Ký ức một thời hoa lửa-Phần 6

[lexuantuong1972]

LỜI CÁM ƠN

19 giờ tối qua mọi việc loa toan cho mẹ tôi đã thể tất. Xin thay mặt gia đình gửi tới anh em thành viên của DN-GN lời cảm ơn những chia sẻ nỗi mất mát không có gì thay thế này và đã tiễn đưa mẹ tôi tới nơi an nghỉ cuối cùng. Tang gia có gì sơ suất xin được lượng thứ.

lexuantuong1972

[thaiminhhung]

Ngày 21. 12 gần 40 CCB SVĐHXD, CCB F 325, K7 HVKTQS, một số thành viên VMH, và các bạn bè anh em đã họp mặt kỷ niệm &0 năm Ngày thành lập QĐND VN và 25 năm, Ngày hội quốc phòng toàn dân với khí thế và lòng nhiệt tình cao tại 19C Ngọc Hà. Mặc dù đã đều trên 60 tuổi nhưng vẫn không khí vẫn hết sức vui vẻ và đầm ấm. Cơ số hoả lực mạnh hết 5.000 ml !  Theo truyền thống chúng tôi chụp ảnh chung lưu niệm để điểm danh. mặc dù dã vĩnh viễn vắng mặt vài gương mặt thân quen. vẫn bác Trần Quang Trung đảm nhiệm vai trò "phó nháy" như truyền thống. Một bức ảnh đẹp

[chienc3.1972]

Chiều mai có khách TP Hồ Chí Minh ra thăm, mời các bác Hội quán 19C Ngọc Hà ra sinh hoạt đông vui ạ

[lexuantuong1972]

988

Đây là số hiệu của chiếc tăng T59 của lữ đoàn 203 mà số phận của chúng tôi gắn liền với nó trong gần 2 năm trời tại những trảng cát nóng bỏng Nam Cửa Việt những năm 1973, 1974.

Đọc ''Tuấn mã sứt môi" của Lixeta mà vô cùng cảm phục tình cảm của những người lính tăng với những chiếc tăng thân yêu của mình trong cuộc chiến tranh vệ quốc giành lại giang sơn cho Tổ quốc.

Năm 1981 tôi được cử đi làm chuyên gia giáo dục tại Kampuchia, trong đợt rút quân tình nguyện VN khỏi Kampuchia lần đầu năm 1982, tôi đưa học trò ra cảng PhnomPenh để đưa tiễn các anh. Từ trên bờ cảng 1 chiếc tăng mình đầy bùn đất đỏ đang từ từ xuống bến để lên tầu há mồm, con số 988 rõ mồn một trên tháp pháo làm tôi nghẹn lại. Ký ức của 10 năm về trước dội về nơi những trảng cát bỏng cháy Nam Cửa Việt cùng với bao đồng đội thân yêu của một thời trai trẻ...Ký ức ngày ấy hiển hiện trong trái tim tôi như mới ngày hôm qua.

Tôi là 1 người lính bộ binh của Trung đoàn 101, Sư đoàn 325, sau cuộc chiến 81 ngày đêm chiến đấu bảo vệ Thị xã - Thành cổ Quảng Trị mùa hè 1972, đơn vị tôi ra chấn giữ khu vực Nam Cửa Việt. Sau khi đánh bại cuộc hành quân Tango City của lữ đoàn đặc nhiệm 147 thủy quân lục chiến với hơn 100 xe tăng, thiết giáp của VNCH hòng đánh chiếm cảng Cửa Việt trước giờ ngừng bắn theo Hiệp định Paris, tại Nam Cửa Việt có 1 đại đội tăng T54, T59 của lữ 203 chốt giữ thay thế đại đội xe tăng bơi của lữ 201 đã hy sinh hết trong những ngày chiến đấu giữ cảng. Thật tình cờ khu vực chốt giữ của tiểu đội tôi gần sát với căn hầm mà chiếc T59 số hiệu 988 náu mình, cách chừng 100 mét. Theo sự phối hợp tác chiến giữa 2 bên bộ binh và xe tăng một khi xảy ra nổ súng thì tiểu đội tôi sẽ phối thuộc cùng chiếc tăng 988 này. Pháo thủ số 2 của 988 là Phạm Văn Bình (Bình béo) nhà ở 38 Phan Bội Châu gần nhà tôi. Bình là SV ĐH nông nghiệp 1 nhập ngũ tháng 12/1971 trước tôi. Trước khi đi bộ đội biết mặt nhau nhưng không quan hệ vì không học cùng nhau, gặp nhau tại chiến trường, lại cùng cảnh lính SV với nhau nên tình cảm của chúng tôi trở nên thân thiết. Xe trưởng 988 là anh Gấm quê Thanh Hóa, lái xe là Đài quê Thường Tín, Hà Tây, pháo thủ số 1 là Tú Bình quê Thanh Hóa. Giữa những người lính tăng và bộ binh có một mối quan hệ khăng khít. Các chốt gác đêm của bộ binh được mở rộng bao quát cả khu vực của xe tăng vì họ chỉ có 4 người mà gác đêm thì thời gian sẽ kéo dài ra nhiều, ngược lại khi chúng tôi phải củng cố công sự thì với những cái xẻng to của lính tăng giúp chúng tôi rất nhiều trong việc đào công sự, hầm hào so với chiếc xẻng bộ binh bé tí. Cảm thông với lính bộ binh thiếu thốn, anh Gấm trưởng xe thường cử Bình mang sang bên tôi khi thì cà-phê, ca-cao, khi thì bột đậu xanh, đường kính, lương khô đặc chủng...Những ngày lễ tết hay những lúc rảnh rỗi chúng tôi chạy qua chạy lại chia sẻ với nhau những vui buồn trong đời lính chiến. Kíp xe tăng 988 này cũng như đa phần anh em tăng ở đại đội này mới được tăng cường cho mặt trận hầu như chưa kinh qua chiến đấu trừ 1 số cán bộ trung, đại đội. Họ rất cảm phục khi biết chúng tôi vừa ra khỏi cái "chảo lửa Thành cổ QT". Tôi vẫn nhớ hình ảnh anh Hào là đại đội trưởng tăng tốt nghiệp sĩ quan tăng tại Liên Xô, anh là 1 người cao to, trắng trẻo, đẹp trai, phong cách nhanh nhẹn, đĩnh đạc...

Ở với nhau được gần 2 năm, cuối năm 1974 Sư đoàn tôi bàn giao tuyến phòng thủ Nam Cửa Việt cho bộ đội địa phương để lui lên Cam Lộ và từ đó tiến vào Tây Thừa Thiên bắt đầu chiến dịch Xuân 1975. Chiếc xe 988 cùng với đơn vị của mình cũng rút lên miền Tây trong đội hình của Quân đoàn 2 trong chiến cục xuân 1975. Nghe nói khu vực Nam Cửa Việt có 1 đơn vị tăng T34 vào thay thế.

Những cơn lốc của Xuân 1975 ào ào như thác lũ: Huế, rồi Đà Nẵng được giải phóng. Thế rồi cánh quân duyên hải chúng tôi thần tốc theo đường 1 tiến đánh Phan Rang, Phan Thiết và vào đất Đồng Nai giải phóng Long Thành, Nước Trong, Thành Tuy Hạ. Và cuối cùng trưa ngày 30/4/1975 những con tuấn mã thép của lữ đoàn 203 đã cùng cánh bộ binh chúng tôi đi từ dòng Thạch Hãn trên đất Quảng Trị đã kết thúc tại dinh Độc Lập bên sông Sài Gòn.

Sau chiến tranh Bình béo không về học ĐH Nông nghiệp nữa mà về làm công nhân xây dựng. Bình xin học tại chức tại ĐH Bách khoa và trở thành kỹ sư cơ khí sau đó là chuyên viên bảo hộ lao động của Liên đoàn lao động Hà Nội. Chúng tôi gần nhà nhau nên năng đi lại, con cái của chúng tôi cùng học cấp 1 với nhau. Năm 1992 tôi chuyển nhà về Nghĩa Tân, sang năm sau Bình cũng chuyển nhà về Nghĩa Tân cùng tôi.

Năm 1995 tôi đã gặp lái xe Đài ở nhà Bình béo, Đài về học Cao đẳng sư phạm Hà Tây và được giữ lại trường. Còn anh Gấm và Tú Bình không có tin tức gì.

Đã nhiều lần hỏi thăm về số phận của chiếc tăng 988 mà chưa có câu trả lời.

[lexuantuong1972]

"BÌNH TRỊ THIÊN ƠI NIỀM THƯƠNG MẾN..."

Chiều nay 23/1/15 tại Cung văn hóa hữu nghị, CLB những người yêu ca nhạc tổ chức buổi giao lưu văn nghệ của các CLB chào mừng năm mới. Nhiều tiết mục văn nghệ được trình diễn bởi các diễn viên U60, U70 và cả U80 nữa. Tôi đến dự để động viên mấy đồng đội tôi tham gia trong CLB Bài ca đi cùng năm tháng đó là Phạm Chiến, Danh Nghĩa, Xuân Nhân và Thái Minh Hùng.

''...Bình Trị Thiên ơi niềm thương mến, có ai xuôi về cho ta nhắn thương yêu." Lời kết của ca khúc "Bình Trị Thiên khói lửa" vừa kết thúc do tốp ca nam cùng tốp nữ múa minh họa của CLB Bài ca đi cùng năm tháng trình bày, tôi bật dậy vỗ tay mà nước mắt lưng tròng, đã lâu lắm tôi mới được nghe ca khúc này với cảm xúc như vậy bởi vì những người hát là đồng đội tôi, những người đã đi ra từ khói lửa chiến tranh của mảnh đất Bình Trị Thiên với những địa danh không thể nào quên, với 81 ngày đêm máu và nước mắt của Thành cổ Quảng Trị. Tuy không phải là những ca sĩ chuyên nghiệp nhưng các anh đã hát với chất lửa trong trái tim mình, hát với tất cả tình cảm giành cho mảnh đất của một thời trai trẻ và hát cho biết bao đồng đội đã nằm xuống khi tuổi đời còn rất trẻ cho non sông đất nước ngày hôm nay. Cũng phải nói thêm rằng tốp múa minh họa đã rất ăn ý với nội dung ca khúc, cám ơn chị Hằng người đã biên đạo điệu múa minh họa này. Chị Hằng là chị gái của Nguyễn Hữu Tuấn, 1 đồng đội của chúng tôi cùng ra đi từ mái trường ĐH Xây dựng, anh đã hy sinh cách đây đúng 42 năm tại vùng cát cháy Nam Cửa Việt. Với tình cảm của người chị gái có em trai hy sinh tại Quảng Trị kết hợp với những giọng ca tuyệt vời của những người lính Quảng Trị đã làm nên thành công của ca khúc "Bình Trị Thiên khói lửa".

Xin cảm ơn.

[lexuantuong1972]

CỬA VIỆT NHỮNG NGÀY CUỐI THÁNG 1/1973

Sau khi quân ta rút khỏi Thị xã – Thành cổ Quảng Trị toàn bộ tuyến phòng thủ Đông Bắc Thị xã chạy từ Chợ Sãi qua An Tiêm, Nại Cửu, Bích La, Vân Hòa theo dọc sông Vĩnh Định cho tới Long Quang. Thanh Hội ở mép biển vẫn được giữ vững.

Tháng 10/1972 Trung đoàn 101 của chúng tôi rút ra Bắc Cửa Việt nghỉ ngơi củng cố sau hơn 3 tháng trời quần nhau với địch tại khu vực Chợ Sãi, An Tiêm, Nại Cửu và đến trung tuần tháng 11 lại vượt sông sang bờ Nam Cửa Việt chấn giữ từ Long Quang cho tới Thanh Hội.

Cửa Việt là một quân cảng chiến lược trên địa phận huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị, là một đầu mối giao thông đường thủy quan trọng, có ý nghĩa lớn đối với cả hai bên. Thực hiện mục tiêu tái chiếm vị trí trọng yếu này, tháng 1 năm 1973, địch mở Chiến dịch Tango City nhằm đánh chiếm Cửa Việt trước khi Hiệp định Paris có hiệu lực vào 8 giờ sáng ngày 28 tháng 1 năm 1973.

Tại Nam Cửa Việt do ta kiểm soát có 2 cảng quân sự : cảng Mỹ ở ngay nơi sông Của Việt gặp biển là bến nghiêng cho các loại tầu đổ bộ và xe tăng cập bờ và cảng ngụy nằm ở bên trong sông, đây là căn cứ giang thuyền của địch mà ta đã chiếm được từ tháng 4/1972.

Về phía địch, để phục vụ Chiến dịch Tango City, một đơn vị đặc nhiệm với tên gọi Lực lượng đặc nhiệm Tango đã được thành lập, đặt dưới sự chỉ huy của Sư đoàn Thủy quân lục chiến (TQLC). Đơn vị này bao gồm Tiểu đoàn 2 và 4 TQLC, cộng thêm 3 đại đội tăng cường của Tiều đoàn 9 và 1 đại đội của Tiểu đoàn 5 TQLC, cùng với đó là các Thiết đoàn 17, 18 và 20 với hơn 100 xe tăng và xe thiết giáp. Hỗ trợ lực lượng này còn có các Lữ đoàn TQLC 147 và 258 tiến đánh trên các hướng thứ yếu, 3 tiểu đoàn pháo binh TQLC, 2 tiểu đoàn bảo an, 4 tàu đổ bộ LCU, cùng hỏa lực không quân và pháo chi viện của Hạm đội 7 và Không quân Hoa Kỳ

Cuộc hành quân Tango City bắt đầu ngày 25 tháng 1 năm 1973. Sau khi sự yểm trợ của 70 lần chiếc B-52 và pháo hạm bắn trên 60.000 quả đạn pháo các cỡ vào khu vực Vĩnh Hòa, Long Quang, Thanh Hội, Cửa Việt..., QLVNCH bắt đầu nổ súng, chia thành 3 mũi dồn dập đánh vào các bàn đạp trên toàn tuyến phòng ngự của QĐNDVN ở Cánh Đông: Lực lượng đặc biệt Tango và 1 chi đoàn thiết giáp đột kích hướng chủ yếu ven biển vào Thanh Hội, Lữ đoàn 147 và 2 chi đoàn thiết giáp đánh vào Long Quang, Lữ đoàn 258 đánh vào Nại Cửu, Chợ Sải. Cả 3 hướng vấp phải sức kháng cự quyết liệt, bị thiệt hại phải dừng lại củng cố. Trong đêm ngày 26 tháng 1, các Trung đoàn 64 và 101 của ta đã khẩn trương bổ sung kế hoạch phòng thủ khu vực Cửa Việt, hình thành 3 tuyến phòng ngự liên hoàn sẵn sàng đánh trả các đợt tiến công mới của đối phương.

7 giờ sáng ngày 27 tháng 1, địch bắt đầu tiến quân dọc bờ biển hướng về Cửa Việt với sự yểm trợ của 10.000 quả đạn pháo, 9 phi vụ B-52 và 5.000 đạn hải pháo của Hạm đội 7 Hoa Kỳ từ ngoài khơi bắn vào. Lực lượng đặc nhiệm được gần 100 xe tăng, xe bọc thép chi viện mở liên tiếp 4 lần tấn công vào Thanh Hội. Trước sức kháng cự mạnh của ta, đến chiều địch mới chiếm được Thanh Hội và một phần làng Vĩnh Hoà. Trong khi đó Lữ đoàn 147 TQLC được khoảng 40 xe tăng chi viện đánh vào Long Quang, An Trạch, chiếm được một phần trận địa nhưng ngay đêm đó Trung đoàn 48 của ta đã phản kích chiếm lại. Đến khoảng 20 giờ cùng ngày thì địch đã tiến được nửa đường, và một số đơn vị của họ đã bị tổn thất khá nặng, khoảng trên dưới 20 xe tăng và xe thiết giáp bị hư hại. Mặc dù bị thiệt hại lớn nhưng do yêu cầu phải chiếm Cửa Việt trước giờ ngừng bắn, địch vẫn điều thêm quân, tăng thêm xe pháo cho Sư đoàn TQLC tiếp tục tấn công. Họ thay đổi cách đánh, không đột phá chính diện mà lợi dụng ban đêm luồn qua khe hở giữa các trận địa phòng ngự của của ta tiến ra Cửa Việt. 23 giờ 30 phút ngày 27 tháng 1, lợi dụng lúc gió to, sóng lớn, nước thủy triều xuống, Lực lượng đặc nhiệm Tango bí mật tiến theo mép nước ra Cửa Việt. Do tập trung vào tuyến phòng thủ chính phía trong đất liền nên các đơn vị của ta bị bất ngờ, đến 1 giờ 30 phút ngày 28 tháng 1 mới phát hiện được quân địch. Bộ binh Trung đoàn 101 và 5 xe tăng, xe bọc thép đánh vào đội hình đối phương ở đông Hà Tây và Vĩnh Hòa, nhưng vẫn không ngăn được địch tiến về cảng đánh vào các chốt của ta ở Hà Tây, Cửa Việt, Cao điểm 12. Đúng 7 giờ 58 phút sáng ngày 28 tháng 1, hai phút trước khi hiệp định ngừng bắn có hiệu lực thì mũi nhọn đột kích với khoảng 300 lính TQLC được 3 chiến xa M-48 yểm đã chọc thủng tuyến phòng ngự phía đông và cắm cờ VNCH trên Cảng Cửa Việt. Lúc này, thế trận của QLVNCH hình thành 3 cụm quân: Cụm 1 có 1 đại đội và 20 xe tăng và xe thiết giáp M-113 ở cách Cảng Mỹ (về phía nam) khoảng 700 m. Cụm 2 khoảng 1 đại đội và 10 xe tăng ở đông thôn Hà Tây cách cảng Cửa Việt khoảng 1.500 m. Cụm 3 có hai trung đội và 8 xe tăng cách Cao điểm 4 khoảng 200 m về phía đông bắc. Sau khi hiệp định ngừng bắn có hiệu lực vào lúc 8 giờ, QLVNCH lấn tiếp ra phía nam Cao điểm 4 (cách khoảng 600 m) tạo thành một cụm quân nữa, cụm quân này có hai trung đội cùng 12 xe tăng và xe M-113.

Khi xe tăng địch thọc sâu vào cao điểm 12, đây là khu vực ban chỉ huy của Trung đoàn 101, thiếu ta Bùi Đức Ngoan, trung đoàn trưởng đã chỉ huy các chiến sĩ vệ binh, thông tin …với AK, lựu đạn ngoan cường đánh chặn địch. Đại đội xe tăng bơi của ta đã tả xung hữu đột với hàng chục xe tăng địch, các anh đều đã hy sinh.  

Đêm 28/1 các đơn vị bạn bên bờ bắc vượt sông sang tăng cường cho trung đoàn 101 và 64. Một đại đội tăng T54, T59 của lữ đoàn 203 cũng vượt sông tham chiến.

Ngày 30/1 chúng ta nổ súng lấy lại những phần đất bị mất. Bị bao vây tấn công từ cả 3 mặt và không được chi viện đầy đủ, các đơn vị TQLC và thiết giáp VNCH phải mở đường máu rút trở về vị trí xuất phát. Đến 10 giờ 30 phút ngày 31 tháng 1, quân ta đã kiểm soát hoàn toàn khu vực từ cảng Cửa Việt đến Vĩnh Hòa, tuyến chốt từ Thanh Hội đến Long Quang, Chợ Sải được khôi phục. Về phía VNCH, riêng lực lượng thiết giáp đã bị thiệt hại tới trên 2/3 số xe tham chiến.

12 giờ 30 phút ngày 31 tháng 1 năm 1973, quân ta được lệnh ngừng tiến công, chuyển vào thế bố trí mới để tiến hành đấu tranh chống lấn chiếm. Dù được hỏa lực chi viện tập trung rất cao của Mỹ, Sư đoàn TQLC (QLVNCH) không chiếm được một mục tiêu nào trọn vẹn theo kế hoạch, và Cảng Cửa Việt tiếp tục được ta giữ sau khi Hiệp định Paris có hiệu lực. Kết thúc trận đánh, ta tiêu diệt 2.330 quân địch, bắt gần 200 tù binh, phá hỏng 113 xe tăng, xe bọc thép, thu 13 chiếc, bắn rơi 5 máy bay, phá hủy 10 khẩu pháo, bắn cháy 1 tàu, thu nhiều súng đạn, quân trang quân dụng của đối phương.

Giờ đây tại Cửa Việt đã có 2 bến cảng: bờ Bắc (huyện Gio Linh) là cảng thương mại, bờ Nam (huyện Triệu Phong) là cảng phục vụ hậu cần cho các tầu đánh cá và có 1 cây cầu bê tông nối liền 2 bờ sông. Trong các Nghĩa trang Liệt sĩ của Nam Cửa Việt như Triệu An, Triệu Vân, Triệu Lăng, Triệu Trạch… với hàng ngàn mộ Liệt sĩ mà hầu hết CHƯA BIẾT TÊN, các anh từ mọi miền quê đất Bắc đến đây nhưng đều chung một ngày giỗ vào các ngày 25 cho đến 31/1/1973 trước giờ hòa bình được k‎í‎ kết.

[nguyendoantho]

Tôi chỉ nghe nói cuộc chiến giành lại Cửa Việt ác liệt lắm .trong đó có trung đoàn 102 của 308 tham chiến nhưng không cụ thể .Cảm ơn thông tin khá đầy đủ về trân chiến này.

[tranphu341]

             Chào bác lexuantuong1972! Chào các bác! Tranphu341 rất trân trọng và cảm ơn bác chủ đã có những tư liệu tái hiện lại những ngày tháng chiến đấu thật ác liệt, thật cam go tại địa danh cảng Cửa Việt.

              Giờ đây khách du lịch và mọi người đến bãi biển đến cửa sông những dải cát những bãi tắm tuyệt đẹp . Biển vẫn xanh, sóng vẫn vỗ bờ. Nhịp đời vẫn êm ả trôi với những con thuyền đầy ắp cá. Không ai có thể nghĩ được, không ai có thể tưởng tượng ra được những trận chiến ác liệt nơi đây 42 năm trước. Mấy ngàn sinh mạng cả QUÂN GIẢI PHÓNG, cả QLVNCH cùng biết bao trang thiết bị vũ khí bị phá hủy... Nếu không có bác chủ, nếu không có những người lính ccb một thời chứng kiến, một thời trực tiếp tham chiến kể lại. Thì ai biết, ai biết công lao của ngững người lính chiến của thế hệ anh em mình cái " Công " đang dần bị lu mờ theo thời gian, đang dần bị lu mờ do cái tình đ/c phôi phai, do cái đồng tiền cái chức cái quyền lấn át??

               Chúc bác chủ cùng các bạn luôn vui mạnh khỏe. Kính bác!

[lexuantuong1972]

THÔNG BÁO

CLB 19C Ngọc Hà tổ chức tất niên Giáp Ngọ vào 17 giờ thứ bảy 07/2/2015 tức 19 tháng chạp Giáp Ngọ.

Trân trọng kính mời các bạn tới chung vui để tiễn năm cũ và mừng đón Xuân mới. Rất Hân hạnh được đón tiếp.

lexuantuong1972

[lexuantuong1972]

ANH ĐƯỢC

Hôm nay (5/2/2015) mấy anh em chúng tôi đến khu Khương Thượng thắp hương cho anh Nguyễn Trần Được, ngày mai là ngày giỗ của anh. Đã mấy chục năm nay nhóm Cựu Sinh viên - Chiến sĩ Thành cổ Quảng Trị của ĐH Xây dựng đợt nhập ngũ 27/5/1972 đã thành thông lệ hàng năm đến thắp hương cho mấy đồng đội ở Hà Nội đã hy sinh tại QT vào dịp ngày mất và dịp 27/7, đó là các Liệt sĩ Nguyễn Trần Được, Nguyễn Bảo Lâm, Chu Ngọc Tiến và Nguyễn Hữu Tuấn.

Anh Được hy sinh ngày 18/1/1973 (tức 18 tháng Chạp năm Nhâm Tý) chỉ trước khi HĐ Paris có hiệu lực có 10 ngày.

Anh Được hơn tôi 5 tuổi, anh thuộc lứa thanh niên Hà Nội tham gia phong trào 3 sẵn sàng năm 1965. Anh đã cùng nhiều thanh niên HN ngày ấy lên Tây Bắc để xây dựng kinh tế theo tiếng gọi của Tổ quốc đi bất cứ nơi đâu khi Tổ Quốc cần. Sau 3 năm công tác tại các lâm trường Tây Bắc anh được cử về đi học tại ĐHXD khoa cầu đường K13.

Anh với tôi gắn bó với nhau khi anh làm tiểu đội phó huấn luyện của tôi. Nếu như thoạt đầu ai nhìn thấy anh đều cho rằng đây là 1 công tử thị thành với nước da trắng, cái răng khểnh rất có duyên, nói năng nhỏ nhẹ đầy tính thuyết phục thì ngược lại anh lại là 1 con người đầy nghị lực đã được tôi rèn trong những năm công tác trên miền Tây. Ngày ấy Tây Bắc là những gì gian khổ với rừng thiêng nước độc, bản làng heo hút đi bộ hàng ngày đường mới có thôn bản, từ Hà Nội đi ô-tô hàng lên trên đó mất mấy ngày đường với những con đường đau khổ cheo leo một bên vách núi dựng đứng một bên là vực sâu thăm thẳm . Ấy thế, ngày ấy đã có một lứa trai thanh, nữ tú Hà Nội đã có mặt ở miền Tây xa xôi và làm nên biết bao điều kỳ tích. Anh Được là trong số những con người ấy.

Nhập ngũ được hôm trước, hôm sau trong buổi sinh hoạt đầu tiên để tự giới thiệu về nhau thì tôi được biết nhà anh và nhà tôi lại rất gần nhau: anh ở 23 ngõ Nam Ngư còn tôi ở ngõ Tức Mạc (ngày ấy ở cùng một tiểu khu Hàng Cỏ, thuộc khu Hoàn Kiếm bây giờ gọi là phường Cửa Nam thuộc quận Hoàn Kiếm) cách nhau chừng 300 mét. Nhà anh ngay cạnh nhà ông cậu tôi ở nhà 25. Ông cậu tôi là Hồ Hải Thụy hồi ấy là giảng viên khoa ngữ văn ĐHTH.

Hai anh em tôi khi huấn luyện có 2 cái giống nhau là không biết bơi và ném lựu đạn không bao giờ đạt được vạch 20 mét. Trưa nào tôi cũng bị anh bắt ra sau nhà để tập ném lựu đạn, còn buổi chiều thì xuống hồ tập bơi. Khi kiểm tra ném lựu đạn thật cả 2 anh em giống nhau ở chỗ điểm rơi của lựu đạn dưới vạch mốc nhưng lại lăn lên đúng vạch thì nổ - thế là đạt yêu cầu. Chúng tôi bảo nhau còn hơn mấy thằng ở b khác không ném mà lăng ngang rơi vào BCH khiến các vị chỉ huy phải lao ra ngoài, may không ai bị sao. Mấy cậu đó may là thuộc thành phần cơ bản nếu như chúng tôi thì có lẽ sẽ mệt đấy, biết đâu mang cái tiếng ám sát cán bộ vì mình thuộc diện "tạch tè sè" mà !

Mẹ anh Được mất sớm, ông bố ở vậy nuôi 3 người con. Người anh cả công tác ở xa, còn cậu em còn đang đi học. Chính hoàn cảnh đó lại từng trải trong quá trình công tác ở Tây Bắc nên đã rèn cho anh bản lĩnh đầy tự tin. Tôi thường tâm sự với anh về người mẹ của mình và nhất là kể lại cho anh những món ăn mà khi ở nhà mẹ thường hay làm. Anh thường nói với tôi "nếu như được trở về hai anh em sẽ đi bộ khắp các phố phường Hà Nội để bõ những ngày xa cách và thế nào anh cũng sẽ qua nhà em nói với bác gái cho anh được ăn món ốc nhồi hấp lá gừng, anh chưa bao giờ được ăn món này..." (Tôi viết đến đây từ đáy lòng lại trào lên cảm xúc về một người đồng đội, về một người anh đã mãi mãi đi xa).

Anh chưa bao giờ tâm sự với tôi về người bạn gái học cùng lớp nhưng tôi biết qua những anh em học cùng lớp với anh. Người bạn gái này tên là O., khi chuẩn bị đi B hình như O. có lên thăm anh, tôi chỉ biết loáng thoáng như vậy.

Đơn vị đi B, anh Được làm tiểu đội trưởng, chúng tôi đi B vào một ngày cuối tháng 7/1972 (có lẽ là ngày 27/7 thì phải). Chặng đường hành quân đi B tôi đã nói đến trong phần đầu của Ngược dòng ký ức. Anh Được, anh Oanh chia tay tôi ở Bãi Hà. Anh Oanh về d17 công binh của f325, anh Được cùng 9 người nữa về c17 công binh/e95/f325. Chúng tôi về e101/f325 ở cánh Đông Quảng Trị.

Sau khi mất Thành cổ QT, trung đoàn 95 của anh Được lui lên thượng nguồn sông Thạch Hãn tại khu vực Tích Tường - Như Lệ. Những trận đánh khốc liệt tại đây không kém gì những trận chiến khi bảo vệ Thị xã - Thành cổ QT. Cả 1 dải bờ sông phía Nam này chúng ta chỉ bám vào 1 dải đất rất hẹp, đây chính là đầu cầu để có thể phát triển khi có điều kiện phản công. Từ bờ bắc, các đơn vị của ta vượt sông sang bám trụ vào bờ sông, địch tìm mọi cách đẩy chúng ta sang bờ bên kia.

Trường hợp hy sinh của anh Được được Lê Cường và anh em cùng c17 có kể lại hôm đó anh Được cùng 3 người khác (2 bộ binh, 1 trinh sát) sang đồi Chè bên Như Lệ để tìm vị trí phóng bom thì bị lộ, cả 4 người hy sinh. Sau khi ký HĐ hai bên có tiếp xúc với nhau và lính địch cho biết có 4 xác quân ta để lại trong đó có 1 người trắng trẻo và có răng khểnh - đó là anh Được. Sau khi tôi trở lại đơn vị và nhận được tin anh hy sinh qua thư của bố tôi. Mãi đến khi trở về trường học gặp lại anh em bên c17/e95 mới biết đầy đủ tình tiết những anh em hy sinh bên đó. c17/e95 có 10 người chúng tôi về thì 3 hy sinh đó là anh Được, Huỳnh và Sản ở K14X. K13C về đấy có 3 là Được, Huỳnh và Lê Cường thì chỉ còn Cường trở về. Nói chung số SV ĐHXD chúng tôi về e95 chủ yếu là về các đại đội trực thuộc nên hy sinh không nhiều (cho đến giờ mới là 3 ở c17, còn ở các c18 thông tin, c20 trinh sát và c25 vận tải không có - có thể về các đơn vị không nhiều).
Tháng 7 năm 2012 đoàn chúng tôi vào tri ân đồng đội tại QT và gặp Bùi Xuân Thái, nguyên SV ĐH Mỏ ĐC (hiện đang ở Long Bình, Đồng Nai) cùng đại đội với anh Được. Thái kể: " Sáng 28/1/1973, hai bên ngừng bắn, tôi nằm ở chốt đầu cầu của ta sát bờ sông. Bản tính tò mò và có chút liều lĩnh tôi tay không tiến thẳng về phía chốt của địch cách chừng 50 mét, gặp mấy người lính VNCH ở đây họ chỉ mấy cái xác lính ta hy sinh trước đó, tôi nhận ra anh Được...Tôi có nhờ họ lấy xẻng lấp đất cho anh Được và mấy người hy sinh". Đấy là dịp duy nhất cả 2 phía gặp nhau và sau đó súng lại tiếp tục nổ cho đến tháng 19/3/1975 địch rút vào Huế do sức ép quá lớn của ta.

Gia đình tôi và gia đình anh Được ở gần nhau cho nên những ngày ác liệt của chiến tranh cha mẹ tôi cũng hay chạy đi chạy lại với nhà anh Được để hỏi thăm tin tức của các con.

Khi phường Cửa Nam khánh thành bia tưởng niệm các LS của phường tại chùa Chân Tiên (phố Lê Duẩn), bố tôi lúc đó là chủ tịch mặt trận tổ quốc phường Cửa Nam không thấy tên anh Được nằm trong danh sách các LS đã bảo tôi: "Con và các bạn đi tìm gia đình anh Được giờ ở đâu để hỏi xem nơi ở mới người ta có đưa tên tên anh vào bia LS không?".. Còn mẹ tôi trong lòng bà vẫn là hình ảnh anh Được và Cao Minh Sơn vào cái ngày chúng tôi đi B, bà chỉ dặn tôi mỗi lần đi Quảng Trị: "Nhớ tìm anh Được và thằng bé xinh trai ở Hải Phòng về".

Chúng tôi liên lạc được với anh Thực - em trai út của anh Được. Anh Thực cho biết khi ông cụ thân sinh mất trong số giấy tờ để lại không hề tìm thấy những giấy tờ chứng nhận liệt sĩ của anh Được...

(Còn tiếp)


Bùi Xuân Thái áo trắng hàng đầu thứ hai từ trái sang tháng 7/2012.

Một số hình ảnh chuyến đi tìm anh Được đầu tháng 8/2006.