HỒI ỨC THÁNG BẨY
Lỡ hẹn mấy bận, giữa tháng bẩy vừa rồi tôi mới có dịp qua thăm chị Thanh như đã hứa. Chuyện tiểu đội tải ba thông tin trạm A69, Quảng Bình hy sinh gần hết vào ngày 2/7/ 1972 định mệnh cứ ám ảnh tôi gần năm nay. Thật khủng khiếp 13 đồng chí, hy sinh 10, đa phần là chị em, tất cả đều chết cháy. Chị Thanh là một trong số ba người may mắn còn sống sót.
Kém gì mười cô gái TNXP ở Ngã Ba Đồng Lộc. Vậy mà hiếm người biết đến sự hy sinh của các anh, chị. Trạm thông tin A69 là điểm trung chuyển liên lạc quan trọng giữa chiến trường Quảng Trị nói riêng và Miền Nam nói chung năm 1972 với bộ tổng tham mưu, trong thời khắc đầy khó khăn, khốc liệt, quyết định việc thành bại của sự nghiệp thống nhất đất nước.
Gia đình chị Thanh ở một căn hộ xinh xắn tầng hai trong khu tập thể Hội liên hiệp phụ nữ Trung ương, phố Pháo Đài Láng, gần đường Nguyễn Chí Thanh. Tôi muốn đến thăm chị vào buổi sớm để tránh nắng, cái nắng tháng 7 thật khủng khiếp. Mặt đất, bầu trời bị căng ra trước sức nóng điểm đỉnh của mùa hạ. Cảm giác như quả bóng bay bị thổi đến ngưỡng cuối sắp nổ tung. Không biết 41 năm trước, mặt trời có giận dữ đến thế không, có thiêu đốt các chị ở cái trạm thông tin nhỏ nhoi nằm vắt vẻo lưng chừng vách núi đá hiểm hóc thế không?
Chị đi chợ chưa về, nghe chồng chị nói: “khoảng một tiếng nữa mời anh đến”. Một tiếng sau, tôi đã có mặt trong căn phòng nhỏ, tiện nghi đơn giản, mọi thứ đều “rất lính”, nhưng tất cả đều toát lên vẻ ấm cúng của một gia đình hạnh phúc, an bình. Anh con lớn của chị đang sửa chiếc máy tính, đứa cháu nội bi bô. Chị đang trong bếp tranh thủ luộc mớ trai, tay thoăn thắt, vừa làm vừa nói:
- Trời nóng quá, anh nhà tôi thích ăn canh trai với cá diếc rán giòn. Tôi phải đạp xe mãi ra tận chợ Thành Công mới mua được, chứ ở gần đây không có.
Chị là một người vợ tuyệt vời. Tôi nghĩ vậy, chẳng cần nem công, chả phượng gì, một món ăn dân dã chồng thích, bất chấp thời tiết khắc nghiệt, đường xá xa xôi, lặn lội mang về cho anh vui. Còn gì hơn thế. Anh quả là may mắn. Gia đình anh, chị thật hạnh phúc.
Hỏi chuyện, tôi mới biết, anh cũng là lính thông tin, nhận nhiệm vụ đến giải quyết hậu quả cái trận bom quái ác đã xóa sổ gần hết tiểu đội tải ba năm ấy.
Tôi nói đùa:
- Anh giải quyết hậu quả, tiếp quản luôn cả chị phải không?
Anh cười:
- Đấy là duyên số anh ạ. Nhưng nhìn cô ấy nhỏ bé, khiếp sợ trước sự tàn khốc của chiến tranh, chẳng khác gì đứa em gái bé bỏng của tôi tại quê nhà không sao cầm được lòng. Tôi chỉ muốn ôm lấy cô ấy, vỗ về, che chở. Bản năng tự nhiên của người đàn ông mà.
Gần hai tiếng đồng hồ trôi đi nhanh chóng, tôi chăm chú nghe chuyện chị kể bằng một giọng mộc mạc, chân tình. Hình ảnh chi tiết của cái ngày tháng bẩy khó quên ấy hiện về rõ mồn một trong ký ức của người lính thông tin đã lên chức bà nội từ nhiều năm nay. Tôi là người lính chiến từng trải. Chứng kiến không biết bao nhiêu sự hy sinh mất mát của đồng đội. Vậy mà cũng không sao cầm nổi nước mắt.
Tôi không có ý định kể lại cái sự kiện đau lòng ấy. Thương xót sự mất mát quá to lớn, nuối tiếc vô bờ bến nên chị Thanh cứ nhắc đi nhắc lại với tôi mãi một câu: Giá như!
Ừ đúng thật. Giá như anh trạm trưởng không vì trách nhiệm trước đồng đội. Anh đi kiểm tra trạm thủy điện cách đấy gần cây số cấp điện cho trạm xong, nghỉ lại chiều về. Nhưng anh thấy sốt ruột. Mới về nhận công tác được hai tuần, không thể bỏ mặc anh chị em được, anh gọi điện về trạm nói vậy. Giữa trưa anh quay về và hy sinh.
Giá như chị Lan, vừa hết thời gian phục vụ tại trạm, chờ chồng chưa cưới đón về quê lúa Thái Bình tổ chức đám cưới, sớm một ngày. Thì chị cũng sẽ có một gia đình hạnh phúc kém gì chị Thanh đây?
Còn anh Sây, vừa tuần trước nhận thư nhà báo tin anh đã lên chức bố. Không kìm nổi sung sướng, giữa trạm anh hét lên: “Tao có thằng chống gậy rồi. Chết cũng không ân hận!”
Phải chăng chết không ân hận. Vui quá thì nói vậy thôi chứ làm sao mà không ân hận. Đứa con lớn lên ngỡ ngàng nhìn ảnh bố trên ban thờ. Người đàn ông mặc bộ quân phục có ngôi sao trên ve áo ấy chưa một lần được thấy mặt con. Mẹ nó bảo cha con đấy. Nhưng nó chưa một lần được thấy cha nó bằng xương bằng thịt chứ đừng nói gì đến được mua cho đồ chơi hay dắt nó đến trường. Sau này trưởng thành, ai sẽ là người chắp cánh cho nó bay xa?...
Mười người con của trạm thông tin A69, cũng như hàng trăn nghìn người con ưu tú khác đã ngã xuống vì sự nghiệp thống nhất đất nước. Cho tổ quốc hình chữ S liền một dải hôm nay, hàng núi xương sông máu của các anh chị đã đổ xuống.
Cám ơn chị Thanh đã kể cho tôi những dòng hồi ức vẫn còn cháy bỏng nắng tháng 7 năm ấy.
Nhân ngày 27/7 sắp tới, tôi xin dâng một nén hương, kính cẩn nghiêng mình trước vong linh của các liệt sĩ trạm A69 năm xưa.
Tháng 7, năm 2013
Như Thìn
