HÀ GIANG - Ký ức của chúng tôi và đồng đội ( Phần 15 )

[kimtd3f356]

Chào bác Thai60?Chào tất cả anh em?Tôi và Bác đạp Xích lô rất giống nhau chỉ toàn (mổ cò) nên viết lách khó khăn lắm rất muốn Hành quân liên tục với anh em..Đúng như bác Quyền viết thời kỳ này F356 chúng tôi đang vây lấn chiến đấu ở 685 rất ác liệt.Tất cả các đơn vị đều hao hụt quân số trầm trọng D3 chúng tôi đêm 21/12/1984 lên quân số gần 400 mà lúc rút từ cao điểm 600 về ngày 28/4/1985 chỉ còn không đầy 200..



 

[nguyenquuangtri]

Cũng như cuộc chiến tây nam , chiến tranh biên giới phía bắc kéo dài dai dẵng làm hao tổn sức người sức của cho cã hai bên . Phía sau chỉ cách biên giới 20 km là cuộc sống thanh bình vậy mà phía trước có bao nhiêu con người lăn lộn trong đói rét đánh trã quân xâm lược, mồ hôi và máu của bao người đã đổ xuống mãnh đất này.
    Năm tháng đã qua, thời gian cũng làm vợi bớt những ký ức hãi hùng bởi sự tàn khốc của bom đạn, nhưng ký ức về một cuộc chiến, về những người đồng chí đồng đội đã sống và chiến đấu hy sinh vẩn nằm sâu thẳm trong trái tim của những CCB may mắn sống sót trở về.

[pb47vp]

Chào các bác, sao mấy bác e457 trên trang Hg đang trong chiến dịch chẳng thấy đâu? hay là theo chú quan y vào bản mua con cá vắt vẻo trên cây sao ấy nhỉ!

[thai60]

    
                              Chào các bác và anh em.

     Câu chuyện ký ức của các bác Ngocquyenc6,Kimtd3f356-những CCB của F356, bác Vũ chiến Thắng-CCB E122/F313 ...về giai đoạn chiến đấu của những ngày cuối tháng 12/ 1984,đầu tháng 1/1985 đã gợi lại không khí chiến trường vô cùng khốc liệt của chiến trường Vị xuyên những ngày giáp Tết âm lịch đó.
     Trong những ngày ấy,việc lên đường đi làm nhiệm vụ tải hàng cáng thương của đơn vị VT của Thai60 đã không chỉ vào ban đêm nữa,mà đã chuyển sang cả ban ngày,bất kể tình hình oanh tạc của pháo,cối địch.
     Mặc dù đã mấy lần được bổ sung quân ,nhưng do thường xuyên bị thương vong hao hụt,thời gian này cả C chỉ còn lại hơn bốn chục người. Chỉ với từng ấy con người với đôi vai trần,để đảm bảo cung cấp đủ lương thực,thực phẩm,vũ khí,đạn dược cho phía trên,đồng thời khiêng cáng thương binh ,tử sỹ từ những nơi đó về Nà cáy,lính VT bọn em gần như suốt ngày đêm lăn lộn ở ngoài đường. Cũng vì đã đến nhiều nơi,nhiều đơn vị,chúng em đã có dịp trải nghiệm và chứng kiến mức độ tàn khốc ,căng thẳng của những nơi đó và của cả chiến trường.
     Có lẽ chẳng bút mực nào tả xiết những gì mà người lính của chúng ta ( và chắc chắn là của cả đối phương ) đã phải chịu đựng trong những ngày đó,nhất là ở những nơi tiền duyên,giáp mặt với kẻ thù.
     Có thể nói,đối với người lính Vị xuyên lúc đó,thần chết luôn rình rập bên cạnh,lơ lửng ngay trên đầu,vì thế,điều đáng quan tâm lớn nhất là cái sống và cái chết.
     Trên thực tế,trong hoàn cảnh khốn cùng đó,trong lúc làm nhiệm vụ,người lính chỉ còn biết trông vào những kỹ năng đã được rèn luyện,những kinh nghiệm đã được tích lũy,và bản năng sống tiềm ẩn trong mình,còn lại thì phó thác hoàn toàn cho diễn biến của hoàn cảnh thực tế.
     Những ngày ấy,lính tráng bọn em đã " khai thác  " một câu nói đùa tếu của các đàn anh thời chống Mỹ " Bắn chưa chắc đã trúng,trúng chưa chắc đã chết" và " phát triển" thêm là " Chết chưa chắc đã Phải về quê " để tự an ủi động viên  mình.
     Câu đùa ấy đã phản ánh một phần tư tưởng lạc quan ,nhưng cũng đã nói lên tinh thần sẵn sàng chấp nhận , gánh chịu mọi rủi ro mà người lính đã xác định.
     Trong cảnh sống cùng cực đầy bi hùng đó,ở đơn vị Thai60,lính tráng bọn em đã tự nhiên hình thành một quy ước mà mọi người đều tự giác thực hiện :
     - Đến bữa cơm,nếu biết sau đó sẽ phải đi làm nhiệm vụ,thì sẽ ăn ít đi,và để những miếng ngon lại.Nếu có ai đó bị làm sao ,thì phần thức ăn đó sẽ dành cho người còn ở lại ( Vì nếu chết thì thôi,nếu bị thương thì sẽ có bệnh viện tuyến sau bù đắp lại).Còn nếu tất cả an toàn trở về,thì đấy sẽ là bữa liên hoan đạm bạc nho nhỏ mừng chiến thắng.
     - Trước khi đi làm nhiệm vụ, việc đầu tiên là chọn đôi giầy nào tử tế nhất để đi vào chân,nhưng lại phải cởi bộ quần áo khô và lành lặn ra,mặc vào người bộ nào ướt,bẩn,rách rưới nhất bất kể là của ai. Làm như vậy để nếu có bị thương vong thì cũng khỏi phí,dành cái tốt ,cái lành lặn để lại cho người ở lại dùng.
     Còn có những điều " quy ước " mà bây giờ nghe kể lại thấy rất lẩn thẩn,kỳ cục,nhưng trong hoàn cảnh khốn cùng, sống chết cách nhau gang tấc ấy,lại chứa đầy tinh thần chuẩn bị sẵn sàng hy sinh và tình cảm gắn bó yêu thương lẫn nhau của người lính trận.Và cái " nề nếp " ấy cứ thế ăn nhập vào cuộc sống chiến đấu của đơn vị chúng em cho mãi tới suốt cả mấy năm sau đấy ở nơi chiến trường ấy.
     Ôn lại với các bác và anh em những câu chuyện nhỏ đó,60 em muốn cùng các bác hồi tưởng lại một phần tình cảm đồng đội,cuộc sống vô cùng gian khổ ,khốc liệt ,bi tráng,khốn cùng , tinh thần lạc quan,kiên cường và tâm lý chấp nhận sẵn sàng gánh chịu mọi rủi ro ,kể cả cái chết của những người lính chúng ta ngày đó.
    
    Cuộc chiến ấy đã kết thúc,nhưng sau ba mươi năm dài,những người lính vẫn chưa hoàn toàn thoát ra khỏi hệ lụy của nó.
     Vâng...Ba mươi năm...Một nửa đời người...
     Người lính có thể quên đi những gương mặt,những cái tên thân thiết của những cá nhân đồng đội,hay những tên gọi,danh xưng của những tập thể đơn vị,binh chủng anh em đã từng sát cánh cùng mình,cùng đơn vị mình để chiến đấu với kẻ thù. Nhưng ký ức về những ngày tháng kinh hoàng,khủng khiếp nơi chiến địa ngày ấy thì vẫn còn nguyên,tiếp tục dày vò đầy đọa , thử thách cuộc sống tinh thần tình cảm của họ.
     Với mỗi người CCB chúng ta,việc cùng nhau ôn lại những ký ức bi tráng thời chinh chiến vừa là một cách để  chúng ta thực hiện những nghĩa cử,trách nhiệm với cuộc đời,còn giúp cho chính mình và đồng đội thoát ra khỏi những hệ lụy nặng nề mà cuộc chiến đó đã đeo đẳng hành hạ từng ấy năm trời.
     Trong cuộc sống mưu sinh còn nhiều gian khó thử thách,hơn bao giờ hết,mỗi người CCB chúng ta càng thấy trân trọng , yêu quý sự cảm thông chia sẻ của tình cảm đồng chí đồng đội của mình.
     Và cũng hơn bao giờ hết,tình cảm đồng chí đồng đội ấy đòi hỏi mỗi CCB chúng ta,trong quá trình hồi tưởng, hãy có một tầm nhìn bao quát rộng lớn hơn,hướng tới,nhớ tới,nói tới cả những đồng đội,đơn vị bạn đã từng sát cánh chiến đấu cùng đơn vị ,cá nhân mình,dù thời gian,địa điểm,nhiệm vụ ...có thể khác nhau.
      Những người lính đã từng thẳng bước ra đi,ưỡn ngực vàò trận và kiêu hãnh ngẩng mặt trở về đều không bao giờ  quên cả những người đã ngã xuống và những người còn sống.
    
     Vì,với mỗi người lính ,khe thước ngắm thì nhỏ,chiến hào thì hẹp,quân thù ở phía trước mặt.
     Vì,với mặt trận Vị xuyên,để giữ vững được trận tuyến và chiến thắng được kẻ thù,cần có và đã có rất nhiều người lính.
     Vì ,trong cuộc chiến đấu ấy,chúng ta đã phải đổ rất nhiều mồ hôi,nước mắt,máu xương,sinh mạng.
Và cuối cùng,vì trong cuộc chiến đấu kéo dài tới 10 năm ấy,TẬP THỂ những người lính của chúng ta đã CHIẾN THẮNG.
    
     Mờ́i các bác và anh em,chúng ta tiếp tục cùng sát cánh hành quân ,bằng chính những mảng hồi ức quý giá của mỗi người. Mặt trận HG đang kêu gọi , chờ đợi mỗi thành viên chúng ta.

[ngocquyen C6]

   


 
     Và cũng hơn bao giờ hết,tình cảm đồng chí đồng đội ấy đòi hỏi mỗi CCB chúng ta,trong quá trình hồi tưởng, hãy có một tầm nhìn bao quát rộng lớn hơn,hướng tới cả những đồng đội,đơn vị bạn đã từng sát cánh chiến đấu cùng đơn vị ,cá nhân mình,dù thời gian,địa điểm,nhiệm vụ ...có thể khác nhau.
      Những người lính đã từng thẳng bước ra đi,ưỡn ngực vàò trận và kiêu hãnh ngẩng mặt trở về đều không bao giờ  quên cả những người đã ngã xuống và những người còn sống.
    

    

Thưa các Bác !
 Trang HÀ GIANG được mở ra là để cho tất cả và tất cả mọi người tham gia ,đặc biệt là người trong cuộc .Rất mong các bác đã có thời gian tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu trên toàn mặt trận trong suốt cả 10 năm ,không phân biệt đơn vị A,B,C..Cùng nhau vào viết bài nhằm ôn lại ký ức ,trao đổi ,thảo luận với nhau để vỡ ra nhiều lẽ ,nhiều tình tiết ,để mở rộng tầm nhìn của mỗi người ,mà khi trước ta chỉ là thằng lính không phải là người chỉ huy chiến lược mà ta biết hết được .Như ở trên bác PB47vp cũng đã có lời kêu gọi các bác E 457 lên tiếng mà chẳng thấy bác nào
Trước đây chúng em CHỈ LÀ THẰNG LÍNH KHÔNG HƠN KHÔNG KÉM - do vậy chúng em chỉ biết quanh quẩn chỗ mình làm nhiệm vụ ? còn làm sao mà biết chiến lược ,sách lược của trên ,biết làm sao chỗ khác có đơn vị A,B,C,D.... đang đánh ở đâu hay đang làm gì .v.v.v...Nay sau 29 năm trở về với cuộc sống đời thường ngồi nghĩ lại mình cần phải làm điều gì  ? cần có trách nhiệm với các đồng đội của mình đã vì mình ,vì biên cương ....đã chấp nhận xấu số , phải nằm lại nơi heo hút biên cương.hơn nữa vì sau 29 năm có quá ít người biết và tin ngày đó có cuộc chiến, ngày đó chúng ta phải đổ máu nhiều đến như vậy ? Do vậy với trách nhiệm người triong cuộc phải nói lên tiếng nói của người trong cuộc ,nói lên sự thật ,nói phải chính xác ....không mang hàm ý chính trị ,không mạng hàm ý tư lợi cá nhân ,không khoe khoang ưỡn ngực ,không thể bốc phét ...tất cả chỉ vì DANH DỰ CHO NHỮNG NGỪOI ĐÃ CHẾT , VÌ DANH DỰ CỦA MỘT DÂN TỘC VIỆT NAM CHIẾN ĐẤU BẢO VỆ ĐẤT NƯỚC,BẢO VỆ TOÀN VẸN LÃNH THỔ CỦA TỔ QUỐC mình.... Còn tất cả các cái khác để làm gì ? ai khen ? oai hùng với ai ? Được cái gì cho bản thận .v..v..v ??  nếu ai nghĩ như vậy thì chỉ là vô nghĩa .....
 Chúng tôi là những người lính bộ binh ? như tôi đã có bài phản ánh điều này : Đối với cuộc chiến này bộ binh ném vào biết bao nhiêu cho vừa ,cho đủ ?? Sức con người là thịt là da làm sao hứng ,đỡ nổi hàng ngàn hàng vạn quả đạn pháo đủ các loại , dội xuống một cao điểm chỉ vài trăm mét vuông ? chưa kể đến rất nhiều loại hoả lực mạnh khác ,đồng loạt dội xuống mang tính chất HUỶ DIỆT CAO ĐIỂM? Vậy có khác nào cầm trứng ném vào vách núi đá vậy nếu không có Pháo binh của trên chi viện kịp thời ,hiệu quả ,không có các bộ phận vận tải tiếp tế ,cáng thương ...........Thì liệu bộ binh làm lên chuyện được không ?? Chỉ cần một lý do đấy thôi cũng đủ chứng minh KHÔNG AI DÁM TỰ ĐẮC ,ƯỠN NGỰC , KHOE KHOANG, OAI HÙNG rồi ??...... Ở đây Là SỨC MẠNH TẬP THỂ , SỨC MẠNH ĐỒNG ĐỘI, SỨC MẠNH CỦA TOÀN QUÂN, SỨC MẠNH CỦA TOÀN DÂN, SỨC MẠNH CỦA CẢ DÂN TỘC ĐOÀN KẾT GỘP SỨC LẠI........;Ở trên trang mạng này cũng như vậy ...!!!

[pb47vp]

Chào trang nhà một buổi sáng tốt lành! Mỗi khi mở trang nhà ra thấy các bác vẫn hành quân trong kí ức và kỉ niệm là pháo tôi mặc dù bị cong nòng bẹp lốp là vui rồi. Vâng những ngày này cách đây 30 năm, với kí ức của bác Quyền đã tái hiện lại tất cả diễn biến trận chiến căng thẳng ác liệt trên điểm cao 685. Vâng mặc dù đã là quá khứ và trôi qua bằng gần nửa đời người, nhưng với những CCB trong trận chiến này thì mới như hôm qua thôi. Kí ức là thế đó, chúng tôi PB mặt trận lúc đó vẫn ngày đêm căng ra theo dõi từng giờ từng phút diễn biến của trận chiến, từng tín hiệu vui buồn trên các E của 685, vẫn đang cố gắng cao nhất để giảm thiểu thương vong cho những đồng đội đang cận chiến. Những quả đạn vẫn lầm lũi bay đi đến những địa điểm cần đến, cái đói cái rét, sự hi sinh vẫn không làm chùn bước của những người lính mặt trận vì từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.

[laoshan1234]

   Chào các bác,đúng như các CCB Hà giang đã viết.Vào những ngày đầu năm này của 29 năm về trước (1985),trên mặt trận Vị xuyên đang là những ngày chiến tranh tiếp diễn vô cùng ác liệt.Hai bên chiến tuyến,ta và địch giành nhau từng tấc đất trên các cao điểm thuộc địa bàn Thanh thủy.Cùng đối mặt với cuộc chiến là các đơn vị của 2 sư đoàn BB 313 và 356,phía sau có lực lượng pháo binh yểm trợ suất ngày đêm.

  Có thể nói,lòng chảo Thanh thủy lúc này như một chảo lửa khốc liệt.Các đơn vị tham chiến hao hụt quân số rất nhanh,chủ yếu thương vong do bị đạn pháo.Trên các tuyến đường từ mặt trận trở về,thương binh được vận tải chuyển ra nằm chật kín các đội phẫu.Có rất nhiều đồng đội chúng ta hy sinh thân mình vào những ngày giáp tết nguyên đán này,đặc biệt nhiều đồng đội không thể mang được thi thể về lại tuyến sau.Qua tâm sự của những người trực tiếp tham gia trận đánh như bác vuchienthang,bác ngocquyen C6,bác kimtd3 và tham gia chuyển thương như bác thai60,thì mọi người hình dung cuộc chiến là vô cùng khốc liệt.

  Ngày nay,sau hơn 20 năm nhiều gia đình liệt sỹ vẫn chưa thể tìm thấy hài cốt con em mình.Các anh vẫn nằm đâu đó trên mặt trận xưa,những ngày này đang là ngày giỗ của nhiều liệt sỹ hy sinh trên mặt trận trong các trận đánh giành lại từng tấc đất thiêng liêng của tổ quốc Việt nam yêu dấu

[dapxichlo]

Kính chào các bác CCB !

   Một hôm chúng tôi được thông báo:  đã giải phóng Nông pênh. Mọi người nhảy lên reo hò, lập tức một loạt đạn của T/Q bắn từ 1785 sang Nậm Lầu, và đêm hôm đó có tín hiệu bằng đèn pin, phát ra cũng từ 1785, nó quay tròn 3 vòng xong lại nhấp nháy 3-4 cái, thế là đêm hôm đó các nhóm cứ 3 người một, đi phục kích ở những nơi trọng yếu. Tôi, anh Xuân, Thơm phục ở bờ nam suối Thanh Thủy, con đường từ Cáo Sào về Nậm Lầu, đến sáng không có gì anh Xuân rủ đi bắn cá,chúng tôi chặt một ống vầu to trước khi bắn đút đầu súng vào, tiếng nổ sẽ không vọng đi xa. Đang men theo khe suối anh Xuân bỗng từ từ nằm im sau hòn đá, chúng tôi rất sợ động tác này vì nó rất nghiêm trọng, đêm đó đang ngủ có người cấu nhẹ vào chân, tất cả tỉnh như sáo sậu nhẹ nhàng ra vị trí chiến đấu, tôi và Thơm bò đến chỗ anh Xuân, theo tay anh chỉ một cô gái Mèo đang giặt quần áo. Ở Lao chải, có dân tộc Mèo trắng và Mèo hoa, người Mèo trắng xinh hơn. Nhìn áo chúng tôi biết cô là Mèo trắng, và một điều không thể hiểu được, là sao cô ta lại ở khe suối này, vì người Mèo chỉ ở trên cao.

   Theo dõi khoảng 2 tiếng thấy cô ta ở một mình, trong một cái lều rất sơ sài, chúng tôi quyết định: anh Xuân tiếp cận,tôi và Thơm yểm trợ,anh Xuân đứng nói một lúc ra hiệu cho tôi và Thơm đi đến, cô ta biết rất ít tiếng Kinh, chúng tôi phải để Thơm về báo cáo với đtr Từ,  nhờ cô Pi Le con ông Páo đến phiên dịch, thì ra thế này : cô tên là Xí Xìn là người của bản Nậm Lầu, cô rất xinh, bị tay thầy cúng phải lòng muốn hỏi về làm vợ ba, bố mẹ Xìn và Xìn không đồng ý, đã bị tay thầy cúng hãm hại, nói cô bị ma gà nhập vào người gây hại cho cả bản,theo phong tục Xìn bị trục xuất ra khỏi bản, ở một mình bố mẹ phải tiếp tế lương thực, và chỉ có tay thầy cúng kia mới đuổi được con ma ra khỏi người Xìn,nhưng với một điều kiện phải làm vợ nó, nghe mà tức anh ách. Sau khi nghe báo cáo, đtr Từ đồng ý phục bắt thằng thầy cúng tẩn cho một trận, và phải nói với dân bản cho Xìn về,qua Xìn chúng tôi biết nó vẫn thường xuyên đến chỗ Xìn ở.

   Buổi trưa hôm sau, chúng tôi bắt sống nó đang khật khưỡng, đi đến chỗ Xìn, nhìn nó tôi nhận ra ngay nó thường xuyên đi qua chốt 12ly7, nó thường đeo theo cái đài để trong cái túi vải, hôm nó đi vào chốt chúng tôi đuổi nó ra,đúng lúc đài đang phát bài hát " Anh ở đầu sông em cuối sông ", làm tôi nhớ nhà muốn chết, hỏi nó, nó cứ ngây ngô lắc đầu không biết tiếng Kinh, tôi nói với anh Xuân :

   - Thằng này láo ! nó mà không biết tiếng Kinh, nó đeo theo đài cho ma nó nghe à !

   Anh Xuân túm cổ dìm xuống suối sủi bong bóng, lôi lên lột hết, trói vào gốc cây,vỗ vào mông nó nói :

   -Mày lừa đảo ăn nhiều, phao câu mẩy gớm !  - Rồi anh lấy con dao găm mài vào hòn đá nói tiếp : -Tao xẻo làm món mèn mén !  
                                                                
     Anh tút xanh tuya rông vụt cho 3 cái, nó khóc bằng tiếng Mèo nghe thư thổi khèn, tôi và Thơm khám tay nải, có xôi, gà, rượu. Điều bất ngờ đã xẩy ra khi thấy có một cái địa bàn và một tờ giấy  viết chữ lạ lắm không luận ra được, thấy nghiêm trọng cho Thơm về báo đrt Từ. Trong lúc chờ đợi ,chúng tôi đã chén xôi gà, anh Xuân khen ngon thì thằng thầy cúng nói khá sõi :

   - Cái bộ đội thả tao, tao cho rất nhiều tiền, bạc trắng !

   Anh Xuân điên lên vụt tiếp,vừa vụt vừa nói :

   - Thằng chó, gái đẹp thì mày xơi, mày cho tao tiền ở trong này tao đi chợ với ma à!

   Thời kỳ đó ở Lao Chải đồng tiền vô tác dụng, chỉ có trao đổi các thứ với nhau bằng hiện vật.

   ĐtrTừ và chính trị viên Tuyến đến, cho nó mặc quần áo, nó khai : nó tên Riêu thầy cúng. Đtr Từ mặt lạnh tanh ra lệnh đào huyệt, chúng tôi cầm xẻng định đào, lập tức có tác dụng ngay,  nó vội khai nó làm việc cho T/Q, nó báo các điểm chốt và vũ khí của ta

   Theo đtr Từ con cá này to và nguy hiểm, chúng tôi giải nó và đưa cô Xìn về Nậm Lầu, nhờ trưởng bản tập trung dân bản, nói tội của nó.

    Còn cái địa bàn, nó lừa dân bản rằng nó được Giàng cho bảo vật tìm ra con ma, bắt nó thao tác lại, nó để địa bàn lên lòng bàn tay, muốn cái kim chỉ vào ai ngón tay đeo nhẫn cái kim lại  chuyển về hướng đó. Gia đình cô Xìn vui mừng mổ lợn khao cả bản, còn Riêu thì giải sang tiểu đoàn.

   Hôm sau tôi lại nhận được lệnh, anh Thuất nuôi quân vừa nắm cơm cho tôi vừa hỏi, thằng em vợ lại đi à ? ba lô gửi ai rồi cố gắng về nhé anh thưởng cho bát cơm to ! -  Câu nói đơn giản thôi nhưng lúc ấy,làm tôi muốn khóc, tôi biết anh ấy rất thương tôi.

  Lần đi tiếp này tôi đã đụng phải thám báo.......

 

[dapxichlo]

   -chào các bác ccb
Cứ mỗi lần mổ cò xong,chuẩn bị gửi đi em lại phải gọi cho,phóng viên chiến trường linhquany,nhờ sửa lỗi trong bài ,cảm ơn linhquany,rất nhiều.
 Qua bài viết của bác Thái,bác Quyenc6.bác Vũ Chiến Thắng,bác Kim,bác Laoshan1234,bác Pháo và của các bác mới thấy được,sự khốc liệt của chiến tranh,vì lúc ấy em đang học tại trường cơ khí ô tô Hà Nội,nay là trường đại học giao thông vận tải,giáp với nhà máy ô tô hòa bình thanh xuân.
 -Em kính chúc các bác mạnh khỏe,hành quân đều......

[dapxichlo]

    -Em chào bác NguyenQuuar-bác Vinhyta
Cuộc sống của em bây giờ cũng ổn rồi hai bác ạ,hồi em bị thương không biết đồn thế nào bảo em chết bị cụt đầu, lúc ấy chân không cử động đươc hai tay treo lên cổ,mẹ em khóc hết nước mắt, khi em chuyển về viện 6 Đoan Hùng, chiếc xe hồng thập tự cho em xuống gần nhà, ảnh em đã ở trên bàn thờ,còn ngày em về vất vả với cái chân lắm,ngày nào em cũng bám vào bờ rào tập đi,cô bạn của em nghe tin em về,đã nghỉ học về thăm,cô ấy cao và xinh lắm giúp em tập đi được mấy buối,em phải động viên mãi cô ấy mới lên trường học tiếp,qua bạn bè chúng em vẫn biết về cuộc sống của nhau,từ đầu năm 80 cách đây gần 3 tháng,em đã gọi điện cho cô ấy,không biết linh tính thế nào,em vừa a lô cô ấy đã hỏi ngay Hà phải không,cô ấy lấy chồng công an ,theo chồng vào Hà Tĩnh,cuộc sống khá giả em cũng mừng cho cô ấy, còn em đã bỏ được cái tó khi đi học ở trường cơ khí,em còn đi học ở BULGARIA,lại dính vào cô MELITA học cùng lớp, nhưng mẹ em không đồng ý,7 năm sau em về nước năm 33 tuổi mới xây dựng gia đình  hai bác ạ.....
  -  kính chúc hai bác mạnh khỏe