Xin gửi tới các đồng chí và các bạn toàn văn bài diễn văn đọc tại buổi lễ kỉ niệm 35 năm ngày nhập ngũ.
BÁO CÁO QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ HOẠT ĐỘNG
CỦA CỰU CHIẾN BINH NHẬP NGŨ 15/11/1977 NGHI LỘC – CỬA LÒ
Kính thưa quí vị đại biểu!
Thưa tất cả các đồng chí!
Hôm nay trong không khí của những ngày lịch sử chúng ta tập trung về đây kỷ niệm 35 năm ngày nhập ngũ làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc của những người lính xi ri 77 huyện Nghi Lộc (nay là Nghi Lộc và Cửa Lò). Tôi xin thay mặt ban liên lạc và cùng các đồng chí điểm lại một số nét trong quá trình hoạt động của những người lính nhập ngũ 15/11/1977 Nghi Lộc – Cửa Lò.
Kính thưa các đồng chí!
Cũng ngày này cách đây 35 năm
15/11/1977, 1200 thanh niên ưu tú của quê hương Nghi Lộc anh hùng (Nghi Lộc – Cửa Lò) nghe theo tiếng gọi của Đảng đã nhập ngũ cầm súng lên đường bảo vệ Tổ quốc. Trong đó, 200 đồng chí ra Bắc huấn luyện tại Thanh Hoá, còn 1000 đồng chí vào quân đoàn 3. Nhiều tuổi nhất có anh Nguyễn Duy Vinh ở Nghi Thạch sinh năm 1949, ít tuổi nhất có em Hoàng Ngọc Thông ở Phúc Thọ sinh năm 1962, có 3 cặp anh em cùng nhập ngũ một ngày đó là Nguyễn Bá Đức và Nguyễn Bá Hợi ở Phúc Thọ; Võ Hiền Hiên và Võ Hiền Đa ở Nghi Khánh; Lê Trọng Hùng và Lê Trọng Dũng ở Nghi Hải.
Dưới ánh nắng vàng của những ngày cuối thu. Buổi lễ giao quân ngày ấy thật sự không thể nào quên trong mỗi chúng ta, bởi không khí thật trọng đại; khí thế thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vẫn còn đó và nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc ở biên giới Tây Nam đang ở phía trước. Đây là đợt giao quân đông nhất, tổ chức lớn nhất trong lịch sử giao quân của huyện nhà. Đậm lại ký ức của mỗi người về sự quan tâm của lãnh đạo huyện, chính quyền địa phương các xã. Sự chia tay lưu luyến của gia đình, người thân và bạn bè, sự chăm sóc chu đáo nuôi quân ngày đầu tiên của các mẹ trong hội phụ nữ. và không lưu luyến làm sao được bởi khi đó tuy đã tuổi thanh niên nhưng chúng ta còn trẻ lắm, những bồng bột dễ thương và nhiều ước mơ hoài bão. Có nhiều đồng chí đã học hết cấp 3 song vẫn lên đường vì đất nước mới hoà bình đã lại có chiến tranh. Một cuộc chiến tranh mang tính chất diệt chủng đang gây nên tang tóc cho đồng bào các tỉnh biên giới Tây Nam. Sau bốn ngày chờ đợi và tập những động tác cơ bản như tập hợp đội ngũ, đeo lên xuống ba lô và làm công tác chuẩn bị… Chiều ngày 19/11 tạm biệt quê hương Nghi Lộc yêu dấu, chúng ta vào tập kết tại binh đoàn Hưng Lộc.
Sáng
20/11, đoàn xe vận tải 827 Quân đoàn 3 đã đưa chúng ta qua các binh trạm Quảng Bình, Đà Nẵng, Quy Nhơn, 13h ngày
24/11 chúng ta có mặt tại đoàn huấn luyện 24 quân đoàn 3 - quân trường Lam Sơn Dục Mỹ huyện Ninh Hoà tỉnh Phú Khánh. Hầu như tất cả anh em đều lạ lẫm với quang cảnh của quân trường Lam Sơn – một trung tâm huấn luyện biệt kích lớn nhất của Mỹ nguỵ trước gọi là quân trường Lam Sơn nằm sát ngay cạnh rừng già bao bọc chung quanh bởi gần như còn nguyên vẹn cả bãi mìn dày đặc, hệ thống kẽm dây thép gai bao quanh Đoàn huấn luyện gồm toàn bộ con em Nghi Lộc được biên chế thành hai tiểu đoàn: Tiểu đoàn 7 gồm các đại đội 13, 14, 15, 16 – chủ yếu các xã phía đông đường QL1. Tiểu đoàn 8 gồm các đại đội 17, 18, 19, 20 – chủ yếu các xã phía tây đường QL1.
Thưa các đồng chí!
Ba tháng huấn luyện đầy ắp những kỷ niệm mà chắc chắn không một người lính Nghi Lộc nào chúng ta quên được trong cuộc đời của mỗi chúng ta. Ba tháng không ra khỏi doanh trại, hằng ngày ra thao trường luyện tập qua chiếc cầu đỏ, với nội dung huấn luyện cường độ cao để đáp ứng cho nhiệm vụ chiến đấu trước mắt. Đêm đêm các trung đội thay nhau di chuyển, báo động chiến đấu, ăn đói, luyện tập vất vả, nước sinh hoạt khó khăn đơn vị phải dò mìn xuống suối để tắm giặt. Giờ nghỉ, đồng hương thường rủ nhau ra bờ suối để mua chuối và sắn để ăn thêm. Thương anh em nên người dân ở đây đã vào sát bờ suối cạnh doanh trại để phục vụ. Đất nước vừa thoát khỏi cuộc chiến tranh chống Mỹ nên nền kinh tế cực kỳ khó khăn. Bộ đội phải ăn độn 30 – 40% bột mỳ trong định lượng khẩu phần lương thực. Những lúc cơ hàn “ sắn chia đôi, bánh mỳ bẻ nửa” thì ta mới hiểu rõ tình người, tình đồng chí, đồng hương. Không phải ngẫu nhiên mà trong phiên trực canh gác doanh trại ban đêm một số anh em đã tự đi làm công việc gác nhà bếp, đột kích nhà bếp lấy cháy và bánh mỳ để có phần cải thiện cho anh em mà điển hình đầu trò trong số này là anh Bá Đức thương binh ¼ - chủ tịch Hội người mù Nghệ An hiện nay và nhiều anh em khác mà phổ biến xã nào cũng có, trung đội nào cũng có, đại đội nào cũng có.
Chuyện vui vất vả khó khăn là vậy nhưng chất lượng huấn luyện của Tiểu đoàn 7 và Tiểu đoàn 8 Đoàn huấn luyện 24 được Quân đoàn đánh giá là giỏi, kỷ luật nghiêm.
Nhiệm vụ huấn luyện hoàn thành cũng là thời điểm mà anh em bùi ngùi xúc động vì những ngày tháng vất vả bên nhau cùng đổ mồ hôi trên thao trường, cùng cố gắng chấp hành chế độ, cùng sản xuất tăng gia, cùng vui đùa sau giờ nghỉ cùng giao lưu văn nghệ thể thao, cùng vượt lên mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ. Và thời khắc lịch sử đã đến, đó là vào hồi 18h ngày
22/3/1978 lệnh xuất phát hành quân chiến đấu được phát ra toàn bộ hành quân ngay trong đêm xe chạy liên tục và vào hồi
15h ngày 23/3/1978 anh em vào đến vị trí tiền phương của quân đoàn. Trước khi đến nơi cách đó 5km chúng ta đã bắt đầu làm quen với tính chất ác liệt của cuộc chiến khi các chuyến cáng thương liên tục được chuyển ra, tiếng pháo và súng các loại liên tục vọng đến. Một số đồng chí được biên chế về các cơ quan trực thuộc của quân đoàn, còn lại bổ sung về sư đoàn 320 đang chiến đấu tại khu vực Lò Gò, Xa Mát, Tân Biên Tây Ninh chủ yếu về E48, E52, E64 trong đó về E48 là đông nhất. Bấy giờ chiến tranh biên giới Tây Nam đang ở giai đoạn khốc liệt nhất, kẻ thù nguy hiểm tàn bạo thoắt ẩn thoắt hiện, địa hình hiểm trở. Chiến dịch
A28 từ ngày 20/3 – 31/3 trong số chiến sỹ mới của chúng ta mới vẻn vẹn có một tuần đã có 20% quân số thương vong.
Chiến dịch phòng ngự phản công suối Đà Ha kéo dài từ tháng 4 đến tháng 6 thương vong tiếp 20%, sau đợt này những đồng chí bị thương nhẹ sau khi điều trị được bổ sung vào chiến đấu. Trước âm mưu lấn chiếm và phục kích gây thương vong lớn cho ta của kẻ thù và tính đặc thù của cuộc chiến tranh, ta quyết định mở mặt trận sang đất bạn vừa tiêu diệt quân diệt chủng vừa ủng hộ lực lượng phản chiến tạo điều kiện cho họ thành lập Mặt trận đoàn kết cứu nước và thành lập Chính phủ kháng chiến. Và từ tháng
7/1978, chiến dich A88 bắt đầu với sự phối hợp toàn tuyến biên giới của các đơn vị Quân đoàn 4, Quân đoàn 7, Quân đoàn 9 ta phản công theo chiều dài biên giới. Lực lượng F320 xuất phát từ biên giới tỉnh Tây Ninh tiến đánh các căn cứ địch tại tỉnh Công Pông Chàm. Bưosc chân của những người lính QĐ3 trải dài chiều dọc biên giới Tây Nam Tổ quốc và trải dài trên đất nước bạn Campuchia. Những địa danh thấm đẫm máu đồng đội đồng hương như
cao điểm 62, cao điểm 105, Lò Gò, xóm giữa, suối Đà Ha bình độ 50 (Buôn Sâm), My Mút. Những trận đánh dành giật từng thước đất, đặc biệt trong trận đánh thắng lớn tại cao điểm 62, Đài tiếng nói Việt Nam đã phát bình luận ca ngợi chiến công của trung đoàn 48 trong đó có
gương chiến đấu dũng cảm của đồng chí Lê Viết Khởi (Nghi Trung), Trần Tri Đức (Phúc Thọ). Cũng qua thực tế chiến đấu đồng chí Nguyễn Ngọc Hoạch (Nghi Hải) là người phát triển cán bộ nhanh nhất được đề bạt tiểu đoàn phó khi 21 tuổi. Đó là thước đo lòng trung thành với Đảng, hiếu với nhân dân, đánh dấu sự trưởng thành của những người còn sống ở lại.
Đầu tháng 12/1978, Bộ Tư lệnh chiến dịch được thành lập quyết định mở chiến dịch giải phóng toàn bộ đất nước Campuchia khỏi ách diệt chủng, ủng hộ chính phủ cứu nước Hêng Xom Rin sau gần một tháng chỉnh huấn, chỉnh quân chiến dịch được mở màn trên toàn tuyến mặt trận với sự tham gia của lực lượng thuỷ quân đánh bộ, hải quân, không quân, quân đoàn 4, quân đoàn 5, quân khu 7, quân khu 9.
Trước khi chiến dịch giải phóng mở, sư đoàn 10 đã luồn sâu vào ém tại Bát tam bang, E64, F320 ém sát thị trấn Suông, Chúp, gần ngã tư đi Công pông chàm đi thị xã Prây veng. Những chuyến luồn sâu của trinh sát QĐ và sư đoàn, Quân báo của Bộ có đại đội 7 tiểu đoàn 2 E48 đi bảo vệ, tìm liên lạc móc nối lực lượng phản chiến của Hêng Xom Rin – Chia Xim đưa lực lượng này về thị trấn My mút an toàn để thành lập MTĐKDTCPC.
Chúng ta còn nhớ trận chiến đấu vượt sông Công pông chàm, có sự phối hợp của lữ đoàn công binh vượt sông 249 của Bộ tăng cường, sông rộng, địch phòng ngự kiên cố bằng cả xe tăng cố định sau nhiều lần vượt không thành công. Sư đoàn phải dừng vận động tiến công mất 2 ngày. Sáng 06/01/1979 từ mờ sáng pháo binh quân đoàn chi viện bắn liên tục sang bên bờ phía địch, Sư đoàn mới vượt sông được để đánh chiếm thị xã Công pông chàm. Ở hướng tiến công phía tây của trung đoàn 48 từ thị trấn Chuông đi thị xã Prây veng án ngụ của ngõ Phnongpenh địch phòng thủ bằng chôn ngầm xe tăng T.54, ta tấn công 2 ngày đêm liên tục mới chiếm được. Trong trận này thương vong rất lớn, đặc biệt C9/D3/E48 hy sinh 39 đồng chí gần như xoá sổ cả đại đội, trong đó có rất nhiều đồng chí quê Nghi Lộc.
Ngày 07/01/1979 Campuchia được giải phóng. Nước CHNDCPC được thành lập nhưng cơ bản lực lượng của địch chưa bị tiêu diệt, chúng bỏ thành phố lui về rừng núi đánh phục kích gây thương vong rất lớn cho ta. Những ngày truy quét địch trên đất CPC là đỉnh cao của sự khốc liệt, sự hy sinh của đồng chí Kim Tuấn – vị tướng tư lệnh quân đoàn, của thượng tá phó sư đoàn trưởng 320 Nguyễn Đức Chung đã minh chứng cho điều đó. Từ Bat tam bang đến núi rừng Phai lin, Pua xát, Công pông xpư, Xiêm riệp, núi đầu lâu xương chéo những địa danh thấm đẫm máu của đồng đội…
Cũng trong thời điểm này nhiều đồng chí bị thương nặng phải đưa về điều trị tại viện 211, 175, 108. Về an dưỡng tại đoàn 37, đoàn 200 QK4 gặp nhau thương cảm với những người đã mất và thương mình – đó là những cuộc gặp ngoài ý muốn để rồi trở thành kỷ niệm không quên của các đồng chí bị thương vẫn dìu nhau là bức tranh kỷ niệm sâu nặng trong đời chúng ta.(Phần 1)