Trong cơn gió lốc

[danhthanh]

IV
Đồng chí Tám Thế, tỉnh đội phó, lụng thụng trong bộ quân phục mới, rộng thùng thình ; vai mang ba lô đầu đội mũ giải phóng, tất tưởi bước theo Thục. Thỉnh thoảng anh lại phải la lên :
-   Đi đứng chi mà như ngựa lồng vậy mày ?
-   Thục đứng chờ chú Tám  đi kịp rồi giục :
-   Làm việc  với chủ lực phải đúng giờ, tới chậm họ cười thúi mũi đó chú.
-   Mới bảy giờ mà mày, còn xa nữa không ?
-   Chút xíu
-   Vậy chờ tao xâu lại cái quai dép, chỉnh đốn lại trang phục. Lè nhè như vậy vào trình diện mấy ông chỉ huy chủ lực đâu có đặng ?
-   Vất vả một hồi họ mới tìm ra lối vào sở chỉ huy trung đoàn. Trung đoàn trưởng đang dở việc với trinh sát, chính ủy Tâm chạy ra đón khách. ông siết chạy tay đồng chí tỉnh đội phó, lắc lắc một hồi đột nhiên ôm chầm lấy Tám Thế, xoay một vòng :
-   Cám ơn các đồng chí, chúng tôi đang mong.
Tám Thế cảm thấy ngượng ngập, lúng túng trước những biểu hiện tình cảm xô bồ và hơi có vẻ « tây » của chính ủy nên cứ lập bập hoài mấy câu :
-   Gặp rồi hè !...gặp nhau rồi hè !
-   Chính ủy quay sang bắt tay anh chiến sĩ trẻ đi cùng với Tám Thế. Ông thoáng dừng lại trên gương mặt anh như  muốn nhận ra ở đó một nét thân thuộc. Cái nhìn của ông khiến Thục lúng túng, anh thoắt đỏ mặt, cúi xuống nói nhỏ :
-   Dạ..cảm ơn chú !
-   Chính ủy hỏi thêm :
-   Đồng chí tên là Thục phải không ?
-   Thục ngước nhìn lên thoáng ngạc nhiên :
-   Dạ !..Sao chú biết cháu ?
Chính ủy chợt bàng hoàng khi gặp ánh mắt ấy. « Có một cái gì đấy ? » . Ông đặt nhanh câu hỏi ấy trong đầu rồi vội vàng trả lời Thục :
-   Tôi đã nghe đồng chí Nguyên báo cáo về đồng chí ! ban chỉ huy trung đoàn  rất cám ơn đồng chí đã cung cấp cho trung đoàn những tài liệu quan trọng về tình hình địch, tình hình dân ở khu vực quận lỵ Củng Sơn và giúp  đỡ các đồng chí trinh sát hoàn thành nhiệm vụ. Có  điều – ông cười lớn- không ngờ đồng chí còn trẻ quá thế !
-   Thục lại cười lắc đầu :
-   Dạ,  đó là  nhiệm vụ của cháu, có  chi mà…
-   Đồng chí tỉnh đội phó vỗ vai Thục, giới thiệu :
-   Một đại đội trưởng giỏi của tụi tôi đó, anh Hai- tự nhiên Tám Thế nghĩ rằng phải gọi chính ủy như vậy – Ba thằng nhỏ đi tập kết, má nó cũng là tỉnh ủy viên, phụ trách công tác nông hội và phụ vận . Thằng nhỏ biết đánh giặc từ hồi còn để chỏm đó anh.
-   Thục vội kéo áo Tám Thế nhằn nhèo :
-   Chú Tám ! cháu không ưng vậy đâu hè.
Nghe những lời giới thiệu của Tám Thế , tự nhiên chính ủy  thấy lòng mình xốn xang. Ông chăm chú ngắm Thục, một câu hỏi cứ vang lên trong tâm trí ông : « có thật không ? có thật như vậy không ? » Ông cảm thấy dương như có một điều kỳ diệu sắp  sửa xảy ra. Ba thằng nhỏ đi tập kết.. », rồi gương mặt ấy..ánh mắt ấy, vầng trán, nụ cười ấy…Sao giống anh đến vậy, anh Thuần ? Chẳng lẽ điều hạnh phúc lớn lao nhất của anh lại đên bất ngờ, giản dị như vậy ư ? Cậu ấy tên Thục. Thuần – Thục !... Những người mẹ Việt Nam thường có thói quen đặt tên con gần gũi với cha mẹ như vậy !
Họ đi vào hâm của chính ủy . Đồng chí công vụ đưa ra một bộ ly, một ấm trà, một đĩa kẹo và một gói thuốc lá. Chính ủy mời khách ngồi trên tấm bạt trải trong lòng hầm lộ thiên.Thục vẫn  khép nép đứng bên ngoài. Tự nhiên chính ủy tiến đến, nhìn anh bằng ánh mắt âu yếm lạ lùng :
Vào trong này đi cháu.   
-   Dạ..cháu xin phép.
-   Chính ủy vồn vã:
-   Vào đi cháu…chà …thật lạ lùng. Có nhiều điều quan trọng phải hỏi đến cháu đó. Anh Tám mời anh xơi nước.
-   Tám Thế đỡ chén trà trên tay chính ủy :
-   Mặc tôi, để tự nhiên mà, anh Hai.
-   Trong khi Tám Thế đưa chén trà lên môi nhấm nháp và khen ngon, chính ủy vẫn không rời mắt khỏi gương mặt  trẻ trung của Thục.  Ông hồi hộp, bồn chồn, hình dung tới lúc Thuần ôm chầm lấy người con trai này và thảng thốt kêu lên : “Con! Con trai của ba!”. Mới chỉ nghĩ tới vậy   ông đã thấy mình như ngợp thở. Nhưng   ông lại tự nhủ: “ Hãy bình tĩnh, đừng để cho Thuần mừng hụt. Anh ấy phải đánh vật với những hy vọng, những ước mơ hạnh phúc của mình bao nhiêu năm nay rồi. Nếu anh ấy là người được đón nhận thì nhất thiết phải đón nhận đúng hạnh phúc thực sự của mình, chứ đừng để anh ấy vồ hụt một cái bóng”.
-   Thay mặt cho các đồng chí trong tỉnh ủy, trong ban chỉ huy quân sự tỉnh Phú Yên ..E …hèm..- Tám Thế mở đầu cuộc nói chuyện chính thức – và quân dân trong tỉnh, tôi chúc mừng những chiến thắng của các đồng chí. Với lại, cảm ơn các đồng chí đã đưa bộ đội về đặng góp phần giải phóng tỉnh nhà.
-   Chính ủy siết chặt tay anh tỉnh đội phó cười ha hả:
-   Cảm ơn những lời chúc mừng của anh. Lẽ ra chúng tôi phải cảm ơn các anh trước mới phải. Nếu không có những lực lượng bộ đội và du kích địa phương  đánh chặn dọc đường, giam chân địch thì làm sao chúng tôicó cơ hội để chuẩn bị một trận đánh lớn nữa. Trong khi đuổi địch, được biết bộ đội tỉnh Phú Yên đang đánh chặn phía trước, chúng tôi rất yên tâ. Tôi xin nhờ anh chuyển lời hỏi thăm của Đảng ủy và ban chỉ huy trung đoàn tới tỉnh ủy, ủy ban nhân dân cách mạng và toàn thể đồng bào, chiến sĩ tỉnh nhà.
Giai đoạn “xã giao” coi như đã xong. Tám Thế bắt đầu trò chuyện thoải mái hơn. Anh vừa nói vừa cười sang sảng:
-   Đánh xong cái cụm địch ở tỉnh Phú Yên , các anh dấn một lèo nữa thì tụi tôi đỡ quá. Bao nhiêu năm chúng nó làm trời, mình không có lực lượng, hận muốn chết.Anh không biết chứ, hồi tụi Đại Hàn ở đây, dân tình khốn khổ. Đã là giặc thì thằng nào chẳng ác, nhưng ác như tụi này thì quá lắm.
-   Kể ra, có thời gian thì xin nhờ các anh nói chuyện với bộ đội một buổi – chính ủy gật gù nói – chúng tôi là bộ đội chủ lực, hầu hết anh em đều sinh trưởng ở miền Bắc. Lý tưởng thì có, lập trường vững vàng, hiểu biết nhiều. Nhưng hiểu cái sự tàn bạo, thâm hiểm của thằng thực dân mới này cho đến đầu đến đũa thì chưa đâu. Làm sao để anh em hiểu thật sâu sắc âm mưu chia cắt lâu dài đất nước ta của thằng Mỹ và bọn tay sai. Tỷ như đồng chí trung đoàn trưởng của chúng  tôi –  ông liếc xéo sang Thục đang ngồi vân vê những chiếc lá trung quân trải dưới nền hầm – tôi quên chưa giới thiệu với anh, đồng chí trung đoàn trưởng của chúng tôi – cũng là người tỉnh nhà ra tập kết – ông thấy Thục chợt ngẩng đầu lên, bỏ rơi chiếc lá trung quân – Hơn hai chục năm anh ấy không hề nhận được tin tức gia đình… Ông bỗng thấy Thục ngẩng phắt lên nhìn – Đó là  đồng chí Lê Thuần, trung đoàn trưởng của chúng tôi. Còn đây, xin giới…- Chính ủy chưa kịp giới thiệu thì Tám Thế đã nhảy vọt ra khỏi hầm, chạy lao tới, ôm chầm lấy trung đoàn trưởng và la lên:
-   Anh Ba Thuần
-   Tám Thế! trung đoàn trưởng ồm choàng lấy anh tỉnh đội phó – Trời ơi! Sao thế mày! Mày thiệt đó ư! Thằng “Tám lò – cò”?
-   Tám Thế giụi giụi cái đầu vào ngực trung đoàn trưởng:
-    “Tám lò – cò”đây! Trời đất quỷ thần ơi!...Sao  ông đi mất tăm mất dạng vậy? Bà ấy mong đỏ mắt ra rồi đó – Chợt anh quay phắt lại, la lên- Thằng Thục ! Thằng Thục mô rồi?
-   Nhưng Thục không còn ngồi trong hầm nữa. Ngay khi thấy Tám Thế hét lên “anh Thuần”,Thục bàng hoàng, sửng sốt tưởng như mình vừa nghe một tiếng sét. Miệng anh cứng lại, chỉ lắp bắp được hai tiếng “Ba.. ba…” rồi nghẹn tắc, ngực nóng ran, nước mắt chảy túa ra. Anh đứng dậy, bần thần bước ra khỏi hầm rồi chạy vụt đi. Được một quang, chân anh ríu lại, anh bước tới tựa vào một gốc cây to, toàn thân rung lên trong tiếng nấc nghẹn ngào.
-   Tám Thế và Thuần vừa khóc vừa cười. Chính ủy lặng lẽ quay đi rút khăn mùi – xoa lau nước mắt.
-   Thằng nhỏ của anh đó! Cha mẹ ơi, nó giống anh như đúc vậy…Thục đâu rồi! Lại đây với ba cháu đi- Rồi bỗng nhiên anh mếu máo – Con bằng ngần này rồi.. mà..  hự hự…nay mới biết mặt cha…
Những dòng nước mắt sáng lấp lóa chảy chứa chan trên mặt trung đoàn trưởng.  Ông như người say, miệng dở cười, dở khóc, bước loạng choạng, hai tay nặng nề đưa ra phía trước. Từ lồng ngựcnứn nghẹn tưởng như bốc lửa của ông vang lên những tiếng nghẹn ngào, hạnh phúc:
-   Con…con trai…của ba!
Hai tiếng sau cùng ông thốt ra vô cùng khó nhọc. Có lẽ bởi ông chưa dám tin ông lại đang mơ, giấc mơ hạnh phúc và tức tưởi như hôm nào ?
-   Con
Vẫn tiếng nghẹn ngào ấy, cái tiếng mà hơn hai mươi năm nay, từ khi biết mình có con, ông thường vẫn gọi.
Thục cũng loạng choạng bước tới. Một bước.. hai bước.. Anh lại đi những bước khó nhọc như hôm nào tập đi. Rồi, đột ngột, như một trận gió, anh lao vút tới, ngã vào vòng tay đang run lên bần bật của cha mình.
Hai cha con cứ ôm nhau như vậy mà khóc. Chính ủy, một lần nữa, không giấu giếm, đưa khăn lên lau nước mắt. Rồi, ông quay lại nắm lấy tay Tám Thế :
-   Ta sang bên này trao đổi công việc để cho hai cha con anh ấy nói chuyện với nhau.
Hai người lặng lẽ quay đi. Nhưng thật đột ngột, trung đoàn trưởng bỗng buông con ra , quay phắt lại gọi :
-   Anh Tâm ! Anh Thế…Chúng ta phải vào việc ngay, tình hình gấp lắm rồi.
Bằng một cử chỉ dứt khoát, mạnh mẽ, ông rút khăn lau khô dòng nước mắt trên má mình rồi quay lại nói với con :
-   Ba phải làm việc ngay, con ạ.
Ba người trở vào hầm. Trung đoàn trưởng nói với mọi người :
-   Địch đang chuẩn bị rút chạy. Chúng nó đã phát hiện lực lượng ta có xe tăng đang bao vậy chuẩn bị tiến công chúng. Bộ chỉ huy lệnh cho công binh phải xong cầu sáng nay. Sư đoàn đã ra lệnh cho chúng ta nổ súng ngay, không để địch kịp chạy.
-   Chính ủy chau mày, lầm bẩm :
-   Nổ súng ngay !...Nghĩa là ta không có pháo cơ giới trợ chiến.
-   trung đoàn trưởng gật đầu:
-   Không có.Địch đã đánh sập cầu Ai Nu. Pháo của ta chưa sang được. Đợi khắc phục thì không kịp.Ta sẽ đánh với những thứ hỏa lực mà mình có. Nghĩa là ngoài hỏa lực bản tân, trung đoàn còn có hai khẩu cối 120 ly của sư đoàn và một đại đội xe bọc thép. Lực lượng địa phương có 1 tiểu đoàn, phải không anh Tám ?
-    Vâng, có một tiểu doàn. Trang bị vũ khí đạn dược tạm đủ xài trong một trận.
-   Vậy thế này - trung đoàn trưởng kéo hai người ngồi xuống hầm, trải bản đồ và nói – tôi sữ bàn với ban tham mưu trung đoàn : chúng ta sẽ đánh theo phương án hai, anh Tâm ạ, nghĩa là phương án không có lực lượng trên tăng cường. Ta sẽ tổ chức tiến công từ ba hướng. Hướng thứ nhất do tiểu đoàn anh Nguyên đảm nhiệm, có tăng cường đại đội xe bọc thép K.63, sẽ từ hướng tây – bắc đánh thốc thẳng vào trung tâm quận lỵ.Mũi thứ hai do tiểu đoàn anh Mừng đảm nhiệm sẽ đánh khu sân bay, trại biệt kích, rồi phát triển xuống khu vực Hòn Một. Mũi còn lại của tiểu đoàn anh Kha sẽ đánh vào bãi xe, khu vực cầu Sơn Hòa rồi đánh thốc lên  Hòn Một. Đó là lực lượng của trung đoàn.
Còn lực lượng địa phương, tôi có ý định sử dụng thế này. Một đại đội tăng cường cho mũi đông – bắc đánh vào Hòn Một và trại biệt kích. Một đại đội đề nghị các anh cho vượt sông sang bên này chốt chặn, đề phòng địch túa sang bên đó. Đại đội còn lại tăng cường cho tiểu đoàn Nguyên. Khi đánh vào quận lỵ, đại đội này có nhiệm vụ đánh chiếm tiểu khu và sau đó chốt lại tại quận để giải quyết hậu quả. Còn vấn đề quân quản, các anh đã có kế hoạch chưa ?
-   Tám Thế gật đầu :
-   Đâu vào đó rồi, chỉ đợi giải phóng là lắp vô.
 trung đoàn trưởng kết luận :
-   Vì nhiệm vụ quá gấp, chúng tôi không có thì giờ để bàn bạc kỹ với các anh. Nếu  có ý kiến gì, đề nghị anh Tám Thế cho biết ngay.
-   Tôi chỉ xin có một ý kiến nhỏ - Tám Thế dè dặt nói – Hình như các anh coi trọng khu vực quận lỵ mà ít chú ý tới khu vực từ Hòn Một tới cầu Sơn Hòa. Trong lúc bình thường, như thế là hợp lý. Như giả thuyết ta nổ súng đúng vào lúc địch đang chuẩn bị rút chạy thì phần lớn những lực lượng cơ giới của địch sẽ tập trung ở khu vực này. Vậy nên có lẽ ta phải chú ý hơn tới hướng Hòn Một một chút.
Trung đoàn trưởng gật đầu, ông đã nhận ra sự sắc sảo qua ý kiến của Tám Thế. Phải rồi, thời cơ tốt nhất để nổ súng tiến công cụm quân này của địch là lúc chúng chuẩn bị hành quân tháo chạy. Nếu ta nổ súng đúng vào lúc đó thì phần lớn những lực lượng chủ yếu của chúng đều đã triển khai trên con đường ra cầu Sơn Hòa. Phải chú ý đến ý kiến của Tám Thế. Ông ngẫm nghĩ một lát rồi nói :
-   Tôi đồng ý với ý kiến của anh Tám.Vậy có thể thế này được không ; đại đội tăng cường cho hướng tây- bắc của anh nên bố trí hết sức cơ động. Ở khu vực này chẳng hạn, để có thể tung vào cả hai hướng khi cần thiết.
-   Tám Thế cười khà khà :
-   Hay đó, tôi đồng ý cái rụp. nhưng chúng tôi còn một đại đội hỏa lực, chủ yếu là cối 81, sử dụng cách sao anh Ba ?
Trung đoàn trưởng mừng rỡ siết chặt tay Tám Thế :
-   Vậy thì tuyệt quá. Anh sẽ cho tất cả các khẩu cối của anh kiểm soát khu vực cầu Sơn Hòa tới Hòn Một. Khi nổ sung, nếu xe địch ùn ở quãng nào là cho dập mãnh liệt quãng đó. Được chưa ?
-   Được.
-   Vậy thì bây giờ chúng ta tiến hành triển khai ngay. Anh có phải báo cáo xin ý kiến tỉnh không ?
Tám Thế lắc đầu rồi chỉ vào ngực mình, cười lớn :
-   Toàn quyền quyết định ! Nói đùa chớ mấy ổng hết sức tin tụi này. Tui tạm thời làm « tư lịnh » khu vực này đó.
Trung đoàn trưởng xoa tay vẻ hài lòng :
-   Phải cầm súng chớ con !
-   Vâng, phải cầm súng. Má con đã nói với con điều đó khi má vửa ở tù ra. Con cũng nghĩ như vậy khi biết vì sao má con phải ở tù. Vì sao con đã lớn vầy mà chưa biết mặt ba ? Vì sao đồng bào mình cơ khổ ?
-   Bởi biết cầm súng nên ba con mình mới gặp nhau ở đây.
-   Vâng, đánh xong trận này con sẽ tới tìm ba, ngủ với ba một đêm để cha con ta tha hồ trò chuyện. Con thiếu ba hai mươi năm nay rồi còn gì. 

[danhthanh]

Chương mười lăm
Lúc đó chị là một người mẹ hạnh phúc. Chị ngồi trong bóng râm của một cây lim già, trong lòng chị là một người con gái trẻ và đẹp. Cô xõa mái tóc dài và đen mượt của mình, đen mượt như mái tóc hai mươi năm về trước của chị, rồi tựa hẳn người vào vai chị. Thỉnh thoảng cô lại ngước cái cổ trắng ngần của mình lên, cười rúc rích và nũng nịu. Người mẹ, vừa chải mái  tóc đen mượt cho cô vừa âu yếm la rầy :
-   Con gái đứa ni mà để đầu bù tóc rối vầy ? Yên má chải lại cho nào. Bộ mấy hôm rày cô không gội đầu sao ? Hôi thấy mồ !
-   Mấy bữa ni con đi hoài mà ! Má biết hông, chủ lực mình về rồi đó. Hồi sáng tụi con gặp cơ man nào là bộ đội. Toàn người Bắc, má à !
Người mẹ dừng tay, lắng nge rồi hỏi :
-   Mi gặp thằng Thục khi nào ?
-   Gặp chút xíu tối qua. Ảnh cặp kè với mấy anh chủ lực suốt. Coi bộ mê lắm rồi sao đó ? – Rồi đột  nhiên cô ngồi hẳn dậy, xây người lại nói với mẹ - Coi bộ đánh lướn má à. Có cả xe tăng của mình nữa nghen. Tụi con đi kiếm hoài mà hổng có thấy.
Người mẹ đặt bàn tay xanh gầy lên đầu cô gái, đôi mắt nhìn đâu đó, xa  lắc. Rồi chị chép miệng, thở dài :
-   Hổng biết ba tụi bay hồi này đánh đấm nơi nào ?
Cô gái cười khúc khích :
-   Ý !..bắt chụp má đang nhớ ba rồi nghen !
Người mẹ mỉm cười, phát nhẹ vào vai cô gái :
-   Thôi đi cô ! ngồi dậy rôi chải đầu cho, nặng tới nửa tạ vầy mà đè lên chân người ta.
Cô gái ngồi dậy hẳn, cười lỏn lẻn. Mắt cô sáng ngời, chứa chan hạnh phúc.
Giữa lúc đó Thục sầm sập chạy đến. Anh đứng bên kia suối, thở hổn hển. Nhìn thấy má mình và cô gái đang ngồi bên nhau, anh hét toáng lên :
-   Má ơi ! Má !...Ba con về rồi !
Chị Tư An  đứng vụt dậy, thảng thốt gọi với sang :
-   Sao ? Mày nói chi đó Thục ?
-   Thục lại gào lên :
-   Ba con về rồi ! về thiệt rồi ! Con phải đi ngay đây. Đánh đến nơi rồi.
Nói được chừng ấy câu, Thục vội vã quay đầu, chạy vút đi.
-   Trời ơ ! Thục…
Chị Tư An hét lên như vậy. Rồi chị vùn vụt nhảy qua những tảng đá nhấp nhô dưới lòng suối sang bờ bên kia. Chị đứng sững giây lát, thở hổn hển, tóc xổ lung tung, mặt trắng bệch. « Ba nó về ! Anh ấy đã về…có thiệt  không ? trời ơi ! có thiệt không ? ».
Tia chớp hạnh phúc vừa lóe lên trên đầu chị khiến chị choáng váng. Nước mắt chảy ròng ròng trên má. Chị nhìn theo con, hét lên :
-   Thục ơi !....Chờ má với ! Thục ….
Rồi chị vùn vụt chạy  theo nó. Chạy theo như muốn bắt lấy cái tia chớp hạnh phúc vừa vụt lóe trên đầu để xem nó thực hay hư ?
Chị chạy bươn bả, người lao về phía trước, tóc xổ tung.
Cô gái cũng bàng hoàng chẳng kém gì chị. Như một cái máy, cô vội vã nhảy qua những tảng đá nhấp nhô dưới lòng suối sang bờ bên kia rồi hối hả chạy theo người mẹ. Mái tóc đen mượt của cô cũng xổ tung, bay lất phất.
-   Thục ơi !....Chờ má với ! Thục ….
Người mẹ lại hét lên. Nhưng Thục đã chạy xa rồi.
Vượt lên đỉnh đồi, nơi con đường mòn vắt qua, nhìn thấy bóng Thục vừa khuất vào vạt rừng xanh dưới thung lũng, chị đành bất lực, ngồi thụp xuống.
Tiếng nấc của chị bật lên, ngẹn ngào. Đôi vai chị rung lên. Mái tóc của chị, tuy đã hoa râm nhưng vẫn dày, xòa kín cả lưng.
Người con gái cũng đã chạy tới nơi. Cô ngồi xuống bên chị, nhẹ nhàng luồn bàn tay thon thả của mình vào mái tóc chị rồi thoăn thoắt bới lại sau ót. Xong xuôi, cô vừa bới tóc mình, vừa dịu dàng an ủi :
-   Má ơi ! đừng khóc nữa má !...
Người mẹ ngập ngừng nói trong tiếc nấc :
-   Nó…vội chi…mà đến nỗi không dừng lại nói với má được vài lời. Làm sao mà nó… gặp ba nó hở trời ? cái thằng..con với cái !
-    Chắc ảnh vội quá đó má. Má không thấy ảnh chạy thí xác đó sao? Nhưng chắc ảnh gặp được ba thiệt rồi.
Chị lặng yên, không nói một lời nào nữa. Chị dồn nén nỗi vui sướng, hạnh phúc của mình. Nó đên đột ngột quá. Bao nhiêu năm chị mong ngóng, chị tưởng tượng, hình dung ra cái phút ấy nhưng đâu có ngờ nó lại đến như thế này ?
… Anh ơi ! Anh về thiệt rồi sao ? Anh đã gặp con của chúng mình rồi, phải không. Con của chúng mình đó anh. Em có quyền kiêu hãnh khi nhắc tới nó, phải không anh. Anh đã gặp con, đã thấy nó khỏe mạnh, cường tráng, đã biết nó sống và chiến đấu ra sao, vậy là em hả lòng. Em đã làm tròn bổn phận của một người mẹ, làm tròn lời hữa với anh buổi anh ra đi. Buổi ấy, cho đến tận lúc chia tay nhau anh mới ghé tai em nói nhỏ : «  Nếu có con em ráng nuôi. Hai năm anh về ». Vậy mà đằng đẵng hơn hai mươi năm đã trôi qua. Có ai ngờ như vậy đâu anh !   
Anh đã về…Anh đã về thiệt rồi sao ?
-   Má ơi !...
Chị ngẩng đầu lên nhìn và bắt gặp đôi mắt đẫm lệ của cô gái.
-Má ơi ! con thương má, thương ba quá !
Chị đưa tay vuốt nhẹ những sợi tóc ami đang xòa bên má cô.
-   Đừng khóc…con. Ba của các con đã vê rồi đó. Khi mô giải phóng xong, má bắt ổng tổ chức cho hai con rồi ổng đi đâu hãy đi.
Cô gái mắc cỡ, mặt đỏ bừng bừng, giụi giụi đầu vào lòng người mẹ :
-   Má ! còn lâu chúng con mới…
Rồi đột nhiên cô cười vang :
-   Khi mô gặp ba, má không được khóc đâu nghen.
… Làm sao em không khóc được cho được, phải không anh. Nỗi nhớ thương, buồn tủi dồn nén bao nhiêu năm nay rồi.Ít nhất em cũng được khóc một lần, trước mặt anh để được anh an ủi, vỗ về. Rồi em sẽ kể cho anh nghe về hai mươi năm qua má con em và bà con cô bác ở quê hương ta đã sống và tranh đấu ra sao để anh biết rằng những người ở lại luôn giữ vững lời thề độc lập, vẫn thủy chung như nhất…
-    Thôi, về đi má, anh Thục vội vàng thế hẳn có chuyện. Không chừng ta đánh  Củng Sơn ngay bữa nay đó má.
Người mẹ như sực tỉnh, chị vụt đứng dậy, lau nước mắt :
-   Phải đó, Thảo ạ. Má con ta về thôi.Có khi mấy anh trong ban quân quản đang kiếm má cũng nên.
Hai má con dắt tay nhau lặng lẽ trở về cứ. Trời đã về trưa. Nắng trải vàng trên những sườn đồi. Những bông hoa sim, hoa mua tím ngắt, rung rinh trong gió nắng như chưa bao giờ đẹp vậy.

[danhthanh]

Chương mười sáu
I
Lính tráng đổ ra đen đường. Trong khi đợi lệnh hành quân, chúng túm tụm thành từng đám rước trước các cửa hiệu.Nhà cửa trong phố đóng im ỉm như đang có bệnh dịch hạch, chỉ còn một vài tiệm rượu, tiệm cà phê, giải khát còn liều lĩnh mở cửa kiếm lời. Binh lính sà tới từng tốp bu kín những cửa hiệu đó. Những tràng cười ré. Những câu đùa bỡn tục tĩu. Những tiếng hát ê a ngắt quãng của những đứa say rượu…Rồi tiếng còi xe toe toe  lên từng hồi gắt gỏng. Tiếng thắng gấp của những chiếc GMC nghe rợn người…
-   Đù má ! cho nó một trái US đi tụi bay !
-   Nè ! Đi mô mà phát cuồng rứa mậy ?
Một chiếc xe Dép lao xẹt tới, đỗ xịch trướ cửa tiệm cà phê ở ngã ba phố. Từ trên xe, một ngài trung ta béo ị, ậm ạch bước xuống. Bọn lính quanh đó nháy mắt nhau, huýt sáo chuồn. Mấy tên lính ngồi trong cùng nhấp nhổm định lỉnh ra  nhưng ngài trung tá béo ị đã bước vào, cười nhăn nhở :
-   Ngồi yên đó, các chiến hữu. Cứ ngồi yên mà. Qua bình đẳng thôi.
Hắn xòe hai bàn tay mũm mĩm, nẫn nẫn những thịt ra hiệu cho bọn lính. Bọn lính mắc kẹt, đánh ngồi xuống. Một tên gầy choắt, môi mỏng dính, gắng gượng  nặn ra một nụ cười. Có lẽ vì nụ cười gượng gạo đó mà khuôn mặt y đã nhăn nhúm bởi một cái thẹo lớn từ mang tai tới cằm lại càng nhăn nhúm, thảm hại hơn.
-   Mời trung tá !
Tên trung tá đặt cái thân béo ị của mình xuống chiếc ghế mây.Chiếc ghế  rên lên trèo trẹo. Ông chủ quán, mập mạp  chẳng thua kém ngài trung tá mấy tí, lũn cũn bước tới trước mặt, khẽ cúi đầu  cung kính, cất lên  những tiếng ẽo ợt như một câu vọng cổ :
-   Ngài dùng cà phê chứ ạ ?
Khuôn mặt ngài trung tá khẽ rung rinh :
-   Có đá chứ ông quán>
-   Dạ…không ạ- ông chủ quán xòe tay vẻ thất vọng – Ngài dùng tạm cà phê sữa vậy..Ở cái chốn hẻo lánh này…
-   Được! phù..trời…nóng quá!...phải không các chiến hữu?
Tên lính mặt sẹo lại nặn thêm một nụ cười nữa:
-   Dạ! nóng thấy…
-   Hắn nuốt ực tiếng “mẹ” vào cuống họng rồi liếc xéo sang ngâì trung tá. Nhưng tngài trung tá vẻ độ lượng cuòi khùng khục. Và để tăng thêm bầu  không khí “huynh đệ chi binh”, ngài buông một câu khôi hài:
-   Chừ mà có bồ cũng chịu, hổng ôm được, phải không?
Mấy tên lính cười, lấy lòng viên chỉ huy của mình. Ngài trung tá  lại xây sang, hỏi:
-   Các chiến hữu thuộc liên đoàn nào?
-   Dạ, thưa trung tá, tụi đàn em…thuộc liên đoàn …23 ạ!
Hẹ..hẹ …hẹ …Viên trung tá cười ngả nghiêng.
-   Dậy chứ…Các chiến hữu là lính của qua …hả?
Mấy tên lính đồng thanh “Dạ”. Tên mặt sẹo liền cười nịnh:
-   Dạ…lúc trung tá xuống xe …tụi đàn em nhận ra liền ạ.
-   Dậy hả?...- Rồi hắn lại cười, đôi má núng nính lại rung lên. Cái đầu hói, bóng nhẫy mồ hôi lại càng bóng hơn (bóng tới mức mỗi khi nhìn thấy, người ta thưởng nảy ra một ý nghĩ hỗn xược: giá mà nện vào đó một cái hẳn nó phải kêu lắm) – Dậy mà…ông tướng Trần Văn Cẩm vừa chửi  vào mặt qua một trận đó. Ngài chửi qua bỏ liên đoàn chạy tháo thân. Hức..hức…hức! Bộ ở lại thì ăn nhằm gì? Cả liên đàon tiêu ma ở Cheo Reo rồi. Các chiến hữu còn mấy người? Bốn hả? …Với qua là năm. Với thằng lái xe của qua là sáu. Dậy là..liên đoàn 23 vẫn hiện diện hả..Đâu có bị tiêu diệt?
Rồi hắn quay sang kêu chủ tiệm:
-    Có rượu không?
Ông chủ tiệm khúm núm:
-   Dạ,… hổng có. Tiệm bày tui chỉ…
“Xoảng”! bàn tay núng nính của ngài trung tá nắm nại, nên xuống mặt bàn.
-   Phải có rượu. Tiệm..cái con mẹ họ gì mà hổng có rượu?
Lão chủ tiệm run bắn:
-   Dạ!..Ngài đợi cho..tui…có lẽ còn vài xị rượu đế!
Lão chủ quán vừa lui vào trong nhà. Lát sau, lão mang ra hai xị rượu đế trắng nhờ đặt lên trên mặt bàn.
-   Sáu cái ly!
Lão chủ quán răm rắp tuân lệnh. Khi lão đã bày xong sáu cái ly lên bàn, ngài trung tá liễn vẫy tay:
-   Rồi! Ông có thể..tự do!
Tự tay ngài rót rượu vào sáu cái ly. Đâu vào đó ngài kêu tên lính lái xe vào, kéo ghế mời “vị cứu tinh” của mình ngồi bên cạnh. Rồi, bằng một cử chỉ trịnh trọng, ngài đứng dậy, nâng ly rượu của mình lên:
-   Nào!...xin mời các chiến hữu nâng cốc. Ta chúc mừng cho sự hiện diện của liên đoàn 23. Còn sáu thằng như thế là liên đoàn 23 vẫn hiện diện. Đứa mắc dịch nào nói liên đoàn 23 bị tiêu diệt thì các chiến hữu cứ đập vỡ mõm nó cho qua.  Nào xin mời! Ta nâng cốc chúc mừng sự hiện diện…
Bỗng, vú…vú…xéo…oàng..oàng!
Một quả cối 120 ly nổ rầm ngay giữa ngã ba đường. Ngài trung tá và đám chiến hữu của ngài xô nhau nằm rạp xuống nền nhà lênh láng những rượu.
Vú…vú…xéo…oàng..oàng!
Bọn lính ngoài ngã ba đường ôm đầu chạy nháo nhác.
Tiếng súng đã rộ lên bốn phía.
Ngài trung tá run lập cập. Nhưng, là người rút tỉa được nhiều kinh nghiệm qua những lần lâm trận nên ngài vẫn đủ tỉnh táo để nhận ra một hướng còn thưa tiếng súng. Vì vậy, ngài bật dậy, quát bọn đàn em:
-   Chạy ra hướng bờ sông!
Nhưng cả bọn vừa ló đầu ra đến cửa thì hai chiếc xe bọc thép chở đày bộ đội giải phóng lao vọt qua. TỪ những lỗ bắn tren xe, đạn tuôn ra như xối, quát rạp từng mảng lính đang nháo nhác chạy hai bên đường.
Sáu vị “hiẹn diện của liên đoàn 23” hoảng hốt thụt trở vô, nằm bẹp dí dưới sàn nhà.

[danhthanh]

II
Chiếc xe chở “"Trung đội gió lốc"  trúng mìn ngay ở đầu con đường dẫn đến trung tâm quận lỵ. Mánh ra lệnh cho  trung đội  rờikhỏi xe, vừa đánh vừa mở đường tới khu vực ngã ba đường, mục tiêu thứ nhất mà trung đội anh có nhiệm vụ đánh chiếm.
Bị tiến công bất ngờ, những phút đầu hầu như địch không biết đường nào mà chống đỡ. Chưa hết choáng váng bởi những “trận mưa” đạn cối, bọn tàn binh của quân đoàn 2 đã thấy xe bọc thép của Quân giải phóng xuất hiện  ở truung tâm quận lỵ . Từ khắp các ngả đường, các ngõ phố, chúng ùn ùn tháo chạy. Những đoàn xe kéo pháo, chở hàng, đậu la liệt khắp nơi, nổ máy ình ình. Súng nổ ra khắp mọi ngóc ngách. Nhiều tên lính kéo súng máy ra giữa đường bắn văng mạng, bất cần biết phía nào có đối phương.
“"Trung đội gió lốc"  nhanh chóng đánh chiếm khu ngã ba đường. Sáu vị “hiện diện của liên đoàn 23” bị bắt vào lúc đó. Tất nhiên , trước tiên trung đội trưởng Mánh cho trói thật chặt  cả sáu vị lại vì theo “con mắt nhà nghề” của anh, trong số đó có một con thịt bự. Mặc dù ngài trung tá ngay từ phút đầu đã “lính hóa bằng phương pháp đơn giản nhất là lột lon, vất vào góc nhà nhưng việc xác định cấp  bậc của ngài cũng không khó khăn cho lắm. trung đội trưởng Mánh chỉ việc gõ nhẹ nòng AK vào cái trán hói của y và quát:
-   Cấp gì?
-   Tên sĩ quan lắp bắp:
-   Dạ…con…lính…
Anh trung đội trưởng Mánh hóm hỉnh nhận ra ngay cái trò láu cá liền giả bộ quát:
-   Lính hả! cho tiêu… Ai hơi đâu mà bắt lính lúc này.
Ngài sĩ quan giật nảy người vội la lên:
-   ấy.. chớ..tôi…trung tá ..chứ..
Mánh cười kha khá trong tiếng úng đạn vẫn nổ rền:
-   có thế chứ! Liên đoàn nào?
-   Dạ con..chỉ huy trưởng …liên ..đoàn 23..
-   Mày chạy giỏi đó! Cả liên đoàn của mày tiêu ma ở Cheo Reo rồi. Nhưng thôi, hãy chịu khó nằm đó, tao chưa có thì giờ.
Nói rồi, anh cho các chiến sĩ của mình nhanh chóng vượt qua đường, tiếp tục phát triển. Nhưng  trung đội mới vượt qua được một nửa thì  một khẩu đại liên địch đặt trên bao lơn của ngôi nhà đối diện bỗng xả đạn như mưa xuống mặt đường. Đạn găm xoang xoảng trên những mái tôn, cày tóe lửa trên mặt đường nhựa.
Mánh nép mình vào trụ cổng. bốn phía tiếng súng đều nổ rền. Trong các khu phố, nhiều đám cháy đang bốc lên. Chỗ nào cũng thấy địch chạy lộn xộn, nhấp nhô. Có cả tiếng xích xe tăng nghiến ầm ầm, xoang xoảng. Đàn bò của một tên điền chủ nào đó vỡ túa ra, chạy nhông nhông trên các đường phố. Nhiều con trúng đạn, nằm vật trên đường, rống lên thảm thiết. Một con cắm đầu lao thẳng về phía khẩu đại liên đang bắn cản đường  trung đội Mánh. Nó trúng cả một loạt đạn, ngã khuỵu xuống, rồi lại gượng đứng dậy, ngơ ngác nhìn, máu tuôn xối xuống mặt đường. Lát sau nó rùng mình một cái, rồi đổ phịch, không một tiếng kêu.
Mánh giận dữ hét lên:
-   Đúng là ngu như bò. Không đâu đâm đầu vào đó!
Anh căng mắt quan sát, tính cách dập ổ đại liên. Bên cạnh nó lại thêm thằng xạ thủ M.79 lấp ló sau cái bể nước, thỉnh thoảng lại bắn cóc..oành…cóc…oành nge mà lộn ruột. Phía sau nữa là bốn năm thằng lính vừa bắn tiểu liên vừa chỉ trỏ, la hét gì đó.
“trước hết phải xơi thằng đại liên đã, nó bắn vậy mình vuốt mặt không kịp”.
Anh chỉ cho Ổn khẩu đại liện. nhưng Ổn đang kẹt trong một ngõ ngách , hễ ló mặt ra là khẩu đại liên lại tưới liền  một loạt đạn, găm sát mí tường, cát bụi bay mù lên. Nó đã chú ý tới Ổn vì cậu ta đã hớ hênh, mỗi lần định vọt qua  lại để thập thò cái đầu nhọt hoắt của trái b.40 ra trước. Bọn địch bên kia đường la lên oai oái :
-   Chú ý cái thằng thập thù kia ! Đ.mẹ B.40 đó !
Tất cả các mũi súng đều hướng về phía  Ổn mà bắn như mưa.
Trung đội trưởng Mánh chưa biết xử trí ra sao thì bỗng nge « Ập …oàng… ».
-   Cầu bắn rồi ! thằng khá lắm.
Trung đội trưởng Mánh nghĩ vậy rồi hét lớn :
-   Xung phong !
  Từ  các ngõ ngách các chiến sĩ lao vọt qua đường.
Bỗng, không biết từ xó xỉnh nào, những làn đạn đại liên lại xỉa tới, rít xeo xéo trên đầu. Các chiến sĩ  "trung đội gió lốc"  nắm bẹp xuống vỉa hè và rãnh nước. Đạn cày mỗi lúc một thấp. Hàng cây kiểng của ngôi nhà lớn trước mặt bị băm nát nhừ, lá bay lả tả. tiểu đội trưởng Hưng lăn một vòng trên vỉa hè mới tới được bậc thềm xi măng của ngôi nhà lớn đó. Bên thềm, hai con sư tử bằng sành láng men màu cỏ đang nhe răng ra cười, mặc dù đã bị đạn găm trầy trượt khắp mình. Có bậc thềm xi măng che khuất, Hưng ngóc đầu nhìn chếch về phía con đường chạy thẳng vào chi khu. Anh nhận ra phía ấy là một vườn cây, từ trong vườn cây,t ừ trong vườn cây đã lấp ló hai chiếc xe bọc thép M.113. « Tiên sư nó ! thảo nào mà nó bắn như mưa vậy ! ».
Anh quay lại, gặp gương mặt của  trung đội trưởng Mánh. Anh cũng đang nằm dán bụng xuống vỉa hè chịu trận. Hình như Mánh đã hét lên một câu gì đó nhưng Hưng không nghe thấy ; chỉ thấy quai hàm anh động đậy, nom đến tức cười . Qua những cái « nháy » hàm đó, Hưng hiểu rằng trung đội trưởng chỉ thị cho mình phải xử trí gấp.
Anh vẫy tay ra hiệu cho  Ổn mang súng lên.  Ổn bò dọc vỉa hè, cái đít tròn như cái rá úp của  Ổn cứ ngoay ngoáy, ngoay ngoáy. Giữa những đoạn ngừng ngắn, hiếm hoi của hai khẩu trọng liên trên xe, Hưng thóang nge thấy tiếng trẻ con khóc thét lên ở một góc nào đó.
 Ổn hổn hển bò tới. Vừa vuốt mồ hôi trên mặt,  Ổn vừa chửi :
-   Cái mả bố nó ở xó nào mà bắn dữ thế ?
Hưng chỉ về phía vườn cây :
-   Hai thằng M.113 !
-   Hả ?
-   Hai thằng M.113 , thấy chửa ?
-   ừ nhỉ! Sư nó! Làm thế nào?
-   Cho nó một phát B40.
Ổn chỉ vào dãy nhà ngoảnh mặt ra đường:
-   Không bắn được, lửa hậu phụt đi đâu?
Hưng chợt hiểu. Đánh trong phố nó rắc rối vậy. Cái mặt bóng nhẫy của trung đội trưởng Mánh lại lấp ló bên vỉa hè. Đôi quai hàm của anh lại nháy nháy. “Bố ấy sốt rồi rồi đấy. Nhưng còn phải tính đã chứ. Bở ăn đâu?”. Gay thật. Chỉ còn một cách là lao qua đường rồi nằm bên đó mà bắn cho lửa hậu B40 thụt qua bên này. Nhưng làm sao qua được khi cả bốn khẩu đại liên thay nhau bắn như xay lúa.
Anh chợt ngước nhìn lên tòa nhà ở cửa ra vào có hai con sư tử. một ý ngĩ lóe trong đầu.Anh rút chốt một quả lựu đạn rồi ghé vào tai Ổn quát:
-   Nằm xẹp xuống.
-   Rồi anh lựa thế, tung nhẹ quả lựu đạn cho nó lăn vào cửa.
-   ầm, xoảng…
khói lựu đạn chưa kịp tan, anh đã kéo thốc Ổn dậy ,lao vào khung cửa vừa bị phá tung. Khói tan, Hưng giụ mắt nhìn căn phòng rộng thênh thang, sâu hun hút và reo lên:
-   tốt rồi Ổn ơi!
Hiểu a ý đồ của tiểu đội trưởng, Ổn thích chí toét miệng cười rồi lao đến bên chiếc cửa sổ tò vò nhìn thẳng sang khu vườn có hai chiếc xe bọc thép, kê B.40 lên lấy đường ngắm.
-   ầm..oàng!
cả khu nhà rung chuyển. Khói mù như trong hang.Mùi thuốc đạn làm Hưng ho sặc sụa, Ổn cười khúc khích, lục đục một lúc mới chui ra khỏi tấm ri - đô bằng nhung xanh vừa rơi chụp xuống đầu.
Hưng lần ra cửa nhìn sang. Bên kia vườn, một chiếc  M.113 bốc cháy ngùn ngụt. Bọn địch trên chiếc xe còn lại thất kinh, vội nhảy xuống xe quay đầu tháo chạy. Cáo chiến sĩ "trung đội gió lốc" lao qua đường, đọa rào đuổi theo. Những loạt đạn bắn găm ngắn gọn và chính xác. Những tên địch té sấp. Giãy. Đạp.rồi nằm bất động.
Trung đội trưởng Mánh túm được một tên, vung tay nện cho nó một bạt tai :
-   tiên sư mày, ngoan cố.
-   tên địch run lẩy bẩy, mặt xám ngoét, miệng lắp bắp câu gì đó. Mánh quát :
-   nhà thờ ở hướng nào ?
-   hắn run rẩy chỉ về hướng tay trái, mạnh đạp cho nó một cái té sấp, quát « nằm yên đó ! »  rồi quay lại, r alệnh cho trung đội :
-   phát triển về khu nhà thờ.
Đó là khu vực mục tiêu thứ hai mà "trung đội gió lốc" phải đánh chiếm.

[danhthanh]

III
Những quả đạn cối đầu tiên rơi trúng bãi xe đang nối đuôi nhau, chen lấn nhau chờ vượt cầu phao. Lập tức, một cảnh đại náo diễn ra. Bãi xe đùng đùng bốc cháy, mỗi lúc một lan rộng, một dữ dội. Bọn thiết giáp ở phía sau rú máy ầm ĩ, ủi đổ tất cả các xe trên đường, định chen lên cầu thoát sang bở bên kia nhưng không nổi. Rồi đến cây cầu trúng đạn, các thùng phao lật nghiêng, dây cáp đứt lung tung.
Hết hy vọng. Những chiếc xe tăng kềnh càng to lớn liều lĩnh lao xuống bãi cát định lội qua sông. Băng xích quay tít, lún dần, lún dần, những chiếc « quan tài thép » gầm rú tuyệ vọng.
Bọn lính bộ binh lập tức bỏ xe, lớp chạy vào rừng, để rồi chạm trán với các phân đội bộ binh đang đánh ra ; lớp liều lĩnh nhào xuống sông, lội sang bờ bên kia mong tìm đường tẩu thoát.
Đại đội của Thục  đã lao vào giữa đội hình quân địch trong cảnh náo loạn đó.  Tiếng súng của đại đội anh nổ ran lên, đánh giạt quân địch từ trên đường xuống bãi sông.
Khẩu đại liên của đại đội đã chiếm được địa hình có lợi và bắt đầu quét từng loạt dài dọc bãi cát. Từng mảng địch ngã xuống, xác giặc chồng chất, ngổn ngang.
Thục leo lên một chiếc M.41 bị lún xích trên bãi cát. Anh quay nòng khẩu đại liên 12ly8 ra phía mép nước và nghiến răng siết từng tràng dài.
Bọn địch sống sót vẫn ào ào nhao xuống sông như một bầy vịt. Nhưng khẩu 12ly8 trên  xe tăng Mỹ thật đắc  lực, cự ly của nó cho phép anh dăng một trận mưa đạn tới tận giữa sông. Máu giặc loang từng quầng, từng quầng trên mặt sông xanh biếc. những cái đầu nhấp nhô, nháp nhô rồi chìm nghỉm.
Các chiến sĩ cũng làm theo Thục. Có tới năm khẩu 12ly8 cùng nhả đạn.
Đối với Thục và các chiến sĩ  cuả anh, đây là trận đánh hả hê nhất trong cuộc đời chiến đấu của mình. Đánh mà chẳng nơm nớp lo lối rút. Đánh mà chẳng  phải hà tiện từng viên đạn. Đánh một đội hình dịch đông gấ p bội, xe pháo rầm rầm mà vẫn nắm chắc phần thắng. Đối với Thục, đây còn là trận đầu tiên và có thể là trận duy nhất trong đời, anh được đánh dưới sự chỉ huy của ba mình.
Khi nhảy lên chiếc M.41, quay nòng khẩu 12ly8 về phía địch, trước khi xiết cò, anh thầm reo lên ! « Ba ơi ! Coi con xả đạn vào đầu chúng nó đây nè ! » . Nếu nghe được tiếng reo đó trong lòng anh, hẳn  ba sẽ khen : « Khá lắm ! con của ba ».
Anh cứ say sưa bên khẩu đại liên như vậy cho tới khi cô thông tin vô tuyến điện của đại đội chạy tới, hét toáng lên :
-   Anh Thục ! tiểu đoàn ra lịnh phát triển lên phía Hòn Một.
Anh xốc lại đội hình rồi dẫn đại đội đánh dọc bờ sông tiến về phía mục tiêu được chỉ định.
Ở đây, một đại đội của bộ đội chủ lực đang gặp phải sức kháng cự mãnh liệt của bọn  xe tăng địch. Sau những phút choáng váng, bọn thiết giáp ngụy thuộc thiết đoàn 19 đã kịp thời cụm lại, chiếm điểm cao Hòn Một để kháng cự. Gần chục chiếc  xe tăng tạo thàng một tuyến phòng thủ, những chiếc lo cốt di động ấy tựa lnưg vào điểm cao , xả đạn như mưa về ba phía. Tiếng pháo tăng nổ đinh tai nhức óc, những khẩu đại liên trên xe bắn xòe rẻ quạt xuống chân đồi, khiến bộ binh ta không thể tiếp cận, dùng súng chống tăng tiêu diệt chúng được.
Hòn Một là một mỏm đồi trọc nhô lên co độc bên bờ sông Ba. Đồi dốc thoải xuống ba phía, không một bụi cây mà chỉ lơ phơ vài vạt cỏ gianh cằn cỗi.
Tiểu đoàn 1 của bộ đội chủ lực đã mấy lần tổ chức xung phong nhưng đều bị đánh bật trở lại. Các xạ thủ B.40, B.41 không thể tiếp cận đến tầm bắn có hiệu quả. Tiểu đội trưởng Kha tức lồng lên. Anh định sử dụng một mũi bí mật vượt qua đường, men theo bờ sông đánh lên điểm cao, nhưng các phân đội của tiểu đoàn đều triển khai bên này đường, muốn vượt sang bên kia phải băng qua một quãng trống tới năm, sáu trăm mét. Gần chục khẩu pháo trên  xe tăng địch thừa sức kiểm soát từng gốc cây, ngọn cỏ trong khu vực ấy. Cho bộ đội liều lĩnh vượt sang chỉ là hành động tự sát.
Vào lúc gay go, căng thẳng  ấy, Kha nghĩ tới đại đội bộ đội địa phương tăng cường cho tiểu đoàn mình, hiện đã vượt qua đường và đang đánh chiếm khu vực bãi xe đầu cầu Sơn Hòa. Nếu tổ chức một lực lượng nhỏ, đơn vị ấy có thể bí mật tiến dọc bờ sông lên tiếp cận địch và tổ chức tiến công ở hướng địch không ngờ tới.
Anh ra lệnh qua vô tuyến điện và tin tưởng ở người đại đội trưởng trẻ tuổi nhưng hoạt bát linh lợi ấy. Mệnh lệnh truyền đi chừng mười phút, anh đã nhận được một câu trả lời đanh thép : « Chúng tôi xin chấp hành mệnh lệnh ! ».
Nắng như đổ lửa. Không gian nồng thuốc đạn. mặt đất rung lên bở những loạt đạn pháo nổ dữ dội. Cái điểm cao nhô lên bên bờ sông kia giờ đây giống như một cái u nhọt  đang tấy lên. Tám chiếc  xe tăng  lồng lồn điên cuồng như những con sư tử điên loạn, vừa gầm rít, vừa chạy qua chạy lại vừa bắn như trút đạn xuống chân đồi.
Thục dẫn hơn chục xạ thủ của đại đội  mình bò dọc theo bờ sông, men theo những bụi dứa dại, những khóm xương rồng gai, nhích gần về phía điểm cao. Ở hướng chính diện, các phân đội của bộ đội chủ lực vẫn đang nổ sung, nghi binh thu hút địch, tạo thời cơ cho các anh tiếp cận. Tất cả các nòng đại liên trên tám chiếc  xe tăng đều quay vè hướng ấy. Thục vừa bò vừa nghĩ thầm « chỉ cần chúng nó không để mắt tới hứng này chừng mười phút nữa ». Mười phút ! bên kia các anh chiến sĩ chủ lực đang ra sức kéo hỏa lực địch về phía mình, chịu hy sinh để tạo cho các anh mười phút đó.
Mồ hôi tuôn ra ướt đẫm áo. Mồ hôi chảy vào hai mắt cay và xót   . Mặt đồi hầm hập hơi nóng. Chỉ còn một đoạn nữa là tới tầm bắn có hiệu quả của B.40 B41. Nhưng trước mặt là một mảng đồi trống, không một bụi cây che khuất.
Anh quay lại nhìn đội hình của mình. Các chiến sĩ vẫn bám sát anh. Cái đầu rù lên như hoa gáo của Kiện. Cái lưng to bè của Lóc mập, cái mũ bê rê màu cứt ngựa của Phú…Toàn nhừng xạ thủ loại cừ, những tay « chịu chơi » cả.
Nhưng… làm thế nào để vượt nốt chặng đường còn lại.
Xéo….ùm ! 
Xéo….ùm ! 
Những phát đạn cối 120ly nổ dậy đất như những trái bom tạ. Điểm cao mù mịt khói bụi.
Thục khoát tay ra hiệu cho tổ lao vọt lên, lợi dụng làn khói vượt qua quãng trống.
Xéo….ùm ! 
Xéo….ùm ! 
Thục lại bật dậy, khoát tay. Cứ như vậy cho tới khi chấm dứt đợt kích cối. khi khói đạn trên điểm cao vừa tan thì những chiếc xe tăng đen trũi đã nằm trong tầm súng của các xạ thủ.
Bên kia đường, bộ đội chủ lực lại tổ chức xung phong. Tám chiếc  xe tăng địch đều quay nòng súng về phía ấy bắn như phát cuồng.
Thời cơ đã tới.
Thục đứng thẳng dậy. Nhằm vào chiếc xe tăng gần nhất, xiết cò.
Mười xạ thủ của anh cũng nhất loạt vùng dậy. Bất ngờ như mọc lên từ mặt đất.
Một loạt đạn chống tăng nổ dây chuyền, dậy đất.
Điểm cao mù mịt khói lửa.
Ở hướng chính reo hò vang lên.
Bắn xong, Thục và các xạ thủ của mình ôm súng lăn dài xuống chân đồi. Nghe có tiếng xích sắt lăn ầm ầm. Thục bật dậy. hai chiếc  xe tăng sống sót đang chạy Thục mạng xuống đường.
Một loạt B.40 từ hướng bộ đội chủ lực lao vút tới. Những tiếng nổ dậy đất. Hai chiếc  xe tăng còn lại đang đùng đùng bốc cháy. Khói từ những đám cháy  xe tăng trên điểm cao Hòn Một chấm dứt, không gian bỗng lặng trang. Sau ít phút yên lặng như ngỡ ngàng, từ mé bên kia đồi, tiếng reo của bộ đội chủ lực lại vang lên.
Thục ngơ ngacs nhìn. Khi hiểu ra trận  đánh đã kết thúc, anh sung sướng lột mũ hoa lên trời, hét tướng lên :
-   Chiến thắng rồi các đồng chí ơi !
Các chiến sĩ của anh cũng nhảy lên reo hò. Rồi họ theo Thục băng chạy trên điểm cao. Ở đó, các chiến sĩ bộ binh đã tràn lên, vây quanh những chiếc  xe tăng đang bốc cháy.

[danhthanh]

Xong trận, "trung đội gió lốc" của Mánh được giao nhiệm vụ dẫn tù binh về nơi tập trung. Họ đi ngược lại con đường vừa tiến vào đánh quận lỵ. trung đội trưởng Mánh đi đầu : quần bó ống, quai mũ bó lấy cằm, tiểu liên khoác ngang người. trung đội phó Đạt đi sau cùng, đầu quấn bằng trắng, mặt sạm khói. Các chiến sĩ đi tách thành hai hàng, một hàng ở dưới lòng đường, một hàng trên vỉa hè. Khoảng giữa họ là hai hàng dây tù binhm chân không giày, đầu không mũ, tay trói quặt về phía đằng sau, mặt mày ủ dột.
 Ổn đi sau trung đội trưởng, mặt vênh lên, cố gắng bước cho ngang tàng, oai vệ. Một vài chiến sĩ đơn vị bạn  đi ngược chiều, hỏi :
-   Bao nhiêu ?
 Ổn xòe cả bàn tay phải rồi xòe thêm ba ngón ở bàn tay trái.
-   Chắn « tám chịch ».
Tới ngã ba đường, trung đội trưởng Mánh quay lại ra lệnh :
-   Dừng lại ! đón thêm « khách »
-   Trung đội trưởng và  Ổn tiến đến tiệm cà phê. Cửa đóng. Mánh vừa gõ cửa vừa gọi toáng lên :
-   Có ai trong đó không ?
-   Ông chủ tiệm, hình như đợi sẵn, lên tiếng ngay :
-   Dạ ! có đây ạ…tui mở cửa ngay đây.
Cửa mới, Mánh chợt phì cười khi thấy sáu tên địch (sáu chiến hữu của liên đoàn 23 biệt động biên phòng) vẫn « hiện diện » trên nền nhà của tiệm cà phê. Có điều hơi lạ chút là cả sáu tên đều đã được trói lại rất cẩn thận bằng những sợi dây dù pháo sáng. Trung đội trưởng Mánh mỉnh cười, nhìn ông chủ đnag xun xoe bên cạnh :
-   Ai trói lại thế bác ?
Ông chủ tiệm khúm núm :
-   Dạ.. tui ạ. Tui sợ các ngà…ài…chúng nó cởi được trốn mất.
-   Mánh cười ha hả :
-   Ong lo xa quá đấy, ông chủ - Anh quay lại đám tù binh :
-   Đứng  dậy !
Cả sáu tên cùng đứng bật dậy như một cái lò xo. Ngài trung tá, mặc dù ngồi lâu ở một tư thế bất tiện, bị tê chân nhưng khi ngài được giải đi cũng cố gắng tỏ ra không chịu thua kém bọn đàn em.
Sáu tên « ma mới » được nhập bọn với đám « ma cũ » làm cho hai xâu rồng răn dài thêm một đoạn nữa.
Khi họ tới  nơi bàn giao thì ở đó đã đen đặc những tù binh. Tiếng chúng nói chuyện, nhỏ thôi, mà cũng ồn ào, nhốn nháo như một buổi chợ phiên. Mánh nhón chân, nhìn lướt qua những đám đầu đen lố nhố và lẩm bẩm : « Dễ có đến năm sáu trăm, nuôi báo cô từng này thằng cũng ốm tử ».
Ban quân quản quận lỵ và một đơn vị bộ đội địa phương đảm nhiệm việc nhận tù binh từ các nơi giải về. Những cô bộ đội mặc bà ba đen, nón tai bèo đội hơi lệch một tí, tiểu liên khoác vai đi đi lại lại quanh cái chợ tù binh ấy. Thỉnh thoảng, các  cô lại chỉ tay vào một đám, quát « trật tự ». Thế là các bậc mày râu liền im bặt.
Chị Tư An được tỉnh giao cho « đặc cách » chỉ huy công việc phức tạp này. Cũng may có cô con dâu tương lai giúp việc, nếu không có lẽ chị  không biết xoay xở ra sao.
Chị Tư An và Thảo kê một cái bàn gỗ và hai cái ghế trước lối vào san banh (bâygiờ là bãi tù binh) ở cuối quận lỵ. Rồi, hễ đoàn này dẫn tù binh đến, theo sự điều khiển  củacác đồng chí du kích và bộ đội địa phương, làn lượt vào làm thủ tục.
Tên nào cũng phải đi qua trước cái bàn ấy.  Chị Tư An hỏi : Tên – họ - cấp bậc – chức vụ - đơn vị - địa phương hay chủ lực ?... Thảo cắm cúi ghi vào sổ. Xong xuôi, tù binh được phân ra làm nhiều loại : sĩ quan – hạ sĩ quan – lính chủ lực – lính địa phương – cảnh sát- ngụy quyền ác ôn – chiêu hồi – phản bội, … mỗi loại được dẫn tới một khu vực riêng trong bãi, có người canh giữ.
Trung đội của Mánh dẫn tù bình tới sau, phải « xếp hàng » đợi đến lượt. Trong khi chờ đợi, Mánh chăm chú theo dõi công việc của hai người phụ nữ một cách thú vị. Anh thầm nghĩ : « giá mà vợ mình chỉ cần nhìn thấy những bộ quần áo vằn vện, những bộ râu ngoằn ngoèo, những cái đầu bờm sờm như đầu sư tử kia, bà ấy cũng đã phát run lên rồi, đừng nói gì đến hỏi han. Phụ nữ miền Nam có khác. Đĩnh đạc ra trò. Hà..hà..phải ! Lại còn quát nữa chứ. Đúng ! Ai bảo nói năng li nhí. Xem nào, cái thằng này có vẻ đầu bò đây.
-   Tên gì ?
-   Da…Nguyễn Biểu Chánh.
-   Cấp bậc ?
-   Dạ…thiếu tá.
-   Chức vụ ?
-   Dạ, sĩ quan không trợ bộ tư lịnh quân đoàn 2.
-   « …Vậy ra mày cũng biết điều đó. Cứ nom cái bộ râu Cao Kỳ của mày,t tao đã tưởng anh hùng hảo hớn lắm. Ai ngờ, mỗi câu trả lời là một câu « dạ », một cái khom lưng.
Lại một tên khác. Đột ngột,  Chị Tư An đứng phắt dậy, nhìn thẳng vào mặt thằng địch vừa được giải đến. Ánh mắt chị sáng rực, sắc lẹnh, khiến tên sĩ quan ngụy run bắn lên, cúi mọp xuống, chịu đựng.
-   Mày không nhận ra tao hả ? Thằng Cật rỗ !
-    « Thằng Cật rỗ »  càng run hơn. Nó lắp bắp mãi không thành tiếng.
-   Bẩm…bà…khô..ông…con…khôông..
Chị chỉ vào mặt mình:
-   Nhớ lại coi. Tao đây nè! Tư An đây nè. Đồ phản bội ! mày bán rẻ tao cho địch mà không nhớ hả? Năm 1960, chúng nó đã buộc phải thả tao vì không kiếm thêm được bằng cớ gì ngoại trừ lý do tao không chịu ký đơn ly dị chồng tao đi tập kết. Chúng nó đã đưa tao về tới tỉnh thì gặp mày. Chính mày! Chính mày chỉ mặt tao và bảo “Con An là bí thư chi bộ, cùng sinh hoạt với tôi một thời gian dài. Cộng sản nòi đó, sao tụi bày thả? Mày nhớ chưa? Nhớ chưa? Đồ phản bội!
Một hồi sau, cơn giận tạm nguôi, chị mới quay sang nói với mấy cô bộ đội đeo súng đứng bên.
-   Các đồng chí! Nhốt riêng thằng mắc dịch ấy cho tôi.
Chị là ai, Mánh chưa biết. Anh chỉ biết tên chị khi chị vừa tự nhắc.  Nhưng anh kính phục chị. Chị là một người cộng sản, chị đã bao năm vào tù ra tội, đã chiến đấu và chiến thằng. Giờ đây, chị đang đại diện cho nhân dân hỏi tội kẻ thù.
Đến lượt trung đội anh trao tù binh. Anh vuốt lại quần áo cho phẳng phiu rồi tiến lại trước bàn làm việc của chị. Và, thật bất ngờ, anh đưa tay lên vành mũ, chào.
Chị Tư An ngượng ngập không biết đáp lễ ra sao. Chị đành đứng dậy, bắt tay anh, dịu dàng hỏi :
-   Cám ơn ! Đơn vị anh có bao nhiêu ?
-   Báo cáo đồng chí ! Chúng tôi có 86 tên : mười hai sĩ quan, trong đó có một tên trung tá, còn lại là hạ sĩ quan và binh sĩ.
Chị lại mỉm cười, hỏi :
-   Đồng chí ở đơn vị anh Thuần, phải không ?
-   Vâng ạ ! chắc chị đã gặp trung đòan trưởng của chúng tôi !
Chị Tư An vội lắc đầu, thoáng chút ngượng ngùng :
-   Chưa…. ! nhưng tôi nghe đơn vị anh ấy đánh giỏi lắm.
Mánh cười khiêm tốn đáp :
-   Chúng tôi cũng làm ăn tạm được thôi.
Chị lại ngước nhìn lên anh, hình như muốn hỏi một câu gì nữa nhưng lại thôi. Cô thư ký của chị ngồi bên tủm tỉm cười. Mánh thấy chị thoáng đỏ mặt, chị phát vào vai cô gái rồi quanh sang nói với Mánh :
-   Anh cho tù binh vào đi.
Trung đội trưởng Mánh đứng né sang một bên, ra lệnh cho các  chiến sĩ của mình dẫn tù binh vào. Sau đó anh lại đứng đó nhìn hơn tám chục tên tù binh, gồm hầu như đủ mặt các sắc lính, các đơn vị của quân đoàn 2 ngụy, lần lượt đi qua chiếc bàn hỏi cung của chị cán bộ địa phương. 

[danhthanh]

Chương mười bảy
I
Cuộc hội nghị quân chính của sư đoàn Chiến Thắng kéo dài tới bốn giờ chiều. Giữa lúc mọi người đang sôi nổi tranh luận vê một vấn đề gay cấn thì một đồng chí cơ yếu bước vào xin gặp chính ủy sư đoàn. Khi chính ủy Bùi bước tới, nhận bức điện trên tay anh và chăm chú đọc thì cả hội nghị im phắc;  mọi người đều dồn mắt về phía chính ủy , chăm chú theo dõi những biến đổi trên nét mặt ông. Trong đầu mỗi người lập tức vang lên một câu hỏi “Lại có chuyện gì đây?” Vì vậy khi chính ủy mỉm cười trao bức điện cho đồng chí cơ yếu thì mọi người đều thở phào : “chuyện tốt lành. Nhưng là chuyện gì đây?”
Chính ủy  bước tới trước bàn, đôi mắt ông ánh lên những tin vui mừng. Dường như biết mọi người đang hồi hộp chờ đợi, hay vì quá xúc động  trước một tin vui đặc biệt đến đột ngột mà ông bỗng lặng đi một lát mới bắt đầu lên tiếng:
-    Các đồng chí . Một tin vui nữa lại đến với chúng ta – Rồi bỗng  ông vung tay, hét to lên – Huế đã giải phóng!
Cùng một lúc, mọi người đứng bật dậy, reo ầm cả phòng họp :
-   Hoan hô1 Huế đã giải phóng!
Trung đội trưởng Thuần lách qua mấy người, lao đến, ôm chầm lấy đồng chí chủ nhiệm chính trị sư đoàn.
-   Chúc mừng anh!
 Đồng chí chủ nhiệm chính trị giụi giụi mái đầu đã quá nữa phần ngả sang màu mây núi vào ngực trung đoàn trưởng Thuần, nghẹn ngào nói:
-   Cám ơn các anh ! Bất ngờ quá.. Quê tôi… Huế của tôi…tiếng của ông chìm đi trong những tiếng ồn ào bàn tán. Một lát sau, khi  ông ngẩng đầu lên thì mọi người đều im bặt khi nhìn thấy khóe mắt ông long lanh ướt.
-   Các đồng chí thân mến ! – giọng  ông run run – Tôi..không biết nói gì hơn là…cảm ơn các đồng chí! Cảm ơn những người đã góp phần  giải phóng  Huế của tôi. Tôi…-  Ông đưa tay rờ quanh người rồi rút trong túi áo ra một bao thuốc lá Điện Biên – Tôi xin mời các đồng chí hút tạm điếu thuốc. gọi là chia vui với tôi, với bà con xứ Huế…
Bao thuốc lá lần lượt chuyển qua tay mọi người. Đợi những xao động trong lòng mọi người lắng lại, chính ủy Bùi mới tiếp tục nói, giọng ông trong và vang lạ thường:
-   Như vậy là hôm nay chúng ta có ba tin vui lớn . Tin thứ nhất là sư đoàn và hầu hết các trung đoàn, tiểu đoàn trong  sư ta đều được bộ tư lệnh chiến dịch đề nghị tặng thưởng huân chương các hạng  vì những thành tích to lớn đã đạt được trong chiến dịch vừa qua. Tin thứ hai là  từ hôm nay, sư đoàn ta chính thức đứng trong đội hình của một quân đoàn chủ lực mang tên “Binh đoàn Tây Nguyên”. Tin thứ ba chúng ta vừa được thông báo : Thành phố Huế đã được giải phóng. Tôi có cảm tưởng rằng, hình như tất cả mọi nỗi gian lao cơ cực của chúng ta từ khi đặt chân tới chiến trường này hôm nay đã được trả giá một cách xứng đáng . Khi  chúng ta vừa đặt chân tới chiến trường Tây Nguyên gian khổ này, thằng địch liền bu lấy và ầm ĩ tuyên bố sẽ “đánh giập đầu sư đoàn Chiến Thắng”. Chúng căm thù chúng ta  vù cay cú và vì sư đoàn chúng ta là sư đoàn bộ binh chủ lực đầu tiên đưa cả đội hình  cồng kềnh và phong cách tác chiến hiệp đồng binh chủng  quy mô lớn tới chiến trường này. Chúng kéo cả sư dù, tổng dự bị chiến lược lên Tây Nguyên để thực hiện ý đồ “đánh giập đầu” sư đoàn chúng ta . Thằng sư dù, như chúng ta đã biết, thâm thù chúng ta từ sau khi thất bại ở đường 9 – Nam Lào. Chúng tưởng rằng chiến trường này sẽ là nơi  chúng có thời cơ trả hận. Nhưng chúng đã lầm , lại một lần nữa chúng ôm đầu máu tháo chạy  trước sư đoàn hùng mạnh của chúng ta. Cho đến nay, đã hơn ba năm  vật lộn, sống mái, chính chúng mới là kẻ bị “đánh giập đầu”, bị đuổi cổ khỏi vùng cao nguyên trù phú, bị tiêu diệt, chứng khồn phải chúng ta, Ngược lại  chúng ta chiến thắng và trưởng thành. Quân giải phóng Tây Nguyên đã phát triển thành một binh đoàn chủ lực mạnh. Chúng ta đã giải phóng Tây Nguyên, đã truy kích và tiêu diệt về cơ bản những lực lượng địch định tháo chạy về co cụm  ở đồng bằng ven biển. Nhiệm vụ chiến dịch của chúng ta đến đây đã hoàn thành.
Một tràng vỗ tay giòn giã nổi lên. Chính ủy nhìn bao quát hội nghị một lượt rồi hạ thấp giọng  hơn một chút:
-   Có một vấn đề mà chúng ta đã bàn cãi từ nãy tới giờ, ý kiến qua lại thì nhiều nhưng tôi chỉ xin các đồng chí chú ý cho một điều : Dù sao chúng ta cũng phải tuân theo mệnh lệnh của bộ tư lệnh chiến dịch và bộ tư lệnh quân đoàn – Bên dưới lại nổi lên nhiều tiếng xì xào- Nhất là khi nhìn toàn ccụ, sau khi đại thắng ở Tây Nguyên, chúng ta đã có một thế trận liên hoàn rất thuận lợi, mở ra một thời cơ mới rất sáng sủa cho Cách mạng Việt Nam. Trogn lúc này, mọi hành động của các đơn vị chủ lực đều phải được thống nhất dưới sự  chỉ huy và lãnh đạo của Đảng ủy và bộ tư lệnh chiến dịch. Chúng ta được lệnh quay trở lại Tây Nguyên để chuẩn bị cho nhiệm vụ mới, đó là điều hợp lý, vì chúng ta đã hoàn thành nhiệm vụ chiến dịch – Tôi nhấn mạnh điều này – Nhưng xét hoàn cảnh cụ thể của sư đoàn, chúng ta có thể đề đạt ý kiên để bộ tư lệnh chiến dịch và bộ tư lệnh quân đoàn nghiên cứu.
Chúng ta đang đứng trên địa bàn của mảnh đất  Phú Yên, mảnh đất nhiều đau thương nhưng rất anh dũng. Nhân dân Phú Yên  đang chờ chúng ta đánh xuống để giải phóng đồng bằng. Tỉnh ủy cũng yêu cầu chúng ta như vậy. Trong những trận đánh vừa qua, các lực lượng vũ trang địa phương đã sát cánh chiến đấu bên chúng ta. Bên cạnh việc thực hiện nhiệm vụ chiến đấu phối hợp với chúng ta, họ cũng mong muốn cùng chúng ta tiến xuống đồng bằng, giải phóng toàn tỉnh. Thông cảm với nỗi đau thương bao năm của nhân dân Phú Yên, tất cả cán bộ và chiến sĩ sư đoàn ta đều khao khát được đánh xuống đồng bằng. Nếu bây giừo chúng ta buộc phải quay lưng ra đi thì quả thực, trong thâm tâm tôi cũng thấy ngượng.
Tình hình hiện nay là như thế, mệnh lệnh của trên đã truyền xuống, dù sao chúng ta cũng phải chuẩn bị tinh thần để chấp hành…
Bên dưới lại có nhiều tiếng ồn ào. Chính ủy liếc nhanh về phía trung đoàn trưởng Thuần và nhận ra gương mặt   ông thoáng những nét buồn.
-   Bây giờ tôi đề nghị chúng ta không bàn cãi nữa. Tối nay thường vụ Đảng ủy và bộ tư lệnh sư đoàn sẽ họp. sau đó tôi sẽ chính thức đề nghị với bộ tư lệnh quân đoàn và bộ tư lệnh chiến dịch rằng – Chính ủy nói dằn từng tiếng một- Theo nguyện vọng của cán bộ và chiến sĩ trong toàn sư đoàn, chúng tôi yêu cầu được dánh xuống đồng bằng ven biển, cùng với các lực lượng vũ trang nhân dân địa phương giải phóng thị xã Tuy Hòa và tỉnh  Phú Yên với điều kiện – đúng ngày giờ quy định, sư đoàn chúng tôi vẫn bảo đảm có mặt ở vị trí quy định, sẵn sàng nhận nhiệm vụ mới.
Tiếng vỗ tay lại ào ào nổi lên. Trung đoàn trưởng  Thuần đứng hẳn dậy biểu lộ niềm hân hoan của mình. Chính ủy xua tay cho mọi người yên lặng rồi nói tiếp:
-   Nhưng, cũng xin nói trước với các đồng chí rằng : Đây chỉ là lời yêu cầu của chúng ta. Nếu xét tình hình chung, nhìn về toàn cục, cấp trên không chấp thuận ý kiến đó thì chúng ta phải thông cảm. Nếu điều đó xảy ra, chúng ta phải làm công tác tư tưởng với bộ đội cho tốt để anh em khỏi hiểu làm. Còn đối với địa phương, chúng tôi sẽ có trách nhiệm giải thích để họ thông cảm với chúng ta.
Ý kiến cuối cùng của tôi là như vậy. Nếu các đồng chí không có ý kiến gì thì tôi  đề nghị kết thúc hội nghị ở đây – chính ủy quay sang hỏi tư lệnh trưởng – phải không anh Đồng nhỉ?
Tư lệnh trưởng Thanh Đồng khẽ gật đầu và mỉm cười , biểu lộ sự đồng tình của mình. Chính ủy gặng hỏi một lần nữa:
-   Còn đồng chí nào có ý kiến không?
Nhìn thấy trung đoàn trưởng Thuần nhấp nhổm định đứng lên, chính ủy liền giới thiệu:
-   Bây giờ, chúng ta hãy nghe ý kiến của anh Thuần, một người cán bộ chỉ huy có tài của sư đoàn, người con duy nhất của  Phú Yên có mặt trong sư đoàn ta.
Trung đoàn trưởng Thuần đứng dậy, trên gương mặt  ông bộc lộ rõ những nét xúc động. Tất cả mọi người trong hội nghị đều hứng về ông, chờ đợi.
-   Thưa các đồng chí ! Trước hết, là một chiến sĩ của sư đoàn, tôi cũng có chung một nguyện  vọng như các đồng chí. Trong những năm chiến đấu gian khổ trên Tây Nguyên, mỗi chúng ta ai chẳng một lần nhìn về phía đông và thầm mơ ước, sẽ có một ngày chúng ta tiến về phía đó. Tiến về, để nhìn thấy những đồng lúa bát ngát, những mái nhà tranh ấm cúng khuất sau những lũy tre xanh hay những rặng dừa. Tiến về, để được nge một tiếng trẻ khóc, một tiếng võng đưa, một tiếng mẹ ru con ầu ơ trong lối ngõ. Tiến về, đuôi giặc tới tận bờ biển, phóng tầm mắt ra đại dương mênh mông rồi ngoảnh lại, nhìn lên dải Trường Sơn mà nói rằng : chúng ta đã từ đó mà tràn về. Tất cả mọi chiến sĩ của chúng ta đều mơ ước như vậy. Hai tiếng “đồng bằng” đối với   những người chiến sĩ đa sống chết ở núi rừng Trường Sơn, ở chiến trường Taay Nguyên gian khổ, thật thiêng liêng. Bây giờ, đồng bằng đã ở ngay trước mặt. Nếu quay trở lại, dù là để chấp hành mệnh lệnh, nhưng trong lòng mỗi chiến sĩ sao tránh khỏi, nuối tiếc, bùi ngùi.
Còn riêng tôi – giọn  ông bỗng hạ thấp xuống, nghẹn lại – Tôi thiết nghĩ chẳng cần phải nói thêm gì các đồng chí cũng hiểu tình cảm của tôi, tấm lòng của tôi khi trở về với mảnh đất này. Hai mươi mốt năm trời nay tôi đã khao khát ngày trờ về giải phóng quê hương mình. Khao khát được gặp lại vơ con, gia đình, bạn bè sau từng ấy thời gian xa cách, biệt ly. Nhưng, tôi thiết nghĩ, mỗi chúng ta trước hết phải nghĩ đến đất nước, đến nhiệm vụ chung của cách mạng. Nếu nhiệm vụ lớn yêu cầu chúng ta không đánh xuống đồng bằng mà quay trở lại thì tôi cũng rất vui lòng. Tôi không băn khoăn gì đâu, các đồng chí ạ. Và, tôi cũng xin lưu ý các đồng chí rằng: Nếu vì nhiệm vụ lớn của cách mạng mà chúng ta phải quay trở lại thì nhân dân  Phú Yên cũng không oán trách chúng ta đâu. Bởi vì, không ai hiểu chúng ta bằng nhân dân. Các đồng chí đừng băn khoăn vì điều dó.
Ý kiên của tôi chỉ có vậy. Xin hết.
Trung đoàn trưởng Thuần kết thúc ý kiến của mình , đột ngột và bất ngờ quá khiến mọi người lặng đi giây lát mới rào rào vỗ tay tán thưởng. Nhiều người quay sang nhìn ông, biểu lộ sự thông cảm sâu sắc. Riêng mìn, khi nói ra được những điều đó  ông thấy lòng thư thái, nhẹ nhõ hẳn. Thấy bàn tay mình vẫn còn run run,  ông hiểu rằng  ông đã nói những điều đó trong khi xúc động mãnh liệt.  Ông cũng biết mình đã nói bằng một giọng hơi khác thường. Nhìn ánh mắt đầy thiện cảm của mọi người,  ông yên tâm rút khăn mùi xoa, đưa lên chấm những giot mồ hội đang chảy ướt rịn trên mặt mình.

[danhthanh]

II
Đứa cháu gái con chị chủ nhà đã ngủ yên trên tay trung đoàn trưởng Thuần. Má nó, một đảng viên cơ sở nằm vùng của ta đã được phép bộc lọ để tham gia chính quyền mới. Ba nó, cũng là một đảng viên đang còn hoạt động bí mật trong quân đội ngụy, chẳng biết hiện đang ở nơi nào. Anh trai nó, một thằng bé tám tuổi, nghịch như quỷ sứ đã ôm súng bụp dừa chuồn đi chơi trăng từ chập tối. Chị chủ nhà đành phải nhờ khách trông cháu để đi dự cuộc họp Ủy ban quân quản.
Chập tối nó chơi đùa líu lo với đồng chí công vụ của ông. Đến khi cậu ta giao cho  ông để đi họp phân đoàn thì nó khóc tru tréo lên một chập, khiến ông mướt mồ hôi, một hồi lâu mệt quá nó mới ngủ thiếp đi.
 Ông nhẹ nhàng bế nó tới bên giường. Vừa rời khỏi tay  ông, con bé oằn người lên, nhăn mặt, rồi tấm tức khóc. Trung đội trưởng Thuần vơ vội tấm bản đồ ni – lông gấp tư lại rồi phe phẩy quạt vừa xoa nhè nhẹ lên mái tóc mềm như tơ của nó. Con bé nín khóc, miệng nó chóp chép, chóp chép một hồi rồi im bặt. Hai hàng lông mi dài, đen mượt của nó rồi khép lại. Đôi môi đỏ chót của nó chúm chím đến hay.
Đã lâu lám  ông mới được ngắm một đứa trẻ ngủ. trông nó mới dễ thương làm sao?  ông chưa hề có hạnh phúc được nuôi nấng con cái. Chưa biết đến những nỗi lo lắng, bồn chồn mỗi khi chúng trái nắng trở trời. Vậy mà  ông đã làm cha? Ừ, lạ thật,  ông đã là một người cha? Hình như chính điều đó làm  ông ngượng ngùng,do dự khi cất tiếng gọi : “Con của ba”.  Ông không biết đến cái hạnh phúc được nghe những tiếng bập bẹ gọi “BA..ba” của con trai mình khi nó bi bô tập nói. Thục chỉ được gọi “Ba” khi đã biết diễn tả bằng lời tất cả những ý nghĩ của mình. Khi đã có thể nói và hiểu sâu sắc những tiếng “Quê hương, “Tổ quốc” “đồng chí” “kẻ thù”… Khi sau tiếng gọi “Ba” đầu tiên anh có thể kể cho ba nghe bao nhiêu câu chuyện, bao nhiêu sự tích anh hùng của quê hương hay kể cho ba nghe về một trận đánh xuất sắc mà chính anh là người chỉ huy.
Có thể, một lát nữa thôi, nó sẽ đến. Sẽ gọi thêm một tiếng “ba” nữa. Và sau đó, nếu cần, cha con  ông có thể mở bản đồ ra và trao đổi về những trận đánh đã qua, những trận đánh sắp tới trên quê hương mình.
Nghĩ tới điều dó,  ông vừa tự hào vừa xót xa. Tự hào vì  ông đã có một đứa con đồng đội, một đứa con đã trưởng thành, đủ sức đứng vững trước dông bão của cuộc đời. Xót xa vì đáng lý  ông phải được cầm đôi bàn tay nhỏ be, mũm mĩm của nó, dắt nó đi những bước đầu tiên; day nó nắn nót viết hàng chữ đầu tiên về lẽ sống ở đời…đúng với thiên chức của một người cha.
Càng nghĩ,  ông càng biết ơn người vợ hiện hậu và dũng cảm, biết ơn các đồng chí và bà con cô bác đã nuôi nấng, đùm bọc và dạy dỗ con mình khôn lớn, nên người. Ân nghĩa ấy  ông biết lấy gì đền đáp?
Đứa bé lại trở mình, giãy đạp một hồi rồi bỗng khóc toáng lên. Trung đoàn trưởng vội vàng quay lại, vừat quạt vừa vụng về ru nó bằng những tiếng ề à, nằng nặng. Nhưng con bé không chịu nín. Nó lật úp người xuống, vừa đạp thình thịch vừa la: “Má ơi…má ơi!”
 Ông vội bế thốc nó dậy, đưa nó ra trước đèn và nựng nó:
-   Âu…bé ngoan nào..không khóc nhè nào…má cháu đi họp nào…Cháu ngoan  bác cưng chiều nhiều nào..Ầu…Lớn lên cháu sẽ đi học nào…Ầu..bé ngoan nào…Bé quý nào..
Chị Tư An rón rén bước vào hiên nhà đúng lúc ấy. đồng chí cảnh vệ gác ngoài cổng sau khi biết chị là ai đã ý tứ bảo chị cứ tự nhiên vào một mình, trong nhà hiện không có ai ngoài trung đoàn trưởng của anh.
Chị nép vào vách liếp, dán mắt qua lỗ thủng nhìn vào trong nhà.
-    Anh ấy đấy ư?
Người Chị gai lạnh. Tim chị đập thình thịch trong lồng ngực.
-   Có thật anh ấy không?
Một lần nữa chị tự hỏi mình mặc dù chị đã nhận ra dáng hình thân thuộc của anh; dáng hình chị đã khắc trong tim, đã nhớ thương hai mươi mốt năm trời đằng đẵng.
Ầu ơ…
Trời ơi! Anh ấy hát ru! Chị mỉm cười mà nước mắt tự nhiên ứa ra.
Ầu.. ơ…nhất cao là núi Đá Chồng.
Nhất sâu nhất rộng ầu…ơ.
Nhất sâu nhất rộng là ơ sông Đà Rằng
Ơ …ầu…ầu ơ…
 Vô tình ư? Sao anh lại hát câu này? Anh đang nhơ thương em, phải không?
Ví bằng lở núi cạn sông.
Thủy chung  chừ vẫn… ầu…ơ..
Thủy chung chừ vẫn ơ ầu…một lòng.
Thủy ơ chung…
Lòng chị như một con suối đầy ắp, cuồn cuộn dân lên mãi. Chị ngồi thụp xuống thềm hè. Đôi vai chị rung lên từng đợt. Chị càng cố cắn răng , bặm môi lại thì tiếng khóc càng bật ra, nghẹn ngào, tức tưởi.
Trung đoàn trưởng Thuần chợt ngừng ru, lắng nge rồi hỏi vọng ra:
-   Có ai ngoài đó hả?
Như cảm thấy có điều chi khác thường,  ông vội vã đặt đứa bé đã ngủ say xuống giường.  Ông vừa quay lại thì bỗng sững người khi thấy hiện ra khung cửa một người đàn bà.
-   Chị là…
Người đàn bà ấy nước mắt chứa chan, khó nhọc  bước qua bậc cửa, chị mếu máo, nửa cười, nửa khóc. Tiếng chị nhòe đi:
-   Anh…Thuần!..
Đến lúc ấy  ông mới sững người, thảng thốt kêu lên:
-   Trời ơi…An..!
Chị cũng đứng sững lại, đôi mắt nhìn anh đăm đắm. Đến khi thấy đôi cánh tay người chồng yêu dấu của mình dang tay ra, chị như thấy trời đất xoay tròn…xoay tròn…Chị nhắm mắt lại, lảo đảo, chếnh choáng cho đến khi cảm thấy mình tựa vào vai anh.
Đêm đó chị ở lại với chồng.

[danhthanh]

Suốt bữa ăn, tham mưu trưởng Sự đóng vai trò khuấy động. Tợp một vài hớp rượu vào, mặt anh đỏ bừng.  “Rượu vào lời ra”. Anh nói thao thao bất tuyệt. Chị Tư An không uống rượu  nhưng mặt cũng đỏ rân. Chính ủy Tâm chỉ tủm tỉm cười. Còn trung đoàn trưởng thì chỉ biết chống chế bằng câu:
-   Mày say rồi đấy, Sự ạ.
-   Hôm nay chỉ có anh say thôi, anh Thuần ạ - Sự nâng ly rượu lên nhấp một hớp nữa – mà anh say là phải. Nhưng không phải là say rượu đâu, tôi biết tửu lượng của anh rồi. Cái hồi đi dự hội nghị mừng công ở mặt trận, mấy thắng bên trung đoàn xe tăng đã rắp tâm đánh đổ anh, hết thằng này tới thằng khác đến nâng cốc chúc mừng mà anh vẫn tỉnh như sáo. Trong khi đó  tôi đã bị dìu xuống nhà quân y để bôi vào gan bàn chân  và uống nước lá chua dã rượu. Nói xin lỗi chị Tư, gặp chị, anh ấy trẻ tới dăm tuổi chứ chả chơi.
Trung đoàn trưởng lắc đầu, cười:
-   Có lẽ lại sắp phải bôi vào gan bàn chân cậu rồi đó.
-   Chưa đâu – Sự nhắc xị rượu lên – mới nửa xị, ăn thua gì đâu anh? Tôi còn phải tỉnh táo để hôm nay lo lắng cho tất cả mọi việc cho anh. Anh ấy phải nghỉ  ngơi hoàn toàn để dốc bầu tâm sự với chị ấy. Nói xin lỗi chị Tư chứ, tôi với nhà tôi chỉ xa nhau vài ba tháng mà khi gặp, thôi là đủ chuyện. Bao nhiêu thứ trên trời dưới đất nó ùa ra, nói hết ngày này qua ngày khác mà vẫn chưa hết.
-   Thằng dóc tổ thiệt – trung đoàn trưởng liếc xéo sang phía vợ - Hắn ta chưa có mẩu tình yêu nào đâu.
Đến lúc ấy chính ủy mới góp chuyện:
-   Có rồi! Chú ấy định làm rể  Phú Yên đấy, chị Tư ạ.
Chị Tư mỉm cười, nhìn Sự.
-   Tán dóc như chú thì con gái  Phú Yên nó chết khiếp.
-   Gớm, chị tưởng con gái  Phú Yên nhà chị hiền lắm đấy. Hôm qua tôi thấy mấy cô bộ đội địa phương bao vây mấy cậu cảnh vệ của trung đoàn, tan như mưa rào. Các cô tán sao đó mà các cậu nhà ta è lưng ra bốc hộ hết mấy xe đạn, tối mù các cô ấy mới chịu tha.
Chính ủy lại tủm tỉm cười:
-   Có cả cậu trong đó, phải không?
Sự xua tay chống chế:
-   Không! Tôi đời nào…Kìa! Lấy thức ăn đi chứ hai thủ trưởng, cả chị nữa. Sao chị cứ chống đũa mà nhìn bọn tôi ăn vậy?
Chị Tư chỉ lắc đầu cười, chị đâu có đói. Chị chỉ ngồi nhìn các anh ăn cũng đủ thấy hạnh phúc rồi. Bao nhiêu năm chị mơ ước có một bữa được ngồi nhìn anh ấy ăn. Giá như có thằng Thục, co Thảo ở đây nữa kể như đủ mặt cả nhà. Ba má anh ấy mất từ khi anh còn nhỏ. Còn một người em trai cũng đã hy sinh hồi thằng Diệm mở chiến dịch tố cộng “Hải Yến”. Gia đình bên chị càng tan nát hơn. Cả ba lẫn má chị đều bị giặc giết, người chết rũ trong tù, người bị chúng bắn rồi ném xác lềnh bềnh dưới sông Đà Rằng.Anh em nhà chị có cả chục, vậy mà bây giờ một người anh trai dở điên dở khùng  và cô em út đã theo chồng vào tận miệt Cà Mau kiếm sống. Hai mươi năm qua chị trơ trọi biết bao nhiêu nếu không có thằng Thục? Nó mải công việc chi mà chă trở lại thăm ba nó đẻ anh nhắc hòai. Tội nghiệp, cha con mới  thoáng gặp nhau, chưa kịp  tam sự đã lại vùi đầu vào chuyện giặc giã…
-   Này, chị phải ăn đi chứ. – Sự găp thịt gà bỏ đầy bát chị - giải phóng miền Nam xong, thế nào tôi cũng đến tìm chị. Ở đây, chỗ người nhà, tôi xin thú thực với chị - Sự liếc nhìn chính ủy rồi mạnh dạn nói tiếp – Tôi có yêu một cô..Ơ! sao anh lại cười, anh Thuần ? Cô ấy là người tỉnh ta. Có lẽ rồi phải cậy chị đến thưa chuyện  với gia đình. Chứ..vụng ăn vụng nói như tôi thì…
Chị Tư thân mật vỗ vai Sự:
-   Yên tâm! Chuyện chi chứ chuyện ấy tôi có thể bảo đảm với chú đâu sẽ có đó.
Rồi chị liếc sang chồng, anh mắt thật lạ:
-   Rứa mà…anh cứ bảo chú ấy say? Bộ đội chủ lực các anh khôn thấy mồ!
Chính ủy Tâm bật cười thành tiếng:
-   Chị thấy không, cái thằng ấy nó chỉ giả bộ vòng co, quanh quéo – rồi ông giả bộ nghiêm mặt bảo Sự - Này, anh chưa báo cáo tổ chức đâu nhé!
Sự chẳng hế lúng túng, anh chỉ hơi ậm ừ một chút, rồi nói tuột:
-   Hôm nay…cũng có thể coi như tôi chính thức báo cáo. Vừa có cả thủ trưởng quân sự, thủ trưởng chính trị lại có cả đồng chí cán bộ đại diện cho chính quyền địa phương. Như thế lại càng nhiều ý nghĩa ấy chứ lại !...
Đang lúc vui vẻ thì anh trưởng ban chiến bước vào, mặt tươi tói:
-   Xin lỗi cả nhà!...
Trung đoàn trưởng đứng dậy, kéo anh lại:
-   Lên đây, làm một chén cho đỏ mặt. Lại có chuyện gì hả?
-   Dạ!... chuyện vui thôi ạ. Tôi xin thông báo luôn để cả nhà cùng mừng: sư đoàn vừa thông báo, bộ tư lệnh chiến dịch và bộ tư lệnh quân đoàn đã đồng ý cho phép sư đoàn ta cùng với các lực lượng địa phương mở một chiến dịch chớp nhoáng, đánh xuống đồng bằng ven biển, giải phóng thị xã Tuy Hòa và nếu có điều kiện thì giải phóng luôn toàn thỉnh  Phú Yên.
-   Hay quá! – Sự khẽ reo lên – Cậu thật là tuyệt, Nhuận ạ, mang tin vui đúng lúc lắm. Lên đây! Lên đây, ta làm một chầu, nâng cốc  nâng kiếc cẩn thận , chúc mừng cái quyết định vô cùng sáng suốt này của  cấp trên và chúng mừng vợ chồng anh Thuần.
Sự rót rượu ra năm cái ly. Mọi người vui vẻ nâng cốc của mình, chị Tư An cũng nâng ly lên; sau khi dã cụng ly  với tất cả mọi người, chị rơm rớm nước mắt, nói:
-   Tôi mừng quá, các anh ạ. Mừng vì đã nhìn thấy ngày giải phóng hoàn toàn tỉnh  Phú Yên. Nhưng…tôi phải xin phép các anh để cho dịp khác. Ăn xong, tôi phải xin phép các anh để trở về để lo công chuyện. Tình hình  này chắc ở  tỉnh mọi người đang rối cả lên.
Rồi, đợi khi mọi người đã uống một hơi, chị nhoài sang rót ly rượu của mình vào ly của chồng. Ly rượu của trung đoàn trưởng đầy sóng sánh. Gương mặt chị thoáng bừng lên, đôi mắt chị long lanh. Chị cảm thấy mình ngay ngất, chênh vênh như vừa uống cạn cả ly rượu đế.   

[danhthanh]

IV
Chiếc võng  vi-ni- lông màu nước biển của Thục lốm đốm hoa nắng. Một con chuồn chuồn ớt vừa đớp bóng “giã gạo” dưới sông bay tới đậu nhẹ nhàng xuống  đầu võng. Đôi mắt của nó lồi ra, lúng liếng như hai giọt sương. Thục đặt nhẹ cái sắc da đang kê trên đùi làm nơi tỳ viết xuống đất rồi anh nín thở, co cứng gân bắp cho cái võng khỏi rùng mình và nhje nhàng thò tay về phía con chuồn ớt. Hình như nó cũng nhìn thấy nhưng chẳng hề cảnh giác, đến khi ngón tay trỏ và ngón cái của anh díp lại, kẹp chiếc cánh mỏng và dai của nó vào giữa, nó mới vùng vẫy, giãy  đạp một cách yếu ớt, tuyệt vọng.
-   Mày bị bắt làm tù binh rồi nge.
Con chuồn ớt vẫn giãy đạp, đôi mắt nó đảo qua đảo lại như van lơn.
-   Coi tội nghiệp hè?
Thục khẽ cười rồi mở hai ngón tay ra. Được giải phóng, nó bay vút ra mặt sông lóa nắng rồi mất hút.
Thục ngồi yên trên võng, hai tay bó gối, đăm đăm nhìn ra sông. Con sông Ba, sau khi chảy uốn lượn, len lỏi qua những dãy núi cao của vùng cao Nguyên đất đỏ, xuống tới đây bắt đầu chảy thanh thản hơn. Nó chảy chậm rãi, từ tốn và mỗi ngày mỗi mở rộng lòng ra để rồi mang một tên mới : Sông Đà Rằng. Tuy vậy, chưa phải nó đã hết gian nan, nó còn phải uyển chuyển, khéo léo uốn mình một đoạn nữa dưới chân hai dãy núi Lỗ Hùm và Trùm Cát để rồi chảy vào giữa vùng đồng bằng trù phú của tỉnh  Phú Yên. Từ đây trở đi, đôi bờ đã hết hiu quạnh; làng xóm, nương rẫy, ruộng đồng bắt đầu làm duyên, nó xòe ra hai dải cát trắng phau như hai vạt áo; những buổi chiều , gió thổi mạnh, nó gợn lên từng đợt sóng nhỏ, dài, vỗ đều đều vào hai bờ cát như tâm tình, trao gửi.
Con sông quê hương của Thục đó. Chưa bao giờ Thục thấy nó đẹp và duyên dáng như hôm nay. Thục gắn bó với nó từ bé. Không một kỷ niệm nào của cuộc đời anh lại không lấp lanh bóng dáng của dòng sông quê hương. Nhớ những ngày bé tí, má bị cầm tù, Thục ở với thím Hai Đá. Cứ mỗi buổi chiều lại theo thím ra cửa sông, bắt những con cua biển to kềnh càng mang về bán kiếm tiền mua gạo. Lớn lên chút nữa, Thục đi đò dọc với chú Hai lên miệt này chở than về bán. Trong khoang thuyền đầy ắp than, bao giờ cũng có một cái hòm gỗ nhỏ, đựng truyền đơn, tài liệt từ trên cứ gửi về. Đôi khi chú Haio để vào đó cả những trái lựu đạn da láng hay những khẩu súng ngắn. Một lần, cơ sở bị bể bai, chú Hai bị lộ, bọn địch khám thấy chiếc hòm gỗ đầy ắp truyền đơn. Chúng bắn chú ngay trên thuyền. Chú ngã nhào xuống lòng sông, máu chú vẩn lên từng quầng, đỏ sậm. Sau vụ đó, Thục được chú Tám Thế đưa ra căn cứ nuôi cho ăn học. Hai năm sau, má ở tù về.
Vài năm sau, Thục vào bộ đội, đánh giặc dọc ngang khắp địa bàn trong tỉnh, nhưng rồi quay đi quay lại vẫn gặp con sông thân yêu này. Có một thời gian, địch càn riết, bộ đội tỉnh bị đánh bật lên tận những dãy núi cáo chót vót của miền tây Bình Định. Không ngờ, Thục lại gặp ở đây thượng nguồn của dòng sông quê hương. Khi phát hiện ra điều đó, anh thích thú hái vô số hoa rừng thả xuống dòng sông với hy vọng những cánh hoa này sẽ theo dòng nước mà trôi  mãi tới tận cái làng nhỏ bé của an, ở nơi dòng sông  sắp ùa vào lòng biển. Và biết đâ, một buổi sớm, người bạn gái thân yêu của anh ra sông giặt áo sẽ nhìn thấy những cánh hoa đó…
Thục chợt mỉm cười khi nhớ  lại những ý nghĩ kỳ cục của mình ngày ấy. Anh nhìn ra mặt sông, mơ hồ đón đợi, tưởng như chỉ một lát nữa thôi, những cánh hoa kỷ niệm đó sẽ trôi về…
Một làn gió mang hơi nước từ mặt sông ùa tới mát rượi. Thục chợt giật mình khi thấy trang thư đang viết dở của mình bị gió đẩy tung lên, bay sà vào chân búi tre màu ngà vàng óng. Anh vội đứng dậy tiến lại nhặt trang thư mà mình nghĩ đâu đâu, mỉm cười tự nhủ: “Đang viết thư mà mình nghĩ đâu đâu, đầu óc chi kỳ cục quá. Để đọc lại coi mình viết những chuyện chi? Viết xiên viết cuội ổng khiền cho tới số”.
Thục lại ngồi xuống võng, đặt chiếc sắc da lên đùi và lẩm nhẩm đọc lại trang thư đang viết dở:
Kính thư ba!
  Mấy câu này đã có vẻ không ổn, nghe nó xa xôi,t hiếu tình cảm quá. Thục nghĩ vậy rồi cầm bút xóa chữ đó và viết sang bên cạnh đó câu “ Ba kính yêu của con”. Vậy là phải viết lạu từ đầu, thư gởi cho ba mà tẩy xóa tèm lem đâu có được. thôi cứ viết đại một lần,x ong xuôi rồi chép lại. Từ nhỏ tới giờ có viết thư cho ba bao giờ đâu? Khó thấy mồ!
Ba kính yêu của con!
Rứa là con không thực hiện được lời hứa trở lại thăm ba sau khi đánh Củng Sơn  xong. Đơn vị con phải truy kích tàn binh ở bên ni sông tới sớm nay mới xong xuôi. Con tính chiều tới thăm ba và ở tuốt với ba hết ngày mai để ba con ta được gần gũi nhau tâm sự. Nhưng kẹt quá, ngay chiều nay đơn vị con lại hành quân đi làm nhiệm vụ mới. nhiệm vụ chi hẳn ba đã rõ hơn con. Cả ba con ta đều vui khi bước vào trận đánh sắp tới, phải không ba?
Con được trên giao cho chỉ huy một phân đội đặc biệt, đêm nay hành quân vô gần thị xã, trinh sát chuẩn bị để đến bữa ta đánh sẽ ém vào hẳn trong thị xã, đợi khi ta nổ súng sẽ có nhiệm vụ chọc thẳng vào ty cảnh sát. Sau đó sẽ đánh khu vực nhà tù, giải phóng tù nhân, đề phòng địch có âm mưu sát hại khi ta nổ sung tiến công. Theo tin cơ sở ta cho biết, trong nhà giam thị xã còn có tới hơn ba trăm bà con cô bác và cán bộ, đảng viên của ta đang bị địch giam cầm, trong số đó có chú Chín Cang, cậu Mười Thừa mà chắc ba còn nhớ.
 Từng đó coi được rồi. Bây giờ kể chuyện chi nữa đây? Thục cắn bút suy nghĩ. LẠi một con chuồn chuồn ớt bay tới đậu nơi đầu võng. “Đừng có phá để tao viết xong bức thư ngen”. Như bất ngời khơi trúng mạch tâm tư của mình, cây bút trên tay Thục lia nhanh trên trang giấy.
 Thưa ba!
Gặp ba con mừng quá đỗi. Mừng tới mức con không tin đã gặp ba thiệt. Con đâu có dám mơ ước gặp ba sớm vậy. Con cứ nghĩ, ít ra cũng phải đợi tới ngày thống nhứt. Vậy mà con đã được gặp ba, lại được chiến đấu dưới sự chỉ huy của ba. Đối với con, kể như đó là điều hạnh phúc nhứt rồi.
Trong hai mươi năm qua con thiếu bá, nhưng kỳ thiệt từ khi con biết suy ngẫm, lúc nào hình ảnh ba cũng ở bên con. Má luôn kể cho con nghe về cuộc đời chiến đấu của ba. Vậy nên, con luôn nghĩ rằng ba đang ở đâu đó bên con, chớ không xa xôi đến vậy. Nhứt là từ khi con vào bộ đội, được cầm súng đánh giặc, con càng đoan quyết rằng con đã đến gần ba thêm được một chút. Rồi khi nào gặp ba, con sẽ kể cho ba nghe bước đường phấn đấu của con để ba yên lòng. Cách đây hai năm con đã trở thành một đảng viên Cộng sản. Hôm con được kết nạp, má đã khóc, má nhắc nhiều đến ba, chỉ hận không làm cách nào báo tin được cho ba hay để ba mừng. Đó là lần đầu tiên má khóc trước mắt con vì nhớ thương ba.
Má con đã tới tìm gặp ba chưa? Con  cứ ân hận mãi sao bữa đó không dừng lại vài phút, bình tĩnh kể cho má biết con đã gặp ba như thế nào để má mừng. Thảo nói hôm đó đuổi riết theo còn mà không kịp. Mải chạy cho kịp anh em, con đâu có biết. Tội nghiệp má! Ba hãy thương má, thương nhiều hơn cả thương con nữa nghe ba. Má con chịu cựng khổ nhiều quá rồi.
Thôi con dừng bút ở đây nghe ba. Tới hồi giải phóng xong Tuy Hòa con sẽ tới thăm ba. Con thèm được ngủ với ba một đêm để nghe ba kể chuyện quá.
Chú Tám Thế và anh em trong đơn vị gửi lời kính thăm ba.
Ba cho con gửi lời thăm các chú, các bác trong đơn vị và ban chỉ huy trung đoàn.
Con trai yêu quý của ba
LÊ Thục.
 Viết xong tên mình dưới cuối trang  thư, Thục thở thào như vừa làm được một việc gì to lớn lắm. Anh khoan khoái ngả người trên võng đọc lại bức thư. Vừa đọc vừa chữa những chữ viết sai. Xong xuôi, anh chợt ngẩn người, lẩm bẩm một mình :
-   Chết cha ồi, mình chưa kể dòng nào về Thảo. Rủi khi gặp ba, má nói hết cho ba biết rồi ba lại giận mình. Thôi được, để khi chép lại mình viết thêm ít dòng nữa. Biết ổng có ưng không hay lại phê cho một chầu thì buồn hiu !
Thục mỉm cười mơ hồ rồi lật nghiêng người, quay mặt ra dòng sông đón những làn gió đẫm hơi nước đang vồ vập thổi vào. Những con chuồn chuồn ớt đỏ như lửa không hiểu từ đâu bỗng kéo về đông nghịt, bay rối cả mặt sông.