Trên điểm tựa 608

[fantomasft]

    Rồi một buổi sáng, Nguyên nhận được một mảnh giấy nhỏ, nét chữ nguệch ngoạc quen quen: “ Cán bộ Nguyên muốn gặp ta thì một mình đến khe Gió”. Mảnh giấy chỉ vẻn vẹn có hai dòng nhưng nó nói lên điều mà Nguyên mong đợi cháy ruột cháy gan và cả Díu Sài cũng vậy. Tình bạn của chúng ta đã thắng.

   Sau khi kể cho Nguyên nghe đầu đuôi câu chuyện, Díu Sài gạt nước mắt, trong lòng nhẹ nhõm hẳn đi. Nguyên hỏi anh:

      - Chị và cháu bây giờ ra sao rồi?

   Díu Sài buồn rầu:

      - Vợ ta phải phục dịch cơm nước cho nó, khổ lắm cán bộ à! Còn con ta chúng dồn cả ba đứa vào ngách hang trong cùng, khó ra lắm – Đôi mắt Díu Sài ngầu đỏ vì tức giận và cũng vì mấy đêm thức trắng. Mặt mũi anh hốc hác. Anh hạ giọng, nói gấp:

      - Chiều nay ta phải vào núi Sam lĩnh súng về cho Vàng Lùng. Cán bộ bảo làm thế nào bây giờ. Chúng nó sắp nổi loạn đến nơi rồi.

      - Vậy cơ à? Anh có biết thời gian không?

      - Chưa rõ đâu, nhưng chỉ mai kia thôi. Mày để ta đem súng về nộp dân quân.

   Díu Sài vẫn chưa bình tĩnh hẳn. Nguyên bàn lại:

      - Làm thế không được, chúng nó giết ngay chị và cháu mất.

   Díu Sài lo lắng đăm chiêu. Rồi như tìm thấy cái gì, anh nói, giọng anh sôi nổi hẳn lên:

      - Này Nguyên ơi! Tao không nỡ để nó đem súng về bắn mày, bắn lại Chính phủ đâu. Mày cứ lấy súng rồi bắt tao lại, trói tao, đánh tao nữa cũng được. Mày vẫn lấy được súng mà Vàng Lùng vẫn không nghi ngờ tao.

   Nguyên lắc đầu:

      - Người anh em ạ, tôi nỡ nào lại trói anh, đánh anh.

   Díu Sài tha thiết:

      - Mày cứ đánh, cứ trói tao, nhưng cái bụng mày có muốn đánh ta, trói ta đâu, thế là được rồi.

   Nguyên vỗ vào vai Síu Dài, tin cậy:

      - Vẫn không được đâu. Hơn nữa, nếu tôi đánh anh, trói anh, bọn xấu sẽ lu loa là người Kinh áp bức đánh đập người Mèo, dân bản lại sợ chạy trốn hết mất. Thôi anh cứ về đi. Chiều nay anh cứ đến lấy súng như thường, nhưng đến cửa rừng thì đợi tôi ở đấy.

   Nguyên và A Sử duyệt hết mưu này đến mẹo khác, các anh lật đi lật lại, đánh giá hơn thiệt. Để vợ Díu Sài bỏ thuốc mê vào thức ăn ư? Vàng Lùng còn khôn chán. Díu Sài chẳng bảo bao giờ chúng cũng cho lũ con anh ăn trước rồi mới ăn sau là gì. Chỉ còn cách này là hơn cả. Nguyên ghé tai A Sử thì thầm. A Sử gật đầu rồi chạy vào nhà, anh bỏ vào chiếc túi đi rừng những đục, búa lỉnh kỉnh.

[fantomasft]

    Nghe Nguyên nói, Díu Sài phần nào vững tâm hơn. Chiều vừa xế bóng, anh đã lùa ngựa về. A Sử và Nguyên cùng năm dân quân đã đợi anh ở cửa rừng. Họ cười với anh như xin lỗi, không còn cái vẻ căm thù như trước nữa. Họ kéo nhau vào một hốc đá, kỳ cạch tháo từng khẩu súng màu xanh bóng. Nguyên đếm có 2 khẩu súng ngắn, 4 khẩu AK. Tất cả còn mới nguyên, mỡ bôi nhớp nháp. May mà không có lựu đạn. Nếu có các anh cũng phải mất thì giờ tháo nó ra vậy. Nguyên dốc hết thuốc ở từng viên đạn súng ngắn ra rồi cẩn thận đóng đầu đạn lại như cũ. Còn mấy viên anh đưa cho Díu Sài bảo để đó. Anh quay sang bên cạnh:

      - Xong chưa, A Sử?

   A Sử nhễ nhại mồ hôi, mặt lấm lem dầu mỡ:

      - Xong cả rồi, cán bộ ạ!

   Nguyên với một khẩu AK xem thử. Hay lắm, các kim hỏa đều đã được chặt ngắn.

   Díu Sài chất súng lên lưng ngựa. Họ chia làm hai ngả ra về.

   Từ hôm trước, Nguyên đã cấp tốc đến gặp một đơn vị bộ đội đang đóng ở xã bên và đề nghị cho một số cán bộ, chiến sĩ sang giúp sức. Ngay đêm hôm đó, họ đã bí mật về trú tại một địa điểm cách bản Tỷ chừng hai ki-lô-mét.

   Hôm sau, trước giờ hành động, A Sử báo cho Nguyên biết vừa có mấy người con trai Mèo nghe Vàng Lùng dụ dỗ đã trốn vào hang rồi. Họ đi cùng với lão Hầu Sĩnh, tên Quốc dân đảng năm xưa mới mò về bản vài tháng nay. Nó sẽ là chủ tịch cái gọi là “ Ủy ban giải phóng”. Vàng Lùng làm phó chủ tịch phụ trách quân sự. Điều mà Nguyên lo nhất là bốn tên trai Mèo ấy đã đem theo cả súng kíp.

[fantomasft]

    Vì về muộn, Díu Sài chịu oan mấy cái tát của Vàng Lùng. Nhưng hắn có tát nữa Sài cũng chịu. Gươm đã kề cổ chúng nó rồi.

   Vàng Lùng nghiến răng bảo Sài:

      - Bọn chính quyền còn khướt mới vào được đây. Đứa nào mò tới ta bắn ngay tức thì. Sắp có chiến tranh rồi… Ta sẽ cắt máu thằng A Sử bôi lên khẩu súng này. Còn thằng Nguyên chưa về. Nếu nó về ta sẽ chặt đầu đem nộp cho cấp trên.

   Sài nghĩ thầm: “ Lát nữa mày sẽ được gặp”. Cái bìu mỡ ở cổ Vàng Lùng rung lên. Tiếng cười dội vào vách đá làm cho những người yếu bóng vía phải sởn gai ốc. Hắn đang mơ mang một dinh thự lộng lẫy. Những con lợn sữa béo quay. Bát chân khỉ hầm tam thất ngầy ngậy. Những điếu thuốc phiện thơm lừng và những cô gái Mèo xinh đẹp đang tiêm thuốc, bàn tay trắng nõn. Vàng Lùng nuốt nước bọt đánh “ ực” một cái rồi tung con dao găm sáng loáng, nhẹ nhàng bắt lấy cán.

      - Đứa nào làm phản, lưỡi dao này sẽ xuyên qua tim nó. Díu Sài đâu?

      - Dạ! – Sài lễ phép – Chú dạy sao ạ?

      - Nạp đạn vào súng cho ta.

      - Thưa vâng – Díu Sài đáp mà lòng dạ như tơ vò. Mấy đứa con anh tròn xoe mắt nhìn theo bố. Hai tay anh bắt vào nhau luống cuống. Vợ anh gạt mồ hôi, nhìn anh giận dữ ra mặt. Sài móc số đạn không nhồi thuốc cho nạp vào các băng. Cuối cùng, tay anh run run gài các viên đạn thật lên đầu.

      - Đem súng ra đây! – Hầu Sĩnh gọi giật.

   Sài đưa hai khẩu súng ngắn. Chúng liền nổ mỗi tên một phát lên trần hang để thử rồi giắt súng vào bụng. Bụi đá bay lả tả.

      - Tốt, tốt lắm. Chúng cười sằng sặc rồi giục vợ Síu Dài dọn cơm.

[fantomasft]

    Sài như trút được một gánh nặng. Song nỗi lo khác lại xâm chiếm lòng anh. Sao đến giờ mà vẫn chưa có ai đén cả. Anh bảo vợ dẫn ba đứa con vào nấp sau một tảng đá lớn đề phòng đạn lạc. Hôm nay khác với lệ thường, Vàng Lùng không cho con anh ăn cơm trước. Có lẽ chúng sắp đi. Anh càng thêm bồn chồn.

   Díu Sài vừa đặt bát xuống thì một giọng nói oang oang dội xuống ngay trên cửa hang:

      - Vàng Lùng, hàng đi. Nếu không, đừng có trách ta là ác!

   Giọng ai thế nhỉ? Vàng Lùng thầm hỏi. Nghe quen lắm mà! Nhưng hắn không nhớ được. Hắn lồng lộn như con chó điên. Cả bọn cuống cuồng vớ lấy súng. Tay chúng nó run lẩy bẩy. Vàng Lùng cho chẹn cửa hang. Hầu Sĩnh thì thào:

      - Ông có nghe thấy gì không? Tiếng chân người đông lắm, ta bị vây rồi!

      - Mặc kệ! Chúng nó bước qua xác tôi thì mới vào được hang này. Ông cứ sẵn sàng cùng tôi đối phó! – Vàng Lùng rít lên.

[fantomasft]

    Phía cửa hang, bốn tên lăm lăm bốn khẩu súng kíp trong tay vẫn im lặng đợi chờ. Bỗng có hai vật gì to, nặng lăn huỵnh xuống cửa hang. Bốn tên vội vã nâng súng kíp lên, bóp cò. Bốn tiếng nổ váng tai. Bốn phát đạn đều trúng cả vào hai bao cát!

   Vàng Lùng và Hầu Sĩnh cùng một lúc vẩy khẩu súng ngắn. “ Cách! Cách!” – Chúng lạnh gáy. Sau lúc nãy?...

   Hắn nhắm mắt chờ chết! Nhưng không phải tiếng súng đạp lại mà là giọng nói khi nãy cất lên sang sảng:

      - Bỏ súng xuống, giơ tay lên!

   Ai nói vậy? Vàng Lùng mở to mắt. À! Ra thằng Nguyên. Y định chồm lên, nhưng phía sau Nguyên là đồng đội của anh. Họ đông quá. Vàng Lùng biết ngón võ Tàu bấy lâu nay hắn thường khoa trương với lũ con cháu hắn cũng sẽ bất lực. Hắn giơ tay lên khỏi đầu. Hầu Sĩnh lấm lét làm theo. Cả bọn cúi đầu lũi lũi bước ra cửa hang. Ba đứa con Díu Sài sợ hãi nép vào lòng mẹ. Díu Sài chạy lại ôm chầm lấy chúng. Tiếng trẻ con tíu tít làm Vàng Lùng ngoái cổ lại. Con mắt hắn đỏ lên sòng sọc nhìn Díu Sài. Nguyên cũng chạy đến. Đã hai năm nay chúng lớn lên nhiều quá. Nhưng có lẽ bị giam cầm nên chúng dài ngoằng, mặt mũi tọp quắt lại. Anh ôm chúng vào lòng mà tưởng như đang ôm con mình.

   Díu Sài bảo vợ dẫn con về nhà. Mấy anh dân quân đem hộ đống chăn màn quần áo. A Sử lục lọi trong hang không thiếu ngóc ngách nào. Anh lôi ra một chồng truyền đơn in cờ năm sao. Đây rồi, cái vật mà anh muốn tìm: tấm bản đồ bãi mìn, bãi chông và các chốt phòng thủ của xã đây rồi! Nguyên châm lửa đốt đống truyền đơn sau khi đã lấy vài tờ cất vào xắc-cốt. Đống tàn quăn lại, gió thổi bung lên, tàn bay lả tả khắp hang.

   Mọi người đứng lặng hồi lâu nhìn nhau. Có lẽ Díu Sài là người vui nhất! Những nét khỏe khoắn, tinh nhanh lại trở về với khuôn mặt anh. Anh ôm chầm lấy Nguyên. A Sử đứng trông, cười. Giờ đây họ tin tưởng ở nhau, gắn bó với nhau hơn bao giờ hết.

   Tiếng anh dân quân Mèo vọng lại từ cửa hang:

      - Về thôi, về thôi! Dân bản đang chờ đấy.

[fantomasft]

    Nguyên lật từng trang cuốn sổ nhật ký công tác của anh. Bảy trang cuối cùng, bảy khoảnh khắc ngắn ngủi của mùa Xuân này thật biết bao nhiêu sự kiện đáng nhớ. Thời gian, không gian như nén lại. Để có được bảy ngày sôi động này phải trải qua biết bao nhiêu thử thách và cả những bước đầu chập chững. Bản Mèo đã thành một pháo đài thực sự. Những hào giao thông chằng chịt tỏa đến từng nhà. Những bãi chông mìn đã kín đáo phục sẵn dưới rừng cỏ gianh, trong mỗi bụi cây, hốc đá. Và cả con người cũng đã sẵn sàng. Chòi gác của dân quân nấp dưới vòm lá sum sê của cây trám già. Núi rừng của Tổ quốc trải ra trước mắt. Anh dân quân Mèo như muốn ôm lấy cả tấm thảm xanh đó vào lòng.

   Tiếng ngựa hý ran dưới sân nhà A Sử. Người chiến sĩ liên lạc vụt chạy lên cầu thang. Nguyên lao ra ngay. Anh binh nhất đưa tay vuốt mồ hôi nói qua hơi thở gấp:

      - Anh có điện hỏa tốc của đồn trưởng.

   Nguyên giở nhanh tờ giấy mỏng:

   Anh Nguyên, xin chúc mừng thắng lợi vừa qua. Nhanh chóng tổ chức cho bà con sơ tán xuống bản Then trong đêm nay. Xong, báo cáo ngay tôi biết. Có thể vài ngày nữa địch sẽ đánh. Đồng chí ở lại chiến đấu cùng với nhân dân trong vùng đã quy định. Chúc thắng lợi.

                                 

LỘC.

[fantomasft]

    Đợi người chiến sĩ liên lạc lên ngựa phi nước đại ra khỏi bản, Nguyên mới trở về nhà.

   Nửa giờ sau anh cùng với A Sử và Díu Sài chụm đầu vào nhau bàn công việc bên tấm bản đồ trải rộng trên sân nhà.

   Và ngay đêm đó, tất cả mọi công việc được triển khai.

   Ngày 15 tháng 2, các đồng chí bí thư và chủ tịch huyện về công bố: Đồng ý với đề nghị của Hội đồng nhân dân xã, bổ nhiệm A Sử lên thay đồng chí Vàng Dúng Mỷ làm chủ tịch xã kiêm xã đội trưởng và Vàng Díu Sài làm xã đội phó.

   Đã qua rồi những lo âu, sợ hãi, nghi kỵ nhau, toàn dân bản Tỷ một ý, một lòng khẩn trương đẩy mạnh mọi hoạt động cho việc sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.


                              

Tháng 6 năm 1979
                                  NGUYỄN MINH TÂM

[fantomasft]

BA NGƯỜI CON GÁI

    Tổ nữ dân quân chúng tôi có ba người đều là những tay súng giỏi của xã Bản Lầu này. Hai bạn tôi là Hiền và Mận. Hiền có khuôn mặt trái xoan xinh xắn rất ưa nhìn, lại thêm cái thân hình cân đối và nước da trắng mịn, mái tóc dài đen mượt. Hiền như một bông hoa đẹp giữa đám bạn bè cùng lứa. Mận thì lại khác. Vóc người to lớn đẫy đà, với cái tuổi dậy thì Mận có sức khỏe ít có ở người phụ nữ. Việc gì nặng nhọc nó cũng làm băng băng trông đến thật ngon lành. Chính vì thế mà có cậu nào đó đã đặt cho nó cái tên tai quái “ Mận thùng phuy” làm cho nó tức đến phát khóc đi được. Nhưng được cái tính tình vui vẻ, có giọng hát hay, thôi thì từ ca từ mới cho đến hát chèo, ca cải lương v.v. cái gì nó cũng hay, cũng cảm tình trong đám bè bạn cùng xã. Khối cậu trai làng không những say tiếng hát mà lại còn mê cả người nữa chứ. Riêng tôi, người thấp bé, nhẹ cân hơn cả, nên bè bạn hay trêu là: “ Minh chim ri”. Nhiều lúc tôi cũng thấy tủi thân, xấu hổ.

   Ba đứa chúng tôi mỗi đứa mỗi hình, mỗi vẻ như vậy nhưng được cái tính tình thì lại hợp nhau nên đã sớm gắn bó từ ngày còn nhỏ. Học hành cùng tổ, nhà lại gần nhau nên chúng tôi chơi thân nhau như hình với bóng.

[fantomasft]

    Qua năm tháng, những kỷ niệm vui buồn của tuổi ấu thơ qua đi nhanh chóng, chúng tôi đã lớn lên và ngày một trưởng thành ở mảnh đất vùng biên cương này. Cuộc sống quê tôi đang trỗi dậy đi lên không gì ngăn cản nổi. Làng bản thôn xóm ngày mỗi ngày lại thay da đổi thịt. Nhà cửa mọc lên đông vui quần tụ, đó đây đang rải rác những mái ngói hồng tươi thay cho những mái nhà tranh hoang vắng. Rồi bệnh viện, nhà trường, câu lạc bộ… với ánh điện lung linh tỏa sáng khắp làng quê. Đồng bào các dân tộc ở đây: Tày, Nùng, Mèo, Mán v.v. cũng say sưa lao động, chung lưng đấu cật cùng với người Kinh xây dựng cuộc sống  mới sớm làm cho chúng tôi càng cảm thấy gắn bó với quê hương. Nếu không nghe bà tôi kể lại ngày xưa chúng tôi đều ở Nam Hà lên đây theo tiếng gọi của Đảng và Chính phủ thì chúng tôi không thể biết rằng đây là quê hương thứ hai của mình nữa. Lớn lên được học hành hiểu biết, chúng tôi càng thấy mảnh đất biên cương này còn là kho tài nguyên thiên nhiên vô giá. Tuổi trẻ say sưa yêu đời đã lôi cuốn chúng tôi lăn mình vào phong trào bảo vệ an ninh và xây dựng quê hương yêu dấu. Giờ đây chúng tôi đã là lớp người làm chủ phải có trách nhiệm lớn đối với mảnh đất mà mình đang sống.

   Vì điều kiện gia đình neo bấn nên tôi đã nghỉ học làm kế toán cho hợp tác xã. Hiền thì phụ trách các cháu thiếu niên, nhi đồng. Còn Mận thì đã trở thành cô nuôi dạy trẻ. Tui mỗi đứa một việc hẳn hoi nhưng chúng tôi đều là dân quân của xã.

[fantomasft]

    Ngày 17 tháng 2 năm 1979. Mảnh đất chúng tôi đang sống yên lành, bỗng trở nên điên loạn bởi những tiếng nổ đinh tai man rợ. Đạn pháo tầm xa từ bên kia biên giới đã cấp tập tới bắn sang xối giội lên những bản làng, đồng ruộng. Đất trời rung giật từng hồi. Mặt đất đang màu mỡ xanh tươi, những ruộng lúa, nương ngỗ bỗng bị băm vằm, xé nát. Đâu đâu cũng bị cày tung, nham nhở xám xịt và bẩn thỉu. Bao người dân lương thiện vô tội đã ngã xuống trên mảnh đất mà mình đã gắn bó với nó bao đời ông bà truyền lại.

   Theo kế hoạch hợp đồng tác chiến, tổ dân quân chúng tôi được cử đến phối hợp cùng một phân đội bộ đội địa phương trên điểm cao 391. Đã năm ngày qua cuộc chiến đấu ngày càng thêm gay go quyết liệt. Địch vẫn chưa hề chiếm được một góc hào, một ụ súng mà trái lại chúng phải bỏ lại những xác chết nằm rải rác khắp sườn đồi. Đã bước qua ngày thứ sáu. Những đoạn hào, những hố bắn sụt lở đang được củng cố sửa sang. Trong các hầm hố mùi đất đỏ ẩm ướt, trộn với mùi mồ hôi, mùi thuốc súng quyện với nhau ngột ngạt. Bây giờ đang trưa, mặt trời lên cao trút cái nắng tháng hai xuống trận địa như càng tăng thêm sức nóng hầm hập khó chịu. Anh Hà là đại đội trưởng, chỉ huy chung của chúng tôi. Mặt mũi anh đen xạm toàn khói súng, cánh tay trái đã bị thương sau đợt tấn công vừa qua. Tuy đã băng bó nhưng máu vẫn thấm ướt lần băng ra ống tay áo, giờ đây đã bết lại khô cứng quyện vào màu đất vàng kệch. Anh vẫn đi lại kiểm tra trận địa. Chúng tôi là dân quân nữ nên được anh rất quan tâm động viên giúp đỡ. Chúng tôi đã quen dần với tiếng súng. Anh yên tâm hơn. Anh đã khéo léo bố trí chúng tôi cùng chiến đấu với các anh Hòa, anh Bảo – những người đã có nhiều kinh nghiệm.

   Nhưng hôm qua anh Bảo đã hy sinh, nên giờ đây tổ chúng tôi chỉ có bốn người. Anh Hòa là tổ trưởng trực tiếp bắn trung liên và sử dụng luôn cả khẩu B.41 của anh Bảo để lại. Chúng tôi trước kia chỉ sử dụng loại súng AK. Nhưng giờ đây chúng tôi đã sử dụng thành thạo và được trang bị luôn loại đó. Ngoài ra anh Hòa còn dạy cho chúng tôi cả cách sử dụng trung liên, B.41 và cả M.79 nữa.