Kỉ niệm trên đường đi chiến đấu năm 1972
Dưới chân hòn Vọng Phu Tròn bốn mươi năm xa , tôi vẫn nhớ cái hình người hoá đá trên núi Nhồi . Ở đất nước mình cái hình người đàn bà bế con chờ chồng sao mà nhiều thế . Câu chuyện xưa của tổ tiên truyền lại nó cứ vận vào đời sống dân tộc mình hay sao ? Nghĩ mà buồn chứ đâu có vui . Chuyện chúng tôi đàn đúm nô nức ngày ra trận dưới chân hòn Vọng Phu này đâu cũng có vui gì . Thế mà bốn mươi năm đã qua . Những ngày ấy rét lắm . Tiểu đoàn 76 F304B chúng tôi hành quân cùng ngót chục tiểu đoàn khác đi B . Suốt đêm hành quân bộ qua cầu phao Hàm Rồng . Trời mưa , máy bay địch bay đêm thả pháo sáng rập dìu . Mệt . Buồn ngủ . Nước mưa thấm vào cổ chảy dần xuống lưng nhóp nhép . Kệ chúng tôi cứ thập thõm đi . Gần sáng tới một làng , có mấy bóng đèn bão của con gái ra dẫn đường chúng tôi cứ cung cúc đi theo . Đêm nay lần đầu tiên hành quân mang nặng và xa như thế khiến ai cũng rũ ra bải hoải và ngao ngán .
Trời sáng , ổn định xong nơi trú quân là đã đến lúc người nấu cơm người đi nhận quân trang lương thực . Ra đường nhìn thấy toàn lính áo quần mới mắt nhắm mắt mở . Đây là xã Đông Tân , Đông Sơn Thanh hóa . Trạm này to lắm , nghe nói thế . Chúng tôi được nhận thêm mũ tai bèo , hai đôi tất cao cổ , hai khăn mặt dạ dày trâu , 4 hộp thịt , một cân đường một cân sữa và mười ngày gạo . Cân đo đong đếm ăn xong là được ngủ . Tỉnh dậy nhìn ngọn núi trước nhà xám xịt , tiếng mìn phá đá thì thùng , buồn thế . Bỗng thằng Quyền Lạng sơn kêu lên : Chúng mày nhìn xem trông như là nàng Tô Thị . Cả lũ nhìn lên núi . Đúng thật hình người đàn bà cõng con trên lưng ngóng ra phía biển . Chợt nhớ chuyện kể rằng …
ngày xưa có đôi anh em nhà nọ yêu thương nhau lắm …đến cái đoạn người chồng dong buồm đi mãi không về lại thấy nao nao buồn . Cả lũ buồn , Bê trưởng người Tầy Lạng Sơn cũng buồn , im lặng . Sao cắc cớ gì mà lại đóng quân ở ngôi nhà nhìn lên là thấy hòn vọng phu ? Mà sao cái hình người hóa đá ấy nó cứ lù lù trong mưa phùn trong tiếng thì thùm của những ngày chiến tranh li loạn này ?
Tưởng là chỉ một ngày dừng lại đây rồi đi . Ai dè không biết lí do gì mà ở lại tới 5 ngày dưới chân hòn vọng phu . Năm ngày ấy đủ để cho lính khám phá nhiều thứ ở một vùng đất xứ Thanh vốn đã đầy ắp cổ tích . Sau lưng xóm tôi ở là một con sông đào và vườn dừa thật đẹp . Thì ra ở đây có một công trường phá đá làm vôi , làm đá dải đường của TNXP. Tối đến , các cô gái đi lại nhộn nhịp giữa bạt ngàn áo lính . Đêm thứ hai , quen thung thổ khí hậu rồi lính ta tràn ra đường . Đông lắm , gặp cả bọn quân khu 3 , cả bọn lính lái xe nhận xe mới cũng đang hành quân . Trời hết mưa , trăng tháng chạp vừa xanh lét vừa lạnh . Ven bờ sông máng rúc rich tiếng cười và ở dưới vườn dừa bóng người quấn vào gốc cây nghiêng ngả . Chúng tôi những anh không có gan ra vườn dừa thì tụ tập vào hàng quán . Cái thị trấn đông cứng người đủ loại hàng hóa mà chúng tôi thích . Còn mấy đồng tôi mua được tút thuốc Hòn Mê . Đêm thứ hai , trung đội đến giờ ngủ vẫn thiếu tới năm sáu chú binh nhì và cả một hạ sĩ .
Ngày thứ ba ở đây . Cán bộ tiểu đoàn nhắc nhở các đại đội phải quản lí quân số , quản lí tư tưởng , làm tốt công tác dân vận , cấm không đi lại lộn xộn . Đại đội lại quán triệt xuống trung đội , trung đội lại quán triệt xuống tiểu đội y như thế không thiếu chữ nào . Ai mà quản lí được ý nghĩ của lứa lính ngày mai ra trận này giữa một rừng con gái xứ Thanh . A trưởng B trưởng , rồi cả C trưởng … luôn luôn ngó nghiêng , lẩm nhấm đếm quân số của mình . Rồi các ông ấy cũng nghĩ ra một cách để tập trung quân của mình vào lúc đêm tối : Tổ chức Văn nghệ tiểu đoàn
Tối hẳn một lúc lâu , bốn đaị đội đi đều hàng ngũ ra một khu ruộng rạ gặt rồi . Chả biết dân làng được thông tin bao giờ mà khán giả đã chật cứng trên bốn phía bờ ruộng . Lính thì phải ngồi . Cố mà ngồi để còn vỗ tay . Và thế là lần lượt từng C lên hát . Tốp ca có , đơn ca có , tấu nói có , lại cả hát chèo nữa cứ í a lanh lảnh giữa đồng làng . Vui thật . Thành công lắm . Dân làng vỗ tay dàn dạt , lính ta cũng vỗ rát cả tay . Các o gái nghiêng ngả đấm lưng nhau thùm thụp hinh hích . Chừng 9 giờ là lính ta hết vốn ca nhạc . Chính trị viên tiểu đoàn dăm ba câu tư tưởng rồi C nào C nấy hành quân … về ngủ .
Bây giờ thì mới đến cái đoạn hay .
Chỉ có từ ruộng rạ vào xóm mà mỗi đại đội rơi rụng mất một phần ba quân số . “Kẻ thù ” làm tiêu hao lực lượng quân đội chính là những khán giả ban nãy còn lung liếng tình tứ với các diễn viên , còn vỗ tay động viên nhiệt tình cho tinh thần “
Ta vượt trên triền núi cao trường sơn đá mòn mà đôi gót không mòn “Đêm trăng tháng chạp lành lạnh . Xóm làng về khuya huyền ảo và cũng không còn nhốn nháo nữa . Hòn Vọng phu cứ đen sẫm trong sương . Về đêm ngọn núi như kéo sập lại trước mắt mình . Người đàn bà cõng con trên lưng nở căng từng đường nét . Cái hình người đàn bà một con ấy , cái dáng đứa trẻ gục đầu trên lưng mẹ ai oán làm sao . Những người con gái ở cái vùng quê từng chứng kiến bom đạn Mỹ nhiều hơn cơm gạo này họ nói gì với những bạn tôi ngày mai ra trận , họ đâu có sai phạm , họ đâu có phải là gái không chính chuyên . Chiến tranh mang trên mình nó những điều hợp lí đến như vô lí .
Sáng hôm sau chúng tôi hành quân . Hàng trăm xe ô tô rợp lá ngụy trang xếp trên đường . Lính tập trung điểm danh ở sân kho HTX , ngoài sân là bà con địa phương , là các em học sinh và những người con gái đang bám vào nhau , họ ôm nhau , tay níu lưng nhau như muốn níu kéo điều gì . Xe nổ máy nhằm hướng nam . Làng Đông Tân lùi lại sau . Những cái nón làm đồng còn dính bùn vẫy theo , những tấm khăn đỏ vẫy theo và òa lên là tiếng con gái .. anh ơi … đi nhớ .. và òa lên là tiếng khóc . Những người chỉ gặp có vài ba đêm ở một làng quê xa lạ đang khóc trong cuộc chia tay với những người ra trận . Chúng tôi không được về thăm cha mẹ trước lúc ra chiến trường , cha mẹ các em tôi cũng khóc như thế , chắc là như thế .
Núi Nhồi lùi lại , tôi vạch tấm bạt trùm kín xe nhìn lại hòn Vọng phu . Cái hình người đàn bà cõng con nhìn theo chúng tôi mờ dần . Cả xe tự nhiên cất tiếng hát “
Ta vượt trên triền núi cao trường sơn đá mòn mà đôi gót không mòn …”
NTL