh tự tạo để đe dọa. Những phạm nhân này trong khi đi dạo trong sân nhà tù biệt giam đã bắt giữ hai nữ giám thị làm con tin. Do lấy được chìa khóa mở cửa tầng ba của một khối nhà, bọn tội phạm này đã mở cửa một phòng giam và bắt làm con tin thêm hai tù nhân nữa là: A.V. Phedorov, sinh 1972 và I. M. Beketov, sinh 1972. Sau khi đã lập chướng ngại vật trên tầng gác, bọn tội phạm đòi gặp lãnh đạo nhà giam và đại diện công tố Sở Công an. Các nhà lãnh đạo đã đến gặp và bọn chúng đưa ra yêu sách đòi 4 súng lục, 10 ngàn rúp, xe ô tô và được đảm bảo an toàn ra khỏi địa hạt tỉnh. Nếu yêu sách không được đáp ứng, bọn tội phạm sẽ giết hại con tin".


Ngày 11 tháng năm khi chiếc TU-154 cùng mười tám thành viên “Alfa" đáp xuống sân bay quân sự thành phố Engels, V. Carpukhin và M. Golovatov hiểu rằng họ sẽ phải húp "món cháo khê” do những hành động thiếu chuyên nghiệp của công an Xaratov gây ra. Sau khi con tin bị bắt giữ và sau những đòi hỏi của bọn tội phạm, lãnh đạo Sở Công an đã cố tiếp xúc với bọn chúng, nhưng cuộc thương lượng chẳng đi đến đâu. Họ không có được sự chuẩn bị về mặt tâm lí cho cuộc thương thuyết, bọn cướp đã bóp họng họ bằng cách dọa giết hai nữ giám thị và hai tù nhân vị thành niên kia. Đại diện của các cơ quan bảo vệ luật pháp hết họp lại họp. Thời gian cứ trôi. Bọn khủng bố càng thêm điên khùng, tuôn ra những lời đe dọa. Cuối cùng, sau những cuộc họp "bất tận" các quan chức lãnh đạo đã quy phục hoàn toàn trước lũ cướp. Người ta quyết định không mạo hiểm và đã cung cấp cho bọn khủng bố một xe "Raf" - xe bus loại nhỏ - đổ đầy xăng. Ngoài ra, có thể nói là không hề đấu tranh, người ta thuận "cấp" cho chúng một súng lục Macarov kèm theo 24 viên đạn. Đó là vật trao đổi để bọn cướp thả một nữ giám thị và một tù nhân - con tin. Đến 10 giờ tối, chiếc xe “Raf" lao ra khỏi cổng nhà tù biệt giam, băng qua những đường phố nhộn nhịp của Xaratov. Trên xe là bốn tên cướp có vũ trang và bốn con tin, trong đó có cả hai con tin mà chúng vẫn mang đi phớt lờ lời hứa. Một lát sau bọn khủng bố hất một trong hai phụ nữ ra khỏi xe. Người phụ nữ này đã bất tỉnh gần như đã chết bởi đòn tra tấn của chúng. Năm giờ liền bọn tội phạm phóng xe khắp một thành phố trong đêm. Chúng có cảm tưởng như mình làm chủ: lao xe vào đường ngược chiều tăng ga vượt đèn đỏ, bất ngờ nổ súng. Chúng còn bắt thêm một con tin, cô I. Zacutaeva 19 tuổi, nhân viên một cửa hàng, là nhân chứng trong vụ án của một tên trong bọn. Ban chỉ huy gồm đại diện của Sở Công an, KGB, các công tố viên và ban chỉ huy của một phân đội cảnh vệ thuộc Bộ Nội vụ đã sững sờ dõi theo những hành động bạo ngược của bọn khủng bố. Đến 22 giờ, ban chỉ huy chiến dịch lại thua thêm một keo nữa: phát hiện đang bị theo dõi, bọn tội phạm liền đưa ra yêu sách như một tối hậu thư đòi chấm dứt việc theo dõi nếu không sẽ bắn chết hết con tin. Như sau này, người ta đã viết trong báo cáo tác chiến của cảnh sát, "việc theo dõi đã chấm dứt, bọn tội phạm đã tẩu thoát theo hướng nào không rõ". Ban chỉ huy đã để xổng lũ cướp có vũ trang. Mười hai tiếng đồng hồ người ta không hay biết gì về bọn khủng bố. Chúng đã thoát sang một địa hạt khác hay vẫn ở đây ngay tại Xaratov và đang chuẩn bị cho những vụ tàn sát mới mà có thể, chúng đã thực hiện hành động này rồi. Phải vô cùng khó khăn, mãi khoảng 15 giờ ngày hôm sau, người ta mới xác định được bọn tội phạm đang náu ở căn hộ của cặp vợ chồng Prosvinrnưx tại nhà số 20, phố Jueovski, gần ngay sân bay Xaratov. Tại căn hộ này, ngoài người lớn còn đứa con gái hai tuổi của vợ chồng Prosvinrnưx. Cả gia đình bị bắt làm con tin. Lúc này bọn tội phạm lại đưa ra những đòi hỏi mới: cung cấp máy bay để vượt biên, rượu vodca, ma túy và một khoản tiền lớn. Và lại đe dọa giết con tin. Chúng còn cảnh báo: nếu bị tấn công chúng sẽ trói bà chủ nhà và đứa con gái nhỏ vào cửa. Những nỗ lực nhằm thuyết phục bọn khủng bố từ bỏ những ý đồ phạm tội đều không đạt được kết quả. Như vậy là vào thời điểm "Alfa" đến, tình hình đã diễn biến hết sức phức tạp.


Ngày 12 tháng năm. 23h. Cuộc thương thuyết với bọn tội phạm do chỉ huy trưởng Cơ quan Thanh tra giao thông đường bộ quốc gia (GAI) và phó ủy viên công tố tỉnh Xaratov tiến hành lại đi vào ngõ cụt. Bọn tội phạm vẫn tàn bạo, ngang ngược đe dọa. Để chứng tỏ ý định cứng rắn kiên quyết của mình chúng bắt đầu hành hạ một con tin phụ nữ. Với yêu cầu hãy thả đứa trẻ bọn chúng đòi đổi bằng rượu, ma túy, súng tiểu liên và áo giáp chống đạn. Cửa sổ căn hộ bị chiếm giữ thỉnh thoảng lại mở và bọn khủng bố đặt một con tin lên đó, gào lên rằng sẽ ném người đó từ tầng bốn xuống. Ban chỉ huy chấp nhận cung cấp rượu và ma túy. Chúng dùng dây kéo những thứ này lên. Rõ ràng, chỉ có một cách giải quyết là tấn công căn hộ. “Alfa” chuẩn bị tấn công. Carpukhin và Golobatov tiến hành trinh sát thực địa: họ vào căn hộ ở tầng dưới căn hộ bị chúng chiếm giữ để vẽ sơ đồ. Các tay súng thiện xạ dùng thiết bị quan sát ban đêm để theo dõi mọi hành vi của bọn khủng bố. Thông tin được truyền về Sở chỉ huy. Những thông tin thật đáng lo ngại - hành động của bọn tội phạm không thể dự báo được.


3h10'. Chỉ huy phân đội đặc nhiệm "A" phát lệnh tấn công. Cần nhấn mạnh ở đây rằng hộp đạn súng tiểu liên của "Alfa" đều được nạp đạn đầu giấy. Các chiến sĩ thiết bị leo núi đặc biệt để thả mình từ mái nhà xuống, và đúng là bay vào cửa sổ căn hộ bị chiếm, sau khi ném vào đó những trái lựu đạn khói. Bọn cướp không thể ngờ rằng bị tấn công từ cửa sổ. Chúng thấy rõ là bên dưới cửa sổ không có thang, không có người chuẩn bị tấn công. Trong nháy mắt cửa ra vào bị bổ thủng bằng một loại búa chuyên để phá cửa và tốp thứ hai ập vào căn hộ. Tên tội phạm giữ súng lục chỉ kịp bàn hai phát, nhưng đạn mắc trong áo chống đạn. Lợi dụng yếu tố bất ngờ chỉ trong vài giây nhóm khống chế đã vô hiệu hóa bọn khủng bố. Ở những dòng cuối trong báo cáo về những hành động của nhóm đặc nhiệm ở Xaratov, người chỉ huy "Alfa" viết vẻn vẹn một câu, chẳng cần bình luận chú giải gì thêm, vì câu này thật ngắn gọn mà đầy đủ nêu bật được tính chuyên nghiệp cao của Đội đặc nhiệm chống khủng bố. "Trong vụ giải cứu không hề có thương vong".

[nhinrathegioi]

Hồ sơ đặc biệt của KGB. Tối mật.

"Ngày 11 tháng tám năm 1990. Thành phố Xukhumi. Bảy tên tội phạm do Bộ Nội vụ nước Cộng hòa Apkhazia - Liên Xô bắt giữ và nhốt trong phòng biệt giam đã bắt làm con tin ba nhân viên bảo vệ. Có được chìa khóa, những tên này đã mở cửa phòng giam giải phóng cho 68 tên tội phạm đang bị tạm giữ hoặc đã thành án. Trong số 75 phạm nhân tại trại biệt giam, có 73 kẻ đã phạm tội hình sự, 15 trong số này bị bắt vì giết người, 8 - vì cướp của, 1 - vì cướp nháy bay: Kẻ cầm đầu vụ này là P. Prunchac, một tên tội phạm sừng sỏi đã ba lần lãnh án, đang bị giam vì tội giết ba người trong đó có hai công an viên"


… Quá mệt mỏi vì phiên trực cả một ngày đêm, công an viên Cozmava trực gác đang đi ở hành lang tầng một chùm chìa khoá kêu leng keng. Anh đang sắp sửa xoay chìa khóa mở cửa phòng giam số bảy, kéo tay nắm cửa để đưa xô, chổi vào. Quét dọn phòng giam là công việc thường nhật. Sáng nào cũng vậy, từ ngày này sang ngày khác, năm này qua năm khác. Thực ra, trước phiên trực mới ngày hôm qua, trại trưởng khu biệt giam đã chỉ thị phải đặc biệt canh chừng phòng giam số bảy và số mười. Họ đã nhận được tin các phạm nhân ở hai phòng giam này hình như đang toan tính tổ chức trốn trại. Nhưng người công an trực gác đã quen với những lời cảnh báo lặp đi lặp lại mà chẳng thấy có động tĩnh gì. Trách nhiệm của thủ trưởng là thường xuyên cảnh báo đề phòng nguy hiểm mà. Ai chẳng biết, đây không phải là làm việc ở nhà máy kẹo. Cozmava biết là mình đang vi phạm quy định, vì mở cửa phòng giam phải là sĩ quan trưởng ca trực cùng với chiến sĩ trực gác. Tức là trước mỗi phòng giam phải có mặt hai người. Nhưng đầu anh cứ ong ong sau một đêm không ngủ, tai thì ù réo đầy những tiếng quát nạt mắng chửi nhau giữa những tù nhân. Cozmava đang muốn mau chóng thoát khỏi cái "căn nhà đá" nặng nề này. Không nhìn vào lỗ nhòm để quan sát bên trong, Cozmava mở cửa. Một tiếng hét bất ngờ, một bóng người vọt đến chớp nhoáng đồng thời với một cú giáng vào đầu, và Coznlava ngã vật xuống sàn bê tông. Sĩ quan phiên trực Sikrba không biết Cozmava đã lấy chìa khóa lúc nào. Tĩnh tâm lại, anh thấy trên bảng tín hiệu bảo vệ nhấp nháy đèn vàng báo phòng giam số bảy cửa đang mở. Trung úy Sikirba vội lao tới khu nhà giam. Hai tên tù Dzitdzaria và Bigvava đang cố lách ra cửa. Sikirba cố đẩy chúng trở lại phòng giam. Có thêm giám thị gác Nigieratze từ tầng hai chạy xuống trợ giúp. Nhưng đã quá muộn.


Bảy tên tội phạm lao ra khỏi phòng, nhảy bổ vào các chiến sĩ bảo vệ, đoạt chìa khóa và vội vàng mở những phòng giam khác. Người thứ tư cùng trực phiên đó là trung sĩ Vecua thấy là không thể giúp gì được cho đồng đội nên đóng hàng rào ngăn lối ra khỏi khu phòng giam, sập chốt rồi chạy ra sân, khóa cửa khu biệt giam và chạy tới bộ phận trực của Bộ Nội vụ kể lại tình hình bị tấn công. Vừa chạy anh vừa nguyền rủa mọi thứ trên đời: đường sắt bị phong tỏa, biểu đồ chạy tàu bị phá vỡ, có đến mấy toa chở tù nhân đỗ chênh ệch giữa tuyến đường cùng hàng chục đoàn tàu nằm chết gí ở đó. Ba tuần liền không có tù nhân mới nhập trại rồi liền một lúc dồn cục về tới bốn mươi hai tên. Thế là phải tăng cường bảo vệ, nhưng lấy đâu ra người. Người trực theo thời gian biểu thông thường cũng đã không đủ rồi: tính ra cả trại giam phải cần đến hai mươi tư người trực bảo vệ, vậy mà chỉ có mười tám. Các buồng giam đã chật cứng: người đã thành án giam chung với kẻ chưa xét xử, người chờ ra tù giam cùng với kẻ còn chưa mãn hạn. Còn các kiểm sát viên, các công tố viên, các quan tòa - có ai lưu tâm đến những bất trắc rủi ro đối với trại giam? Từ khắp mọi miền xa xôi trong nước, từ những trại giam khác người ta chở người bị bắt giữ, bị tạm giam đến Xukhumi này để thẩm vấn, xét hỏi. Thế rồi người ta cứ để lưu giữ ở đây, không phải người ngày như quy định mà là hàng mấy tuần, mấy tháng. Như tên giết người Pavel Pruntchac này đã ngồi ở trại biệt giam ở trại này cả tháng nay mà chưa mở phiên xét xử. Trong khi Vecua chạy đi báo cáo về vụ tấn công thì bọn tù đã kịp phá hàng rào sắt ngăn cách và mở các buồng giam ở tầng hai.


Chỉ vài giờ sau bọn tội phạm nổi loạn đã có súng. Khi kiểm soát viên Cvitsinia và lãnh đạo Bộ Nội vụ Apkhazia họp thảo luận xem nên vào hay không nên vào khu biệt giam thì từ song sắt tầng hai chúng ném xuống một nắm đạn và một khẩu súng lục. Bọn cướp cho thấy là chúng đã được vũ trang. "Tại sao chúng có súng?" - thứ trưởng thứ nhất Bộ Nội vụ Apkhazia Arsba ngạc nhiên hỏi. Quả thật, súng từ đâu ra? Hóa ra trong trại biệt giam này có một phòng chứa tới trên ba ngàn súng nòng rãnh và nòng phẳng. Đủ loại, từ súng lục, súng trường tới súng săn và 28 ngàn đơn vị đạn dược thu giữ từ trong dân cũng như từ tay bọn tội phạm. Đúng như Petukhov, một trong những tên chủ mưu vụ nổi loạn, đã từng bị kết tội giết người, trong khi bị thẩm tra đã nói: "Chỉ có kẻ ngốc mới giữ từng ấy súng đạn trong một nhà tù đông đặc tù nhân. Đây là điều bất ngờ thú vị đối với chúng tôi".


Bây giờ chúng ta hãy thử hình dung bọn tội phạm không còn gì mà mất mà trong tay sở hữu cả một kho vũ khí. Thử tưởng tượng xem nếu chúng bung tràn ra đường phố. Tôi nghĩ, hồi tháng tám năm 1990 ấy, Apkhazia đang trên bờ của một tấn thảm kịch khủng khiếp. Có thể một ai đó sẽ phản đối rằng, không, bọn chúng đâu có chạy được ra đường. Vâng, chỉ vì có hai lí do: buổi sáng hôm ấy, do một sự tình cờ, trung sĩ Vecua đã không rơi vào tay chúng và anh đã kịp sập chốt cửa. Còn sang đến ngày thứ tư thì theo đòi hỏi của chúng người ta đã cấp cho chúng một chiếc xe bus loại nhỏ, trên đường chúng đi đã có "Alfa" đón lõng.

[nhinrathegioi]

Ngày 14 tháng tám năm 1990, từ Moxcva, một máy bay cất cánh đi Xukhumi. Trên máy bay là 22 thành viên Đội "A" và 31 chiến sĩ thuộc lực lượng đặc nhiệm giải quyết tranh chấp lãnh thổ (OMOZDON). Các đội viên "Alfa" đều biết là họ đang đối mặt không phải với tên khủng bố mang súng săn hay bom giả, mà với hàng chục tên tội phạm vũ trang đến tận răng. Biết làm sao, nhiệm vụ là nhiệm vụ. Từ ba phân đội người ta chọn ra những người ưu tú nhất, đó là những tay thiện xạ cừ khôi, những dũng sĩ đánh giáp lá cà và những chỉ huy kinh nghiệm nhất. Lãnh đạo chiến dịch là đội trưởng "Alfa", đại tá anh hùng Liên Xô Victor Carpukhin. Trang bị tối đa gồm áo giáp chống đạn loại nặng, dùi cui điện, lá chắn, lựu đạn đặc biệt, thiết bị nhìn đêm. Trên đường bay, ủy viên công tố Apkhazia thông báo tình hình cho mọi người. Ba ngày trong tay bọn tội phạm có vũ trang, các con tin đã kiệt sức. Bọn cướp luôn thay đổi yêu sách. Chúng đòi những người dân lành gồm toàn phụ nữ và trẻ em lập thành lá chắn sống trước cửa phòng giam để đảm bảo an toàn cho chúng, rồi chúng lại đòi xe bọc thép để ra khỏi thành phố. Chúng còn ra điều kiện đòi một máy bay trực thăng đỗ ở gần trại giam. Cả thành phố tựa như ong vỡ tổ: bên cạnh trại giam là cả một đám đông dân chúng, những người thân người quen của bọn tội phạm và cả những người hiếu kì, tò mò. Khu phố dầy đặc xe bọc thép và binh lính, một máy bay trực thăng lượn vòng trên đầu. Các quan chức lãnh đạo Bộ Nội vụ Apkhazia và Gruzia suốt thời gian đó, cả ngày lẫn đêm, thương lượng với bọn tội phạm. Tham gia thương lượng còn có cả thủ lĩnh những phong trào khác nhau, cả họ hàng thân thíết và bè bạn bọn khủng bố. Núp sau lưng những kẻ khác, tên giết người - tên chủ mưu bạo loạn Prunchac luôn đưa những đòi hỏi mới. Tên này từng phạm không ít tội ác. Hai công an đã theo dõi hắn trong những hang núi hẻo lánh vùng Otchanisip. Hắn đã dùng súng săn bắn lại họ. Nhưng rồi chính hắn bị thương. Lẽ ra hắn đã chết, nhưng bộ trưởng Bộ Nội vụ Apkhazia Lominatze ra lệnh và Prunchac đã được truyền máu, cứu sống. Một chiến sĩ công an đã cho máu. Lúc này Lominatze đứng bên song sắt hàng rào ngay dưới những nòng súng trường của bọn chúng và nói: "Prunchac, nếu định thanh toán anh, chúng tôi đã không truyền máu cho anh. Và thế là xong. Bây giờ tôi hứa nếu các người buông súng và giải tán trở về các phòng giam, thì các người sẽ không bị truy cứu trách nhiệm lần này". Đáp lại là những tiếng thét gào và lời chửi tục. Và lại những yêu sách mới.


Ngay sau khi máy bay đáp xuống Xukhumi và tiến hành trinh sát thực địa, "Alfa" bắt đầu cân nhắc những phương án tấn công trại biệt giam giải phóng con tin.

Mikhail Cartofelnicov, một thành viên "Alfa" đã tham gia chiến dịch Xukhumi, nói:

- Khi bọn tội phạm làm chủ trại biệt giam, chúng bắt đầu phá phách, hoành hành, dứt bỏ hệ thống báo động. Chúng lục tìm và đọc những hồ sơ tội hình của mình, phát hiện một số người tố giác, và cuối cùng, tìm đến những phòng cất giữ vũ khí. Ngay từ trên máy bay chúng tôi đã lên kế hoạch hành động. Vũ khí chúng có quá đủ, từ súng ngắn “Macarov", "Margolin", "TT" đến súng trường. Đạn thì có thừa. Đủ để tiến hành cả một cuộc chiến. Bởi thế mỗi người chúng tôi tự hỏi: phải làm gì đây? Không thể bắt chúng giữa thành phố, hàng nghìn dân lành có thể phịu thương vong. Mà bọn cướp lại đòi cấp cho chúng xe có bọc thép để thoát vào núi. Có nghĩa là phải tấn công xe bọc thép ở vùng núi. Có thể chấp nhận điều này, nhưng một điều nguy hiểm khác: bọn cướp sẽ băng qua thành phố để đào thoát vào núi. Ai mà biết được những cái đầu bệnh hoạn của bọn chúng sẽ còn nghĩ ra điều gì nữa khi trong tay chúng là thiếc xe bọn thép chiến đấu hùng mạnh. Các cơ quan sở tại không thể đưa ra một đề nghị gì, họ không có đủ lực lượng. Đã ba ngày họ chờ đợi, cố không vạch áo cho người xem lưng, chỉ còn biết cầu viện Moxcva. Thế là các đội viên "Alfa" chỉ có thể trông cậy vào chính bản thân mình.


Bọn cướp dần dần thay đổi yêu sách. Đứa thì đồng ý đi, đứa thì từ chối, con số nêu ra cứ thay đổi xoành xoạch. Đầu tiên chúng đòi xe bus, sau lại đòi trực thăng. Và trực thăng đã được điều đến, đậu ở quảng trường Lenin gần đó. Trong trại biệt giam cũng nghe thấy tiếng cánh quạt máy bay. Bọn cướp đòi đưa tổ lái đến cho chúng thấy, và các phi công đã phải đến chỗ trại giam. Lại thêm một yêu sách: một phi công phải làm con tin. Điều này được chấp nhận. Lát sau chúng lại từ chối xe bọc thép. Chắc hẳn chúng hiểu ra rằng đường núi khó đi, khả năng vận hành của xe sẽ bị hạn chế, dễ bị bắn hỏng và bị bắt.


Mikhail Macximov, thành viên "Alfa":
- Tôi cho rằng tại Xukhumi, "Alfa" đã có một phát kiến hết sức hiệu quả. Sau đúng một ngày chúng tôi đã tình ra và kiện toàn một thủ pháp chiến thuật. Ở một thời điểm thương lượng bọn cướp đã chối từ xe bọn thép. Tức là chúng sẽ dùng xe bus hoặc xe "Raf” là loại xe bus nhỏ. Trong trường hợp này đã có một phương pháp khá hoàn hảo mà trên thế giới người ta gọi "đòn dứt điểm”. Kính xe sẽ bị đập vỡ, áp vào xe một chiến thang theo đó ập và các chiến sĩ đặc nhiệm vào trong xe. Nhưng trong khi ác chiến sĩ bắt bọn khủng bố thì chúng cũng có thể giết con tin. Vậy là phương án đã tính toán là chắc ăn nhưng lại không thích hợp. Các chiến sĩ OMOZDON đề xuất một biện pháp: giấu trên xe một lượng chất nổ đặc biệt, và, chẳng hạn, đúng thời điểm dừng xe, tác động nổ định hướng sẽ làm bật tung bánh xe. Với chúng tôi, phương kế này cũng không thích hợp, nhưng nó giúp làm bật ra ý tưởng: nhồi chất nổ gây khói vào chiếc xe "Raf” mà bọn cướp đòi hỏi. Thế là mất cả một đêm để làm việc này trên chiếc “Raf". Khối thuốc nổ phụ nhằm đánh lạc hướng sẽ được đặt ở sân trại biệt giam.

[nhinrathegioi]

M. Crtophelnicov:

- Chiếc "Raf" được điều đến. Bọn cướp bàn tính với nhau khá lâu, chúng thét gọi, chửi bới. Bên trong vang lên tiếng súng. Sau này mới biết: đó là bọn chúng thử súng. Chúng cử ra một tên cẩn thận xem xét chiếc "Raf”. Nó không ưng vì thiếu rèm che. Được, treo rèm lên. Và rồi cuối cùng mười tên tội phạm khét tiếng nhất bước ra. Phần lớn trong số này là những kẻ giết người. Chúng đeo mặt nạ trùm kín đầu, chỉ để hở mắt nhìn, khoác cả ba lô và súng và lôi theo cả Cozmava và Nigieratze (cũng bị trùm mặt nạ). Các xạ thủ "Alfa” rơi vào thế bị động: bắn vào ai, đâu là bọn cướp, đâu là con tin? Tuy nhiên họ cũng không dựa hẳn vào điều đó, chỉ cần theo dõi chặt chẽ bọn khủng bố và sẵn sàng nổ súng là đủ. Lại xảy ra một sự cố nhỏ. Lượng thuốc nhồi trong chiếc "Raf" phải phát nổ ngay khi bọn cướp mở máy vậy mà chiếc xe đã ra khỏi cổng trại tới mười mét mà chưa thấy tiếng nổ. Các vị tướng lo lắng. Chỉ còn khoảng chục mét nửa thôi và bọn cướp sẽ thoát. Tất nhiên ngay cả trong trường hợp nếu chất nổ gây khói không bị kích nổ thì xe bọn cướp cũng không lao ra ngoài đường được vì ở lối ra đã có một xe bọc thép đỗ chặn.


M. Macximov:

- Theo tính toán cuộc tấn công được mở màn đồng thời với ba nhóm: nhóm thứ nhất nhằm chiếc "Raf”, nhóm thứ hai qua cửa sập từ tầng bốn xông xuống tầng ba, nhóm còn lại dùng thuốc nổ phá cửa nách của trại biệt giam. Khó khăn với chúng tôi là ở chỗ cửa sập mà chúng tôi phải thoát qua để xuống tầng bị chiếm lại không thấy được do nó nằm dưới sàn ván ghép: chỉ có thể xác định vị trí tương đối của lối cửa này, nhưng lại không thể bật lớp ván ghép vì sợ bị lộ do tiếng động gây nên. Với cửa nách của trại giam cũng nảy sinh những vấn đề. Ngay gần cửa, chỉ cánh vài ba mét là hàng rào bê tông. Cho nổ cánh cửa này không khó, nhưng sức ép nổ mới là nguy hiểm. Cần phải tính toán sức nổ sao cho từ phía ngoài đường vừa đánh bật được cửa lại vừa an toàn cho bản thân người hành động. Cũng không thể dùng búa tạ mà nện như người ta đã làm ở nhà tù “Kresta" tại Saint Peterburg hồi nào, mặc dầu cánh cửa ở trại biệt giam Xukhumi không chắc chắn bằng. Bọn cướp chỉ dùng vai huých đã làm bật tung hàng rào sắt ngăn cách khu phòng giam với những phòng thác còn lại. Hai sườn vách ngăn thậm chí còn không được chốt cố định vào tường gạch. Giá như vách ngăn này vững chắc hơn, bọn tội phạm đã bị ngăn lại ở tầng một không thể vượt qua để đến được chỗ cất giữ vũ khí...
Hôm trước ngày triển khai tấn công chúng tôi đã mời người phụ trách xây dựng trại biệt giam này đến. Ông ta nhìn khối thuốc nổ rồi thành thật nói: "Cẩn thận đấy các anh ạ! Nhà tù này xây dựng ẩu lắm vật liệu bị ăn bớt ăn xén, giật một câi là đổ cả khu đấy". Cũng may là ông ta dũng cảm nói thật. Sau những lời cảnh báo đó, Carpukhin cho gỡ bớt một khối thuốc nổ đã đặt ở lối cửa sập.


M. Cartofelnicov:

- Chiếc "Raf' được điều đến đậu gần như kề sát với cửa buồng giam. Cả ba tổ được phân công tấn công nó đều phải chạy vượt qua một thoảng cách tương đương nhau. Nhưng chiếc xe vẫn lăn bánh tiếp. Chúng tôi phải bắn vào lốp sau. Không thể bắn vào trong xe vì bọn khủng bố ngồi lẫn với con tin. Nhóm tôi tấn công xe từ phía sau. Trong khi chúng tôi chạy vượt qua khoảng cách từ chỗ mai phục tới xe, bọn cướp đã kịp bắn tới 20 phát đạn về phía chúng tôi. Chúng tôi đập vỡ kính hậu. Dùng báng súng lục tôi bổ một cú vào tên ngồi gần nhất tóm cổ tên thứ hai và kéo hắn ra. Mà tên này khá bự, cao gần mét tám. Sau này bạn bè đều ngạc nhiên rằng làm sao tôi lại có thể lôi được con lợn đực ấy ra. Có điều lạ là thằng này lại không có súng, cả trong túi. trong người, bên thắt lưng đều không thấy. Igor Orekhov bị thương trong vụ này. Khi cậu ấy đè lên một tên cướp thì Prunchac ngồi ở ghế trước đã bắn. Viên đạn bắn vào đúng phần không được che chắn vì đó là phần cổ giữa mũ sắt và áo giáp chống đạn. May là tên cướp đã dùng súng lục cỡ nhỏ, súng “Margolin” chứ không phải súng “Macarov” hay "TT”. Vẫn lại như mọi khi không có bác sĩ đi cùng. Làm thế nào để cậu ấy bớt đau? Bạn bè ở cơ quan KGB sở tại kiếm được một chai cô nhắc. Igor uống và may là xe "cấp cứu” đã đến kịp thời. Igor Orekhov đã mừng sinh nhật của mình như vậy đó. Thú thật là ngày hôm đó cả tôi cũng đã hút mấy điếu thuốc lá mặc dầu trong đời tôi chưa từng hút, chẳng vui vẻ gì khi bị đạn súng lục bắn trực diện.


M. Macximov:

- Khi chiếc "Raf” ra đến cổng trại giam và "nổ", chúng tôi liền phá cánh cửa sập ở sàn tầng gác. Hóa ra nó còn bị khóa ơ phía dưới. Nắp cửa bắn đi song khóa vẫn còn đó chia ô cửa thành hai phần. Một chiến sĩ OMOZDON lao tới. Tôi liền giữ anh ta lại vì bọn tội phạm từ bên dưới bắn lên. Một viên đạn làm anh bị thương nhẹ ở chân. Tôi gạt anh sang một bên rồi tung một trái lựu đạn khói qua cửa và tụt xuống bằng dây chão. Tôi đang ở gian phòng trước đây cất giữ vũ khí. Bọn cướp đã chuồn khỏi đây, cửa bị chúng khóa. Đành phải đặt thuốc nổ phá cửa để lao đi tiếp. Đường tấn công của các chiến sĩ ở tầng này qua lối cửa chính đã bị bọn cướp dựng vật cản chặn lại và chúng đang bắn ra. Chúng tôi không bắn trả mà sử dụng “vũ khí tâm lí”. Đó là thứ vũ khí thế nào tạm thời chưa nói đến nhưng quý vị chỉ cần hiểu một phát đạn này là đủ để bắt bọn cướp đầu hàng ngay.


Sáng hôm sau các chiến sĩ "Alfa" ra bãi biển. Cứ nguyên bộ dạng lấm lem, áo quần đẫm mồ hôi như thế họ nằm tắm nắng họ bơi, họ kì cọ. Dân tình đoán ra ngay: “Đây là những chàng trai tấn công trại biệt giam!”. Người ta vây lấy họ, xúm quanh, mỉm cười và chúc mừng. Một người nói, vẻ ghen tị: "Chắc chắn, một công việc như thế các anh sẽ được lĩnh cả một đống tiền!". Các đội viên "Alfa” chỉ biết cười ngượng nghịu, họ biết, mức lương của họ hẳn sẽ làm bất kì người Apkhazia hay Gruzia nào cũng phải bật cười. Nhưng được thán phục là đủ rồi. Có người còn mang đến cả dưa hấu, dưa bở và hoa tươi. Một người Gruzia cao to để ria mép rậm lách qua đám đông đang vây quanh. Ông ta đặt lên cát một chiếc thùng gỗ rồi dang rộng cánh tay:

- Tôi là Genasvalel Anh em ơi! Uống đi, rượu nho chính phẩm vùng Cakhenchin đấy!

Quả là thứ rượu tuyệt trần.

[nhinrathegioi]

Chương VII
TRONG VÒNG XOÁY BIẾN ĐỘNG

Sự kiện Vilnius
Đêm 12 rạng sáng 13 tháng giêng năm 1994. Những binh đội được điều vào thành phố đã tấn công chiếm được trung tâm truyền hình và tháp truyền hình. Cả hai lực lượng: bên tấn công và bên chống trả đều có người bị thết, người bị thương. Báo chí gọi đó là "đêm đẫm máu”. Boris Eltsin nói: “Đây là khởi đầu cuộc tấn công vào nền dân chủ”. Một nhóm dân biểu Nga trong lời hiệu triệu: “Hỡi anh em, chúng tôi sát cánh cùng các bạn!" đã gọi sự kiện này là "ngay đen tối trong lịch sử Litva". Các chủ tịch Xô Viết Tối cao Latvia, Litva, Estonia và Nga đã ký vào một văn bản gửi Tổng thư kí Liên Hợp quốc đề nghị ngay lập tức triệu tập hội nghị quốc tế nhằm giải quyết những vấn đề của các quốc gia vùng Baltic. Một đêm Vilnius nặng nề với tất cả mọi người. Vilnius là nút tập trung cao độ những nâu thuẫn về kinh tế, sắc tộc và quân sự. Chắc chắn đến một lúc nào đó người ta sẽ viết nhiều sách về cái "nút" này khi tìm hiểu sâu và vô tư các sự kiện. Còu lúc này chưa là lúc sa đà vào những nguyên cớ dẫn đến tấu bi kịch, nhưng cũng cần giải đáp bí ẩn của những ngay đau buồn này và tìm hiểu về vai trò của "Alaf” ở đây. Cần nói thẳng, nói hết.


Đội đặc nhiệm bí mật chống khủng bố thuộc Cục VII KGB Liên Xô, có tên gọi chính thức Đội đặc nhiệm "A” đã trực tiếp tham gia tấn công chiếm lại ba mục tiêu tại Vilnius là đài phát thanh và truyền hình tháp vô tuyến truyền hình và trung tâm phát sóng. Có 67 đội viên "Alfa” đã được điều đến thủ đô của Litva. Trung bình ở mỗi mục tiêu có chừng trên 20 chiến sĩ. "Alfa" không hề có những chiếc xe tăng huyền thoại như nhiều báo đã viết, không hề có xe bọc thép chẳng hề có xe chiến đấu bộ binh, cũng không có vũ khí siêu mật với sức mạnh khủng khiếp. Xe tăng mãi sau mới được điều đến khi trung tâm truyền hình đã thất thủ nhưng đó là xe tăng của một đơn vị quân đội, hoàn toàn không phải của "Alfa”. Điều khẳng định của các phóng viên báo Sự thật thanh niên không sự thực. Họ "đặt điều” rằng Đội đặc nhiệm chống khủng bố thuộc Cục VII KGB hẳn đã yểm trợ cho mấy nhóm xung kích. “Và những mũi tấn công chọc thẳng vào tháp truyền hình trung tâm truyền hình... Dù ai đó có tin hay không nhưng rõ ràng là các chiến sĩ “Alfa” đã đẩy những công nhân, những học viên sĩ quan (họ khẳng định các nhóm xung kích được thành lập từ những thành phần này), những quân nhân ngạch dự bị rồi núp sau lưng họ mà tiến lên”. Đúng là điều nhảm nhí hết chỗ nói. Nhưng sự thật thì thế nào? Trong quá trình tìm kiếm sự thật, chúng tôi đã được đọc những báo cáo của Đội đặc nhiệm “A” về những hoạt động trong tháng giêng năm 1991 tại Vilnius. Tư liệu này thoạt đầu công bố trên tuần báo Ghimtasis Krashtas (Quê hương) của Litva, sau đó trên báo Độc lập. Làm sao một báo cáo bí mật lại lọt vào tay báo chí công khai? Điều đó vẫn còn là một câu hỏi. Một tài liệu dù bí mật đến đâu thì nó cũng qua tay hàng chục người cả ở ngay trong Đội đặc nhiệm cũng như ở KGB. "Alfa" cho rằng tin tức đã được bán lấy một món tiền lớn thậm chí cả tin mật về thời điểm phân đội đặc nhiệm đến Litva. Tuy nhiên ngày nay không phải những thông tin tuyệt mật thường xuyên lọt ra từ sàn “đấu giá”. Những cặp hồ sơ với dấu “Tối mật" vẫn lưu giữ sự thật về những sự kiện đã qua. Chính vì vậy những tài liệu tuyệt mật bao giờ cũng có một sức hút, vì chúng không phải là của giả.

[nhinrathegioi]

Trích báo cáo mật của "Alfa”:
"Ngày 7 tháng giêng năm 1991, một nhóm gồm chỉ huy phó đội đặc nhiệm "A" - trung tá M. V. Golovatov, chỉ huy phân đội 4 - thiếu tá M. Mirosnichenco và sĩ quan tác chiến chỉ huy phân đội 1 - đại úy I. V. Orekhov đang kiểm tra những biện pháp chuẩn bị cho hoạt động phối hợp tác chiến giữa hai ngành quân đội và an ninh với sự tham gia của đội đặc nhiệm "A” tại thành phố Vilnius.


Ngày 11 tháng giêng năm 1991. 17h30’. Lệnh báo động chiến đấu từ cấp lãnh đạo KGB. 20h00’. Sáu mươi lăm nhân viên đặc nhiệm "A” do trung tá E. N. Teliudexlov chỉ huy xuất phát về hướng sân bay Vnukovo. 21h30', hai máy bay (số hiệu 65994 và 65995) cất cánh; 23h00' chúng hạ cánh tại thành phố Vilnius. Tại Vilnius, phân đội được đặt dưới sự chỉ huy của đội phó đội đặc nhiệm “A" là trung tá M. V. Golovatov. Theo kế hoạch do KGB của Litva và Sở chỉ huy quân khu Pribaltic thuộc Bộ Quốc phòng Liên Xô đã khởi thảo, xuất phát từ tình hình khủng hoảng chính trị đang diễn ra tại nước cộng hòa này, Bộ Quốc phòng và Bộ Nội vụ Liên Xô nhận trách nhiệm giải tỏa hàng loạt mục tiêu bị những người ủng hộ phong trào “Xaiudis" chiếm giữ, và chặn đứng hoạt động phát thanh truyền hình kích động khiêu khích và chiếm lại hai trung tâm phát thanh - truyền hình, đặt những trọng điểm này dưới sự bảo vệ của lực lượng cảnh vệ thuộc Bộ Nội vụ Liên Xô. Những cơ quan nhà nước được xác định là mục tiêu gồm: 1 - Uỷ ban Phát thanh và Truyền hình; 2 - Tháp truyền hình; 3 - Trung tâm phát sóng.


Thời gian trước khi xảy ra những sự kiện ở Vilnius, "Alfa" vẫn thường được điều động đến nhiều địa phương khác nhau. Mỗi khi có xung đột sắc tộc xảy ra, sẽ có chừng 100 - 150 nhân viên đặc nhiệm “A" lập tức có mặt. Có thể kể ra một số ví dụ như các thành phố Stepanakert, Erevan, Bacu, Tbilixi, Kisiniov, Dusanbe. Họ nhìn thấy tình trạng rối ren, suy bại, thấy chủ nghĩa quốc gia gây dựng lực lượng, thấy các thế lực cực đoan mưu toan thổi bùng ngọn lửa nội chiến. Các nỗ lực của họ đôi khi chẳng đem lại điều gì ích lợi vì những toan tính và hành động điên rồ của các chính trị gia. Ai nấy đều mệt mỏi... Năm 1990 là một năm căng thẳng vô cùng. Ngoài những chuyến công du tới các điểm nóng khắp liên bang, “Alfa" còn phải trực diện đấu tranh chống tội phạm có tổ chức: tham gia truy bắt những bàng cướp tống tiền ở Moxcva và nhiều thành phố khác. Đội đã thực hiện mười hai chiến dịch phức tạp nhất, thu giữ một khối lượng lớn những đồ vật quý hiếm, súng ống, đạn dược và vũ khí lạnh.


Tháng năm năm 1990, "Alfa" đã vạch và triển khai chiến dịch “Capcan” bắt giữ một nhóm buôn lậu vũ khí. Tháng tám đội đập tan băng cướp "Xám” có vũ trang tại Erevan. Trong chiến dịch này ba tên cướp bị tiêu diệt, hai tên bị thương, sáu tên bị bắt. Cũng trong tháng này đội “Alfa" đã tấn công trại biệt giam Xukhumi bị tù nhân nổi loạn chiếm, bắt sống nhóm không tặc cướp một máy bay tại Taskent. Những cuộc chiến đấu triền miên và nếu như có ai cho rằng hình như vào cái ngày tháng giêng kia, nhận lệnh bay đến Vilnius, anh em “Alfa” sung sướng xoa tay vào trận thì quả là đã lầm to. Mikhail Colovatov buồn rầu vung tay nói: "Tôi không biết phải nói gì với các bạn. Người ta lại phái chúng ta đến đó". Đến phút cuối vẫn chẳng ai tin là điều đó đã xảy ra. Nhưng nó đã xảy ra.