Lính Trung đoàn Tình nguyện quân 866 -Qua những miền Tây

[tranphu341]

Bác Phú quên là sư Sông lam có truyền thống huấn luyện quân giỏi à, 

- đại đội Lê Hồng Phong: điển hình toàn quân trong phong trào Ba Nhất giai đoạn 1958 -1962

T- đại đội 2 Sông Lam -tiến toàn diện đạt ba đỉnh cao - điển hình toàn quân trong phong trào Thi đua Quyết thắng (Miền Bắc) năm 1973.

Nhưng phải nói rõ rằng, công cụ Trân cũng nhiều đối với C2 Sông Lam, 

            Chào bác chủ! Chào quangcan! Chào các bác! Đúng là giai đoạn trước tiền thân của Sư đoàn 341 như bạn quangcan nói thì Tranphu không được biết nhiều. Sư đoàn 341 trức kia hình như là chỉ có Lữ Đoàn, sau thành lập Sư đoàn Rồi lại giải tán. Sư đoàn 341 được tái thành lập ngày 23/11/72 tại Chân Núi Đại Huệ Huyện Nam Đàn Tỉnh Nghệ An nên được vinh dự mang thêm tên( Mật danh:Tên Đoàn bộ binh Sông Lam)
            Rất cảm ơn bạn quangcan. Về Cụ Trân: Phải nói là có công trong việc xây dựng Sư đoàn 341. Nhưng có lần cụ đã nói cùng các cản bộ là: Tôi đi đâu thì anh Độ ( Chính Uỷ) Đi kèm theo đó. Thủ trưởng Tran ý nói là Cụ Bị BẮT LÀM TÙ BINH NÊN " TRÊN" Có ý còn thủ thách, còn chưa thật tin tưởng Cụ vẫn phải để Cụ Độ đi kèm)  Đây là câu nói ngoài nề nhưng có thực.
           Chúc các bác vui khỏe tiếp tục về những cái "Chum"

[tai_lienson]

                                            VỀ ĐƠN VỊ MỚI
                    Tháng tám đang vào giữa mùa mưa trời luôn âm u nặng chịch cứ 15-30 phút một đợt nước lại trút xuống , công việc mở đường ở phía trong chấm dứt , d 8 và các C trực thuộc rút ra cứ
         Chúng tôi được phân về các đơn vị . Tiểu đội tôi phần lớn vào D924 đang ở trong Sảm Thông , tôi về C3 D8 còn Hồng  và một số anh đá bóng giỏi lên Vệ binh trung đoàn , Bằng quê ở Hưng Nguyên lên làm công vụ cho  E tr Hoàng Đình Hợp  . Bố của Hồng là thợ chụp ảnh thường lên thị trấn Con Cuông hành nghề , Thị trấn Con Cuông gần căn cứ của Sư đoàn nên ông đã quen  anh Sơn quân lực E  ,  tình cờ ông gặp lại anh Sơn tại phà Đô lương rồi gửi Hồng cho anh . Hồng biết chuyện huấn luyện xong sẽ về E bộ  từ lâu nhưng bí mật không nói , nhưng nếu  không có chuyện gửi gắm thì nó cũng về đó vì  tài đá bóng  .  Đến năm 1976 cả Hồng và Bằng  được cho đi học trung cấp Dược tại Sơn Tây  ,nhưng Bằng bị   trường  trả về trung đoàn do yếu sức khỏe ,rồi về D 3  làm quản lý đại đội .  Ngày  26 tháng 3 năm 79 trong trận Tà Sanh ( Bát tam Bang ) khi địch cho xe tăng phản kích Bằng đã lấy B40 của tử sỹ bò lên định bắn  nhưng không kịp ….Bằng trúng đạn  12,7 anh dũng hy sinh
        Tiểu đội tôi còn có  Hạp được xuất ngũ vì  bị bệnh  “ Quáng gà” tối đến là nhìn một thành hai đi lạc  lung tung rúc cả vào vách nhà , bờ bụi, Khi báo động chúng tôi bám cầu khỉ chạy qua bãi lầy nhưng anh ta cứ nhằm  bùn mà bước , có bữa cả a phải dùng dây thừng kéo lên mới không chết chìm .Mấy chục năm sau hỏi thăm thì hóa ra anh ta bước chân ra khỏi biên giới là mắt lại sáng hơn đèn pha . Chịu  khổ  sở đóng kịch suốt mấy tháng  qua  được mắt mọi người  kể cũng tài
          C3 nằm ở lưng đồi  gần mỏm 1 của dãy điểm cao 1507, lán trại cũng na ná như chỗ huấn luyện ,chỉ khác xung quanh là rừng dẻ cổ thụ  với những chùm quả đầy gai xòe ra như con nhím xanh thẫm đung đưa trên cao tít ,vô phúc anh nào ngửa mặt nó rơi phải thì  rỗ mặt ngay 
          Cả đại đội chưa đầy  50 người , các anh cũ  giải thích quân ít là do năm trước  điều chuyển một số  cho F 316  chuẩn bị vào Nam  . Lạ lùng  cả C chỉ có anh Thống là chuẩn úy vì mới học quân chính Q Khu 4 về còn các cán bộ C , B tr  khác đều là thượng sỹ . Không chỉ C tôi mà toàn D đều vậy ,rất hiếm sỹ quan.  Hồi đó cấp  Sư đoàn có quyền thăng đươc trung úy nhưng thiếu úy lại do Bộ phong , đi lại khó khăn hay sao mà cơ quan cán bộ không chịu làm quân hàm sỹ quan cho các bác ấy   Chuyện phong quân hàm quả là  phức tạp , thấy các anh cũ cứ ngâm nga     “Bao giờ mọt đục xe tăng –Thì Tám xấu số mới thăng quân hàm “. Có anh Ngọ liên lạc D đi lính 72 giữa năm 75  được đưa xuống làm B phó rồi đeo trung sỹ ,luôn là đề tài lườm nguýt của cả  E  vì “nhanh quá “ Tình trạng   từ C tr  đến B phó  đều  là thượng sỹ     kéo dài cho đến khi đánh nhau ở K mới thay đổi  . Bất kể quân hàm gì cấp B đến cấp C đều hưởng chế độ  nhu yếu phẩm  hiện vật là 10 đồng  , a tr đến chiến sỹ 5 đồng , còn cấp D là 15 đồng . Ở hậu phương  gia đình hưởng chế độ C ngắn cũng như vậy nhưng bằng tiền . Còn lương của  hạ sỹ quan binh sỹ  không có , không biết sỹ quan nhận  lương ở đâu ?? 
        A tr  của tôi  là  trung sỹ  Thèn Sào Hương lính 65 người  dân tộc Mông tỉnh Lai châu độ tầm 35 tuổi, người to lừng lững  vừa mới  đi phép cưới vợ đầu năm . Lúc đầu anh kêu tôi ngủ cùng phản  nhưng tối ngủ mê anh hay trèo đè  lên  người tôi , sợ quá tôi chạy sang ngủ với  người khác .  Anh Hương có biệt tài bắt ong đất  và con  Dũi . Lúc rãnh rỗi anh trèo lên vị trí nào đó nhìn thấy những bụi le , tre, trúc bị héo là rủ chúng tôi mang súng , cuốc xẻng đi đào  . con Dũi  giống con chuột nhưng to hơn  , nó hay đào luồn dưới các bụi cây có măng để ăn củ măng nên  cây phía trên bị héo do đó dễ bị phát hiện  . đào Dũi phải biết phán đoán các ngách của nó  đào chặn đầu mới bắt được , nếu chỉ đào theo từ cửa hang vào  thì  đào cả ngày  cũng  chẳng thấy tăm hơi . Khi bắt được phải bẻ răng nanh để không bị cắn ,.Mỗi buổi đi đào thế nào cũng được vài con trói treo lủng lẳng đầu cán xẻng mang về .Thịt dũi nấu giả cầy béo ngậy là thứ đặc sản hiếm có  mấy chục năm  nay tôi  không gặp , 
        Ban ngày nếu phát hiện con ong đất nào vo ve là anh Hương quyết theo dõi lần về tận ổ tối lại  hô quân đi đào .Đồ bảo hiểm của các anh thật đơn giản đó là cái áo vệ sinh Trung quốc trùm đầu. ống tay áo buống dài, bàn tay xọc vào đôi tất chân   Tôi thường chỉ dám cầm đuốc đứng xa soi  còn mấy  anh cựu rón rén lại gần  dùng   dùng xẻng U S  xắn nhẹ nhàng mở rộng   cửa ổ  ra rồi dùng bùi nhùi hun khói  dí vào , phía trên là lửa đuốc phừng phừng . Khi ong trưởng thành bay lên cháy rớt thành đống là lúc đào sâu xuống bứng cả ổ nhung nhúc nhộng ong và mật . Có những ổ nhộng ong đựng đầy cả xoong 20 cả đại đội ăn thoải mái . Nhộng ong được xào với mỡ hộp Trung Quốc  ăn vừa bùi vừa ngậy , có anh ăn phải nhộng sắp trưởng  thành   bị  nọc đâm vào môi sưng vếu  như quả chuối . Nọc ong đất cực độc ., lần làm kho tại núi U Bò thằng Sung lính cùng  đợt tôi ong   đốt có 4 mũi  mà  bị ngất , báo hại tôi cùng mấy người nữa khênh suốt đêm  mới đến được viện 139 cấp cứu
    Tiểu đội tôi có 5 người , có  anh Nam lính 1/72   quê Thanh hóa ,người anh nhỏ thó , da xanh tái , tiếng  nói lào xào  người khác phải  phải căng tai lên mới nghe được do anh bị sức ép bom trong trận đánh chiếm điểm cao 1507 này . Từ viện 139  về anh chờ giải quyết chính sách  không phải làm gì  chỉ trông coi doanh trại và thi thoảng vẽ báo tường cho C
    Nhập lán được 2 ngày anh Hỏa  lính 10/74  người Mường Ngọc lặc Thanh hóa bàn giao cho tôi khẩu trung liên có 3 băng đạn và 2 quả lựu đạn , bên a kia thằng Hiệp cũng được cho giữ Trung liên . súng  hỏa lực  trong cả C đều giao cho lính mới chúng tôi ,cứ như lính cũ chỉ chực chờ có lính mới là trút gánh nặng vậy Đúng là ma cũ bắt nạt ma mới , cả đời lính tôi chưa thấy người nào được giao giữ trung liên mà không nhăn mặt .
    Ổn định biên chế xong chúng tôi lại huấn luyện , cả C học chiến thuật đánh thành phố ?? mấy thằng hỏa  lực huấn luyện riêng do một B phó phụ trách. Chúng tôi tập bắn bài có bia số 6 và bia lỗ châu mai   Bia    lỗ châu mai   cách 200m với cái  hình chữ nhật dài độ 75cm ,cao  khoảng 30cm( kích thước gần gần như vậy )    Mỗi lần điểm xạ như AK trung liên sẽ ra 3 viên ,Yêu cầu của bài là bắn vào lỗ châu mai  3 điểm xạ   trúng  bia 5 viên đạt giỏi , 4 viên đạt khá , 3 viên đạt trung bình . Để  mỗi lần bóp cò  trúng bia 2 viên   phải  rèn kỳ công . RPĐ bóp cò không  có đạn súng giật rất mạnh  phải tập đến mức để nắp bút Hồng hà dựng đứng lên hộp khóa nòng khi bóp cò nắp bút vẫn đứng yên không đổ mới đạt yêu cầu . Khi bắn kiểm tra tôi chỉ đạt khá , có anh  Quàng văn Xưởng ở C2 bắn 3 loạt trúng cả 6 viên , anh đi hội thao Sư đoàn dành gải nhất  . Anh dành giải nhất không phải vì bắn trúng bia mà vì bài  này có hạn chế thời gian. Khi các  tuyển thủ khác lắp đạn chưa kịp bắn thì hết thời gian còn anh nổ được 1 loạt  lên trời nên nhất . Đến tháng 3/79 anh Xưởng là b phó và hy sinh trong một trận đánh  đẫm máu ở  SVAISO -Vai Rim núi Hồng .
     Sau này tôi không thấy bài bắn  này trong chương trình  huấn luyện  hàng năm nữa , có lẽ Cục quân huấn thấy  không cần dùng trung liên  kiềm chế lỗ châu mai nên bỏ

 
 
   
       

[tai_lienson]

   ( tiếp )
Cạnh thao trường  có cây táo Mèo quả xanh đã to bằng nắm tay  được  rào kín bằng dây thép gai và cây rừng tưởng chừng như con chuột  cũng không chui lọt . Quả táo Mèo đang xanh hơi chua, lính cũ  hay dùng để   thắng cùng đường nấu kẹo nên  xui chúng tôi vào lấy . Được dịp mấy đứa chui vào hái phần mang về “ nộp “ phần ăn ngoài bãi  Chuyện chui hàng rào không để lại dấu vết nhỏ như con thỏ , không  ai có thể  phát hiện được có người chui vào trộm  nhưng táo trên cây  thưa dần làm mấy người Mông bực mình , họ cứ mang súng kíp săm soi lườm nguýt . Rồi trưởng bản vào làm việc với D . …
           Anh Liễu C phó cùng mấy người dân lượn lờ quanh hàng rào chẳng phát hiện ra chỗ chui vào nên không thể đổ cho bộ đội lấy,  vụ việc  coi như huề . Tất nhiên vốn là lính đặc công nên anh Liễu vẫn phát hiện vệt cỏ héo dưới hàng rào , anh tập hợp mấy thằng giữ trung liên lại chỉnh một trận ra trò .
      Công tác dân vận hồi đó phải nói là rất nghiêm và ta chiều bạn Lào hết cỡ . Các  đòi hỏi của dân Lào khi  có vụ  việc đều được  đáp ứng  kịp thời vì nếu không mọi chuyện sẽ bay ra Hà nội lên tận Bộ chính trị  rất nguy hiểm cho các thủ trưởng ở mặt trận .
      Khi D8 rút  từ Samr thông ra , khi qua cánh đồng Hin Tặng ,C 3 ném lựu đạn xuống hố bom bắt cá , cá  chết nhiều dân bản cũng ra bắt hôi nhưng sau đó họ kiện tại sao ném chết cá của họ , dù đó là cá tự nhiên nhưng hố bom nằm trên ruộng họ nghĩa là cá của họ  mặc kệ  ruộng bỏ hoang từ năm 69  ,C phải dừng lại họp dân xin lỗi , D chở vào mấy tạ gạo , lương khô và trên 20kg mì chính để bồi thường cho cả bản
       Lính coi kho D8 đêm gác nghe sột soạt nổ súng bắn , sáng ra  thấy một con lợn sề cỡ 50 kg  chết ở cửa kho bèn làm thịt . Ai ngờ đó là lợn của bản người Lào  gần đó , họ kéo vào d kiện .Trong buổi sáng  Trung đoàn cũng phải đền 2o kg mì chính và mấy tạ gạo , họ nhận hiện vật xong còn vác con lợn về ăn không để cho lính kho sợi lông nào
      Khi C 6 chốt  Phu học có anh đi phép cưới vợ mới vào . Có lần lên nương hái rau cải thiện gặp một bà người Mông biếu cổ – Phụ nữ Mông  ở cao nguyên này thì thôi rồi , họ ăn mặc quần áo màu đen  tuyền để trên gác bếp lâu ngày hôi rình , lưng thắt đến mấy vòng khăn xanh đỏ , đến 90/% người  có bướu  lúc la lúc lắc dưới cổ , gặp họ đi ngược chiều thế nào tôi cũng phải nep vào  bụi nhường đường  Thế mà bác ta không hiểu nhớ vợ đến mức độ nào?? , tiếng tăm không biết chỉ bằng ký hiệu thế mà dụ được bà Mông “ giao lưu”  .. Cứ thế họ hẹn hò nhau cứ mấy ngày lại gặp một lần trên nương . Giữa núi rừng mênh mông thơ mộng mối tình đơm hoa kết trái đến khi bụng lùm lùm trưởng bản họp dân lại tra vấn . Bà Mông nói bị bệnh do Tha hán Việt nhưng không biết tên chỉ nhớ người  . Lại kiện . Hôm đầu cùng  trưởng bản vào đơn vị nhận mặt ,cả C mặc quần áo công nhân tập hợp, bà ta đi hết các hàng quân vò đầu bứt tai không nhớ là ai . Hôm sau trưởng bản đề nghị C 6 mặc quần áo Pha Thét , lần này thì chết rồi,  bà ta đi đến bên “ Anh ấy “ cười tủm tỉm rồi về không nói lời nào . Hóa ra mỗi lần lên nương Bác nhà ta đều mặc quân phục Pha Thet . Kết quả .. bác ấy bị tước quân tịch và Trung đoàn lại mất rất nhiều gạo mỳ chính , lương khô đền bù , nuôi đứa bé…  . Nói chung tất các  vụ việc đa phần đều được giải quyết bằng mỳ chính , mỳ chính là thước đo tầm quan trọng vụ việc , hỗ trợ là gạo và lương khô ( tính bằng tạ ). Những chuyện này lính ta thấm thía lắm nhưng rồi vẫn có chuyện “quan hệ .”.câu chuyện ngàn đời của loài người không ai dám nói mạnh


  

[tai_lienson]

( tiếp )  . Gần đơn vị có một bản người Lào Lùm mới ở trong vùng địch ra . Họ làm những căn nhà nhỏ trên triền đồi cạnh sân bóng tiểu đoàn và phát rẫy sinh sống . Ngoài rìa bản là nhà của cô Bun Chăn xinh đẹp  vợ hai của một đại úy phái hữu trong Viêng chăn đã có 1 con .Cô ta không đi rẫy mà may vá ,bán rượu, thuốc lá  để sống  . Trung đội phó của tôi là thượng sỹ Phúc lính 68 người Phú thọ mê tít ,  ở  Lào lâu nên anh Phúc thông thạo tiếng Lào tiếng Mông gần như tiếng mẹ đẻ ,  Anh có mặt thường xuyên ở đó , không hề hà việc gì từ xách nước đến bổ củi  cho Bun Chăn  để “ em vận “ .
          Một chiều  tôi và thằng Hiệp đi vào trong   mấy bản giữa cánh đồng để xem Chum về ,ngang nhà Bun Chăn  thấy ầm ỹ   cả tiếng việt lẫn tiếng Lào bèn ghé vào . Bất ngờ thấy  trong góc nhà anh Phúc đang bị mấy anh  lính Pha thét lào vây , bên cạnh là Bun Chăn run rẩy .Chẳng biết chuyện gì 2 thằng đồng loạt cầm ngang AK lên đạn .,thấy vậy mấy ông Pha thét dãn ra, riêng một người  mặt vẫn hầm hầm quát bằng tiếng Việt thách  đánh nhau với anh Phúc .
       Anh Phúc  mặt tái mét  nhưng có chúng tôi nên cũng to mồm vừa  quát lại vừa  lùi  ra cửa .
         Hóa ra 2 kẻ tình địch vô tình  gặp nhau ,thách đánh nhau nhưng rồi không bên nào dám xông  vào trước . mấy anh  lính Pha thét thấy chúng tôi súng đã  lên đạn mở chốt an toàn  lăm lăm nên cũng  không dám  hành động  chỉ đứng nhìn .rồi họ nói với nhau thế nào đó và ……. ra về. Số lính này là quân của tiểu đoàn Compa chay nổi tiếng , họ đi đâu là vợ con theo đó nhưng chuyện bồ bịch có lẽ  cũng như lính ta
 .      Anh Phúc từ đó khiếp vía ít ra nhà bun Chăn vì  tránh voi chẳng xấu mặt nào …Còn chúng tôi mỗi khi được phát nhu yếu phẩm vẫn mang  xà phòng 72%, đường sữa ra đó đổi thuốc lá Sa lem bạc hà ,1 bánh xà phòng  giá 7 hào đổi được 2 gói thuốc,nhưng một hộp sữa giá 1,6 đồng cũng chỉ đổi được 2 gói .
       Các anh lính cũ cũng ít người có tiền , mọi thứ đều đổi chác bằng quân trang , nhu yếu phẩm . Muốn  có nhiều  rượu ngon phải chịu khó đi bộ ra bản Ban cách mấy chục km  mới có ,ở đó  1 cặp pin con thỏ đổi được 1 bi đông  tức là giá  khoảng 1,2 đồng 1 lít rượu ,nhưng rượu họ hay bỏ  đá lửa vào để  tăng nặng độ uống , ai không quen uống vào  rất đau đầu ,
         Khoản  vi ta min gâu gâu thường được đổi bằng muối hoặc dày cao cổ . Một đôi dày cao cổ  cỡ 37  hoặc 10 kg muối đổi được 1 chú cầy trên 10 kg , nhưng dày cỡ to ngoài 40 thì dân không đổi vì chân họ nhỏ ,hiếm người đi vừa loại đó. Muốn đổi chác phải  mang lương khô  theo  để ăn ,đi thật xa  cả ngày đường vì những bản ở gần  có  nhiều lính đổi  và dân cũng rành hơn nên đắt . Đi với anh Phúc thường khoản lương khô được dùng đổi thuốc lá còn đến bữa lại xin dân bản  ăn . Bữa ăn của người Mông  là xôi đồ chín bỏ sẵn vào “ Lếp” (  dỏ đan bằng tre nứa),thức ăn là muối đâm nhuyễn cùng ớt cay , canh là một bát nước lã  .(người Lào Lùm thì có thêm mấy con cá nhỏ đâm cùng ) . Cứ thế chủ khách mỗi người một nắm xôi . 1 cái thìa  xúc muối ớt ,múc nước suối ăn ngon lành . Mỗi lần vậy tôi thường nhịn đói ngồi nhìn còn anh Phúc cứ vô tư như thể đang dự tiệc cưới

  

[TichTuongNhuLe]

( tiếp )  . Gần đơn vị có một bản người Lào Lùm mới ở trong vùng địch ra . Họ làm những căn nhà nhỏ trên triền đồi cạnh sân bóng tiểu đoàn và phát rẫy sinh sống . Ngoài rìa bản là nhà của cô Bun Chăn xinh đẹp  vợ hai của một đại úy phái hữu trong Viêng chăn đã có 1 con .Cô ta không đi rẫy mà may vá ,bán rượu, thuốc lá  để sống  . Trung đội phó của tôi là thượng sỹ Phúc lính 68 người Phú thọ mê tít ,  ở  Lào lâu nên anh Phúc thông thạo tiếng Lào tiếng Mông gần như tiếng mẹ đẻ ,  Anh có mặt thường xuyên ở đó , không hề hà việc gì từ xách nước đến bổ củi  cho Bun Chăn  để “ em vận “ .
          Một chiều  tôi và thằng Hiệp đi vào trong   mấy bản giữa cánh đồng để xem Chum về ,

     Bác Tài đi "xem chum" chắc là kết hợp "em vận" nhảy ?

[trevn]

chú Tài cho cháu hỏi với!
cháu nghe nói người Lào cũng có nhiều dân tộc khác nhau, vậy vùng e866 đóng quân (giáp tây Nghệ An) thì ở đó người Lào trắng hay ngăm ngăm ạ ?
Nghe CCB thời KCCM ở chiến trường Lào kể thì người dân nước bạn rất thật thà, ví dụ thời đó có bà mẹ Lào cho anh bộ đội tình nguyện một con gà mái và nuôi giúp, sau một thời gian con gà mái đẻ thành một đàn gà lớn, thì bà mẹ Lào nói với anh lính tình nguyện là cả đàn ấy là của con vì từ con gà mái mẹ cho mà ra. Vậy đến thời chú Tài (75-77) thì người dân vùng đó có còn những tính cách (có tính phổ biến) như vậy nữa không ạ
Cảm ơn chú, chúc chú đều tay viết !

[vaphothotu]

Thật bái phục bác Tài...vì bác nhớ tốt quá.Những chuyện bác kể như vừa xảy ra hôm qua vậy.Chuyện lính tráng "đập bệnh" để trốn tránh nhiệm vụ thì thời nào cũng có phải không anh.Hồi tôi mới vào bộ đội. Huấn luyện ở Phú Khánh. Có thằng đập bệnh không chịu ra thao trường. Trung đội làm cáng, cáng hắn đi tập.Nằm trên cảng hắn bảo: Cha mẹ thủ trưởng ở nhà ốm thủ trưởng có cáng như thế này không? Hồi huấn luyện đơn vị tôi cũng có thằng bị bệnh quảng gà.Chẳng biết thật hay giả nữa. Sau này hắn sang anh nuôi.Còn chuyện cảnh đồng Chum anh kể thêm một tý đi.Như lí do hình thành cánh đồng chum là gì? Có sách thì họ nói để đựng rượu. Có sách thì nói là đựng hài cốt.
Chúc anh khỏe.

[tai_lienson]

 Cảm ơn các bác đã quan tâm đến hồi ức của Tai-lienson
      Bác Tich tường @   Hồi đó mỗi khi lính cũ đi làm " Em vân" bọn em có nghĩa vụ vác AK đi theo làm Gac đo co . nếu muốn cũng  không biết tiếng ,bằng tay thì chưa đủ trình bác ạ
      bantre@       Người  dân Lào bản tính thật thà  sống lương thiện . Bên họ hầu như không có ăn cắp lừa đảo , đi xe từ tốn chấp hành luật giao thông rất nghiêm
     Ở  giữa Cánh đồng chum chủ yếu là người Lào Lùm , 1 sắc tộc chiếm đa số ở Lào . Đó chính là người Thái  còn thái Đen hay Thái Trắng khó phân biệt , họ  thường ở thấp  làm nương , ruộng ,dệt vải buôn bán
     Xung quanh  trên núi chủ yếu là người   LÀo Xủng tức dân tộc Mông ( Mẹo ) họ sống trên núi cao săn bắn làm nương rẫy trồng thuốc phiện , rất thiện chiến trên địa hình rừng núi , nhiều dòng họ có quan hệ huyết thống với người Mông ở Nghệ an .
     Họ đã theo ai thì rất trung thành . Mỹ  nuôi dưỡng đội quân người Mẹo rất đông do Vàng pao đứng đầu đây là đối tượng chủ yếu của bộ đội ta trên chiến trường Cánh Đồng Chum . Mỹ nuôi cả nhà nên bà già trẻ con đều biết cầm súng chiến đấu chống lại quân tình nguyện . Khi giải tù binh phải trói vài 3 người với nhau để họ nếu có lăn thì vướng dây . Nếu gải 1 tù binh người Mẹo kiểu gì họ cũng tìm cách lăn xuống vực  chạy thoát cho dù đó là đồi cỏ tranh hay núi đá
    Người Mông theo Pha Thét có lẽ ít hơn , họ chỉ cỏ́-4 tiểu đoàn trong đó có tiểu đoàn Compa chay
  Có 1 dân tộc nữa là LÀo Thơng , nhiều người nói đây là dân tộc Khơ Mú , họ ít người  hơn 2 sắc tộc kia . Họ chủ yếu sống lưng chừng núi , trình độ làm ruộng, buôn bán kém .
        Chiến dịch Cù kiệt năm 69 hầu hết nhân dân vùng giải phóng đều được đưa sang Nghệ an ,được bà con Nghệ an đùm bọc nuôi dưỡng nên sau đó khi trở về họ rất có thiện cảm với bộ đội Việt
      CÁc dân tộc ở Lào giống như các  dân tộc  của ta ở Tây Nghệ an, Tây bắc nên điều đó dễ lý giải tại sao ở Lào chủ yếu là các đơn vị của Quân khu 4 và quân khu Tây Bắc /. Phải nói các anh người dân tộc sang đó như đang ở trong nước vậy
     Bác Pho@  Chuyện lính đập  bệnh để khoái thác nhiệm vụ thời nào ở đâu cũng có phải không bác. Nó chỉ làm ta bực mình nhưng không thể làm yếu được sức mạnh của  quân đội

[vt738@yahoo.com]

    Hồi ức của bác Tài viết lại rất hay,hơn nữa cách lý giải của bác về địa danh,dân tộc và các tập quán của người dân bản địa ,nơi mà bác đã từng qua là rất thuyết phục.Ngày còn trong quân ngũ,tôi cũng từng sống qua vùng biên giới,thấy rằng :Biên giới là nơi phân định ranh giới giữa 2 quốc gia,còn người dân 2 bên biên giới vẫn có quan hệ mật thiết với nhau như:Cùng dân tộc,cùng ngôn ngữ ,tập quán...v/v.Như ở biên giới Việt-Trung,thuộc cửa khẩu Thanh thủy (Hà giang),trước chiến tranh người Mông 2 nước vẫn vượt biên (Bằng đường mòn,trái phép),qua lại thăm nhau .Thậm trí trai gái còn lấy nhau sau lên núi sinh sống,hết đời này qua đời khác vẫn thế.Mặc dù ngày đó biên phòng cả 2 nước đều biêt nhưng dân bản xứ thì khó mà xử lí họ...
  Chuyện của bác"Lính trung đoàn tình nguyện...",tôi vẫn thường xuyên theo dõi.Bác viết đều tay nhé...
  Chúc bác vui,khỏe viết nhiều hơn !

[vaphothotu]

Nhân kỉ niệm 68 năm thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam chúc bác Tai-lienson mạh khỏe - Hạnh phúc. Cầm chắc tay bút