Trong cơn gió lốc

[thinhtu]

CHƯƠNG MƯỜI HAI
1.
Đài quan sát của sở  chỉ huy nhẹ bộ tư lệnh sư đoàn đặt trên một điểm cao hơn một ngàn mét. Buổi trưa, không khí trên điểm cao như bị nung lên, nóng hầm hập. Bầu trời cao vống, xanh nhức mắt. Thỉnh thoảng mới có một vài ngọn gió như ngái ngủ, uể oải thổi qua nhưng chỉ thốc vào mặt mọi người một làn hơi khô khốc và nóng như hơi lò nung.
 Từ đây có thể nhìn thấy thấu tận bên kia thung lũng. Cái lòng chảo nhỏ bé này hẳn sẽ chẳng mấy ai biết tới nếu không có những trận đánh dữ dội trong mùa xuân lịch sử này. Con sông Ba cũng chỉ như vô tình chảy qua đây. Nó kiêu hãnh chảy vắt ngang thung lũng, đến chân đèo Tu Na nó uốn lượn ngoằn ngoèo nhu làm duyên rồi luồn lách qua những khe núi chảy về phía đồng bằng ven biển.
Thị xã Hậu Bổn (Cheo Reo) cũng chỉ nhỉnh hơn những phố huyện trù phú một chút. Nó chỉ có mấy dãy phố ngang dọc, nhấp nhô vài dãy nhà cao tầng, mấy cái tháp chuông và một sân bay nhỏ cho các máy bay hạng nhẹ có thể lên xuống. Vốn xưa Cheo Reo cũng chỉ là một quận lỵ. Năm 1962, chính quyền Diệm cắt phần đất của bốn tỉnh Phú Yên – Plây Cu – Đắc Lắc và Bình Định để lập ra một tỉnh mới và đặt tên là tỉnh Phú Bổn. Các cụ già ở vùng này kể lại rằng, sở dĩ có cái tên “Phú Bổn” là vì Diệm là ra vẻ cũng thuộc vào lớp đệ tử cuối mùa của đức Khổng Mạnh, rất tâm đắc câu cần giả phú vi bổn (cần kiệm là căn bản của thịnh vượng) trong sách thánh hiền. Quận lỵ Cheo Reo được đổi tên là Hậu Bổn và trở thành tỉnh lỵ của tỉnh này.
Đứng trên đài quan sát, chiếu ống nhòm xuống khu vực thị xã, tư lệnh trưởng Thanh Đồng như cảm thấy sự ngột ngạt, bức bối của cái thị xã này. Ở đó hiện nay đang nhung nhúc những lính. Sự hỗn loạn, ầm ĩ chỉ có thể ví như trong một cái tổ ong đã bị người ta bịt hết lối chui ra. Chúng nó đang giãy dụa một cách điên cuồng và tuyệt vọng. Suốt ngày hôm qua và buổi sáng nay, chúng điên cuồng dùng các lực lượng thiết giáp kết hợp với các đơn vị biệt động quân liên tiếp mở những đợt phản kích hòng mở lấy một cái lỗ để thoát ra khỏi cái thung lũng ngột ngạt, đầy chết chóc này nhưng vô hiệu. Các chiến sỹ trung đoàn 6 đã thực sự lập được một bức tường thép. Số phận của đạo quân ấy đã được định đoạt. Tư lệnh trưởng chiếu ống nhòm ra khu vực sân bay rồi dừng lại ở điểm đó khá lâu. Một lát sau, ông quay sang hỏi trung đoàn trưởng trung đoàn 4 Đặng Ngọc San:
- Anh thấy khu vực sân bay thế nào?
Anh trung đoàn trưởng chẳng buồn nâng ống nhòm lên, trả lời luôn:
- Như một cái chợ. Xe pháo chúng nó dồn cả về đấy dễ đến vài trăm chiếc.
Tư lệnh trưởng buông thõng ống nhòm trước ngực và vẫn đăm đăm nhìn xuống thung lũng. Bằng mắt thường cũng dễ dàng nhận thấy sự lộn xộn, ngổn ngang ở khu sân bay. Xe cộ đậu san sát, kính gió phản chiếu ánh nắng mặt trời lấp lóa. Ông thầm nghĩ:” Nếu bây giờ mà nện cho nó một vài quả pháo vào đó thì sẽ loạn lên ngay cho mà xem. Phải. Hãy tỏ ra hào phóng một chút!”. Nghĩ vậy, ông mỉm cười rồi quay sang đồng chí trưởng ban pháo binh sư đoàn đang cắm cúi tính toán trên bản đồ.
- Đã có thể cho những con gà cồ của anh gáy lên được chưa, anh Dũng? Anh trưởng ban pháo binh đứng dậy, xoa xoa hai tay vào nhau, nhăn nhó báo cáo:
- Báo cáo sư trưởng, pháo thì đã sẵn sàng nhưng đạn mới có ba chục viên, xe chở đạn chưa tới ạ.
Tư lệnh trưởng chỉ xuống thung lũng:
- Anh có thấy bãi xe kia không?
- Có ạ! Nhộn nhịp quá, phải không thủ trưởng?
Tư lệnh trưởng cười, khôi hài:
- Hãy chi vào đó hai chục quả đi, anh bạn ạ.
Anh trưởng ban pháo binh phấn khởi đáp:
- Có ngay! Hai chục quả là mây, chốc nữa xe chở đạn của trung đoàn pháo sẽ tới nơi thôi mà.
- Vậy thì tốt. Nổ đi!
Anh trưởng ban pháo binh đứng nghiêm lại:
- Báo cáo, xin thủ trưởng chờ cho mười phút.
Rồi anh quay điện thoại liên lạc với trung đoàn pháo binh cơ giới. Trong khi chờ đợi, tư lệnh trưởng quay lại bàn thêm với trung đoàn trưởng Đặng Ngọc San về phương án tiến công thị xã trong đêm nay.
- Xe tăng có thể gặp khó khăn khi phát triển vào khu sân bay – Ông nói – chúng ta không có thời gian để dọn đường đâu. Vì vậy, nếu gặp trắc trở, xe không tham gia xung phong được thì ta phải tự xoay sở, không nên ỉ lại vào thiết giáp.
- Báo cáo thủ trưởng, chúng tôi đã dự kiến tình huống này. Nếu xe tăng không lên được thì chúng tôi sẽ tăng cường hỏa lực cho mũi đột phá. Chỉ yêu cầu pháo binh sư đoàn chi viện thật đắc lực.
- Yên chí! Trong kế hoạch hỏa lực, các cậu vừa được sự chi viện hỏa lực của trung đoàn pháo binh cơ giới của sư vừa được sự chi viện của trung đoàn pháo binh cơ giới do Bộ chỉ huy chiến dịch tăng cường. Pháo binh sẽ bắn từ ba giờ cho đến khi các đơn vị vào tiếp cận vị trí xuất phát xung phong. Nhưng, khi các cậu vào tới trung tâm thị xã thì sự chi viện của pháo binh sẽ khó khăn hơn. Chủ yếu là phải giải quyết bằng hỏa lực đi cùng các phân đội.
Trung đoàn trưởng San lắc đầu:
- Chuẩn bị cập rập quá. Đánh một thị xã mà sơ đồ mạng đường sá cũng không có thì gay thật. Địch lại lúc nhúc khắp các xó xỉnh của thị xã chứ không tập trung ở một vài mục tiêu. Tôi chỉ lo khi phát triển, các đơn vị khó mà bắt liên lac được với nhau.
- Vậy nên phải có kế hoạch hiệp đồng cho thật cụ thể. Các phân đội lấy trục đường chính chạy xuyên qua thị xã theo hướng từ tây sang đông mà làm trục trung tâm phát triển. Rồi phải có ký tín hiệu để nhận nhau, nếu không, trời tối nhập nhoạng lại nện vào đầu nhau thì khốn.
Tiếng anh trưởng ban pháo binh sư đoàn bỗng vang lên:
- Báo cáo thủ trưởng, pháo sắp bắn đấy ạ.
Tư lệnh trưởng sư đoàn, trung đoàn trưởng San và các chiến sỹ thông tin, trinh sát, bảo vệ có mặt trên đài quan sát đều đứng cả dậy, hướng về phía sân bay thị xã. Tất cả bỗng yên lặng, trang nghiêm như chuẩn bị chứng kiến một sự kiện nào đó hết sức trọng đại. Anh trưởng ban pháo binh thì rõ ràng là đang xúc động. Chỉ riêng anh đứng quay lưng lại, nhìn về một hướng khác, phía bên kia dãy núi, những khẩu pháo nòng dài của ta chuẩn bị lên tiếng.
- Cùng… cùng… cùng… cùng…
Tiếng nổ đầu nòng của những khẩu pháo nòng dài âm vang, đĩnh đạc vọng vào các triền núi. Rồi, trên đầu họ vang lên những tiếng xé gió ào ào của đạn đại bác.
- Ầm… ầm… ầm…
Những ánh chớp lóa lên trong nắng. Rồi những đụn khói đùn lên, lửa bốc rừng rực. Khu sân bay bỗng chốc chìm nghỉm trong khói lửa.
- Khá lắm!
Tư lệnh trưởng cười ha hả rồi trịnh trọng nâng ống nhòm lên.
- Cùng… cùng… cùng…
Những con gà cồ lại tiếp tục lên tiếng. Nó không chỉ  gây nên sự hoảng loạn cho cái đám lính tráng, xe cộ đang nằm trong tọa độ lửa ấy mà nó sẽ gây một sự kinh hoàng cho cả một đoàn quân đang như cá nằm trên thớt trong cái thung lũng ngột ngạt này. Pháo binh đã lên tiếng nghĩa là khúc nhạc dạo đầu đã tấu lên rồi. Số phận của chúng nó đã đến lúc kết thúc!
- Cùng… cùng… cùng…
Tiếng pháo lại nổ rền, âm vang thung lũng.

[danhthanh]

II
Ngày 18-3-1975
Hai hôm nay không ghi được nhật ký. Chiều nay sau khi đi làm nhiệm vụ gọi dân về, tự nhiên Đạt nhắc tôi : “Anh Mánh, để tôi dẫn anh em đi nhận đạn cho, anh nghỉ mà ghi nhật ký đi. Phải ghi kẻo quên anh ạ”
Nào thì ghi.
Trong những ngày nay có nhiều chuyện đáng ghi lắm chứ.
Suốt ngày hôm qua và cả ngày hôm nay, chúng tôi quần nhau với giặc. Một thằng giặc điên cuồng trong cơn giãy chết. Chưa bao giờ thấy chúng lắm xe, lắm pháo đến thế. Tổ sư chúng nó, giàu thật. Cháy nhà mới ra mặt chuột. Sự thừa thãi vũ khí, phương tiên của chúng chưa bao giờ được phơi bày rõ rệt như vậy. Có thể nói  cả ngày hôm qua chúng tôi quần nhau với xe tăng và xe bọc thép, bọn bộ binh trở thành nhãi nhép, bọn tôi không thèm quan tâm nhiều đến chúng.
“Trung đội gió lốc” chúng tôi  đã nêu một kỷ lục diệt xe: ban ngày mười tám chiếc, ban  đêm thêm bảy chiếc nữa là hăm nhăm. Số xe ấy có lẽ gần đủ để trang bị cho một chi đoàn thiết giáp. Cánh xạ thủ phất to. Không ngờ láu táu như Ổn mà lại vớ được những năm chiếc. Nếu đem năm chiếc xe tăng mà đặt trước một thằng bé loắt choắt , nửa trẻ con nửa người lớn như Ổn thì sẽ ra sao nhỉ? Thú vị thật ! Bất quá, cân cả bã nó cũng chỉ nặng bằng vài cái mắt xích xe tăng chứ mấy. Vậy mà khốn nạn với nó đấy, các ngài chỉ huy xe thiết giáp ngụy ạ ! Mới biết câu thơ của Tố Hữu tài thật : “Ra thế to gan hơn béo bụng”.
Hãy ghi vào đây bốn chiến sỹ yêu quý của “Trung đội gió lốc” đã hy sinh trên con đường này.
1.   Nguyễn Văn Mùi: quê Lập Thạch, Vĩnh Phú. Đánh trận thứ ba. Hy sinh khi diệt xe tăng địch.
2.   Lê Mạnh Hùng: khu Ba Đình, Hà Nội. Cái chết của Hùng là một bài học đau xót đối với chúng tôi. Lần đầu tiên đối mặt với xe tăng M.48, Hùng hoảng quá, không bắn nổi. Nhưng điều tai hại nhất là Hùng lại quay lại quay đầu chạy. Hùng đã chết vì một viên đạn đại liên xuyên trúng vào lưng.
Ở mặt trận, có lẽ không cái chết nào nhục nhã bằng cái chết khi quay đầu tháo chạy để cho đạn kẻ thù xỉa vào lưng.
3.   Nguyễn Trung Kiên: quê Quốc Oai, Hà Sơn Bình. Kiên đã hyy sính sau khi dùng tiểu liên tiêu diệt hơn hai mươi tên địch, yểm hộ cho đồng đội đánh tăng. Kiên đã tắt thở trên tay tôi. Cậu ấy chỉ còn một mẹ già và một đứa em gái. Trước khi tắt thở, Kiên dặn tôi: “Nếu anh còn sống trở về, nhờ anh thỉnh thoảng tới thăm mẹ em”. Kiên ơi ! Mánh xin hứa rằng nếu Mánh còn sống trở về thì Mánh sẽ tới thăm Mẹ Kiên. Nếu em gái Kiên đi lấy chồng, Mánh sẽ đón bà cụ về với vợ chồng Mánh. Yên lòng nghe Kiên!
4.   Nguyễn Mạnh Thắng: quê thị xã Thái Bình, Đảng viên dự bị. Hy sinh  sau khi đã tiêu diệt hai xe tăng và hơn chục tên địch. Trong giây phút nguy nan nhất của trận địa, địch ào ên như kiến và đã áp sát tuyến công sự trận địa chốt, nếu ngồi dưới công sự mà bắn thì đạn sẽ nổ vọt sau lưng chúng, Thắng đã vọt lên khỏi công sự, đứng thẳng, bắn găm trái B.40 xuống giữa đội hình xung phong của địch. Sau đó Thắng trúng đạn và hy sinh. Khi liệm Thắng, chúng tôi tìm thấy một lá thư viết cho cô bạn gái, Thắng chưa có dịp gửi đi và một mảnh giấy nhỏ có ghi mấy dòng chữ: “Nếu tôi hy sinh, khi trở về hậu cứ, các anh lấy cây đạn của tôi trao cho đồng chí Lệ anh nuôi. Lệ đang học chơi đàn bầu, tỏ ra say mê và có nhiều triển vọng”.
Vậy là trước khi ra trận, Thắng đã sẵn sàng đón nhận sự hy sinh.
Từ nay dơn vị không còn được nghe tiếng đàn tuyệt vời của Thắng nữa. Nhưng, chiến công của Thắng thì vẫn mãi mãi âm vang trong lòng mọi người.
Vĩnh biệt bốn đồng chí thân yêu!
“Trung đội gió lốc” sẽ trả thù cho các đồng chí một cách xứng đáng.

 Cũng cần phải ghi vài dòng về đứa bé mà Hưng đã nhặt được trên đường. Tên đứa bé là Phương. Hỏi ra mới biết bố cháu không phải lính ngụy mà là một họa sĩ. Còn mẹ cháu là một cô giáo dạy nhạc ở trường trung học.
Hưng giao đứa bé cho bộ phận dân vận của trung đoàn. Họ hữa sẽ chăm nom cháu bé cẩn thận và đến khi giải phóng sẽ trao cho ủy ban quân quản. Hẳn rồi người ta sẽ đưa cháu tới một trại mồ côi nào đó. Lúc chia tay, cháu bé đã khóc thét lên và ôm chầm lấy Hưng. Các ah trong ban dân vận đã phải giằng nó ra khỏi tay anh. Hưng vội vàng quay đầu  chạy cho nhanh để khỏi khóc trước mặt nó.
Hình như tất cả nỗi đau thương của chiến tranh đều dồn cả lên đầu trẻ em và phụ nữ.
Suốt ngày hôm nay chúng tôi chia thành từng tiểu đội, đi sâu vào rừng  để gọi dân. Chưa bao giờ tôi căm giận kẻ thù như hôm nay khi được chứng kiến những thảm cảnh mà chúng đã gây ra cho nhân dân. Chúng xuyên tạc, bịa đặt , tô vẽ cho chúng ta như một loại người khát máu, man rợ, lúc nào cũng chỉ nghĩ đến bắn giết, hãm hiếp, trả thù. Khi rút chạy khỏi những thị xã vùng cao nguyên, chúng đã lừa phỉnh, dọa dẫm để ép dân chạy theo với mưu đồ chỉ bỏ lại cho chúng ta những đống gạch vụn, những phố phường làng xóm không có bóng dáng con người. Phần vì sợ bị trả thù , phần vì sợ bom đạn của Mỹ đánh hủy diệt, nhân dân đã rời bỏ nhà cửa, phố phường, ùn ùn chạy theo quân đội. Nhưng đến khi lâm trận, họ lại bị chính cái quân đội ấy đạp xéo lên để tháo chạy. Ai sống sót chạy vào rừng thì lại bị bọn tàn binh cướp bóc, hãm hiếp. Họ kiệt sức vì đói khát, tuyệt vọng. Chúng tôi đã tìm thấy nhiều nơi hàng chục người chết vì đói khát, hàng chục đứa trẻ bị bỏ rơi trong rừng, nhiều đứa chỉ còn thoi thóp thở.
Có một người mẹ, đến lúc con sắp lịm đi vì đói khát mới tỉnh ra. Chji xé rừng, ôm con lao như điên ra phía có những tiếng loa đang gọi. Khi gặp chúng tôi, chị quỳ xuống đưa đứa con ra trước mặt mà van vỉ:
-   Các ngài làm ơn cứu lấy con tôi. Tiền bạc của tôi đây. Cái thân xác của tôi đây. Các ông muốn làm gì thì làm. Các ông giết tôi cũng được. Nhưng hãy cứu  lấy cháu. Nó không có bệnh tật gì đâu, nó chỉ đói quá, khát quá mà thôi.
Chúng tôi đỡ lấy đứa trẻ, chị gục xuống, xỉu đi. Nhưng chúng tôi đã không cứu nổi đứa trẻ. Chị đã tới với chúng tôi quá chậm.
Chúng tôi đổ nước đường cho chị. Khi tỉnh dậy, nhìn thấy đứa con đã chết, mắt chị long lên sòng sọc. Chị nhảy xổ vào chúng tôi mà chửi rủa , cấu xé cho tới khi mệt quá, ngất lịm đi. Vết tay  chị cào cấu vẫn còn hằn trên mặt tôi đây. Nhưng tôi không oán trách chị đâu, người mẹ đau khổ ạ.
Biết bao nhiêu cảnh đau thương như thế đã diễn ra trên con đường rút chạy của quân đoàn 2 ngụy. Chúng tôi đã làm hết sức mình để giảm bớt những đau thương ấy. Chúng tôi gọi loa suốt một ngày, anh nào anh nấy cổ đã khản đặc. Nhưng chúng tôi đã cứu được hàng ngàn đồng bào thoát khỏi cảnh lang thang đói khát trong rừng. Một số người, nge tiếng gọi tha thiết cho chúng tôi, họ xúc động tìm đến chúng tôi. Một số người vì đói khát, kiệt sức cùng đường mới chịu bò ra với ý nghĩa đằng nào cũng chết , cứ bò bò ra nếu Việt Cộng có lòng thương nhân loại thì may ra được cứu sống. Nhiều người, khi tìm thấy họ chỉ còn thoi thóp thở. Khi được cứu sống, phần lớn họ đã khóc trước mặt chúng tôi. Nhất là các bà, các chị, họ tự dằn vặt, chửi rủa mình  ngu ngốc để bị bọn địch lừa phỉnh , dọa dẫm; đến nỗi mất sạch cả của cải , gia đình ly tán , kẻ mất người còn. Rồi họ tố cáo, buộc tội kẻ thù. Đó là những tòa án nhân dân. Chúng tôi lắng nghe tất cả và ghi nhớ. Vì chúng tôi là những người thi hành những lời tuyên án của nhân dân, của lịch sử.
Đêm nay hoặc ngày mai sư đoàn sẽ mở cuộc tiến công toàn diện vào những lực lượng địch bị dồn ứ lại trong thu lũng này. Chiều nay đã nghe pháo lớn bắn vào thị xã. Vậy là sắp bắt đầu rồi. Sau đó có lẽ chúng tôi sẽ tiến về tiến công. Tiếp tục truy kích kẻ thù. Hưng nói : “Biết đâu, có thể chúng ta sẽ đánh ra tới tận bờ biển”.
Không chỉ riêng Hưng khao khát được đuổi địch ra tới bờ biển. Bao năm chiến đấu trên cao nguyên, chúng tôi đều khao khát như vậy. Chúng tôi sẽ tới, nhưng không phải như những nhà du lịch mà tới với tư thế của người chiến thắng.
Mình ghi linh  tinh quá nhỉ? Chẳng vào đâu cả. Đọc lên chúng nó lại cười  cho dấy. Mà sao pháo của ta bắn nhiều vậy? Nghe khoái cái lỗ tai thật.
Trận đánh đã bắt đầu rồi chăng?

[danhthanh]

III
Trận tiến công vào thị xã Hậu Bổn đã bắt đầu từ năm giờ chiều. Bây giờ đã gần mười giờ đêm rồi mà vẫn chưa có dấu hiệu gì chứng tỏ trận đánh sắp kết thúc. Tiếng súng vẫn nổ ran trong thị xã. Những cột lửa đỏ sậm ngả nghiên theo từng đợt gió khô. Sông Ba lấp lóa trong ánh lửa; chỗ tối, chỗ sáng như một con rắn khúc trắng khúc đen trơn nhẫy, đang cố sức trường ra khỏi cái thị xã nóng bỏng kia. Khói đùn lên, nhưng đọng thành những mảng đen, hình thù quái dị trên bầu trời thị xã. Đạn lửa, từng dân dài, đỏ đọc, đan chéo nhau thuốn vào bóng đêm.
Ở những làng xóm ven thị xã, chó thi nhau sủa từng tràng inh ỏi. Chú nào mệt quá, hoặc mỏi mồm, mới chịu gâu gâu tiếng một. Nhưng chỉ một lát, như sợ thua chúng bạn, nó lại tru tréo xổ từng tràng dài như một khẩu đại liên.
Trung đoàn 6 chỉ còn một đại đội tham gia đánh hai chốt phía đông nam thị xã, còn lại toàn bộ lực lượng, trừ bộ phận đã vượt đèo Tu Na, đều được lệnh nằm yên, hình thành thế vây lõng . Sẵn sàng đón địch từ thị xã bung ra; đồng thời, cũng sẵn sàng nhảy vào tiếp sức cho trung đoàn 4 khi cần.
Trung đoàn trưởng Thuần luôn bám máy, theo dõi sát diễn biến của trận đánh. Thỉnh thoảng ông lại quay điện thoại xin tổng đài sư đoàn cho nói chuyện với ban tác chiến. Đồng chí trực tổng đài bực mình gắt um lên trong máy:
-   Đang bận chỉ huy tác chiến, cụ ơi!
Trung đoàn trưởng Thuần cười dàn hòa:
-   Cậu thông cảm chút, cùng dân máu mê cả mà. Hay cậu cắm phích cho mình nge với.
Đồng chí chiến sĩ điện thoại la lên:
-   Như vậy phạm nguyên tắc, thủ trưởng ơi!
-   Chậc! Mình thề sẽ không tố cáo cậu đâu mà lo.
Anh chiến sĩ điện thoại cười vang:
-   Một tút Ru –bi “chân co chân duỗi”. Đồng ý không?
Trung đoàn trưởng quay lại nháy mắt với chính ủy Tâm và tham mưu trưởng Sự.
-   Đang mặc cả đấy, thằng lỏi con!
Rồi ông lại bấm công tắc và cũng bắt chước giọng mặc cả của anh chiến sĩ điện thoại:
-   Gì mà đắt thế! Nửa tút, xong không?
Đầu dây bên kia lại có tiếng cười:
-   Thôi được! Nói vậy cho vui thôi. Mời thủ trưởng nghe nhé. Trung đoàn 4 đang báo cáo tình hình đấy.
Có tiếng rột rẹt trong ống nghe rồi giọng nói khao khao của trung đoàn trưởng Đặng Ngọc San vọng lại, nge xa lắc :
-   … Khu trại Ngô Quyền cơ bản xong rồi. Vâng. Nhưng địch túa ra ngoài phố đông quá. Những khi ta đánh lướt qua rồi khi quay lại thấy có địch. Vâng! Nó cứ chạy quẩn vậy mới mệt. Trời tối quá! Chúng tôi chưa biết thằng đại đội 7 ở xó nào bây giờ cả. Liên kạch V.T.Đ với Nó vẫn tốt. Nhưng hỏi nó đang ở đâu thì nó trả lời “ Chúng tôi đang ở giữa phố, bốn xung quanh đều địch cả. Không hiểu ở chỗ nào”. Sao? Bảo nó bắn pháo hiệu ạ? Vâng. Tiểu đoàn anh  Diệu vừa chiếm xong tiểu khu. Thực ra đánh chiếm tiểu khu chẳng khó khăn bao nhiêu. Sao ạ? Đúng như thế! Cơ bản là thằng địch bên ngoài thôi ạ.Nhưng trời tối quá! Chúng nó mà nằm im thì chẳng biết đường nào mà lần.
Im lặng một lúc khá lâu. Tham mưu trưởng Sự vẫn ngồi chầu hẫu bên cạnh , thỉnh thoảng lại hỏi : “Sao rồi anh?”. Chính ủy Tâm ngồi im lìm như một bức tượng, điếu thuốc trên môi ông vẫn lập lòe.
Có tiếng chuông reo nhẹ và từ tốn rồi từ trong máy vang lên giọng nói điềm tĩnh, trầm ấm của tư lệnh trưởng sư đoàn:
-   Anh San đâu ! Anh còn nghe đấy không? Ờ, này… bây giờ thế này nhé. Anh ra lệnh cho các đơn vị ngừng tiến công. Chỗ nào nằm yên chỗ đó nhưng phải tổ chức người bám địch, canh gác. Cho các phân đội củng cố lại đội hình, bổ sung đạn dược, đưa thương binh và giải tù bình ra ngoài. Sáng mai ta sẽ đánh tiếp! Những mục tiêu cơ bản xong rồi, còn lại chủ yếu là bọn địch lẩn tránh trong các ngách phố. Ta đợi ban ngày ban mặt đánh cho đỡ mệt, tránh thương vong vô ích. Anh có đề nghị gì nữa không?
-   Báo cáo thủ trưởng, các phân đội đều xin đạn. Nhất là B.40, B41 và đạn cối, lựu đạn. Đánh thành phố xài những thứ đó nhiều lắm. Đề nghị sư đoàn cho xe chở xuống khu sân bay cho chúng tôi.
-   Được rồi! Anh tổ chức đón nhé. Tôi lệnh cho quân giới sư đoàn đưa đạn xuống ngay cho các anh. Bây giờ anh tổng hợp lại toàn bộ tình hình. Ba mươi phút  nữa báo cáo.
-   Rõ
Trung đoàn trưởng Thuần cũng đặt máy, quay lại với chính ủy và tham mưu trưởng.
-   Ngừng tiến công rồi !
-   Sao ? – Sự sửng sốt hỏi – Đã xong rồi cơ à?
-   Chưa! Nhưng cơ bản thì cũng coi như xong. Trời tối quá , địch túa  ra phố rất đông, trốn trong các ngõ ngách rồi nằm im. Không biết đường nào mà lần. Sư đoàn lệnh ngừng tiến công. Sáng mai đánh tiếp!
Chính ủy cười:
-   Đấy! tôi đoán ngay mà. Đánh đêm có nhiều thuận lợi nhưng rất khó mà tiêu diệt  triệt để được. Nhất là cái thằng địch này, chúng nó nằm đầy các ngả đường  chứ có co cụm lại một vài cụm đâu. Đụng vào là chúng túa ra, chạy lung tung , có trời mà lần.
Trung đoàn trưởng thắp thêm một cây nến, cắm vào chỗ cây nến cũ sắp lụi trên chiếc thùng đạn đại liên rồi quay lại nói với hai người.
-   Ngày mai quân mình sẽ mệt đấy. Đên nay chúng nó sẽ chuồn ra rừng rất nhiều. Ngày mai thế nào mà sư chẳng lệnh cho ta đi càn, truy quyét nốt.
Sự ngồi xuống bên cây nến , châm một điếu thuốc lá rồi quay lại nói với trung đoàn trưởng:
-   Từ giờ tới sáng thế nào các chốt của ta cũng gặp địch trong thị xã chạy ra.
-   Đúng đấy! – Trung đoàn trưởng vỗ vai Sự - Anh gọi điện thoại cho các đơn vị nhắc các chốt phải tỉnh táo. Lính tráng ngủ tịt cả, nó chạy qua đầu cũng chẳng biết đâu.
Sự đến bên điện thoại, giọng ồm ồm như nói trong chum của anh lại vang lên. Chính ủy cũng đứng dậy luôn, vươn vai rồi nói với trung đoàn trưởng:
-   Từ giờ tới sáng chắc chẳng có chuyện gì đặc biệt. Anh đi ngủ một chút đi.
Trung đoàn trưởng cũng giục:
-   Cả anh cũng phải đi nghỉ đi chứ.
Chính ủy đưa bàn tay đập đập lên trán:
-   Tôi chưa ngủ được đâu. Chập tối, tưởng phải thức suốt đêm tôi đã dại dột uống một ly cà phê với tay Nhuận. Khéo thức tới thấu sáng ấy chứ lại.
Sự đã gọi điện thoại xong, anh quay lại khoát tay nói với hai thủ trưởng:
-   Thôi! Mời hai bố già đi ngủ cả cho. Tôi và tay Nhuận trực cũng đủ rồi
Chính ủy vỗ vai trung đoàn trưởng, hóm hỉnh:
-   Ông này ông ấy không thích gọi là “bố già” đâu nhé! Cậu chỉ bậy. Ông ấy còn đủ sức đánh một mạch xuống Phú Yên tìm bà xã kia đấy.
Sự cười khơ khớ:
-   Hay nhỉ! Cứ như Lục Vân Tiên đi tìm Kiều Nguyệt Nga ấy! Tìm cảm dồn nén hai mươi năm, gặp nhau chắc hẳn sẽ nổ bùng nên như một…quả mìn ĐH 10!
Trung đoàn trưởng thụi vào lưng Sự một cái:
-   Cậu chỉ được cái dại mồm dại miệng.
Sự vẫn không chịu buông tha.
-   Này! Nhưng tôi hỏi thật  nhé. Nếu gặp chị ấy anh có dám ôm hôn một cái trước ba quân không nào?
Trung đoàn trưởng gật đại:
-   Thừa sức! sợ gì mà không dám hôn.
Sự vỗ tay cười.
-   Đấy! Chính ủy nhớ lấy nhé!
Chính ủy vội xua tay “phanh” anh chàng tham mưu trưởng lắm mồm  lại.
-   Thôi! Mày đừng có phá . Để  anh ấy đi ngủ một lát đã chứ. Lại sáng bạch bây giờ!
-   Hiểu ý chính ủy, Sự đứng ngẩn ra giây lát rồi  cố xuống giọng nghiêm chỉnh:
-   Ờ nhỉ, tôii quên mất! Mải… vui quá. Thôi, hai thủ trưởng cứ yên tâm mà đi ngủ. Tôi đã nhắc các đơn vị chú ý đón lõng địch trong thị xã chạy ra rồi.
Trung đoàn trưởng uể oải đi về hầm của mình. Cậu công vụ của ông đã ngủ say, chân tay dang rộng ra thành một chữ “đại”. Chà sao mà chúng nó dễ ngủ đến thế không biết? Nằm xuống là ngáy liền. Sao mà nó nặng thế! Nằm xích vô đi chú mày. Cậu công vụ ú ớ lên vài tiếng, đưa tay lên cổ gãi sồn sột rồi lại ngáy sôi lên.
Thuần ngả lưng xuống tấm bạt dưới trải nền hầm, xương cốt ông giãn ra, kêu lục cục. Bây giờ ông mới thấy lưng mình đau như dần. Lúc này mà nó quật cho một cơn sốt thì mệt đấy. Đang lúc tác chiến liên miên thế này mà nằm trùm chăn thì vô duyên thật. Chi bằng “nghênh chiến” trước là hơn. Nghĩ vậy, ông ngồi dậy, bật đèn pin lục ba lô tìm hộp thuốc cá nhân lấy ra hai viên Ni – va – kin rồi với bi đông, bỏ thuốc vào miệng tu ực một hơi.
Xong xuôi, ông yên trí nằm xuống. “Nhưng sau đầu óc mình vẫn tỉnh như sáo thế này”. Ông trăn trở, bồn chồn. Rồi cũng như nhiều đêm không ngủ khác, điếu thuốc lá lại lập lòe trên môi ông.
Ông chợt nhớ lại cảm giác  ngượng ngùng pha chút vui sướng khi chính ủy và Sự nhắc tới ngày ông gặp lại vợ con. Hình như bây giờ, không phải chỉ riêng ông mà tất cả cán bộ tham mưu xung quanh ông  đều nghĩ   rằng, việc tiếp tục truy kích địch, tiến về đồng bằng ven biển Phú Yên là điều tất nhiên rồi. Sư đoàn cũng đã thông báo cho ông biết rằng, những lực lượng địch đã vượt qua được thung lũng Cheo Reo trước khi ta kịp chặn còn khá đông. Chúng đang bị các lực lượng vũ trang địa phương tỉnh Phú Yên đón đánh dọc đường và có khả năng sẽ cụm lại thành một cụm lớn  ở quận lỵ Củng Sơn, Quận Sơn Hòa, địa đầu của tỉnh Phú Yên để chờ sửa đường và làm cầu qua sông Ba rồi mới tiếp tục hành quân về Nha Trang được. Vì thế sư đoàn phải nhanh chóng thanh toán bọn địch ở Cheo Reo để tiếp tục hành quân truy kích và bao vây tiến công tiêu diệt nốt lực lượng này.
Như vậy, những trận đánh sắp tới của sư đoàn, mặc nhiên sẽ diễn ra trên mảnh đất quê ông.
Chỉ mới nghĩ tới điều đó ông đã thấy lòng mình nôn nao. Ông nhắm mắt lại và hình dung gương mặt của vợ mình nhòe lệ. Hơn hai mươi năm nay, bất cứ khi nào trong tưởng tượng và cả trong mơ ông cũng chỉ gặp gương mặt vợ mình nhòe lệ như buổi tiễn ông ra Quy Nhơn để xuống tàu đi tập kết. Chưa bao giờ ông hìnhdung được một gương mặt khác với gương mặt thân yêu của vợ mình ngày ấy. Không! An không thể giữ mãi được gương mặt trẻ trung, căng tràn nhựa sống của tuổi mười tám  đôi mươi. An không thể giữ mai được nước da trắng mịn , mái tóc đen dài mỗi khi buông xõa lại thơm ngát hương dầu dừa. Sức tàn phá của thời gian đối với sắc đẹp của con người thật ghê gớm. Nhưng sức chịu đựng tàn phá của nỗi nhớ thương, của sự dồn nén chịu đựng của nỗi cay đắng, cự nhục trong những ngày đen tối của quê hương lại càng ghê gơm hơn. Có thể An đã già đi rất nhiều. Đôi mắt lúc nào cũng như có nắng đọng đầy những nét u buồn. Mái tóc đen huyền buổi ấy hẳn đã điểm nhiều sợi bạc. Nhưng, có một điều mà chắc chắn An vẫn giữ được nguyên vẹn như buổi ban đầu , đó là tình thủy chung đối với chồng, là niềm tin và lòng trung thành đối với cách mạng. Những điều đó không chịu sự tàn phá của thời gian và nanh vuốt kẻ thù… .
…Khi gặp lại, anh sẽ nói với em những gì đây? Kể cho em nghe về quãng đời hai mươi năm vắng em của cuộc đời mình ư? Nó có nghĩa gì đâu so với hai mươi năm vắng anh trong cuộc đời em? Hai mươi năm đó, nếu em chỉ là một người vợ thủy chung, chỉ biết nuôi con và chờ đợi, thì cũng đủ để cho anh, khi gặp lại phải kính phục. Nhưng hai mươi năm đó đối với em còn là hai mươi năm chiến đấu. Bởi vì hai mươi năm qua, ở Miền Nam đau thương này, đứng trước một kẻ thù  tàn bạo như đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai của nó, thủy chung cũng có nghĩa là chiến đấu. Và, chỉ có chiến đấu mới giữ được lòng chung thủy, giữ vững được niềm tin.
Anh yên lòng khi nghĩ tới con của chúng ta. Em sẽ biết cách dạy dỗ nó nên người. Em đã chọn cho nó con đường chiến đấu, trở thành người chiến sĩ cách mạng; đó cũng cách tốt nhất để em giữ được nó mãi mãi bên chúng ta; mặc dù, trong cuộc chiến đấu này, con đường chiến đấu baoo giờ cũng đồng nghĩa với sự hy sinh, với đau thương, mất mát.
Anh biết ơn em biết mấy! Hỡi em, người vợ hiền, người đồng chí của anh!...
Trung đoàn trưởng Thuần lại nghiên người bật lửa châm thuốc. Cũng không biết là điếu thứ bao nhiêu rồi. Ngoài trời, vẫn sương rơi, gió thổi. Phía thị xã Cheo Reo, thỉnh thoảng lại rộ lên một đợt súng nhưng vẫn không đủ để khuấy động cả không gian yên tĩnh.

[danhthanh]

Chương Mười Ba
I
Mai tỉnh dậy bởi ánh mặt trời rọi thẳng vào mặt, nóng ran. Cô nhỏm dậy, ngơ ngác nhìn xung quanh. Khắp người cô như đau như dần; những vết gai cào ở chân tay, ở cổ, ở mặt vừa xót vừa nhức nhối. Mạch máu trên thái dương cô đập mạnh . Mắt cô hoa đi khi nhìn lên những luồng ánh nắng khiến cô phải vội vã nhắm mắt lại.
Phải một lát sau, trí nhớ của cô mới trở lại hoạt động bình thường. Cô chợt rùng mình khi nhớ ra mình đang ở đâu và vội mở choàng mắt, ngơ ngác nhìn quanh.
Cô gái nằm bên cạnh cô đã dậy từ bao giờ và bỏ đi đâu rồi? Mai ngoảnh nhìn sang chỉ thấy bên mình một đống lá khô dẹp xuống, in hình một người nằm.
Vậy là Mai vẫn không biết cô ấy tên là gì? Nhưng nỗi đau khổ của cô thì Mai biết rõ.
Chiều qua, Mai gặp cô ấy bước thất thểu trong rừng như một cái bóng. Mặt mũi cô tím bầm, áo quần nhàu náy, tóc tai rũ rượi.
-   Chị ở đâu ? – Mai hỏi
-   Plây cu ! – Cô ấy trả lời.
Trông dáng người thon thả, nước da trắng hồng, những ngón tay thuôn búp măng trên móng còn vương chút dấu son, Mai đoán cô gái này không thuộc vào hạng người quen lam lũ. Có lẽ cô cũng là một nữ sinh, con một gia đình khá giả nào đó ở thị xã. Nghĩ vậy, nhưng Mai không tiện hỏi. Mai cứ lặng lẽ đi bên cô gái, cùng với những người dân di tản khác đi về hướng đông. Họ nói rằng, cố gắng đi về hướng ấy, vượt khỏi thung lũng sẽ gặp quân quốc gia.
Mãi tới xế chiều, khi đoàn người mệt mỏi dừng lại tìm chỗ ngủ qua đêm, Mai mới nói chuyện được với cô gái ấy. Mai đang vun lá khô lại thành một đống để lấy chỗ nằm thì cô uể oải bước tới.
-   Chị cho em nằm với, được không ?
Mai vội vã gật đầu :
-   Được, nằm hai người cho đỡ sợ.
Khi đã chuẩn bị xong chỗ nằm, họ ngồi bên nahu, cùng im lặng ngắm nhưng chiếc lá khộp cuối cùng vàng vọt rơi trong bóng hoàng hôn. Một lúc lâu, cô gái ấy mới quay sang hỏi Mai :
-   Hôm nay chị được ăn gì chưa ?
Mai uể oải lắc đầu.
Cô gái kéo cái sắc vải vào lòng, nhìn quanh rồi cô sục tay vài tận đáy túi lôi ra một chiếc bánh mì vàng hươm.
-   Chúng mình ăn một nửa thôi nghen, còn để dành sáng mai.
Họ chia nhau một nửa cái bánh mì. Mai để ý thấycô gái bẻ cho mình miếng to hơn. Cô nhai ngấu nghiến tưởng như chưa hề được ăn cái của này bao giờ. Nhìn Mai ăn, cô gái chép miệng, thở dài :
-   Tội nghiệp, chị đói quá phải không ?
Mai thấy mặt mình nóng ran, bản tính con gái chợt trở lại với cô. Cô thấy mắc cỡ vì đã ăn như ma đói trước mặt một người lạ. Cô gái sục tay vào đáy túi, lôi nữa chiếc bánh mì còn lại bẻ thêm cho Mai một miếng :
-   Chị ăn thêm đi.
Mai đỡ miếng bánh mì trên tay người bạn gái rồi vội vão quay đi, ứa nước mắt.
Được ăn, Mai tạm quên cái khát. Nhưng khi đã nuốt xong miếng bánh mì, cơn khát lại bắt đầu cào xé trong cổ, trong ngực cô. Mai cũng không hiểu tại sao mình lại có có đủ nước bọt để thấm vào miếng bánh mì, đưa nó xuống dạ dày. Hình như đoán được cơn khát của Mai hay chính vì mình cũng đang khát cháy họng mà bỗng dưng cô gái nghĩ ra cái trò ấy. Cô hỏi Mai :
-   Chị có muốn ăn xoài tượng không ?
-   Ủa, có xoài à ? – Đôi mắt Mau sáng lên – Đưa ăn cho đỡ khát !
-   Nhưng còn xanh lắm – Cô gái nhắm mắt lắc đầu – chua lắm, hổng có ăn được đâu.
Mai bắt đầu thấy nước miếng mình tứa ra, mát khắp chân răng, mát cả trong miệng, trong cổ. Nhưng cô cũng vụt hiểu. Cô bạn gái của Mai chỉ nói giỡn vậy để đánh lừa  cơn khát của hai đứa thôi chứ làm chi có xoài. Biết vậy, nhưng cô cũng hùa theo cái trò ấy của bạn :
-   ừa ! thôi để dấm cho chín rồi hãy ăn nghen !- Hai người nhìn nhau, cười, cơn khát quả nhiên có dịu đi thật.
Bóng đêm đen ngòm dần dần sập xuống, đầy đe dọa.
Hai người bạn gái ôm chặt lấy nhau. Một chiếc lá rơi, một tiếng mang tác cũng khiến họ giật mình, run bắn lên. Cô bạn gái siết chặt lấy Mai. Mùi mồ hôi và thứ mùi khó chịu nhất của phụ nữ sau ba bốn ngày không được tắm rửa từ người họ tỏa sang nhau. Nhưng lúc này chả hơi đâu mà nghĩ tới điều đó
Mai lại muốn nói chuyện, muốn hỏi vì sao mà cô bạn của mình lại trôi dại tới đây ? Ba má và những người thân thiết của cô hiện đang ở đâu ? Cô cũng muốn kể chuyện mình, muốn nói về những ngày khủng khiếp mà mình vừa trải qua với người bạn mới quen. Nhưng, thấy cô bạn gái vẫn nằm im như một khúc cây, Mai cũng không tiện gợi chuyện.-322 
Bỗng đôi vai cô gái rung lên từng chặp. Rồi cô nấc lên, rưng rưng khóc. Mai vòng tay qua, vuốt ve đôi vai cô bạn gái của mình, thay cho những lời an ủi.
Cô gái nghẹn ngào, nói trong tiếng nấc :
-   Cực nhục quá…. Chị ơi !
Mai lựa lời, an ủi :
-   Ráng mà sống, bạn ạ. Mọi nỗi cực khổ rồi cũng sẽ qua đi cả thôi.
-   Nhưng…em !.. Hu hu..hự hự… Em hết muốn sống nữa rồi. Bọn chó má ! Chúng nó…cướp…hu hu… cướp mất đời con gái của em rồi…
Mai chợt lạnh người. Cô đã hiểu cái điều kinh khủng khiếp mà người bạn gái vừa nói ra. Cô ôm siết bạn vào lòng biểu lộ một nỗi thông cảm sâu sắc. Khóc một chặp, cô gái mới tức tưởi kể chuyện. Qua lời kể đứt nối của cô, Mai hiểu được rằng, khi lạc rừng, người bạn gái của mình, đã bị ba thằng lính thiết giáp thay nhau hãm hiếp.
-   Chị ơi! Đời em vậy là hết rồi! – Cô gái nấc lên – Em chỉ còn một ước muốn: có một trái lựu đạn trong tay và gặp lại ba thằng khốn nạn ấy. Em sẽ ăn thua đủ với tụi nó.
Sau đó Mai biết thêm rằng là cô gái là con gái một vị bác sĩ có tiếng ở Plây Cu. Ba cô đã về Sài Gòn từ đầu tháng trước vì có công chuyện. Má cô chết trong vụ lính biệt động và  cảnh sát tranh gái chọi lựu đạn giữa phố hồi đầu tháng. Cô điện cho ba lên để chôn cất má nhưng chiến sự đã nổ ra, đường dưới Nha Trang lên tắc nghẽn, ba cô còn mắc kẹt dưới đó. Cô đành nhờ  bà con lo lắng chuyện chôn cất cho má. Luýnh quýnh vừa xong công chuyện thì Buôn Mê Thuột thất thủ rồi đến vụ “tùy nghi di tản”. Cô bỏ lại tất cả nhà cửa, đồ đạc, chỉ xách theo một va li gồm toàn đồ nghề quý giá của ba, nhảy nhờ một chiếc xe của người quen để đi di tản. Nhưng cuối cùng, cả cái va-li gồm toàn thứ đồ lương thiện ấy của cô cũng mất, rồi, cay cực hơn, đến tuổi trẻ trinh trắng của cô cũng bị tước đoạt.
Người bạn gái khốn khổ ấy của cô cứ rủ rỉ vừa kể vừa khóc như vậy cho đến khi mệt mỏi ngủ thiếp đi…
Mai bâng khuâng nhìn lại chỗ mình và cô bạn gái đã nằm qua một đêm. Cô ân hận vì chưa kể gì về mình cho cô ấy nghe. Đáng lý cô phải hỏi tên cô ấy, ghi cho cô ấy địa chỉ của mình ở Sài Gòn. Qua cơn tai biến này, hai đứa mà gặp nhau thì hẳn sẽ thương quý nhau lắm.
Vậy mà cô ấy đã đi rồi. Tại sao cô ấy lại lặng lẽ bỏ đi một mình? Cô ấy đi đâu? Mai chợt lo lắng nhìn quanh. Dân tị nạn ngủ đêm ở đây đã đi gần hết, chỉ còn lèo tèo vài người ngủ dậy muộn, đang soạn đồ  và lay thức những đứa trẻ mệt mỏi, đói khát cứ nằm li bì không chịu dậy.
Dễ đến tám giờ sáng rồi còn gì. Rừng đã khô sương. Ve kêu râm ran. Nắng bắt đầu le lói.
Mai chợt ngơ ngẩn, cô cảm thấy hình như hôm nay có điều gì khác lạ. Một lúc lâu cô mới hiểu rằng cái khác lạ. Một lúc lâu cô mới hiểu rằng cái khác lạ chính là sự yên tĩnh. Hình như ở ngoài đường không còn đánh nhau nữa. Thỉnh thoảng mới nge một loạt súng ngắn ngủi rồi tất cả lại lặng trang.
Tiếng ve vẫn rộn rã, nồng nhiệt. Hình như bản nhạc rừng ấy đã an ủiMai nhiều, khiến Mai bớt cô đơn; thức dậy trong Mai những tia hy vọng và nỗi khát khao cuộc sống.
Cô đứng dậy, vươn mình vài cái, thở căng lồng ngực bầu không khí trong lành của buổi mai rồi hăm hở bước theo những người dân tị nạn.
Họ lại nhắm theo hướng mặt trời mà đi tới.

[danhthanh]

II
Có nhiều tiếng xôn xao ở phía trước rồi một người đàn bà nào đó chợt kêu rú lên:
-   Nước! Có nước rồi.
-   Trời ơi!
-   Có nước thiệt sao?
Một người mẹ rên rỉ”
-   Có nước rồi! sống rồi con ơi!
Đoàn người bước nhanh hơn. Có người chen lên trước, tất tưởi chạy như sợ mình sẽ đến chậm. Mai nhắm nghiền mắt, tưởng tượng tới cái giây phút những dòng nước mát cứ từ từ chảy vào cơ thể mình. Cô liếm môi, thấy xót. Trời ơi, đôi môi mình đã nứt nẻ cả rồi sao thế này?
Họ đã gặp những người đã lấy được nước, hay nói cho đúng hơn là đã được uống nước. Họ ngồi tựa vào những gốc cây, lim dim đôi mắt, tiếp tục thưởng thức dư vị ngọt ngào của nước. Mặt mày họ tươi tỉnh như một cái cây sắp chết khô vừa được một cơn mưa.
-   Nước ở mô  dì?
-   Nước ở mô thế bác?
Một người đàn ông trạc bốn mươi tuổi, gương mặt nhăn nhúm, khắc khổ ngồi bên gốc khộp với một đứa con trai chừng sáu bảy tuổi; có lẽ là con ông ta. Trên tay ông vẫn ôm khư khư một cái nón sắt. Trong nón đúng là nước. Nhưng trời ơi! Một thứ nước nhờ nhờ đùng đục. Nhưng, dù sao vẫn là nước. Mai mới nhìn vào đã thấy chóng mặt, chếnh choáng như những người nghiện ngập đã lâu lắm mới được ngửi thấy hơi rượu.
-   Nước ở đằng nớ. Nhưng phải có tiền hoặc có thứ chi đổi.
Nhiều tiếng người xôn xao:
-   Ủa, sao kỳ vậy?
-   Nước của trời của đất chớ của ai?
-   Bộ có người bán nước sao?
-   Bán nước! phải, bán nước đó. Hực…hực..hức.. hức – Người đàn ông ôm nón nước trong tay cưới sặc sụa – chớ sao! Bán nước. Tui phải đổi một cái đồng hồ Sen – kô mới được nón nước này đó. Hai cha con uống lưng nón rồi. Mà tui phải ghìm thằng nhỏ này, nếu không nó dám làm hết cả nón.
Mặc dù nghe hai năm rõ mười vậy nhưng người ta vẫn không tin. Hoặc có tin nhưng họ vẫn phải bước tới. Bởi vì phía ấy là nước. Dù sao vẫn có nước. Theo tay người đàn ông chỉ, họ tụt xuống sườn đồi, tụt xuống mãi.
Họ lại gặp những người vừa được uống nước đi ngược trở lên. Có người  túm nước vào trong những chiếc túi ni lông, vừa đi vừa mút chùn chụt vào những lỗ dò, nước đang phun ra từng tia li ti. Có người dáng chừng không kiếm ra thứ chi để đựng nước nên ở trần, cái áo trên tay ướt sũng.
Cuối cùng, Mai và đoàn người đã tìm ra nước và những kẻ bán nước.
Đó là một cái hố nằm lọt giữa một bãi cỏ rộng kẹp giữa hai dải đồi. Có lẽ, trong mùa mưa voi rừng và bò rừng đã thi nhau đằm đìa ở đây nên tạo nên một cái hố rông như một cái hố bom.
Người có công phát hiện ra nó là một gã đại úy biệt động quân. Sau bao năm lăn lộn, trầy vi tróc vẩy ngoài chiến trường, bây giờ trời bỗng phú cho gã một cơ hội làm giàu hiếm có. Gã và bốn tên lính dưới trướng, có cả súng máy FM và súng phóng lựu M.79 liền chiếm luôn lấy hố nước quý báu đó. Gã đại úy biệt động quân biên phòng hẳn đã lăn lộn nhiều vùng rừng núi khắc nghiệt này nên hiểu giá trị của vũng nước trời cho ấy.
Và cuộc kinh doanh bắt đầu.
Đám dân khốn khổ còn cách gì hơn là lộn tất cả những thứ gì còn lại trên người để đổi lấy nước.
Cái nón sắt của gã chẳng mấy chốc đã đầy ắp những tiền, những đồng hồ, nhẫn , dây chuyền… Gã đứng trên miệng hố, một tay cầm súng ngắn, một tay bê chiếc nón sắt. Mắt  gã gườm gườm nhìn “khách hàng”. Mồm gã luôn la hét:
-   Ê ! thằng kia! Lưng nón thôi nghen. Thôi ! một cái đồng hồ cà là mèng mà uống nhiều của tao thế mậy? Lên! Đù mẹ. Cho nó một báng súng đi tụi bay.
Bộ mặt hắn đen cỉn, tối tăm. Ba bốn cái răng vàng lấp lóa trong miệng. Một mắt hắn đã thui, mắt còn lại trắn dã. Giọng hắn the thé, rộn rảng như tiếng xích sắt.
-   Mụ ni có chi? Cà rá hả? Ngon đó. Đưa coi đồ thiệt hay đồ giả chớ . Được rồi. Mụ xuống đi. Một nón thôi nghe. Mặc mụ, tui đâu có đồ chứa cho mụ. Xuống đi ! Lẹ lên không thôi đây nè…Bộ cái cà rá của mụ quý lắm hẳn ? Đây, đưa trả mụ đó !
Hắn ném chiếc cà rá xuống trước mặt. Người đàn bà vội cúi xuống nhặt lên rồi tiến lại thả chiếc cà rá vào bàn tay đầy những sẹo na-pan của tên đại úy. Xong xuôi, chị rên rỉ bước xuống hố nước với lấy chiếc nón sắt vục đầy một nón nước đục ngầu lên rồi nhắm mắt uống một hơi dài. Nhưng dẫu khát chị cũng không thể uống hết cả một nón đầy nước. Chị lúng túng, ngước nhìn mấy người lính rồi kẹp chiến nón vào giữa hai đùi, cởi phăng chiếc áo mình đang mặc ra. Mặc cho bọn lính cười nhăn nhở và tuôn ra đủ những câi tục tĩu, chị nhúng chiếc áo vào nón nước.
Rồi cũng đến lượt Mai.
Trên tay cô còn một chiếc nhẫn có gắn đá quý và trên cổ cô còn một sợi dây chuyền. Hai thứ đó cô phải hy sinh để đổi lấy nước, lấy sự sống. Chiếc nhẫn của má mua cho cô, cô không nỡ. Còn chiếc dây chuỳên là của anh Hai cô mua tặng nhân dịp mừng cô đỗ tú tài hai.
« Anh Quang ơi ! Đây là vậy kỷ niệm của anh. Nhưng, em đành phải dứt nó ra thôi, vì em cần phải sống. Dù sao thì anh cũng dùng thứ tiền do anh đi làm công tác cho « áp- phe chiến tranh » mà có để mua nó. Vậy thì, bây giờ em xin lỗi anh, em trả lại nó cho chiến tranh. Nếu anh còn sống sót trở về thì khi gặp nhau em sẽ xin lỗi anh, sẽ kể cho anh nghe chuyện này. Hẳn anh sẽ thông cảm, sẽ không trách em gái tội nghiệp của anh đâu ».
Mai nghĩ vậy rồi tiến lại, khinh bỉ quẳng chiếc dây chuyền vào chiếc nón sắt của tên đại úy rồi bước xuống hố nước. Không hiểu vì căm giận, khinh bỉ hay vì cơn khát chợt bùng lên dữ dội khi đôi môi khô cứng, nứt nẻ của cô sắp được tiếp xúc với nước mà cô run bắn lên, loạng choạng rồi ngã một cái « ạch » giữa đống bùn đất nhão nhoét. Bọn lính cười ré lên. Mặc chúng ! Cô chẳng thèm đứng dậy, cứ ngồi nguyên trong đám bùn đất ấy rồi lết xuống, cầm lấy chiếc nón sắt vục nước lên. Băng một cảm giác đê mê trộn lẫn với đắng cay , cô vục đầu vào nón nước tanh tưởi, vừa lùa nước vào lòng mình vừa để mặc cho nước mắt mình rơi lã chã vào chính  cái dòng nước đó.
Chưa bao giờ cô thấm thía nỗi thống khổ mà con người phải chịu đựng trong chiến tranh như giây phút ấy.

[danhthanh]

III
Mai đã tưởng rằng những nỗi cực khổ, tủi nhục mà mình đã phải chịu đựng đến như thế là tột đỉnh rồi. Bây giờ chỉ còn hoặc chết ở chốn rừng núi xa xôi này hoặc thoát trở về với ba má và những người thân yêu. Ngờ đâu số phận vẫn chưa chịu buông tha cô. Vị thần khổ ải vẫn tiếp tục đẩy cô đi ; để bắt cô đã chịu đựng thì hãy chịu đựng tới cùng những nỗi kinh hoàng, khủng khiếp ; nỗi cay đắng, gian truân của con người trong chiến tranh ; đã chịu đựng  thì hãy chịu đựng tới cùng những nỗi kinh hoàng, khủng khiếp ; nỗi cay đắng, gian truân của con người trong chiến tranh ; đã chứng kiến thì hãy chứng kiến đến tận cùng sự bạc nhược, tàn bạo, vô lương tâm của con người khi họ đã không còn là con người nữa.
Số phận đã đẩy Mai tới với hắn, con người hào hoa phong nhã, có cái tên nửa ta nửa Mỹ : Uy-li- am Minh Thu, trung úy, sỹ quan tâm lý chiến thuộc bộ chỉ hy chiến tranh chính trị quân đoàn 2 ngụy.
Hắn là con một giáo sư triết học ở Sài Gòn. Ông này là một trong những trụ cột của cái gọi là « Hội ái hữu Việt – Mỹ » . Để biểu thị cho tinh thần ái hữu Mỹ – Việt  của mình, ông ta đã cúp cái họ của đứa con trai độc nhất đi rồi ghép vào đó với cái họ Mỹ.
Mai quen biết hắn vì hắn là một trong số bạn bè thân thuộc của anh trai cô. Hồi hắn còn học ở « Trường chiến tranh chính trị » tại Đà Lạt, đã có lần Mai theo anh cô lên thăm hắn. Từ đó mỗi kỳ nghỉ, hắn đều về Sài Gòn để lui tới ve vãn cô nhưng không có kết quả gì.
Hồi đó, Mai chưa biết nhận chân giá trị của mỗi con người. Là một cô gái đang tuổi yêu đương, thấy có nhiều người theo đuổi, ve vãn mình cô cũng thích. Nhưng tuyệt nhiên vì cô không hề yêu Uy-li- am Minh Thu.Cô không yêu vì cô không ưa hắn. Không ưa từ cái dáng chải chuốt, ngôn ngữ trưởng giả, tới cái tên nửa ta nửa Mỹ của hắn. Nhưng, cô chỉ tìm cách từ chối khéo mà không có ác cảm với hắn.
Mấy năm nay Mai không gặp hắn. Thỉnh thoảng anh Quang cô có ghé về Sài Gòn cũng thường nhắc tới hắn. Do đó, cô biết hắn đăng tòng sự tại Bộ chỉ huy chiến tranh chính trị quân đoàn 2.
Mai gặphắn vào buổi chiều, sua khi đã được uống no nước và đã theo những người di tản được một chặng đường khá dài. Trong lúc hoạn nạn, cô đơn như thế này mà gặp được một người quen biết, lại là một người đàn ông hiểu biết và từng trải, ai chẳng mừng thầm. Cô hy vọng hắn sẽ đưa cô ra khỏi rừng,cưu mang cô, tìm cách đưa cô về Sài Gòn.
Hai người ngồi lại bên nhau dưới một gốc cây to. Uy-li- am Minh Thu chăm chú nghe Mai kể về chặng đường gian truân của mình. Hắn giả bộ bùi ngùi xót thương, rút khăn lau nước mắt cho Mai và an ủi :
-   Cực em quá ! thôi, nín đi nghen. Rồi anh sẽ tìm đường đưa em về Sài gòn. Anh là sĩ quan tâm lý nhưng cũng giỏi đi rừng lắm đa. Anh lại có bản đồ, địa bàn, chúng mình khỏi lo.
Nghe hăn nói vậy, Mai mừng quá, cô ngước nhìn hắn bằng đôi mắt biết ơn. Hắn nhận ra ánh mắt ấy và khẽ nhếch mép cười. Bộ ria mép cắt tỉa công phu của hắn khẽ rung rung. Đôi mắt hắn nhìn Mai đằm đắm.Nếu như ở vào hoàn cảnh khác, có lẽ Mai đã nhận ra ở ánh mắt ấy những thèm khát cuồng dại. Nhưng lúc này, Mai lại lầm tưởng đó là ánh mắt ve vuốt, an ủi,xót thương.
Rồi hắn cho Mai ăn. Đôi mắt cô sáng rực lên khi thấy hắn bày ra trước mặt cô một gói bích quy thơm phức và một ổ bánh mì vàng rộm. Cô đã ăn ngấu nghiến, không hề giữ kẽ, không hề biết thẹn. Trong khi cô ăn, hắn chỉ nhấm nháp, đôi mắt vẫn hau háu nhìn, thỉnh thoảng lại khẽ nhếch mép cười.
Sau mấy ngày căng thẳng, mệt mỏi, đói khát, bây giờ được ăn, được nói chuyện với một  người quen biết ; một ngừoi theo nhận xét của cô lúc ấy, có đủ khả năng để đưa mình ra khỏi cơn hoạn nạn, cô cảm thấy như thần kinh mình chùng lại, gân bắp mình nhão ra, cô bỗng thấy mình yếu đuối hơn bao giờ hết. Tựa lưng vào gốc cây lớn, cô ngủ thiếp đi lúc nào không biết.
Tới lúc ấy, cái con người «  hào hoa mã thượng » kia thoắt hiện nguyên hình một con quỷ dâm dục. con mồi ngon mà hắn  săn đuổi bao năm không được bỗng rơi vào tay hắn quá ư dễ dàng. Thật không còn một cơ hội nào lý tưởng hơn thế.
Hắn cúi sát, ngắm nhìn  cô bằng đôi mắt thèm khát điên dại. Mặc dù đã trải qua ba ngày gian khổ, đói khát, nhưng lúc này, khi Mai ngủ, sắc đẹp của cô vẫn đầy sức quyến rũ. Bộ ngực non tơ  phập phồng sau làn áo mỏng. Đôi môi đỏ tươi, cổ trắng ngần. Làn mi mắt khép mơ màng. Những  đường cong mềm mại trên thân thể cô như khơi gợi, toát lên sức thanh xuân phơi phới.
Ngọn lửa dục tình ngùn ngụt bốc cháy. Hắn xê dịch tới sát bên Mai và đôi bàn tay bản thỉu của hắn run run đặt nhẹ lên ngực cô. Bộ ngực no tròn như run rẩy. Hắn lần mở nút áo ngực, rồi đôi tay hắn chạm phải da thịt mát rượi nơi bầu vú căng mọng của người con gái. Hắn rên lên một tiếng. Rồi bằng tất cả sức lực trai tráng của mình , hắn ôm choàng lấy cô, dằn ngửa co xuống nền rừng dày lá khô.
Mai choàng tỉnh. Khi cô kịp hiểu điều gì đã xảy  đến mới mình thì thân hình vạm vỡ của thằng khốn nạn đã đè nặng trên người cô. Cô sợ hãi kêu thất thanh :
-   Trời ơi ! Ai…cứu tôi với !
Rồi cô, đạp, giãy, cào cấu, la hét, chửi rủa. Nhưng sức lực đàn bà con gái chủ có hạn, nhất là sau khi cô đã trải qua những ngày mệt mỏi, đói khát. Giãy đạp một lúc, cô kiệu sức. Người cô mềm oặt, buông xuôi. Nước mắt cô ứa ra ra chảy chứa chan trên má.
Nhưng, đúng vào cái phút thằng khốn nạn ấy chỉ còn ung dung hưởng thụ sắc đẹp trinh trắng của cô, thì, từ khoảng rừng trước mặt bỗng vang lên những tiếng loa :
-   Hỡi đồng bào ! Chúng tôi là bộ đội giải phóng. Con em của nhân dân….
Uy-li- am Minh Thu bỗng giật nảy người. Hắn  ngóc đầu dậy, nge ngóng. Tiếng loa lại vang lên như tiếng gầm thét của núi rừng:
Hỡi đồng bào ! Chúng tôi là bộ đội giải phóng. Con em của nhân dân. Đồng bào hãy ra khỏi rừng. Tìm gặp chúng tôi…
Hắn rùng mình, ớn lạnh nơi cột sống. Hắn ngồi phắt dậy, hộc lên một tiếng “Đù mẹ tụi nó”.Rồi, bỏ mặc cô gái đang quằn quại, hắn co cẳng, phóng sâu vào rừng.
Mai vẫn nằm nguyên, bất động . Cô lờ mờ cảm thấy mình đã thoát nạn. Nhưng cô không đủ sức để ngồi dậy nữa. Cơn khủng khiếp đã khiến cho thần kinh rối loạn.
Chợt, một ý nghĩ lóe lên khiến cô giật thót: “hắn sẽ trở lại khi tiếng loa kia tắt đi!”. Cô sợ hãi ngồi dậy. “Trời ơi! Hắn sẽ trở lại! Mình làm sao mà chống đỡ nổi”.
Cô đứng dậy, mắt lại hoa lên, tối sầm, cô ôm mặt, loạng choạng rồi lần tới ngồi tựa vào gốc cây.
-   Hắn sẽ trở lại!
Lời đe dọa ấy lại vang lên. Cô hốt hoảng nhìn quanh, thở dốc.
-   Hãy tự cứu mình  khi chưa phải chịu đựng sự mất mát to lớn nhất như người con gái ấy.
Cô vụt hiểu ra. Phải rồi, cô bạn gái ấy còn chạy đi đâu nữa nếu không phải là chạy về phía những người vừa gọi loa kia.
Ý nghĩ ấy như tiếp sức cho cô. Cô đứng phắt dậy. Sửa lại quần áo, đầu tóc cho gọn gàng rồi thoăn thoắt chạy trong rừng. Cô chạy về phía có những tiếng loa đang vang lên tha thiết.
-   Hỡi đồng bào ! Chúng tôi là bộ đội giải phóng. Con em của nhân dân !

[danhthanh]

IV
Người chiến sĩ ấy đưa Mai ra đường n, nơi có hàng mấy chục chiếc xe hơi các loại đậu ngổn ngang ; chiếc đã cháy sạch trơn chỉ còn trơ lại những bộ khung sắt đen xỉn, chiếc dúm dó như một cái thùng sắt của các bà bán hàng chạp phô (hàn tạp hóa) bị giẫm bẹp trong những buổi quân  cảnh dẹp chợ. Anh chỉ một chiếc xe Pho sang trọng, trong xe còn chất đầy  những vali, hòm xiểng  và bảo:
-   Cô lên đó kiếm mấy bộ đồ mà thay.
Mai còn đang ngần ngừ chưa quyết định thì anh ta tiến lại , mở cửa xe rồi quay lại bảo Mai:
-   Cô lùi ra để tôi kiểm tra, lỡ bọn nó gài lựu đạn thì khốn.
Mai định kêu lên “thế còn anh?”, nhưng anh ta đã leo lên xe, lục sục một lát rồi xách xuống một chiếc vali màu xanh nước biển. Anh quẳng một cái    “huỵch” và bảo:
-   Cô xem, tụi nó chết vì của đó.
Mai khẽ gật đầu đồng tình và chợt nhớ tới cái chết của vợ chồng trung tá Biền.
Anh chiến sĩ rút dao găm trong bao ra và bắt đầu nạy khóa chiếc va-li. Hì hụi một lúc anh cũng mở bung được nắp chiếc va-li da. Một “thế giới” những thứ tạp nham của phụ nữ hiện ra. Mai chợt thấy anh chiến sĩ giải phóng thoắt đỏ mặt, tỏ vẻ ngượng ngùng. Anh đứng dậy, bước lui hai bước rồi bảo Mai:
-   Xin mời cô cứ tự nhiên mà lựa chọn. Ưng thứ nào thì lấy.
Mai xúc động, lóng ngóng mất một lúc mới dám bước tới chiếc va-li. Cô cũng chẳng mất nhiều thì giờ để lựa chọn. Trong chiếc va-li toàn đồ mới và đồ tốt. Hẳn chủ nó phải là một bậc “mệnh phụ phu nhân”, ít ra cũng cỡ vợ trung ta Biền.
Cô chọn được hai bộ đồ màu nhã nhặn nhất và mấy thứ “tạp nham” dùng cho phụ nữ rồi gói tất cả vào một chiếc khăn len màu xanh. Anh chiến sĩ đóng chiếc va-li lại rồi bê lên xe. Lát sau anh trở xuống, đưa cho Mai một chiếc túi da du lịch, trong túi có mấy cục xà bông, hai hộp kem đánh răng và hai chiếc khăn tay, Mai xúc động quá, lí nhí mãi mới nói được một câu: “Dạ,…xin ông”. Anh chiến sĩ giải phóng đột nhiên cất tiếng cười, tiếng cười của anh mới giòn giã, vô tư làm sao? Chợt, Mai giật mình. Chao ôi! Hình như… Ờ, sao lại có thể có chuyện ấy được. Nhưng… gương mặt ấy, ánh mắt ấy, món tóc hơi quăn xòa xuống trước trán ấy…hay chính là anh?
-   Sao cô lại kêu tôi bằng ông? Tôi già quá  rồi sao?
-   Dạ.. không ạ! Trong ni quen kêu như vầy để biểu lộ sự kính trọng.
Anh chiến sĩ giải phóng không cười nữa, anh đứng dậy lặng nhìn Mai một lát rồi bảo:
-   Cô muốn tắm thì xuống sông Ba mà tắm. Ở đoạn này có nhiều chỗ kín và cũng an toàn thôi.
Nghe nói chữ “tắm”, Mai khẽ rùng mình, cô hình dung tơi cái hạnh phúc được đầm mình trong nước, được kỳ cọ, tẩy rửa tất cả những thứ hôi bám, bụi bặm bám trong người mình từ gần một tuần nay. Nhưng, không hiểu vì sao, đột nhiên cô thấy sợ. Dường như hiểu ý cô, anh chiến sĩ mỉm cười, nói:
-   Không sao đâu, cô sinh viên  ạ. Cô cứ tắm đi rồi về sau. Nhớ đường về nơi tập trung chứ?
Mai khẽ gật đầu ngoan ngoãn:
-   Dạ… nhớ rồi ạ! 
-   Được rồi! chớ đi lạc đường mà phiền đó. Trời lại sắp tối rồi. Tắm xong cô đi lối này, nhìn thấy cái cây cụt ngọn kia làm đích thì không lạc đâu.
Thấy anh chiến sĩ giải phóng sắp quay đi, Mai liền rụt rè hỏi:
-   Dạ…tôi, có được…hân hạnh gặp lại…anh nữa không ạ?
Anh chiến sĩ giải phóng  gật đầu:
-   Tôi vẫn ở quanh đây. Vả lại, nếu không có tôi ở đó thì các đồng chí của tôi vẫn phải có trách nhiệm lo cho cô và bà con chu đáo cơ mà. Cô chớ lo!
-   Dạ không…- Mai ngập ngừng – là vì…tôi muốn hỏi anh một điều.
Anh chiến sĩ hơi ngỡ ngàng:
-   Có chuyện  gì vậy cô?
-   Dạ… tôi có biết một người…giống anh quá. Thậm chí, tôi tin anh chính là anh ấy.
-   Thế là Mai liền kể một mạch về người chiến sĩ giải phóng mà cô đã gặp ở phòng thẩm vấn của anh cô. Cô đã say sưa nói về khí phách của anh. Cô thuật lại một cách mạch lạc, đầy đủ về buổi hỏi cung ấy. Chính cô  đã ngạc nhiên, không hiểu vì sao cô còn nhớ như in tất cả những lời nói, cử chỉ, gương mặt và cả ánh mắt nhìn anh cô và của anh ấy. Cô tưởng rằng , qua bao nhiêu biến cố , bao ngày khủng khiếp hãi hùng, cô sẽ quên sạch, không còn nhớ một chút gì, một bóng dáng nào thuộc về quá khứ nữa. Vậy mà cô nhớ hết, nhớ kỹ đến từng chi tiết của cuộc hỏi cung ấy. Cô cũng không giấu giếm gì nguồn gốc của mình, cô kể về anh trai cô, ba má cô mà không hề sợ người chiến sĩ đang nghe cô nói những thành kiến về nguồn gốc xã hội của mình. Anh chiến sĩ giải phóng đã nghe cô một cách chăm chú, thỉnh thoảng anh mỉm cười khuyến khích hoặc hỏi xen vào một câu. Gương mặt anh biểu lộ rằng, anh hoàn toàn tin vào những điều cô kể. Khi cô kể xong, anh trầm ngâm suy nghĩ giây lát rồi giải thích.
-   Cô lầm, điều đó thì đã rõ ràng, nhưng không sao. Cô vừa nói anh ấy tên Tuấn, phải không? Còn tôi lại tên là Hưng. Nhưng cô hãy tin rằng, dù là anh ấy hay là tôi, hay là bất cứ một chiến sĩ giải phóng nào của chúng tôi rơi vào hoàn cảnh ấy cũng đều hành động như vậy cả . Hồi đầu chiến dịch, chúng tôi có được thông báo về chuyện này. Chúng tôi rất xúc động và hứa sẽ chiến đấu xứng đáng với anh ấy. Và cô xem, chúng tôi đã làm trọn lời hứa với anh ấy. Có thể anh ấy đã hy sinh, nhưng sự hy sinh của anh ấy đã mang lại chiến thắng, đã được trả giá xứng đáng. Cô có hiểu điều đó không.
-   Dạ.. hiểu. Từ khi gặp anh ấy, em bắt đầu suy nghĩ  khác về các anh. Nhưng …phải đến hôm nay…
Anh chiến sĩ giải phóng vội xua tay:
-   Tôi hiểu rồi. Như vậy là cô vẫn may mắn, phải không? Con đường đưa cô đến với sự thật khắc nghiệt như vậy đấy. Nhưng, dù sao cô cũng đã có một cơ hội để nhìn ra sự thật của cuộc chiến tranh này, điều đó rất có ích cho cô. Hình như cô vừa kể cô là sinh viên luật phải không?
-   Dạ…
-   Còn tôi, tôi cũng là một sinh viên, cô bạn ạ. Tôi đang học Đại học Sư phạm, tôi mơ ước trở thành một nhà giáo. Sau này, khi nước nhà thống nhất , tôi sẽ trở lại học tiếp để trở thành người thầy giáo của các em. Tôi muốn các em lớn lên trở thành những người như anh chiến sĩ ấy chứ không thể để thế hệ mai sau của đất nước này lại có những kẻ… xin lỗi cô, như anh cô chẳng hạn.
-   Dạ…không sao? Sự thật còn tồi tệ hơn thế nhiều.
Thuận miệng cô kể luôn cho anh nghe về những ngày khủng khiếp mà mình vừa trải qua. Cô kể về cái chết tức tưởi u uất của Thuận, cái chết thảm thương của vợ chồng kỹ sư Minh; kể về những cảnh hãm hiếp, cướp giật của bọn tàn binh địch đối với dân tị nạn ; kể  về vợ chồng tên trung tá bắn giết nhau; kể về tên đại úy bán nước…Và, lúc đầu cô định giấu nhưng sau đó cô kể nốt, kể về tên Uy-li-am Minh Thu đểu cáng lợi dụng cơn quẫn bách của cô để định hại đời cô. Kể đến đay, tự nhiên cô khóc. Khóc tức tưởi như một đứa trẻ. Đôi mắt Hưng chợt long lên, anh giận giữ buông một câu:
-   Những thằng mất dạy, vô lương tâm! Tóm cổ được bọn nó thì chỉ cho ăn đạn.
Nhưng ngay sau đó anh bình tĩnh trở lại ngay, giọng nói của anh trở nên dịu dàng ấm áp:
-   Thôi …Cô xuống tắm đi rồi còn về kiếm chỗ ăn ngủ kẻo tối đến nơi rồi. Nói chuyện với cô vui lắm. Không ngờ cô biết nhiều chuyện đến vậy. Khi nào rảnh, tôi sẽ tìm đến để hỏi chuyện với cô đấy, cô Mai ạ. Tôi còn muốn biết, trong những năm tháng vừa qua, thế hệ trẻ của chúng ta ở Sài Gòn đã bị băng hoại như thế nào, đã vùng lên giành lấy quyền sống ra sao nữa.
Mai lau nước mắt, ngước nhìn anh, ngượng ngùng và tin cậy. Đột nhiên, cô gọi anh bằng tên.
-   Anh Hưng này, khi mô các anh về giải phóng Sài Gòn..
Cô định nói tiếp “..ghé vô nhà em chơi”, nhưng không hiểu sao cô dừng lại ở đó. Trong gia đình, họa chăng chỉ có cô hiểu các anh được đôi phần, còn ba má cô, các anh chị và những người thân của cô thì vẫn coi các anh ấy như kẻ thù. Hưng thì lại tưởng đó là một câu hỏi nên vui vẻ trả lời:
-   Khi nào thì chưa biết, nhưng chắc chắn chúng tôi sẽ về  phóng Sài Gòn. Sống chết cũng phải về, cô Mai ạ. Thôi cô đi tắm đi, tôi về trước đây.
Nói xong anh mỉm cười, vẫy tay chào cô rồi đi ngược trở lên khu  dân tị nạn đang tập trung. Mai đứng đó, nhìn theo cho đến khi anh khuất hẳn vào những vạt rừng xanh, cô mới vội vã chạy xuống bờ sông.
Qua khỏi những rặng ô rô, con sông xanh ngắt đột ngột hiện ra trước mắt cô khiến cô sững sờ, choáng váng. Cô khẽ rên lên: “trời ơi! Nhiều nước quá” và tự nhiên ứa nước mắt. Cô ngồi thụp xuống , lặng lẽ khóc một hồi rồi mới từ từ bước xuống bãi cát.
Cát mịn lún dưới chân cô, mát rượi. Gió đẫm hơi nước vồ vập thổi tới, hất bung mái tóc của cô lên. Những con sóng lăn tăn dịu dàng trào lên bờ cát. Mai hồi hộp lê từng bước trên cát, tim cô đập rộn ràng, hệt như bữa nào đi tới nơi hẹn gặp Tuấn buổi đầu. Tới mép nước, cô đặt chiếc túi du lịch xuống rồi để nguyên cả quần áo bước xuống. Nước ôm lấy cô từ tử, từ gối tới bụng… Không đừnng được nữa, cô nhắm mắt lại, chậm rãi dìm mình trong dòng nước xanh mát rượi. Cô lần ra sâu nữa, khi  nước đã ngập tới cổ, cô mới dừng lại  và cởi hết quần áo ngoài cho da thịt mình được tiếp xúc với nước. Sông trôi nhẹ, dòng nước mơn man ve vuốt da thịt cô, gợi nên những cảm xúc cảm êm dịu, ngọt ngào. Cô chợt vui sướng khi nhớ ra đây là lần đầu cô tắm sông. Cô hiểu rằng con người còn một hạnh phúc nữa là được tiếp xúc với thiên nhiên, với cuộc sống. Tuổi trẻ của cô đã bị bó cứng trong những căn phòng choáng lộn, những  vườn hoa cây cảnh, những hòn núi giả ngô nghê, những phòng tắm  sực nức mùi nước hoa thượng hạng, nhưng thiếu hẳn cái ngọt ngào nồng đượm của nắng và gió trời.
Ôi, con sông xa lạ, tưởng như không có quan hệ gì với cuộc đời cô, vậy mà giờ đây nó thân thiết với cô đến vậy. Nó rộng lượng bao dung biết mấy. Nó không cần biết cô là ai, từ đâu đến, sang hay hèn. Nó chỉ biết cô là một con người.
-   Sông ơi! Suốt đời tôi không quên được người đâu.
Mai thầm nói với dòng sông như vậy rồi thích thú úp mặt xuống dòng nước, phồng miệng thổi cho bong bóng nổi lên từng chùm, trôi lờ lững trên mặt sông xanh biếc.
Tắm gội một lúc cô thấy mình tỉnh táo hẳn, cơ thể  cô như khỏe mạnh hơn, bừng bừng nhựa sống; tưởng như bao nỗi gian lao, bao điều  khủng khiếp bỗng tan biến đi khi cô dầm mình xuống dòng sông mát rượi, bao dung. Trong tâm hồn cô, những suy nghĩa đẹp đẽ, trong sáng lại vụt đến. Cô thấy cuộc đời đẹp quá, đáng sống quá. Cô muốn hét lên: “Tôi muốn sống! muốn sống! Tôi yêu cuộc sống quá chừng”. Hình như suốt cuộc đời, chưa bao giờ cô có được niềm vui trong sáng ấy. Chưa bao giờ cô tin tưởng ở cuộc sống, ở con người như hôm nay, bên dòng sông xa lạ này. Ôi! Nếu Thuận còn, thì dù anh ấy ở đâu cô cũng sẽ tìm tới, kể cho anh nghe về những giây phút hạnh phúc này của mình. Cô sẽ nói với anh rằng : “Anh Thuận ơi! Cuộc đời mà chúng ta đang sống vẫn có những con người có thể tin yêu. Em đã tìm thấy họ, vì thế em tin rằng cuộc đời rồi sẽ khác đi chứ không tối tăm, bế tắc như những năm chúng ta đã sống đâu, anh ạ”.
Tắm gội xong, cô lên bờ tìm chỗ khuất thay quần áo. Cô bận vào mình chiếc quần âu màu rêu, ông sớ là phẳng phiu và chiếc áo thun màu xanh. Bộ quần áo vừa như in lấy người khiến cô vô cùng thích thú. Cô mỉm cười nghĩ tới cái phút sẽ xuất hiện trước mặt người chiến sĩ ấy với bộ đồ này. Kể ra cũng hơi kỳ, có thể các anh ấy không thích lối ăn mặc này. Nhưng không sao, các anh ấy hiểu được mọi điều, sống vì những mục đích lớn lao, chấp nhận được cả cái quá khứ nặng nề và tâm hồn u uất của  mình thì có sá chi kiểu ăn bận thế này hay thế khác.
Cô chợt nhìn xuống chân và cười khúc khích: “Ủa, sao mình không kiếm đôi dép mà đi cho đàng hoàng?”. Đôi chân cô bây giờ đã chợt nhớ ra những vết toạc, vết xước chằng chịt hằn lên trông đến kỳ. Nhưng, so với khi nãy, cái đau cũng đã dịu đi rất nhiều. Vì vậy, khi khoác chiếc sắc da du lịch lên vai cô bước đi khoan thai hơn chứ không còn cà khập cà khiễng như khi đi xuống nữa.
Lên tới đường cô dễ dàng kiếm ngay được một đôi dép da đế cao quai bự xỏ vào chân. Khi còn ở Sài Gòn cô thường xài dép này, vậy mà bây giờ xỏ nó vào chân cô đã thấy ngượng, phải mất một lát cô mới làm quen được với nó và bước đi thoải mái hơn. Nhìn đoàn xe ngồn ngang trên đường cô lại chạnh lòng nhớ tới vợ chồng chị Tám. Cô đừng tựa vào thành một chiếc xe, thẫn thờ. Cô bỗng hổ thẹn khi nghĩ rằng suốt mấy ngày qua, vì quá lo lắng cho số phận mình, dường như chẳng mấy khi cô nhớ tới họ. Giờ đây, khi mọi sóng gió dường như đã qua, cô tĩnh tâm lại và hình ảnh thân yêu của chị Tám, Anh Minh cứ chập chờn trước mặt. Cô rùng mình khi nghĩ tới hai cái xác nát bấy, đẫm máu trên mặt đường. Cô quay lưng, úp mặt vào thành xe rên rỉ: “Ôi! Anh Minh chị Tám ơi! Hãy chứng giám cho lòng em . Thiệt tình em đâu có dám quên ơn anh chị!...
Hai dòng nước mắt lại chảy chan chứa trên đôi má cô. Nó chảy mãi, chảy xuôi mãi cho tới khi cô thấy đôi môi mình mằn mặn.

[danhthanh]

Chương mười bốn
I
Đại đội chuẩn bị hành quân truy kích bằng xe tăng.
Thật là tuyệt.
Ổn là người đầu tiên của “Trung đội gió lốc” biết chuyện đó. Quả thực, hắn xứng đáng là một tay láu cá nhất hội. Ấy vậy mà cũng vừa bị hố một keo ra trò. Và, vì cái “hố” đó mà ngoài cái biệt hiệu “Ba toác” ra, từ nay Ổn nghiễm nhiên có thêm một biệt hiệu trứ danh nữa là “Ổn còng”.
Số là, khi sáng, lúc tiếng súng tiến công vào thị xã Hậu Bổn vừa dứt thì đơn vị được lệnh cử người vào lĩnh thêm đạn, chuẩn biọ hành quân. Ổn không được phân công đi, nhưng không hiểu hắn nịnh ông Mánh bằng cách nào đó (đâu như hắn có giấu được ít thuốc lào lại cứ chú chú, cháu cháu ngọt xớt), nên cũng được đi. Lần đầu tiên được đặt chân tới một thị xã mới giải phóng, quan  trọng chứ. Bao nhiêu điều mới mẻ, hấp dẫn hắn. Và, vốn là một thằng không từ một xó xỉnh nào là không mò tới, không từ bất cứ thứ gì mà lại không mó máy vào, hắn sục sạo khắp nơi. Thấy cái gì lạ là mắt hắn  cứ sáng lên như hau cái đèn pha ô tô. Hắn vào dinh tỉnh trưởng, quay tất cả các máy điện thoại, “xem có thằng nào thưa máy không?”. Có một máy, không hiểu liên lạc với khu vực nòa, có người hỏi lại: “Ai đấy?”. Hắn lên giọng ặm è: “A… Tao, tỉnh trưởng đây! Tình hình sao rồi mày”. Ở đầu dây đằng kia, ai dè cũng lại là một ông tường nghịch ngợm như hắn nên cũng lên giọng kịch: “A! Kính chào ngài tỉnh trưởng. Ngài còn sống  sót đấy à?”. “Còn sống nhăn răng ra đây! Chiến hữu là thằng nào đấy?”. “Ờ, thằng nào à? Chỉ huy trưởng khu Ngô Quyền đây”. Ổn cười, nháy mắt với anh em, ra bộ thú vị cái vai tỉnh trưởng của mình lắm. Hắn lại ậm è: “Ê! Ngài chỉ huy trưởng! Tôi sẽ cách chức  ngài. Ngài để cho Việt cộng nó tràn ngập rồi phải không? Nhân danh tỉnh trưởng, tôi ra lệnh cho ngài tái chiếm ngay”.
Đang lúc Ổn say sưa”nhân danh tỉnh trưởng” thì bỗng từ phía sau có tiếng quát: “Giơ  tay lên! Ngài tỉnh trưởng, ngài đã bị bắt”. Ổn giật mình quay lại. Thì…trời ơi! Trung đoàn trưởng Thuần đứng ngay sau gáy hắn.
Ổn vội bỏ máy, lí nhí chào thủ trưởng rồi lỉnh mất. Đó mới là vố thứ nhất. Đối với Ổn kể như thường tình đi. Vố thứ hai của sự nghịch ngợm mới là vố đáng kể.
Hắn mò vào “Bộ chỉ huy cảnh sát quốc gia” của tỉnh. Cũng chỉ để “xem nó  ra làm sao” mà thôi. Thấy một chiếc còng số 8 vất lăn lóc trên sàn nhà, hắn lấy làm lạ, liền cầm lên tay mày mò “xem thử nó  ra làm sao”. Hắn táy máy, ướm thử vào hai tay mình rồi..bấm chốt đánh tác một cái (!). Tưởng rồi cũng mở ra được chứ, ai ngờ. Càng vùng vẫy những cái răng cưa của nó càng xiết chặt. Hai cổ tay Ổn trầy trụa, rớm máu. Thế rồi hắn đã “bị giải đi” như một tội nhân. Anh em phải đưa hắn về ban quân giới trung đoàn, dùng cưa sắt, cưa hơn một tiếng đồng hồ mới giải phóng được cho cái anh chàng  nghịch ngợm ấy thoát ra khỏi “xiềng xích của chủ nghĩa đế quốc” như anh em trong đơn vị thường trêu.
Cố nhiên, trung đội trưởng Mánh lại đỏ mặt lên, chửi cho hắn một chặp; dọa từ bây giờ trở đi, tới đâu, việc trước tiên là sẽ “cùm chân cái thằng giời đánh ấy lại”.
Những lời chửi mắng,đe dọa ấy đối với Ổn cũng giống như những hòn đá ném xuống ao bèo tấm. Bởi vì, chỉ ba mươi phút sau( có khi không đến), hắn lại mất hút. Khi trở về, Ổn mang theo cái tin tuyệt với này.
Từ phút ấy anh em mới tạm quên chuyện “Ổn còng” để bàn chuyện cưỡi tăng truy kích.
-   Anh đại đội trưởng xe tăng trẻ lắm - Ổn nói- cỡ bằng tiểu đoàn trưởng của mình thôi, to lớn, mặt vuông chữ điền, đi đứng đàng hoàng. Đúng phoóc một anh chỉ huy xe tăng.
Kén hỏi:
-   Thế xe đến chưa?
Ổn lắc đầu:
-   Chưa! Đâu còn đang lấy xăng dầu gì đó trong thị xã.
-   Mấy chiếc?
Ổn lúng túng rồi nói đại:
-   Chắc phải nhiều. Chừng dăn chục chiếc gì đó. Một đại đội cơ mà.
-   Láo – Phùng bác ngay – Đại đội làm gì tới dăm chục xe, nhiều lắm chục chiếc là cùng. Cậu cứ tưởng như đại đội bộ binh của cậu bao nhiêu người thì đại đội xe tăng có bấy nhiêu chắc?
Ổn đuối lý, cười xí xóa:
-   Cứ cho là chúc chiếc đi. Vậy, mỗi chiếc chở được mấy thằng.
Phùng đáng vẻ thành thạo :
-   Nếu là xe tăng thì bên trong làm đếch gì còn chỗ. Bu bên ngoài may ra được chục đứa chứ mấy. Nếu là xe bọc thép chở bộ binh thì khá.
Kén nghi ngại :
Vậy thì may lắm nó mới cõng được một đại đội. Biết tới « số » đại đội mình không hè ?
Ổn khoát tay khẳng định.
-   Chắc chứ lại ! Đại đội chủ công, muốn gì thì gì cũng phải cưỡi tăng.
Vừa lúc đó có tiếng bánh xích lăn ầm ầm ngoài đường. Cánh lính trẻ dáo dác định chạy đi xem thì trung đội trưởng Mánh ở đại đội về. Thấy bọn trẻ đang nhấp nhỏm, liền quát :
-   Đi đâu ! về họp ngay !
Ổn như reo lên :
-   Họp quán triệt nhiệm vụ hả chú ?
Phùng cũng hỏi tiếp một câu :
-   Mình đi với xe tăng hả chú ?
Phải lúc khác có lẽ trung đội trưởng Mánh đã trợn mắt quát một câu gì đó. Nhưng lúc này, cũng như cánh lính trẻ, anh đang vui. Vậy nên, anh chỉ cười khà khà và bảo :
-   Cũng phải có lúc lên xe, lúc xuống…đất chứ.
Cánh lính trẻ reo ầm lên, ồn ã cả khu rừng.
Một lát sau, trung đội đã tập hợp đầy đủ. Mười lăm gương mặt sáng bừng lên,sắp thành một hàng ngang. Trung đội trưởng Mánh chắp tay ra sau lưng, đi đi lại lại, trước hàng quân, đàng hoàng như một vị tướng.
-   Quân địch trong thung lũng này đã bị tiêu diệt hết. Thành tích sư đoàn ta thu được rất chi là to lớn, nhưng nhiệm vụ của chúng ra còn rất nặng nề. Bọn địch đã chạy thoát một số khá đông trước khi ta kịp ra chốt chặn. Hiện nay, chúng đang dồn thành một cục ở quận lỵ  Củng Sơn, chờ  sửa chữa cầu và dọn đường để chạy về Tuy Hòa.Nhiệm vụ của trung đoàn ta là phải khẩn trương xốc đội hình cơ động tới bao vây, nếu có thời cơ thì lâọ tức tiến công tiêu diệt. Trung đoàn 4 giải quyết hậu quả xong cũng sẽ cơ động ngay. Trung đoàn 5 đang từ Phú Thiện đánh dồn xuống.Tóm lại là toàn sư đoàn ta sẽ phát triển xuống phía đồng bằng ven biển – Anh đột ngột dừng lại hỏi – về đồng bằng ! Khoái không ? Khoái chứ hả ?
Anh lục túi, lôi ra một cuốn sổ con nhàu nát, lật một vài trang nhìn lướt qua rồi nói tiếp :
-   Nhiệm vụ của đại đội ta là : cùng với xe tăng hình thành một mũi hành quân đột kích, đánh địch dọn đường cho trung đoàn đêm nay cơ động. Dọc đường ta sẽ phải đánh chiếm một số chốt nếu còn địch. Các chốt này hầu hết là lính bảo an, dân vệ. Nhưng chúng ta cũng còn phải chiến đấu với các lực lượng chủ lực của địch đang còn chạy trên đường. Khi tới khu vực Củng Sơn, ta còn có nhiệm vụ bắt liên lạc với bộ đội địa phương tỉnh Phú Yên để cùng họ chuẩn bị khu vực đứng chân cho trung đoàn. Nhiệm vụ như thế, các đồng chí rõ chưa ?
Toàn trung đội đồng thanh đáp :
-   Rõ!
-   Trung đoàn đã tín nhiệm chọn đại đội ta để giao nhiệm vụ này. Đồng chí tiểu đoàn trưởng sẽ trực tiếp chỉ huy đại đội. Vậy nên, chúng ta phải xứng đáng với sự tin cậy đó. Toàn đại đội sẽ đi năm xe, đây là loại xe bọc théo chiến đấu kiểu K.63 chứ không phải xe tăng. Mỗi xe chở được gần một trung đội,trung đội ta sẽ đi xe đầu tiên, làm nhiệm vụ quan sát phía trước. Khi lên xe phải tuyệt đối phục tùng sự chỉ dẫn của xe trưởng và tôi. Tuyệt đối không được nghịch ngợm, máy mó các bộ phận trên xe và phải sẵn sàng chiến đấu. Các đồng chí rõ chưa?
Cả trung đội lại đồng thanh đáp: “Rõ”.
-   Đồng chí Lê Thanh Ổn!
-   Có
-   Bước lên hai bước…bước!
Các chiến  sỹ nháy mắt ra hiệu cho nhau. Ổn ngấp ngứ mất một lúc mới làm xong từng ấy động tác. Khi Ổn đã đứng nghiêm ở vị trí mới, trung đội trưởng Mánh cao giọng, dõng dạc tuyên bố :
-   Tôi thay mặt trung đội, phê bình đồng chí   Lê Thanh Ổn vì những khuyết điếm đã mắc phải sáng hôm nay.Đồng chí  Ổn có ý kiến gì không?
Ổn đứng như trời trồng, mặt đỏ như mào gà, miệng ấp úng:
-   Tôi… xin… nhận khuyết điểm và… hứa… hứa sửa chữa.
-   Được!  nếu đồng chí còn tái phạm, kỷ luật sẽ nặng hơn. Chúng ta đi đánh giặc chứ không phải đi chơi, đi đùa giỡn. Đồng chí trở về hàng.
Ổn quay gót trở lại hàng quân, mặt vẫn đỏ bừng. Cả trung đội  nhìn nhau, đôi ba người cố nín cười, lấm lét nhìn trung đội trưởng. Những rồi, chính trung đội trưởng Mánh lại là người phá lên cười trước tiên:
-   Cái thằng …ngốc hết sức! Cái còng số 8, lạ quái gì mà lại dại dột đút tay vào. Làm trò cười cho cả trung đoàn rồi đáy, khỉ ạ. Thôi! Bây giờ giải tán, về làm công tác chuẩn bị. Tuyệt đối không thằng nào được đi đâu, Có lệnh là lên xe ngay.

[danhthanh]

II
Đêm xuống , con đường chìm trong sương dày và đục. Vệt sáng đèn ngầm loang loáng trước mũi xe. Hai băng xích tham lam cứ băm bổ đuổi bắt cái vệt sáng đó nhưng chẳng bao giờ kịp. Tiếng máy nổ đều và lắng. Trong xe, mọi người yên lặng. Đôi ba anh đã bắt đầu ngủ gật.
Anh chiến sĩ thông tin vô tuyến điện đang thực hiện phiên liên lạc đầu giờ với sở chỉ huy. Chiếc máy đặt trên ghế, anh ngồi bệt dướng sàn xe, chụm gối đặt cuốn sổ nhận điện lên cho gần với chiếc bóng đèn nhỏ như quả nhót để nhìn cho rõ. Bàn tay anh cầm bút ghi lia lịa những tràng con số lạ lùng, đầy vẻ bí ẩn…
Tiểu đoàn trưởng Nguyên và Dũng, đại đội trưởng xe tăng lại mở bản đồ ra bàn bạc. Sau khi đếm các ô vuông trên bản đồ, Nguyên kết luận:
-   Chúng ta chỉ còn cách quận lỵ Củng Sơn chằng mười lăm cây số.
Dũng gật đầu đồng ý và đề nghị:
-   Có lẽ nên cho các xe đi thưa hơn và tắt đèn.
-   Tùy anh. Tôi chỉ sợ đường tối quá, xe chạy mò không bảo đảm.
Dũng khẽ cười:
-   Xe tăng chạy đường này là lý tưởng lắm rồi.
Đồng chí thông tin đã kết thúc phiên liên lạc. Anh đóng máy rồi trao bức điện vừa nhận và anh đã dịch mã cho tiểu đoàn trường của mình. Nguyên và Dũng chụm đầu đọc:
Gửi hai đồng chí Nguyên – Dũng
Đã nhận được báo cáo về chặng đường hành quân vừa qua cuả các đồng chí. Trung đoàn đã cho người đi đón tù binh. Biểu dương tinh thần chiến đấu của các đồng chí. Hãy tiếp tục hành quân tới khu vực chỉ định . Tránh tác chiến vặt, mất thì giờ. Cố gắng giữ bí mật. Tới nơi bắt liên lạc ngay với lực lượng vũ trang địa phương. Một giờ sáng đón bộ phận trinh sát của E ở toạ độ… Nếu bắt liên lạc được với bộ đội và du kích Phú Yên, đồng chí Nguyên tranh thủ nắm tình hình địch, dân , địa hình xung quanh khu vực quận lỵ Củng Sơn và xin địa phương một vài người tin cậy, thông thuộc địa hình để giúp ta tiến hành trinh sát.
Ký tên
Lê Thuần

Nguyên và Dũng vừa đọc xong bức điện, chưa kịp nghĩ xem làm cách nào để bắt liên lạc được với các lực lượng vũ trang cùa địa phương thì trong máy vang lên  tiếng của trưởng xe A2:
-   A1 đâu! A1 có nge không?
-   A1 nghe đây!
-   A2 gặp bộ đội địa phương. Hú hồn! một chút nữa thì họ tiếp đón ta bằng mìn chống tăng và B.40 đấy!
Nguyên reo lên mừng rỡ:
-   Hay lắm! cho xe dừng lại. Mời đồng chí phụ trách  đơn vị bộ đội địa phương tới gặp tôi ngay.
-   Rõ
Chiếc xe chỉ huy vượt lên một quang nữa rồi dừng lại sát bên chiếc xe đi đầu. Nguyên và Dũng tháo mũ công tác, đẩy nắp xe chui ra. Gió lùa mát rượi. Trăng sáng vằng vặc giữa trời. Một vùng đồi núi hiện ra mơ màng trong ánh trăng. Nguyên nhảy xuống xe, mở tung nút áo ngực cho gió lùa vào da thịt và vươn vai hít thở. Lòng anh nhẹ nhõm hẳn. Anh đang lo không biết làm thế nào để bắt được liên lạc với bộ đội và du kích địa phương  thì bỗng nhiên…
Từ bên đường bỗng vang lên những tiếng cười khúc khích. Nguyên bỗng sững sờ. Đã lâu lắm anh mới lại được nghe những tiếng cười hồn nhiên trong trẻo như thế:
-   Này mấy cô du kích ơi!
Tiếng cười lại rộ lên, lung linh trong ánh trăng rồi bỗng những cô gái như từ lòng đất thoắt hiện lên trên những  nếp lượn của ta-luy đường. Bỗng họ lồng lộng trong ánh trăng, tiếng họ ríu rít bay xuống :
-   Mấy anh chủ lực ơi! Mong mấy anh cháy ruột đó nghe.
Anh chàng Tỵ lái xe cũng đã chui ra ngồi vắt vẻo trên đầu xe, nói liền:
-   Cháy  ruột mần ăn ăn nổi cơm, mấy o?
-    Gặp được mấy anh, tụi em hổng cần ăn chi cũng đủ no rồi.
-   Vậy mà mấy chút xíu nữa mấy o cho tụi này xơi B.40 rồi đó.
Các cô lại cười rộ lên. Rồi một cô giọng lanh lảnh, pha chút tinh nghịch nói vọng xuống:
-   Tụi em hửi  thấy hơi người nhà nên mới thôi ngoéo cò đó.
Anh lái xe lém lỉnh lại ra bộ xuýt xoa:
-   May quá trời ơi! Nếu không mấy o chỉ cần bóp nhẹ vô cò là đủ cho tụi tôi “bốc cháy” rồi.
Các cô cười ré lên, đấm lưng nhau bình bịch.
-   Lính chủ lực tán dữ quá hè?
-   Chuyện… “Ba năm du kích nằm kề, không bằng chủ lực nó về một đêm”, mấy o ơi!
Nghe tiếng phụ nữ, lính ta lố nhố chui ra khỏi xe, chẳng mấy chốc trên các nóc xe đã nhấp nhô kẻ đứng, người ngồi. Rồi câu từ dưới lên, câu từ trên xuống, giọng Bắc, giọng Nam đối đáp cứ chan chát, ồn ã, ríu rít cả một quãng đường.
Chừng mười phút sau, trung đội trưởng Mánh dẫn đến trước mặt Nguyên một người và giới thiệu:
-   Báo cáo anh Nguyên, đây là đồng chí Thục, đại đội trưởng.
Nguyên siết chặt tay thục. Trong ánh trăng, anh nhận ra một gương mặt  trắng treo, đẹp trai, trẻ quá sức tưởng tượng của anh. Nhất là khi nhìn thấy anh đội một chiếc mũ tai bèo có đính những mảnh dù hoa lất phất, vai khoác khẩu AK báng rút; một tay siết chặt tay Nguyên, một tay di di trên quai súng. Dáng điệu ấy,c ùng với tiếng “dạ” nhỏ nhẹ và khiêm tốn khiến Nguyên nghĩ ngay đến một chiến sĩ liên lạc thường hay đi với cac thủ trưởng cấp trung đoàn hay sư đoàn. Vậy mà anh đã là đại đội trưởng, thì cũng như  mình hồi nào, nghĩ vậy Nguyên lại thấy yên tâm.
-   Tôi là Nguyên, tiểu đoàn trưởng bộ binh, còn đây – anh vỗ vai đại đội trưởng xe tăng có thân hình vạm vỡ - anh Dũng, đại đội trưởng đại đội xe tăng.
Thục bắt tay Dũng, giọng anh ngập ngừng,  xúc  động:
-   Các anh về…tụi em..mừng quá!
-   Làm sao các anh nhận ra bọn tôi?
Thục khẽ cười, giải thích một cách khiêm tốn:
-   Tụi em chưa thấy xe tăng đằng mình bao giờ, nhưng hình như có linh tính sao đó? Các ạm đã lọt vào giữa đội hình phục kích rồi nhưng em vẫn không cho nổ súng và bấm mìn. Em nghĩ nếu là xe tăng địch thì chúng phải bật đèn pha mà chạy chứ.
Nguyên quay sang nói với Dũng:
-   Nếu vớ phải một anh chàng hấp tấp thì bọn mình lên mây rồi.
Việc làm quen nhau như vậy là xong. Nguyên sốt ruột, đi thẳng vào công việc :
-   Tôi muốn trao đổi tình hình với anh một chút, được chứ anh Thục.
Thục khẽ gật đầu :
-   Dạ được. Nhưng…có lẽ mấy anh nên giấu xe vào rừng đã. Đoạn ni không an toàn lắm đâu. Thỉnh thoảng « trực thăng » hắn vẫn đi soi.
Dũng thống nhất với Nguyên khu vực trú quân rồi lên xe, ra lệnh cho đơn vị nổ máy. Tiếng động cơ trỗi lên vang động trong đêm. Thục đức lặng nhìn theo những chiếc xe bọc thép kềnh càng đang từ t ừ lẩn vào rừng. Một lát sau an h mới quay lại, hỏi Nguyên :
-   Đây là loại xe lớn nhứt của mình sao anh ?
Nguyên lắc đầu cười và giải thích :
-   Đâu phải, đây chỉ là loại bọc thép chở bộ binh hành quân chiến đấu chứ chưa phải là xe tăng. Xe tăng của mình lớn lắm, có loại còn lớn hơn cả M.48 nữa cơ.
-   Đã quá. Tụi em ước mơ hoài. Có xe tăng mình sẽ  làm ăn ngon lành hơn, tính tới nơi với tụi nó
-   Năm nay Thục bao nhiêu tuổi ?
-   Dạ…em hai mươi !
Nguyên xuýt xoa :
-   Còn trẻ , vậy ,mà đã là đại đội trưởng rồi.
Thục lắc đầu :
-   Thiếu cán bộ, các bác ở tỉnh cứ ép  hoài. Tụi em đánh chác còn dở ẹc mà. Phải đánh dữ như mấy anh, tụi  nó mới ớn. Bọn địch sống sót chạy về Củng Sơn đều như mất hồn. Có nhiều thằng phát điên, cởi truồng ngồng ngỗng  chạy giữa đường, giữa chợ, la bai bải : « Chạy đi tụi bay ! xe tăng Việt Cộng tới đó » !
Nguyên lái ngay sang điều mình muốn tìm hiểu.
-   Anh nắm vững tình hình địch trong khu vực quận lỵ Củng Sơn chứ ?
-   Dạ..nắm được. Khi chiều em mới vô trong phố !
-   Làm cách sao vô đó được ?
-   Thiếu chi cách anh. Tụi em đóng giả lính ngụy. Đi cả tốp ba thằng chứ có ít đâu ? Trong nớ bây giờ nhộn nhạo , tụi nó làm cách sao kiểm soát nổi. Buồn cười, tới đâu tụi nó cũng mời tụi em vô nhậu nữa mới kỳ chứ.
Nguyên trầm trồ thán phục :
-   Các anh giỏi đó !
-   Dễ ợt thôi mà… phải chi mấy anh không nói tiếng Bắc, tụi em có thể đưa cùng khắp.
-   Bọn địch Tây Nguyên chạy về có đông không ?
-   Nhiều dữ. Bọn lính đồn trú  địa phương thì chỉ có một tiểu đoàn đóng trong trung tâm huấn luyện biệt kích Củng Sơn, ngoài ra còn một đại đội bảo an dan vệ. Nhưng coi bộ ớn lắm rồi. Mấy hôm nay chúng chỉ lo đưa vợ con đi di tản. Nếu đường xá thông suốt e tụi nó chuồn sạch trơn rồi.
-   Quãng đường 7 từ đây về Tuy Hòa các anh băm dữ lắm hả.
-   Vâng… coi như không thể đi được. Cầu cống đã bị tụi em bóc sạch. Tụi nó đang bắc một cây cầu phao qua sông Đà Rằng ở phía cuối quận lỵ, tính chạy  theo con đường đất bên kia sông để về Tuy Hòa.
Nghe Thục nói vậy,Nguyên thầm nghĩ : Nếu không có bộ đội địa phương và du kích Phú Yên băm nát con đường đó và tìm cách đánh chặn, giam chân địch lại thì có lẽ chúng đã chuồn sạch về Nha Trang rồi. Sự tuyệt vời của chiến tranh nhân dân chính là ở chỗ đó. Các lực lượng vũ trang địa phương đã có thời cơ phát huy ưu thế của mình để tạo nên chiến thắng. Họ có thể có mặt ở những nơi mà bộ đội chủ lực chưa có điều kiện đặt chân tới. Họ đã chuẩn bị cho các anh một bàn đạp, đã tìm mọi cách trói chân địch lại. Bây giờ, quả đấm chủ lực  chi còn một việc là vung lên, giáng một đòn chí mạng nữa,  quyết định số phận của cả đạo quân này. Nguyên cảm thấy yên tâm khi bên mình có một người bạn chiến đầu như Thục. Công việc chuẩn bị trận đánh của trung đoàn sẽ bớt được bao nhiêu khó khăn. Mới chỉ trao đổi sơ sơ, Thục đã cung cấp cho anh em bao nhiêu điều quan trọng mà có khi các chiến sĩ trinh sát chủ lực phải vất vả hàng tuần mới có thể nắm được. Anh muốn nói với Thục vài lời cảm ơn, nhưng như vậy thì khách khí quá, còn ra làm sao ? Bởi vậy ,anh chỉ xích lại gần Thục hơn, siết chặt tay anh và nói nhỏ :
-   Chúng ta còn nhiều việc phỉa làm đấy, Thục ạ.

[danhthanh]

 III
Trung đoàn trưởng Thuần dậy rất sớm. Ông ngồi bó gối một mình trong căn hầm lộ thiên, sâu chừng sáu chục phân, có lợp tăng che sương. Vậy là, đã ít nhất một ngày ông tỉnh dậy và có thể nói rằng : “Tôi đã có một giấc ngủ ngon lành trên quê hương tôi sau hơn hai mươi năm trời xa cách”.
Vẫn cỏ cây, hoa lá của núi rừng như ở  mọi miền rừng núi mà ông đã đi qua. Vẫn tiếng chim ríu rít  cãi nhau buổi sớm. Vẫn những làn sương mòng và nhẹ chảy luồn lách trong lá, trong cây… Vậy mà hôm nay tất cả  sao gần gũi, thân thiết với ông đến thế? Tiếng chim ríu rít kia tựa hồ nói hộ lòng ông những điều mà ông không nói ra được; làn sương mỏng kia dường như tan ra từ tâm tư u uẩn mà ông đã âm thầm chịu đựng hơn hai chục năm nay. Và cây rừng, chim chóc đất đai, gió và những tia nắng, thảy đều như  bắt đầu từ niềm vui tràn ngập trong lòng ông.
Ông đã đi qua cái tuổi có thể cất tiếng hát thành lời những niềm vui rạo rực trong lòng. Nhưng tâm hồn ông không hề chai sạn. Nó vẫn tươi mát, vẫn rung, nhưng tiếng rung trầm.
Đồng chí công vụ của ông cũng đã tỉnh dậy, mỉm cười bẽn lẽn khi thấy mình dậy muộn hơn thủ trưởng.
Không sao, chú mày ạ! Chú mày đã ngủ một giấc ngon lành trên đất Phú Yên của ta rồi đó. Đối với chú mày, như thế cũng là một điều hạnh phúc. Chứ sao! Mỗi ngày chú mày lại biết thêm một vùng đất mới lạ của Tổ quốc. Mới hai mươi tuổi đời như chú mày mà đã để lại bao nhiêu dấu chân ở nhiều vùng quê khác nhau. Hôm nay. Chú mày biết thêm một vùng quê nữa, Phú Yên. Vậy là hạnh phúc chứ? Thằng con trai ta, ta tin nó là con trai, vừa bằng tuổi chú mày ; ta có thể tính được ngày sinh tháng đẻ của nó ; rất có thể nó chưa biết một vùng quê nào khác ngoài cái vùng quê mà nó đã cất tiếng chào đời. Nhưng đời nó còn trẻ lắm. Và ta, cha của nó, sẽ bù đắp lại những thiệt thòi mà nó phải chịu đựng. Sẽ có một đêm nào đó, t ôm nó trong lòng như bao lâu nay ta vẫn ôm ấp chú mày, ta sẽ rủ rỉ kể cho nó nghe bao nhiêu là chuyện. Trước hết ta sẽ kể rằn : Con yêu của ba ạ, ba đã được gặp Bác Hồ, được Người thăm hỏi và an ủi. Rồi ta  tả cho nó nghe về đôi mắt hiền từ, về mái tóc và chòm râu bạc trắng như mây, về giọng nói ấm áp như tiếng nước non của Người. Nó sẽ khóc khi ta kể cho nó nghe  về những ngày đau thương của dân tộc, ngày vị cha già của dân tộc vĩnh viễn ra đi. Ba con, một đứa con của miền Nam đã được khóc bên lĩnh cữu của Người. Phút ấy, ba của con đã khóc, không phải chỉ cho nỗi đau thương của riêng mình, mà khóc cho nỗi đau thương, xót xa của quê hương ta gần hai mươi năm thương nhớ Bác.
Rồi sau đó ta sẽ kể cho nó nghe về những vùng quê mà ba nó đã đi qua. Kể cho nó nghe về miền Bắc xã hội chủ nghĩa, hậu phương vững chắc của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc ta. Ta sẽ nói với nó rằng : Con ạ, chúng ta hãy biết ơn những người mẹ, người chị, người cha của miền Bắc xã hội chủ nghĩa ; họ đã cùng chúng ta đổ máum đổ mồ hôi và nước mắt cho cuộc xum họp ngày hôm nay. Hãy biết ơn những người đồng đội thuộc lứa tuổi của ba và con trên cả hai miền đất nước. Trong đội ngũ những người ra trận, những người tranh đấu cho sự toàn vẹn lãnh thổ, cho sự thống nhất Bắc Nam, không hề có sự phân chia. Giữa thế hệ này với thế hệ khác như cha và con cũng không hề có sự ngăn cách. Ý chí thống nhất của toàn dân tộc đã dẫn tới ngày chiến thắng, tới ngày xum họp hôm nay.
Và em, sớm nay khi tỉnh dậy, em không thể biết được trong khoảng đất trời nhỏ bé của quê hương ta đang có anh. Nhưng anh tin, sớm nay, như tất cả mọi buổi sớm không có anh, em lại tỉnh dậy và nhớ mong. Trước khi bước vào công việc thường ngày, em lại xõa tóc ra chải cho óng mượt rồi bới lại sau ót. Anh đang nhớ lại hình ảnh thân quen đó và hình dung thấy đôi mắt đượm buồn của em kho em thấy mái tóc mình đã thưa đi và có thể đã điểm nhiều sợi bạc. Em đã già đi nhiều nhưng nỗi nhớ thương thì vẫn mới mẻ, nó không thể thành chai mà chỉ kết lại thành một khối trong tim. Sự dồn nén, tích tụ ấy nhiều đêm đã trào lên khóe mắt. Và rồi đây, em thân yêu, khi chúng ta được nhìn thấy mặt nhau, nó sẽ vỡ òa, trào lên như một đợt thủy triều. Anh sung sướng nhận chìm mình trong những đợt sóng yêu thương ấy.
Mặt trời đang lên, phía ấy là phía biển, nơi có cái làng bé nhỏ của chúng ta bên bờ sông Đà Rằng. Những tiếng đại bác vẫn đang vang rền từ phía ấy như nhắc nhở chúng ta : Kẻ thù còn trước mặt.