Có lần xem một chương trình trên tivi về các chiến sĩ lái xe đường Trường Sơn, một vị đại tá có kể chuyện C-130 săn lùng xe ta, mới đầu em nghe nghĩ là vị này quan liêu nên nói vậy chứ làm gì có chuyện máy bay chuyên về vận tải lại dùng để tấn công quân ta được. Nhưng hóa ra là không như em nghĩ, vì cuối cùng cũng có thông tin như thế này, chẳng biết đúng sai thế nào, nhưng cũng trộm nghĩ chả lẽ người ta lại bốc phét quá trời như vậy mà chẳng ai đi kiểm chứng đúng sai. Vậy nên gửi bài này để các bác đọc chơi:
Bí quyết khắc chế 'bóng ma' AC-130 của Việt NamĐối phó với AC-130, được ví là "bóng ma trên dãy" Trường Sơn, bộ đội Việt Nam đã áp dùng nhiều biện pháp, từ ngụy trang tới cải tiến vũ khí khí tài . Đường Trường Sơn là một mạng lưới giao thông quân sự chiến lược chạy từ Bắc vào Nam, góp phần chuyển hàng trăm nghìn bộ đội, hàng triệu tấn hàng hóa, vũ khí, phương tiện kỹ thuật vào miền Nam chiến đấu chống Mỹ.
Nhận ra tầm quan trọng đường Trường Sơn đối với cuộc cách mạng của nhân dân Việt Nam, trong những năm tháng chiến tranh, Đế quốc Mỹ tìm mọi cách ngăn chặn “dòng chảy hàng hóa, vũ khí” đi qua đó.
Quân đội Mỹ đã huy động máy bay ném bom mở các cuộc không kích phá hoại tuyến đường vận tải, dùng khí tài trinh sát điện tử tinh vi (như cây nhiệt đới, khí tài thu tín hiệu chấn động mặt đất, thu âm thanh)… để phát hiện hoạt động vận chuyển của ta, điều máy bay tới đánh phá.
Mỹ còn lợi dụng thành tựu khoa học kỹ thuật để tiến hành chiến tranh địa vật lý, gây mưa nhân tạo cục bộ ở một số khu vực Trường Sơn. Các trận mưa tạo úng ngập, sạt lở đường sá núi đồi gây ảnh hưởng không nhỏ tới vận tải hàng hóa vũ khí.
Một trong những phương án quân Mỹ gây cho ta nhiều thiệt hại trong thời gian ngắn, đó là, Không quân Mỹ sử dụng máy bay AC-130 – biến thể vũ trang của vận tải cơ C-130.
“Bóng ma trên dãy Trường Sơn”AC-130 là biến thể cường kích hạng nặng của vận tải cơ C-130 thiết kế để đảm nhiệm vai trò hỗ trợ tấn công đường không tầm gần (hỗ trợ bộ binh mặt đất, hộ tống) và đánh phá tuyến đường giao thông.
Trong chiến tranh Việt Nam, AC-130 được trang bị khí tài trinh sát, hệ thống vũ khí hiện đại phục vụ mục đích duy nhất là bằng mọi giá ngăn chặn cho được hoạt động vận chuyển đường Trường Sơn.
AC-130 lắp đặt thiết bị nhìn đêm hồng ngoại, thiết bị khuếch đại ánh sáng mờ (độ khuếch đại tối đa tới 4.000 lần), thiết bị nhìn đêm tạo ảnh nhiệt và thiết bị phát hiện tia lửa điện khi ô tô hoạt động…
Các thiết bị trên máy bay hầu hết phục vụ cho việc đánh đêm, điều này dễ hiểu, vì AC-130 có kích cỡ lớn nếu hoạt động ban ngày dễ trở thành “bia tập bắn” cho hỏa lực phòng không của bộ đội Việt Nam. Thế nhưng về đêm, lực lượng phòng không bị hạn chế nhiều do thiếu khí tài hỗ trợ, cộng với tần suất các đoàn xe vận tải hoạt động nhiều hơn ban ngày nên ta chịu sự đánh phá dữ dội máy bay chiến đấu Mỹ.
AC-130 trang bị 4 động cơ tuốc bin cánh quạt Allison T56-A-15 cho phép đạt tốc độ bay 480km/h, tầm bay hơn 4.000km, trần bay 9.100m. Biến thể AC-130 sau này còn trang bị thêm pháo 105mm.Về hỏa lực, AC-130 trang bị 2 súng máy 6 nòng cỡ 7,62mm GAU-2/A (tốc độ bắn 6.000 phát/phút, tầm bắn 1.000m), 2 pháo 6 nòng cỡ 20mm M61 Vulcan (tốc độ bắn 6.000 phát/phút và 2 pháo 40mm L/60. Đây đều là các loại vũ khí có tốc độ bắn rất cao, sức phá hoại lớn – nhất là đối với xe vận tải không bọc thép.
Với hỏa lực mạnh, lại được màn đêm bảo vệ, những chiếc AC-130 như “bóng ma” lởn vởn trên dãy Trường Sơn. Phát hiện xe vận tải của, chúng ngay lập tức trút mưa đạn đủ kích cỡ vào mục tiêu.
hời gian đầu triển khai, AC-130 phát huy hiệu quả đáng kể của chúng, gây cho ta thiệt hại không nhỏ. Trong mùa khô 1970-1971, AC-130 đã bắn cháy 2.432 chiếc ô tô vận tải trong tổng số 4.000 chiếc bị đánh hỏng, tổn thất tới 12.000 tấn hàng hóa.
Trước tình hình chiến trường miền Nam cần chi viện gấp, Bộ Quốc phòng và trực tiếp cán bộ chiến sĩ Đoàn 559 vạch ra nhiều kế hoạch để đường luôn thông suốt, bảo đảm an toàn đoàn xe cùng hàng hóa.
“Rừng che bộ đội”Với quyết tâm bảo đảm cho nhu cầu ngày càng lớn chiến trường, trong hai năm 1970-1971, Đoàn 559 huy động toàn bộ các lực lượng công binh, thanh niên xung phong, dân công sử dụng mọi phương tiện cơ giới, thô sơ để mở mới và nâng cấp 6 đường trục dọc Tây Trường Sơn cùng hàng trăm kilomet đường ngang, hàng nghìn kilomet đường vòng tránh qua các trọng điểm bị đánh phá.
Đoàn 559 còn sáng tạo các tuyến đường kín, đây là con đường mở trong rừng, xe chạy dưới tán lá cây. Ở các chỗ cây thưa thì bố trí thêm những giàn cây dây leo để tạo mái che tự nhiên bằng lá cây. Được “rừng che chở”, các đoàn xe vận tải của ta bon bon chạy được cả ban ngày mà không sợ máy bay địch phát hiện, nhờ đó nâng cao đáng kể năng lực vận chuyển.
Từ năm 1971, Đoàn 559 đã xây dựng tuyến đường kín từ Bắc Lùm Bùm đến Hạ Lào dài trên 1.000km. Bộ đội công binh còn xây dựng hàng trăm trận địa, kho giả, xe giả trên tuyến vận tải cũ để nghi binh thu hút sự chú ý của địch.
Cùng với sáng tạo ra tuyến đường kín, bộ đội Đoàn 559 còn tìm ra nhiều cách dùng củi khô, dầu thải, mìn khói và chất tạo khói đánh lừa thu hút máy bay địch.
Bên cạnh việc thực hiện ngụy trang, nghi binh, Bộ Quốc phòng chỉ đạo Viện Kỹ thuật Quân sự, Quân chủng Phòng không – Không quân phối hợp với Đoàn 559 cải tiến vũ khí đánh trả AC-130.
Đuổi "bóng ma" khỏi Trường SơnĐể hỗ trợ đơn vị cáo xạ đánh đêm, Viện Kỹ thuật Quân sự nghiên cứu sản xuất thành công pháo sáng TC-70 chỉ thị mục tiêu cho pháo cao xạ.
Không chỉ vậy, cán bộ viện còn nghiên cứu cải tiến pháo phản lực H-6 75mm thành rocket đối không đánh AC-130. Tuy hiệu quả của H-6 kém nhưng bù lại, màn lửa của pháo gây hoảng sợ cho địch, máy bay AC-130 không dám bay thấp tìm kiếm mục tiêu.
Về phía Quân chủng Phòng không – Không quân, cán bộ kỹ thuật nghiên cứu lắp đặt pháo phòng không tầm thấp cỡ 23mm 1 nòng lên thùng xe vận tải ZIL-157 đi xen kẽ hộ tống đội hình xe vận tải.
Ngoài ra, Quân chủng còn đưa thêm pháo cao xạ 37mm bố trí trên các chốt ngay cạnh tuyến đường bảo vệ đoàn xe. Sau này, lực lượng phòng không ở Trường Sơn bổ sung thêm tên lửa phòng không SA-2.
Cùng với việc tăng cường hỏa lực phòng không, Quân chủng đề xuất với Bộ Quốc phòng nghiên cứu trang bị cho máy bay huấn luyện – chiến đấu L-29 máy ngắm hồng ngoại và tên lửa đối không K-13 “săn lùng” AC-130.
Với nhiều biện pháp kết hợp ngụy trang, cải tiến vũ khí, bố trí thêm hỏa lực phòng không tầm thấp tầm trung, bộ đội ta bắn hạ một số máy bay AC-130. Tháng 12/1971, đơn vị pháo 37mm bắn hạ một chiếc AC-130; Tháng 6/1972 lần đầu tiên bộ đội ta sử dụng tên lửa vác vai SA-7 bắn rơi một chiếc AC-130; ngày 29/10/1972, “rồng lửa Thăng Long” SA-2 bắn rơi tại chỗ AC-130.
Tính tới cuối năm 1972, bộ đội ta bắn hạ 8 chiếc AC-130 trong tổng số 18 chiếc AC-130A/E/H. Đây là tổn thất lớn đối với quân Mỹ, vì mỗi chiếc AC-130 rất đắt, chưa kể thiệt hại nhân mạng (mỗi chiếc AC-130 được vận hành bởi 13 người).
Sau những trận đánh này, nỗ lực dùng AC-130 của Mỹ để đánh phá bị vô hiệu hóa hoàn toàn, “bóng ma” lui dần hoạt động về phía Nam đường 9. Các đoàn xe vận tải tiếp tục chạy bon bon cả ngày và đêm, nhanh chóng cung cấp hàng hóa vũ khí đạn dược cho chiến trường miền Nam.
Dilber MC Theme by HarzeM