Một thời để nhớ !

[anhtho]

 Bên trái hình là dòng Tonlesap, bờ kè, đường ngang mang tên hoàng thân Si-Sô-Vát (Sissowath Quay), vào trong là công viên. Theo đường mang tên hoàng thân Săm- đec -pờ rê -ta -mắc ( Samder prethea Theamax Lethei uok) gặp đường ngang mang tên hoàng thân Sam-đéc-sô-ti-rốt (Samder Sothearos) là nơi diễu hành của dân chúng trong các buổi ra mắt của hoàng tộc, kế đó là cổng chính, tầng trên của cổng là khán đài. Nội vi Hoàng cung gồm có chính điện nơi thiết triều, xung quanh là chùa vàng bạc. tượng của các vua (Varman) từ thời đế quốc Ăng co và tượng các danh tướng Pháp ở căm pu chia trong lịch sử, và các dinh của Quốc vương, quốc trưởng, hoàng hậu và các hoàng nam của triều đình Căm pu chia. (Hình ảnh được chụp từ vệ tinh).

[anhtho]

Các dinh và cung trong khuôn viên Hoàng cung, trong đó nổi bật là dinh Khánh tiết, chùa Bạc, cung biểu diễn và hoạt động nghệ thuật cung đình.

[anhtho]

Thế rồi hàng tuần chờ đợi nhớ thương mà không loại trừ cả lo lắng cho duyên phận từ quyết định của bố mẹ Anh cũng được hóa giải. Bố, Bà Thím và chị dâu Anh vô Thanh hóa, xin với dòng họ nhà tôi thực hiện một lần toàn bộ các bước cho tới dược dâu viền Nam Định. Nhưng... Trắc trở lại xuất phát từ nhà tôi khi cuộc bàn bạc trong dòng ho bị phân hóa ra hai phe. Ông ngoại đột ngột đứng lên ra viền không bàn việc cưới nữa với câu: Cháu các bác thì các bác muốn mần răng thì mần, không sư không sách thì gấp sách luôn không bàn bạc cướn xin mần chi nữa, tôi viền đây. Vì theo ông chưa cho nhà anh dược dâu ngay vì đang vào tháng ngâu, sợ gặp dớp xấu như "Ngưu Lang Chức Nữ" còn phe bên kia là các bác ông, bác mậu toàn là công an và cán bộ thì không kiêng cữ ngày giờ mà phải tổ chức ngay để hai đứa hắn đi trả phép. Và anh Cả của Anh phải quay viền trường đại học ngay sau khi đứng ra tổ chức cướn cho chúng tôi vì bố mẹ già không thể cáng đáng. Còn bố, dù tôi là con cấy nhưng bố tôi không có quyền can thiệp vì ông là con thứ trong dòng họ. Tôi cùng anh ngồi giường bên cạnh, trong lòng tôi như lửa đốt  và đã nhen nhóm giận ông Ngoại. Anh đứng lên xin ý kiến (sau cưới xong tôi mới hiểu tính láu cá của anh trong xử lý tình huống này) Anh nói: Thưa ông bà ngoại, các bác và bố mẹ. Chúng con hiểu ý của ông ngoại cũng chỉ mong các cháu được trọn vẹn hạnh phúc, nhưng ngày nghỉ phép của các cháu sắp hết, vậy cháu xin hẹn sang năm sẽ về cưới. Máu trong tôi sôi lên và cái lo sợ tăng vọt. Tôi gào lên: Đã nói là sắp hết phép, anh Nghĩa phải quay viền trường, để lâu ai lo, thôi không cướn xin chi nữa.... Ngay lập tức từ ngoài sân ông ngoại quay vào, cũng đồng thời mấy bác ông ngăn cản không cho tôi nói liều nữa và ông ngoại đồng ý cho cướn luôn.

[anhtho]

 Vâng! thưa các anh chị. Đám cưới của chúng tôi diễn ra trong nghèo nàn thiếu thốn nhưng đầy ắp tiếng cười, nhất là sự chu đáo nhiệt tình của cả xã đoàn Dân Quyền với hàng trăm đoàn viên đến dự. Tôi vẫn trong bộ cánh thường nhưng mới hơn, đi bên cạnh chồng nghiêm trang trong bộ quân phục chiến trường màu xám, quân hàm trung úy quân y đỏ chói đi đến từng bàn tiếp khách, chủ yếu là trai gái Đoàn viên và bộ đội phục viên trong xã. Anh lý, chị Quê là bộ đội từ Lào về nên rất dạn dĩ, chị Quê còn ghẹo tôi bằng cách bóc kẹo cho Anh ăn. Rồi từ đây thời gian trôi dần trong cuộc đời để hàng chục năm nay mỗi lần chúng tôi viền quê thăm bố mẹ đều được chăm sóc yêu thương, hơi có phần trọng vọng của tất cả dòng họ, xóm làng. Sau gần ba ngày dẫn du bằng xe đò và tàu chợ trên đoạn đường hơn một trăm km từ Triệu Sơn tới Giao Thủy. Anh Nghĩa xắp xếp đón đoàn dẫn du tại phòng khách ủy ban hành chính huyện và nghỉ ngơi chừng một tiếng đồng hồ. Cả đoàn tiếp tục cuốc bộ gần mười km viền làng trong đêm tối, rất tội cho những cụ già, vì con vì cháu mà phải lặn lội đường xa bái ngái quá, bà cụ Hảo người Nam Định trong đoàn nhà gái ôm khư khư một trăm cành huệ trắng an toàn trong sự chen lấn nghẹt thở của bến xe Nam Định đưa du với chỉ năm mươi cây số mà  sáu giờ sáng xuất phát từ Nam Định đến mười bảy giờ mới tới Giao Thủy.tôi mặc cái áo ngắn tay màu hồng và đội cái nón lá  Mẹ anh đứng ngay cửa nhanh chóng đỡ cái nón lá rồi kéo tôi thẳng vô buồng như sợ người ta thấy mặt con du bà. Trưa hôm sau, với cái mệt mỏi rã rời vì thời ấy phương tiện giao thông thiếu thốn lạc hậu. Anh cùng gia đình tiếp khách trong nhà , còn tôi phải vật lộn với hàng trăm cái bát đũa tô đĩa khách mới dùng tiệc cưới được chất đống như núi cạnh bờ ao cho đến chiều tối, và tôi cảm thấy hầu như mình không có vai trò gì trong buổi tiệc hôm nay ngoài việc phải trân mình trước những cái nhìn tò mò đánh giá của bà con trong dòng họ và làng xóm. Trong nhà nhìn ra, các cụ ông cụ mậu và các bác trong dòng họ vừa uống trà vừa bình phẩm xem cô con du có đảm đang không, nhất là dọn rửa có sạch hay có làm bể cái bát cái đĩa mô  không? (tục lệ quê Anh thử thách đầu tiên với nàng du là rứa đó). Dù các em gái Anh muốn phụ giúp cũng không được phép.

[anhtho]

- Sau mười lăm ngày để tôi được làm du, Chúng tôi đi Hà Nội thăm anh trai Cả đang học tại trường đại học kinh tế quốc dân. Và một buổi chiều, nơi ấy, cạnh bờ hồ trong công viên Lenin, chúng tôi tâm sự cùng anh Nghĩa viền phương hướng cho tương lai cuộc sống hôn nhân với lời khuyên và cũng là kết luận cuối cùng cuộc trao đổi. Anh Nghĩa nói: “Các em cố gắng tìm mọi thời cơ để trụ lại phía Nam vì đồng đất quê mình nghèo nàn lắm”. Hai chúng tôi trở vô miền Nam. Tại hậu cứ cạnh trường đua Phú Thọ chúng tôi chia tay trong hoàn cảnh đầy tâm sự ngổn ngang, nhưng cũng nhẹ bớt phần nào khi men tình đang thắm đượm. Trong túi hết tiền, Anh bán cái đồng hồ đeo tay Seniko SK được một trăm đồng rồi chia đôi, Tôi qua Kampuchea trả phép trước vì chúng tôi không thể đi chung sẽ lộ chuyện viền quê làm đám cướn. Tình yêu của chúng tôi được kỉ niệm bằng màu đỏ hoa phượng( màu đỏ những chùm hoa nơi cửa sổ phòng anh trên ban quân y trung đoàn) và màu trắng hoa huệ từ (100 cành huệ của bà cụ Hảo Nam Định tặng trong ngày cưới) do vậy mỗi lần chia tay nhau hoặc tủi giận gì tôi đều khóc thầm khi tôi vô tình nghe Anh ca bài ( nỗi buồn hoa phượng) hoặc bài (Phong lan chờ đợi)

[tranphu341]

           Chào anhtho! Chuyện tình yêu, chuyện cưới hỏi và làm dâu của em rất hay và cũng rất cảm động.

           Cảm động quá! Nhưng các bạn với sức mạnh của tình yêu thượng cao chân chính . Các bạn đã chiến thắng tất cả không gian, thời gian, cùng những tập tục lâu đời. Cùng cả Ông Ngâu cùng Bà Ngâu nữa chứ. Để rồi sự kết tinh của tình yêu đó, hạnh phúc đó là Giao Thủy, Là Triệu Sơn, là những đứa cháu ngoại xinh đẹp. Cùng sự hứa hẹn sẽ có những đứa cháu Nội khỏe đẹp , kế tiếp Ông Bà Ngày càng tỏa sáng sự thành đạt, sự trường tồn của dòng họ.

          TRANPHU341 CHÚC ABHTHO-VETRAN CÙNG ĐẠI GIA ĐÌNH TA CÓ NHIỀU SỨC KHỎE CÙNG NIỀM VUI CUỘC SỐNG HẠNH PHÚC!

[anhtho]

.Trở lại đơn vị công tác trong tinh thần trống rỗng và hụt hẫng. Không có ý kiến chính thức nào từ phía thủ trưởng đơn vị nhưng đương nhiên  chuyện kết hôn của chúng tôi không được tổ chức công nhận, Tôi vẫn làm việc ở quân y trung đoàn bộ, tối viền khu tập thể nữ trong cô đơn nhớ Anh, cũng đồng thời mọi người phát hiện tôi mang thai vì tôi hay thèm vớ vẩn, trong đó có đọt chuối non. Mỗi lần thịt lợn, anh Toán phó ban 5 bạn Anh, thường dành cho tôi những thứ ngon như tim gan, thận lợn bồi dưỡng cho tôi, và thường tếu táo chọc vui cho tôi khuây khỏa. Tôi lên cân bao nhiêu thì Anh gầy đi bấy nhiêu, nhiều lúc nhìn chồng thấy mà thương nhưng chẳng biết mần răng được, muốn nấu cái chi chăm sóc cho Anh cũng không được vì cái rào cản hạn chế trong các mối quan hệ không những từ tâm lý thiếu cảm thông của các thủ trưởng mà ngay cả số đồng đội nữ cũng chưa thật chia sẻ với tôi. Anh gầy đét đen nhẻm chỉ còn bốn mươi chín cân, bây giờ (Mỳ chính cánh) trở thành (bột canh)  vì lo lắng cho tôi trong tình huống hiện tại còn tại ngũ ở chiến trường trăm bề thiếu thốn mà bụng tôi ngày càng lớn dần. Có lẽ cũng phần nào thương cho hoàn cảnh chúng tôi, chú Mười Điệu phó trung đoàn trưởng nói với chú Thắng chủ nhiệm hậu cần: Có lẽ tôi chuyển qua ở với anh, phòng tôi để cho vợ chồng hai đứa ở, rồi tính sau. Lúc đó chú Thắng đang là bí thư chi bộ hậu cần, hai Ông bàn rất kĩ nhưng không thể thực hiện được ý định vì nếu làm như rứa thì đương nhiên thủ trưởng hậu cần công nhận tình trạng hôn nhân của chúng tôi. Cuối cùng tôi vẫn tiếp tục viền khu tập thể nữ mỗi tối trong nhung nhớ chồng chỉ cách mấy căn nhà. Rồi chuyện gì tới cũng tới. Trung đoàn trưởng ký quyết định cho tôi phục viên viền Thanh Hóa. Anh chạy đôn chạy đáo lo mua sắm mọi thứ cho con rồi chuẩn bị cho tôi trở viền tổ quốc một mình vì cũng như những người bạn người quen thân khác, anh chỉ tiễn tôi tới cửa xe giao liên và xắp xếp ba lô hành lý rồi chia tay. rứa mà dù khuôn mặt buồn bã nhưng anh vẫn cố tiếu lâm một câu cho tôi quên nỗi buồn chia tay: Thôi em về nhé, bây giờ em có cả ba lô đằng trước đằng sau cho cân nhá. Xe lăn bánh, tôi ngậm ngùi nhìn Anh, nhìn mọi người thân thương, tạm biệt Nông Pênh bao luyến nhớ một thời. ngồi trên xe tôi khóc như mưa, cho tới khi viền tới sài gòn .

[Đậu Thanh Sơn]

Chào anhtho
Chà, dọc những đoạn ký ức của bạn Thanh Sơn vừa khâm phục và cười một mình.
 Đúng là Tình yêu của anhtho và vetran mãnh liệt thật. Nó đã vượt qua mọi khó khăn rào cản của lễ giáo và phong tục địa phương. Ngay việc để được ông ngoại đồng ý cho cưới đã là một vấn đề nan giải, (Đúng là vetran láu cá thật, nhưng láu cá [cleve] thông minh) rồi chuyện con gái trong nhà nhưng bố là thứ lại không có quyền quyết định, rồi không gian cách trở, phương tiện giao thông khó khăn, tiền bạc thiếu thốn, rồi bên gia đình chồng "thử" tài "tề gia nội trợ" của cô dâu trong ngày cưới bằng việc rửa ráy một núi bát đĩa... quả là không dễ chút nào, nhưng hai bạn đã vượt qua tất cả, để tình yêu đơm hoa kết trái, thành vợ thành chồng trong tình cảm của gia đình hai bên và hàng trăm bạn bè đoàn viên thanh niên ở xã...
     Nhưng khó khăn chưa phải đã hết, khi hai người "Trở lại trung đoàn". Đọc những dòng này mới thấy được trong quân đội chuyện yêu đương, kết hôn với nhau không là đơn giản. Nó ràng buộc bao nhiêu là thứ. Làm người ai cũng muốn có tình yêu, ai cũng muốn có đôi có lứa, có vợ có chồng, sao mà thời ấy "các cụ thủ trưởng" không thông cảm mà lại  khó đến thế nhỉ?.
     Mặc dù cưới trong tháng "ngâu", nhưng "Ngưu Lang - Chức Nữ" quân nhân thời nay đã vượt qua mọi khó khăn, để hôm nay có một cuộc sống hạnh phúc.
     Chúc các bạn giữ tình yêu trẻ mãi, cho dù năm tháng và tuổi tác trôi qua.
     Chép tặng ahtho - vetran câu nói của nhân vật Rotsin trong tiểu thuyết "Con đường đau khổ" của A.Tolstoi: “Năm tháng sẽ trôi qua, những cuộc chiến tranh sẽ im ắng dần, những cuộc cách mạng sẽ thôi gào thét và sẽ còn lại không phôi pha tấm lòng em nhẫn nại dịu dàng và chan chứa tình yêu thương…”

[anhtho]

Những ngày đầu ở hậu cứ,  tạm nghỉ chờ đăng kí chuyến tàu giao liên để viền Bắc. Suy nghĩ của tôi mông lung như sống trong vô định khi chúng tôi chưa tìm ra bước tiếp theo của bài toán cuộc đời đầy cam go thử thách như ri. Một tuần sau đơn vị cho Anh viền Việt nam, Cũng tại hậu cứ, dù là vợ chồng nhưng Trung úy Trung, trạm trưởng cũng không cho chúng tôi ở chung một phòng. Đêm đó mưa tầm tã, Anh và tôi trải mấy tấm chiếu cá nhân rách cũ xuống nền xi măng góc hiên sau nhà khách mắc màn cá nhân lên ngủ mà cảm thấy hạnh phúc, bỏ qua mọi thiếu thốn ưu phiền, nhưng nửa đêm phải thức giấc vì nước mưa không kịp thoát, tràn ướt cả màn chiếu, đành ngồi thu lu chờ sáng. Hôm sau Anh chở tôi đi thăm bà cô (di cư vào SG năm 1954) ở quận Tân Bình rồi xuống huyện Nhà Bè thăm anh trai chị du Anh, và việc ở lại Sài gòn được manh nha nhen nhóm khi cô của Anh không cho tôi viền Bắc với kết luận: con gái mới lấy chồng mà phải xa chồng ngay thì làm sao chịu được, rồi lại còn mang cái bụng chửa như rứa, chân ướt   chân ráo viền nhà bố mẹ chồng với bao xa lạ bỡ ngỡ thì mần răng trọn vẹn lẽ sống, mần răng tránh được những phát sinh trong đối xử trên dưới. Ở chơi với Chị Tâm (chị bạn Du) mấy tuần, tôi viền Phường Nghĩa Hòa quận Tân Bình ở nhờ nhà cô Lành là cô anh đang ở độc thân trong một căn nhà cấp bốn cũng đã xuống cấp trầm trọng, nhưng cũng rất mừng là cô Lành thương tôi như đón đứa con đi xa viền, tuy hàng tuần Cô đi buôn chè ở Lâm Đồng nên thường xuyên chỉ có một mình tôi ở nhà vừa bỡ ngỡ vừa xa lạ với muôn vàn thiếu thốn vì ngoài số tiền phụ cấp ít ỏi và mấy chục đồng phần lương anh gửi viền để trang trải mấy bữa ăn đạm bạc mà không có gì bồi dưỡng thêm cho con phát triển tốt hơn. Nhà dột, hệ thống nhà vệ sinh tắc nghẽn, nước máy  không có nên tôi cứ phải ra giếng đầu hẻm xách nước viền dùng. Mấy cụ mậu trong hẻm bới yêu tôi: Mày cứ ỷ y sức trẻ mà làm liều rồi sau này sanh đẻ là cực đấy con ạ. Nhưng biết biết mần răng được khi anh thì ở xa bên kia biên giới. Nhiều lúc nhớ Anh quá, nếu không cách biên giới quốc gia thì chắc tôi cũng tìm mọi cách đến với Anh. Thời gian tiếp tục trôi trong hy vọng mong manh.

[vanthang341ht]

   Anh thắng đọc mấy bài viết gần đây của em, đọc lại cái tin nhắn mà vetran và anh trao đổi với nhau, bây giờ càng thấm thía mấy chữ "Một thời để nhớ".
   Thương mà cũng cảm phục tình yêu mãnh liệt của hai em quá chừng. Sự vất vả khó khăn trước đây bao nhiêu thì càng bền vững bấy nhiêu tình yêu và niềm hạnh phúc hôm nay.
        Chúc hai em và cả gia đình mạnh khỏe, hạnh phúc. Anh đang theo giõi bài viết của Anhtho