Ngày 17-2-1979 lúc trung Quốc tấn công VN may mắn gia đình tôi đang ở Sài gòn . Buổi tối hôm 17-2 -1979 đài truyền hình tp HCM lúc 18 giờ có dừng các chương trình lại và thông báo sẽ phát một bản tin quan trọng . LÚC ẤY cả xóm mới có một cái truyền hình trắng đen hiệu ZENNIT của MỸ để lại . sau khi dừng chương trình rất lâu mà họ không nói là tin gì cứ lập đi lập lại là sẽ có tin quan trọng, làm mọi người sốt ruột và hồi hộp lắm .
THỜI ĐIỂM ẤY mới hòa bình lập lại thái độ và cách sống ,cách sinh hoạt của ND rất khẩn trương và quyết đoán ,nói là làm liền tay chứ không phải thong thả như bây giờ .
Cuối cùng thì sau 20 phút bắt mọi người chờ đợi ,đài TH TP HCM cũng thông báo về việc : TQ đồng loạt tấn công VN trên toàn tuyến biên giới phía bắc .
Tất cả nhân dân nghe xong ai đó đều sững sờ - không tin được . sau cái sững sờ là sửng sốt chứ không sợ hãi . Tại VN chiến tranh đã mấy chục năm nay rồi ND đã quen rồi ,chạy loạn và cực khổ cũng quen rồi chẳng còn biết sợ là gì nữa - hành lý tư trang và tài sản cũng chẳng có nhiều , vài cân gạo vài bộ quần áo cho mỗi người trong gia đình ,cứ cho tất vào ba lô và vào vài cái vali nho nhỏ là chạy tới đâu luôn ,không việc gì phải sợ .cả nhà với có cái xe đạp ,cái xe đạp lúc ấy mới thấy thừa , nếu phải đi thì đã có xe ô tô nhà nước lớn xúc đi ,phải bỏ xe đạp thôi , cùng lắm là cái chết ,Chết là hết . Trẻ con thì không biết gì chứ người lớn thì bàn tán rôm rả . Phía biên giới Tây nam thì Polpot QUẤY nhiễu ,phía bắc thì TQ tấn công . Tinh thần người dân rất bực bội ,bức bối , thanh niên chưa đến 18 tuổi cũng tự nguyện xung phong đi bộ đội đánh giặc .....(bên cạnh đó một số nhỏ thanh niên thấp hèn nghĩ ra cách trốn nghĩa vụ ,nhưng cũng không thể thoát được ,bởi nhân dân xung quanh họ gét cay gét đắng ,họ tố ,họ chỉ ,họ khiếu nại làm gần như tuyệt đối thanh niên phải chấp hành luật NVQS ) . Thế rồi lớp lớp thanh niên lên đường nhập ngũ bảo vệ tổ quốc , sống chết có số cả không phải ai đi cũng chết hết . Tôi nhớ mãi nơi đăng ký tòng quân tại các phường ,họ dán câu thơ khẩu hiệu động viên thanh niên :
" Anh đi gìn giữ nước non
Tóc xanh em đợi ,lòng son em chờ ! "
Câu thơ này tác động mạnh đến tâm lý ,rất cảm động và cảm phục , làm thanh niên nô nức lên đường .
Thế rồi thời gian cũng thấm thoắt qua đi trong gian khó . TQ cũng phải rút quân về , khi TQ rút quân nhân dân mừng hơn cả chiến thắng tại Nông - Pênh.
Tiêu chuẩn thời bao cấp nhân dân mỗi người được bán rẻ cho 9 ký gạo tại PHƯỜNG . nhưng năm 1978-1979 khó khăn quá không có gạo ,họ bán cho nhân dân khoai lang ,khoai mỳ thay gạo .Đã vậy trong 9 kg khoai ấy đâu phải củ nào cũng ăn được ,1/3 là bị hư vì thối nước hoặc bị sâu , Ai cũng ốm yếu gầy xanh vì ăn khoai lang khoai mỳ trường kỳ . Đối với nhười thành phố Mới mấy ngày đầu ăn thì không sao ,nhưng ăn lâu dài trong người rất nóng bức ,mắt thường xuyên chảy ghèn mắt màu xanh , khi ăn làm sao thì lúc tiêu hóa thải ra còn nguyên trạng ,vì cơ thể không dung nạp thứ ấy ,có lẽ do cơ địa không quen .
***(*)88
Lâu lâu bắt giò cái cho lão “Chiến sĩ không tên” chụp ếch cái chơi,thời năm 79 thì tới 19g mới bắt đầu có chương trình truyền hình nha lão,đầu tiên là tiết mục “Những bông hoa nhỏ” chiếu phim hoạt hình chừng 10 phút,tiếp đến là tin tức thời sự,rồi một phim tài liệu gì đó,khoảng 20g là tới “Chương trình chiếu phim” lúc đó đài hay chiếu phim nhiều tập về đề tài chiến tranh như “Trên từng cây số”,”Hồ sơ thần chết”…Nói chung chừng 21g30 là hết đài,nhờ vậy trẻ em ít thức khuya nên mạnh khỏe hơn bây giờ và cũng không phải đeo mắt kiếng sớm.Còn chuyện lương thực thì lão lại gieo tiếng ác cho chính quyền quá xá,chưa có tháng nào mà nhà nước bắt dân ăn toàn bộ khoai đâu nha lão,lúc đó tiêu chuẩn mua theo sổ là 9kg gạo/đầu người,nhưng có lúc khó khăn quá thì một người chỉ còn được mua 5kg gạo,4kg lương thực còn lại sẽ được quy đổi thành khoai lang hoặc khoai mì,có lúc thì là bo bo,bột mì,mì sợi,mì gói hoặc bánh mì…tùy theo tình hình đất nước nhưng không bao giờ đổi ngang hết,nghĩa là 1kg gạo sẽ là 2kg khoai..! Thời đó ai mà trốn nghĩa vụ thì đúng là mệt mỏi,tối nào cũng sẽ bị khám nhà,bị cắt sổ gạo…chỉ có nước là lủi về quê hoặc vượt biên,xóm em có một lão trốn được (nghịch lý là bây giờ lão khá nhất xóm) giờ là cán bộ của Saigon Tourist,hôm rồi thi “Tiếng hát mãi xanh” chung với chị Thanh Loan lão đoạt giải nhất nên em mới nhận ra lão trên truyền hình.
Tản mạn vài dòng với mấy bác để hồi tưởng lại một thời đất nước “lưỡng đầu thọ địch”,cầu mong cho bây giờ và mãi mãi trên trái đất này sẽ không bao giờ còn tái diễn những chuyện con người lại bắn giết với nhau (dù với bất cứ lý do gì) như vậy nữa!