Trong chiến hào Thành cổ

[crawling0805]

Tuấn "vẩu" nói trống không, vẻ bực bội:

- Sao lại đưa Then xuống ở cùng bộ phận nuôi quân? Nó cũng nhập ngũ với bọn mình đấy. Nó xấu xa thì cũng phải che đậy, giúp nó chứ. Ai báo cáo vụ việc này lên trên? Nó chẳng có tội gì cả. Chẳng qua cha mẹ sinh ra thần kinh nó yếu kém mà thôi!

Hợi ngẩn ra về thái độ bốp chát của Tuấn. Anh chậm rãi:

- Tôi chịu trách nhiệm về vấn đề này. Nếu quả thật Then rồ dại dọn xuống hầm kiên cố cũng có lợi cho cậu ta. Hoàn cảnh ở bộ phận anh nuôi có thể giúp cho Then qua được chứng hoang tưởng quá mức. Chúng ta đã hết lòng giúp Then, chiến đấu thay cho Then, không có gì phải ân hận về tình nghĩa đồng đội ăn ở với nhau hơn cả bát nước đầy. Vả lại, có còn cách gì giúp đỡ tốt hơn nữa không? Tuấn thương bạn, mình thông cảm! Mình còn là đồng hương cùng tỉnh lại không thương Then sao? Để đồng chí ấy lánh ra phía sau trận địa, tôi yên tâm hơn!

Lý "tồ" chém mạnh tay làm nước bắn tung tóe ướt hết mặt mũi mấy người chung quanh:

- Không điên dại đâu. Sống cùng hầm tôi biết. Vẫn ăn uống tốt lắm. Chỉ râu dài ra thôi!

Mọi người nhao nhao ý kiến. Út Hồng lanh chanh:

- Giả vờ gì mà thật đến thế được? Lại còn hát chẳng ra nhịp phách gì cả.

"Trái tim quả lắc đồng hồ... Boong boong boong".

- Boong boong hay bom bom. Nghe cũng ứ văn ớ lắm!

Hợi cắt đứt sự ồn ào. Anh giơ bàn tay ra hiệu im lặng:

- Đêm nay tân binh bổ sung. Chúng ta không nên để anh em mới đến chứng kiến cảnh không hay này. Đây là lệnh của cấp trên, đừng ai ý kiến ra vào làm gì nữa. Hãy tập trung giúp anh em mới đến làm quen với cách sống, tiếp nhận kinh nghiệm chiến đấu bảo vệ bằng được trận địa!

Qua một ngày bị sốc. Hợi im như thóc sau trận bom siêu trọng. Trên môi không một nụ cười. Giờ anh đã lấy lại thăng bằng. Nhìn lại anh thấy đã nén mình thế mà vẫn xốc nổi, chưa thật chín chắn. Đã đinh ninh tự dặn mình dẫu tức ngang hông, tức nghẹn cổ, cũng không được bột phát nóng nẩy, vội vàng. Sểnh chân còn đỡ được, lỡ miệng chữa làm sao? Thế mà bây giờ cũng phải ân hận thấy hầm đồng đội bị bom siêu trọng đánh tung lên, hầm sâu bị bẹp gí xuông, trước con mắt đồng đội đang nhìn anh để định hướng tinh thần, trời ơi, tại sao lại nói năng như vậy? Tại sao lại giơ tay vạch trời cao, dậm chân bình bịch xuống đất nắm cổ áo mình lôi lên thét lớn:

- Ức muốn cắn lưỡi chết!

Anh hùng ư? Ngàn lần không! Chết thế hay ho gì! Đành rằng kẻ thù tàn bạo ăn hiếp bằng không tặc cũng hèn hạ lắm. Lấy gươm đọ tay không, lấy súng bịt miệng, hèn hạ lắm! Vênh váo gì kiểu ấy! Sao không nhổ toẹt một bãi nước bọt mà nói với anh em rằng:

- Ta sẽ có cách cho nó một bài học đau đớn, đắt giá, nhớ đời. Giương lê lên các đồng chí. Mối thù này trận tới chúng ta sẽ ra tay!

  *

*  *

[crawling0805]

Thật hiếm hoi có thời khắc được ngồi cửa hầm xem mưa. Ở ngoài Bắc tháng tám nắng rám quả bưởi. Còn ở đây trời mù mịt mây. Không một ánh mặt trời. Phi pháo của địch cũng câm lặng bất ngờ. Sông Thạch Hãn chìm trong nước mênh mông. Ngày sang đêm giọng mưa ồ à ào ạt nghe nản cả trời đất.

Phút thư giãn trong mắt Hợi vời vợi trông ra phía xa lắm. Một cây cổ thụ khi mờ khi tỏ. Sao mà giống cây đa đầu làng ở quê đến thế! Vòm cây cũng tròn tròn nhô cao một cái chóp. Chỉ một cây đa quê cha đất tổ ấy thôi mà bao nhiêu chuyện cổ tích, hay có, dở có, người sống và ma mị đều có cả. Quê hương là chùm khế ngọt. Hợi mỉm cười nói nhỏ trong gió: "Quyên em ơi! Em đang làm gì? Chúng mình chắc chẳng ủng ỉnh em nhỉ!?". Nghĩ cũng lạ người ta trút tội vợ chồng ủng ỉnh tại con đường tẽ đôi, đổ lỗi cho cây đa sao lại đứng ở ngã ba này.

Tiếng bom rung chuyển. Mặt nước nổi sóng lừng. Những cột nước tung cao. Không phải bom tọa độ. Chúng nó đi đánh ở đâu về còn bom quẳng xuống đây cho nhẹ, đảm bảo hạ cánh an toàn xuống tàu sân bay ngoài biển khơi. Chiến tuyến phòng ngự liên hoàn từ đông sang tây của mấy sư đoàn, Thành Cổ chỉ là một mắt xích trong thế trận chung. Mặc bom, Hợi vẫn không dứt nguồn cảm hứng. Bao kỷ niệm tràn tới. Trời ơi, quê hương là thế này ư? Mẹ có còn ở chiếu chèo thôn không? Mẹ vẫn chèo đò qua sông lấy tiền cho con đi học như ngày xưa chứ, mẹ ơi! Anh nhớ lại cảnh quỳ xâu cá vào dây, vỗ hai tay vào vú mình, cười sung sướng: "Chử Đồng Tử của em đây! Nào Tiên Dung cùng quỳ xuống đi!".

Chao ơi, xa rồi! Từ đây về quê hơn nửa nghìn cây số, Quyên ơi tắt lửa tối đèn nhớ chăm sóc mẹ giúp anh nhé! Mẹ ơi, đừng buồn! Thế nào Mỹ cũng phải ngừng ném bom miền Bắc. Ông Phiến nói cặn kẽ lắm, con tin! Anh bâng khuâng như ru hồn mình trong màn mưa xa lắc.

Út Hồng, Bách "còm", Lý "tồ", Sáng "lém" đến sau lưng lúc nào mà anh không hay biết. Út Hồng hô:

- Hen-sớp!

- Út, giỏi nhỉ! Bắt anh giơ tay lên à? Không còn Mỹ cho em bắt đâu!

- Nó vẫn chỉ huy đứng sau quân ngụy. Vớ được nó, em phải bắt "Hen-sớp" như anh Vinh "Ô-lê-manh" tướng Đờ Cát!

- Ngồi cả xuống đây. Ông Phiến cho bánh lương khô nghe nói có côca, sôcôla trong đó. Chúng ta cùng nếm!

Hợi bẻ phong bánh ra từng miếng kêu coong coong:

- Ưu tiên Út Hồng, Bách "còm" miếng to hơn. Vắng Hưng "cận", Then "ghẻ"... giao cho Lý "tồ" giữ phần cho các cậu ấy. Nào, ta cùng cắn! Nhẹ tý một thôi không mẻ răng đấy!

- Anh vừa tương tư chị ấy phải không? - Sáng "lém" hỏi - Tương tư gì cũng phải cứng lên như sôcôla này nè!

- Mềm sao được, thằng lỏi khỏi lo! Chà, hơi đắng không ngọt phào phào như lương khô của chúng mình!

 

*

*  *

[crawling0805]

Vở mới bom khoan, bom bẩy tấn chưa dứt, địch lại mon theo kịch bản cũ. Pháo hạm và không kích bom tạ phá nốt những gì còn sót lại trên mặt đất. Hết đọt nọ đến đợt kia, liền hai tiếng đồng hồ chưa dứt. Chúng tập trung đánh phá dữ dội góc đông nam Thành Cổ. Nơi đây như một chảo lửa. Sở chỉ huy mặt trận ở hướng này. Nghe nói trước kia nó là hầm cất rượu xây bằng đá xanh sâu dưới lòng đất của tên tỉnh trưởng cũ.

Còn ở chiến tuyến của chúng tôi chỉ được "tiếp chuyện" với xe tăng địch chôn nửa chìm nửa nổi quanh bãi tha ma Hành Hoa. Đại bác trên xe tăng là là sát mặt đất bắn chiếu thẳng vào những nơi nghi ngờ có hỏa lực của đối phương. Chúng tôi nháy nhau: "Dọn đường cho bọn thủy quân lục chiến đây!". Chờ cho xe tăng nã pháo xong, chúng tôi mới từ từ theo cành cây, đội bèo Nhật Bản, có khi núp sau xác một con bò chết trương kéo đuôi nó dạt vào ụ súng.

Xe lội nước giấu sau tuyến xe tăng ào ạt xông lên. Bọn thủy quân lục chiến trên xe hò reo bắn loạn xạ. Gần quá rồi, chúng giơ hông xe cho chúng tôi phóng B40, nã đạn ĐKZ. Một chiếc khuỵu phía trước như con ngựa bất kham gục đầu xuống. Hai chiếc quay lơ bốc cháy trong biển nước. Tân binh Sáng tóc râu ngô và Mây B40 hy sinh. Chỉ còn Út Hồng. Chúng ào xuống bao vây. Hồng xả hết đạn của mình, xả tiếp đạn của Sáng. Chết, chúng cũng không lui. Chắc chúng thấy Hồng đã ở vào thế cô. Chúng nấp sau hai lần thành sắt thùng xe bắn yểm hộ cho ba tên đến bắt sống em. Tiếc cho em chưa có kinh nghiệm chiến đấu. Đạn hết. Lý ở xa hơn trăm thước đoán biết tình huống nguy hiểm của Hồng. Anh nẩy cò phát một bắn tỉa. Thằng đi đầu vật ngửa không kịp ú ớ một tiếng. Pằng, một thằng nữa hất tung mũ sắt chìm nghỉm. Một chân giơ lên giãy như ếch bị chặt đầu. Còn một tên nhanh chân đã được gò cây che khuất áp sát Hồng. Hồng đã thấy nó trong tầm tay. Còn quả lựu đạn mỏ vịt lấy được của địch trong trận trước, em rút chốt vươn thẳng người đúng dậy lấy hết sức ném vào xe lội nước. Chúng đang nấp ở đó rất đông bắn vào em. Lựu đạn trúng vào thành xe phía ngoài nổ chát chúa. Chỉ thêm nửa bước nữa thôi là trúng giữa thùng xe. Từ xa Lý chỉ còn thấy Hồng như một cánh chim từ trên gò cây bay xuống cắm lưỡi lê ngập vào họng tên rằn ri. Em nghiêng mình vật ngang cùng báng súng ngã xuống nước. Lý trông rõ mồn một. Dù chưa được xem múa ba lê Thiên Nga nhưng anh vẫn bảo: "Chim ưng về trời!". Bọn trên xe xả súng lên khắp người em. Tức điên cuồng, bọn chúng hè nhau muốn lấy xác em về hành tội, về trưng chiến thắng. Một tên hung hăng dãn nước lên trước. Lý đã tắc bụp, nó chới với hai tay chạy ngược lại. Tên lái xe hoảng loạn rồ máy tháo chạy.

Chúng tôi đưa em Hồng về trận địa cùng với Mây, Sáng và trung đội phó Hải. Thương quá biết làm sao! Chỉ có Mây được toàn vẹn thi thể. Anh Hải mất một chân từ đùi trái trở xuống. Lý bảo: "Anh sống thế nào, chết phải đầy đủ các bộ phận cơ thể như thế!". Anh và "tú cận" đi mò tới tám giờ tối mới tìm thấy. Vác về chân trung đội phó, anh em đã khâm liệm cho kịp giờ đi chôn lại mở gói ra lắp chân anh vào bọc lại. Ôi chao Hồng ơi, tiếng hát nay còn đâu giữa nơi bom đạn trùm lấp này. Da em trắng ngần có đen sạm một chút nhưng chưa có riêng một cô nào để má em hồng. Em còn trẻ quá, mười bẩy tuổi rưỡi thêm gần một tháng chiến trường. Tuấn "vẩu" lấy chăn của mình đã đắp chung với Hồng từ hôm đầu ngủ hầm cho đỡ lạnh lưng cuộn thêm vào cho em. Anh khóc rống lên khi đội chôn cất khênh em đi.

- Hồng ơi! Có anh Hải ở bên em. Có Mây cùng xã nhập ngũ với em. Nếu phải chết anh muốn ra đi cùng với em!

Do có chuẩn bị từ trước, nên tuy địch sử dụng bom khoan, bom siêu trọng nhưng thiệt hai không lớn như trận trước. Cựu binh của trung đội còn lại có Lý và Tuấn "vẩu". Lý lại giữ súng bắn tỉa có máy ngắm từ xa nên không dễ ai thay thế. Chúng tôi tín nhiệm cử "tú cận" thay thế trung đội phó Hải. So với các lớp tân binh mấy lần bổ sung vào trận địa này anh là cựu binh hơn cả. Cấp trên chấp nhận. Nhưng "tú cận" từ chối:

- Thực ra tôi không xứng đáng. Ngày ở đội chôn cất, vô tình tôi đã giáp mặt với một bạn cùng đại học khoa địa chất. Trong đêm tối, anh nói với tôi, tao đã thư về nhà viết bóng gió sẽ ra đi vào lòng đất thám sát địa tầng... Anh ấy ở binh đoàn bạn. Tôi cũng đã dao động viết thư nhờ ông Phiến gửi giúp. Đề nghị anh em cử đồng chí Tuấn.

Tất cả nhao nhao: "Viết thư là sự thường. Ở đây mà không có lúc dao động chưa phải là anh hùng". Tuấn "vẩu" cũng lên tiếng: "Tôi hay nóng nảy, trình độ kém, lốp chốp... Bảo Hưng ơi! Bổng lộc gì ở đây đâu mà ngại, gánh cho anh em đi!".

Tuy đã cử Hưng thay thế Hải nhưng thực sự trong lòng mỗi người vẫn cấn cái, hụt hẫng, chống chếnh một cái gì khó bù đắp. Nó giống như người trong thuyền gặp dòng nước xoáy chòng chành. Hưng chèo lái thế nào đây? Trong hầm đêm càng tối. Bữa cơm chiều chưa ai đụng bát đũa. Chợt góc hầm lóe lên một ngọn lửa lóa mắt. Phó Cối châm thuốc điếu cày rít long sòng sọc. Anh em thấy Hưng đặt cơm canh, bát đũa lên chỗ trung đội phó Hải vừa được cấp trên tăng cường hai ngày chưa ấm chỗ nằm. Anh úp hai bàn tay lên mặt, gục đầu vào mép sàn ngủ lẩm nhẩm nói chuyện với Hải. Rỉ tai truyền tin cho nhau, ở các hầm anh em cũng làm y như Hưng ở nơi ngủ của Hồng, Sáng và Mây. Trong bầu không khí mang màu sắc tâm linh này, hình như đồng đội quây quần đông đủ, không thiếu vắng một ai. Mà họ vừa mới ôm nhau ngủ, vừa mới nói cười, cấu véo nhau, vừa mới hát cho nhau nghe những khúc tình ca, vừa mới yểm trợ cho nhau chiến đấu... Tất cả còn đây. Hơi ấm người đi xa vẫn còn đây. Từ giọng nói đến cử chỉ cũng vẫn còn đây. Mặc cho thời khắc ác liệt của chiến trận, dường như trong lòng họ đã trả thù được một phần cho đồng đội. Họ ôm ấp mãi mãi trong tâm tưởng những kỷ niệm vô giá này.

 

*

*  *

[crawling0805]

Mấy chúng tôi gồm tân binh Quyền, Tuấn "vẩu" cùng Bảo Hưng đi nghe chuyện chiến đấu ở chỉ huy sở phía đông nam Thành Cổ. Chính trị viên đại đội mở đầu bằng một giọng dân dã đã thu hút sự tập trung chú ý của người nghe.

- Các đồng chí, ở góc đông nam Thành Cổ của chúng ta đã bị đánh liên tục nhiều ngày đêm. Pháo mặt đất, pháo hạm ngoài biển khơi đánh như gõ thúng. Máy bay B52 cũng đã từng rắc bom xuống nơi đây. Nhưng tất cả chỉ như gãi ghẻ, xây xước da mà thôi. Ở đây có cái gì mà chúng đánh phá dữ dội vậy? Hầm này xây dựng đã từ lâu. Nắp hầm bằng bê tông cốt sắt dày tới ba mươi phân. Quân Mỹ đã tăng cường kiên cố. Trên nóc và bao quanh hầm chúng còn đặt bao cát. Chúng biến nơi này thành hầm chỉ huy tiền phương tấn công quân ta, uy hiếp vùng giải phóng Quảng Trị. Chúng ta đã giành giật với địch, cướp đi cướp lại nhiều lần. Nay là chỉ huy sở của một đơn vị bạn.

Lần này chúng dùng bom khoan, bom cỡ lớn điều khiển từ xa cùng pháo binh, có thể là vua chiến trường úp xuống đây một chảo lửa. Rút kinh nghiệm những lần địch đánh trước, ta chỉ để lại trong hầm một bộ phận chỉ huy nhẹ dưới mười người. Bom đánh xô nghiêng mái hầm lấp mất cửa ra vào. Anh em mắc kẹt trong đó. Địch thám sát nắm được tình hình, chúng hớn hở tới thị sát, có cả những sĩ quan cấp cao. Tiếng gót giầy nện ình ịch trên nóc hầm. Những tràng vỗ tay nói cười hoan hỉ chúc mừng thắng lợi. Anh em dưới hầm đều nghe thấy. Lập tức người chỉ huy ra lệnh cho chiến sĩ vô tuyến điện xin cấp trên cho pháo binh bắn ngay lên nóc hầm. Một quyết định táo bạo đầy khí phách hào hùng mà chỉ có ở quân đội cách mạng có lòng yêu nước nồng nàn.

Tình hình rất khẩn trương, cấp trên lệnh hỏi lại các yếu tố bảo đảm sức khỏe cho anh em. Anh em ở dưới hầm đồng tâm báo cáo: "Xin cho bắn cấp tập ngay. Chậm, thời cơ không đến lần thứ hai. Xin đừng quan tâm đến chúng tôi. Nắp hầm dày lắm. Bom, chúng tôi vẫn sống. Đề nghị bắn ngay!".

Pháo binh ta bất ngờ dồn dập nã tới. Địch hoảng loạn chết la liệt. Chúng kêu dậy trời. Ở dưới hầm anh em ta đều nghe rõ...

Các đồng chí xem tinh thần dũng cảm và sự thông minh đã chiến thắng bom đạn. Có cách đánh tốt vẫn tiêu diệt được địch. Cần sơ tán rộng, nghi binh giỏi, cứ bộ binh mà choảng!

Tuấn "vẩu" hỏi:

- Đề nghị thủ trưởng cho biết hiện nay anh em ở dưới hầm thế nào?

- Vẫn có tín hiệu sóng điện đánh lên. Ở đấy đang diễn ra chiến sự giành giật ác liệt.

Nghe chuyện, Bảo Hưng vỗ vai Quyền:

- Một thiên anh hùng ca. Một chiến tích ngay trước mắt chúng mình mà nghe như thần thoại!

- Anh Hưng ở, em không nói được trước tập thể đâu!

- Quyền "lém" mà cũng sợ trước đông người à? Chúng ta cũng không tập trung, cần rỉ rả nói chuyện cho đồng đội nghe ở ụ súng trực chiến, ở nơi canh gác cảnh giới, miễn sao câu chuyện đều đến tai mọi người.

Câu chuyện lan rộng trong đơn vị đến cả Then đang "ngơ ngác như con nai lạc rừng" ở cùng anh nuôi cũng được Lý "tồ" kể cho nghe. Nhìn Then, anh cứ giày vò mình sao không gần gũi như thời ở Cánh Đồng Chum. Khi chiếm được cụm cứ điểm của Thái Lan, chiến lợi phẩm lóa mắt, Then ba hoa thế đấy nhưng lúc ấy lại tỉnh táo, hô đồng đội truy kích địch ngay. Bọn nó bỏ bom xóa dấu vết thất bại là chết vì tham ăn uống. Thế nhưng cái máu gái lại tham hơn con dê núi. Đến bản Lạt Buộc thấy mấy cô thôn nữ Lào đẹp mê hồn tải đạn cho bộ đội Pa-thét, cậu ta xoắn lấy tán tỉnh. Lại có cả những cử chỉ chẳng đẹp mắt chút nào. Lý phải gọi riêng ra bảo: "Một lần kỷ luật rồi, đừng lơ mơ mà ăn đòn nặng. Tớ, người của núi rừng biết các cô hồn nhiên như suối reo. Họ quý bộ đội ta, đừng lợi dụng. Vỡ lở như lần trước ra tòa án binh chứ không nói chơi đâu!". Then dừng lại kịp thời. Nghĩ lại, Lý thở dài. Giá như biết sớm cậu ta giả điên mà kịp can ngăn có khi không đến nông nỗi này.

 

*

*  *

[crawling0805]

Đoàn cáng thương đi qua trận địa. Bảo Hưng đứng đợi. Trời chạng vạng tối đã mờ xóa đi cái nham nhở của ngôi Thành Cổ. Thương binh trong hầm tạm trú đã mấy hôm nay mới có đoàn cáng thương từ hậu cứ vào chuyển anh em đi.

Ba người chịu trách nhiệm một cáng. Mỗi người một vai đổi đỡ cho nhau khênh ra. Không một tiếng rên rỉ. Cắn răng chịu đau. Chỉ cần một người rên la là rất dễ lây lan dây chuyền. Một quãng lại có tổ bảo vệ trang bị súng đạn, y tá, y sĩ cấp cứu đi theo. Chiếc cáng sau cùng rung lên bần bật. Thương binh này vừa sốt nóng giờ lên cơn rét. Bảo Hưng hỏi xem ai thì hóa ra người anh đang muốn gặp. Anh ta bị cụt một chân là đồng hương cùng tỉnh với Hợi.

- Có phải Thực ở Mỹ Hào không?

Tiếng trả lời trong tiếng răng đánh vào nhau:

- Ờ ờ, ai đấy?

- Tôi là quân của anh Hợi.

- Biết... Biết cả trường hợp hy sinh, cả nơi chôn cất.

- Không. Không phải anh Hợi! Thực nghe rõ không?

Đoàn cáng thương đi như chạy khỏi trận địa. Không một tiếng đáp lại. Chỉ có bóng đêm dày đặc mây phủ kín. Cách đoàn cáng thương một quãng tổ bảo vệ chốt đi sau cùng. Quái lạ, lại có một thanh niên chống gậy cúi gằm mặt đi như người mất hồn. Anh ta gày đét. Hố mắt tối lõm sâu. Gò má nhô cao. Má hóp. Riêng cái cằm nhọn mọc bộ râu dài đến chấm yết hầu. Chẳng ai nhận được mặt anh ta là ai. Bệnh binh chẳng? Bất chợt Lý gọi to: "Then. Trần Văn Then phải không?". Cái bóng lầm lũi không ngẩng đầu cũng không trả lời.

Một cán bộ nhắc: "Then. Có người gọi kìa!". Lý lẩm nhẩm: Đúng là cậu ta rồi. Sao lại khọm nhanh đến thế? Cứ cái theo cái lý của người Mèo vùng Mẫu Sơn quê Lý "không có đất làm gì có rừng đại ngàn" thì anh có thể hiểu chuyện của Then. Nhưng cặn kẽ hơn cả chỉ thì ở trung đội này Hợi là người biết rõ chân tơ kẽ tóc. Chả là từ chiến dịch trước, cậu ta dính chuyện gái gẩm đã bị kiểm điểm trong phạm vi hẹp. Hồi ấy đơn vị hành quân tới cuối huyện Mường Xén thì dừng lại chuẩn bị cho kỹ hơn các mặt để bước vào chiến trường. Nửa đêm o chủ nhà gặp cán bộ tố cáo Then vào ngủ với o ta. Sau khi sờ xoạng, nghịch ngợm... o mới biết không phải chồng mình. Từ hôm trú quân, anh chồng rúc vào chăn ấm ngủ cùng bộ đội. Chuyện giữ kín, chỉ có chỉ huy đơn vị, o ta và Then biết. Vậy mà sáng sớm hôm sau anh chồng của o đã biết. Anh ta không nói gì với ai và xem chừng cũng không tự ái. Dân bản bảo: "Không có gì. Dan bản bảo: "Không có gì cho nó thì nó tố cáo đấy. Bà con biết chuyện ấy rồi. Con vợ nó thích chiếc đồng hồ đeo tay của anh ta mà không cho nó. Thằng chồng nó đánh cũng đánh chán tay chân, giờ bỏ mặc cho qua!".

[crawling0805]

Kiểm điểm Then trình bày:

- Vào chiến trường nay sống mai chết, tôi cũng muốn biết chuyện trai gái xem nó thế nào. Nghe kể chuyện ấy sướng tưng bừng kỳ cục, tôi cũng tò mò muốn thử xem. Không ngờ vừa đặt ba lô xuống đã thấy o ta liếc mắt đưa duyên. Bế con cho o, tôi nựng yêu cháu khẽ ngoắc ngón tay vào vú o ấy. Không ngờ o ấy cười tít mắt. Gần tối tôi thử lại một lần nữa vẫn diễn ra như vậy. O còn bảo: "Mạnh dạn lên. Bộ đội chưa ở nóng chỗ đã đi. Ai biết đâu mà tìm!". Phiên tôi gác, anh em đã ngủ cả, tôi lẻn vào buồng o ta... Đã chót, xin chỉ huy cho tôi chiến đấu lập công chuộc tội!

Chiến dịch ấy, Then đánh đấm cũng không xoàng. Trận tiêu diệt cụm cứ điểm Phu Theng Neng, tổ cậu ta chiếm được đầu cầu thọc sâu vào tung thâm nhanh như sóc. Quân Thái Lan bị quân ta tấn công dữ dội, vỡ trận thua đau. Then đã thi đua xứng đáng cùng Tuấn "vẩu", Phó Cối, người đồng hương cùng tỉnh Hợi và Thực. Trong đời thường, Then tán dóc có hạng. Nói mười bớt đi năm vẫn còn năm nghe được. Anh em trêu chọc: "Nói in ít thôi cho da mồm còn kịp mọc!". Ba hoa đấy nhưng sống gần gũi, cởi mở, anh em cũng chín bỏ làm mười.

Vào Thành Cổ ngay đêm đầu gặp đoàn vác xác anh em đi chôn, cậu ta đã có dấu hiệu hoảng sợ. Đôi lúc như người hoang tưởng, như tính toán điều gì thẫn thờ cả người. Chiến sự ngày càng ác liệt, triều cường ngày một ứ ngập cao. Kịch phát nhất là hôm địch giội bom khoan, bom siêu trọng thì Then nói năng lởm cởm, khôn dại, tỉnh mơ. Có lúc phát rồ, khuơ chân múa tay, nhẩy như con choi choi, xé rách quần áo, cào mặt chảy máu.

Chính trị viên cho rằng thần kinh Then quá căng thẳng liền bố trí cho anh xuống ở hầm kiên cố cùng bộ phận nuôi quân. Mọi người xúm vào động viên giúp đỡ, lo ăn uống cho Then hơn cả tình thân. Tưởng rằng dịu đi bỗng Then khóc cười, cầm dao dọa anh nuôi rồi quay dao cắt râu mình cười sằng sặc... Bác sĩ khám bệnh rất lâu, xem thẳng rồi lại xem nghiêng đồng tử, lắc đầu nói với chỉ huy đơn vị: "Cậu ta không điên dại, không tâm thần!". Anh em bán tín bán nghi. Đóng kịch ư? Rồi Then chẳng nói năng gì nữa, nằm bẹp một chỗ bỏ ăn. Người đét như con mắm. Hôm Thực bị thương, Hải hy sinh, anh nuôi phô: "Hình như cậu ca trùm chăn khóc suốt đếm!".

Mới hai ba tuổi, râu mọc dài ra. Thân thể kiệt sức đã lả. Con người là vốn quý, chính trị động viên an ủi: "Cố ăn lấy sức đi ra chú! Lệt bệt thế này đi đứng sao được!?". Anh em bắt được con cá quả hoa nặng hai ký, chia làm nhiều bữa nấu cháo cho Then ăn. Từ một bát sắt lên hai bát.. Đêm nay Then chống gậy về tuyến sau.

Một con ngựa đau cả tàu không ăn cỏ. Không vượt được qua mình, không chiến thắng được chính mình, về quê hương đau khổ biết chừng nào, Then ơi! Mày đã trở thành thước đo khốc liệt của chiến trường, bi kịch này bao giờ dập tắt được trong lòng đồng đội, Then ơi!

Trận địa chìm sâu trong bóng đêm. Nước ngập. Một tiếng côn trùng cũng không có. Nghe văng vẳng từ ngoài xa tiếng kêu vọng lại:

- Đừng bắn. Tôi là Then đây, đừng bắn! - Đêm tối bùn nước lấm láp từ đầu đến chân. Thì ra Then bỏ trốn đoàn cáng thương quay trở lại trận địa. Anh khóc run bắn toàn thân. Các ngón tay co rúm lại. Mồm méo xệch - Tôi là thằng hèn. Đồng hương Hợi ơi, Thực ơi, các chiến hữu ơi! Đừng chấp... Bỏ qua cho mình! Ân tình... Bát cháo... Bạn hy sinh... Cho tôi ở lại. Không thì đem bắn bỏ tôi đi! Xấu hổ quá!

Anh ngã vào trong vòng tay đồng đội. Nỗi đau tinh thần làm anh xọp đi nhanh hơn cả bỏ ăn uống. Dìu vào hầm đắp mấy chăn mà người anh vẫn run cầm cập. Hợi nắm bàn tay xương xẩu:

- Then à, ngủ đi! Từ chiều đến giờ mệt lắm rồi, đừng nghĩ ngợi gì thêm nữa. Trung đội ta hầu hết là tân binh vừa bổ sung, cũ chỉ còn Tuấn "vẩu", Lý "tồ" và Phó Cối nữa thôi. Cậu rất cần cho anh em. Không phải nói môi mép đâu, mọi người đều quý mến cậu. Có cậu vui lên nhiều lắm. Thôi, khuya rồi! Chợp một giấc là sớm mai mọi sự sẽ ổn cả.

Hợi đặt bàn tay Then vào trong chẵn. Trong sâu thẳm anh mông lung cảm thấy bộ râu đen của Then đang rung động. Giữa làn bom đạn như rắc trấu không ai có thể nói thánh tướng được. Chỉ cần một giây phút lung lạc là rất có thể sai một ly đi một dặm. Sự thay đổi con người nhanh như lật bàn tay. Nó khoét vào tỳ vết chẳng tha một ai. Anh nhẹ ru cho chính lòng mình bài hát mà anh rất thích, vừa học được của Bảo Hưng:

"Mát-xcơ-va chiều buông xuống êm đềm".

[crawling0805]

4. Tàng hình

Sau những ngày đêm mưa dai dẳng chợt lấp ló mấy vì sao ban mai. Bên cạnh đám mây đen xù xì vài ngôi sao đẹp lung linh. Mưa đã rửa sạch bụi bặm làm cho ánh sáng trong suốt. Ác cảm mây mưa bỗng một thoáng tan biến trong Tuấn "vẩu". Anh nheo mắt nghiêng đầu ngắm lại thấy những tia sáng tuôn chảy thành dòng ngắt quãng. Ồ, sao lại ngắt quãng thế nhỉ? Thích thú quá! Như lần đầu tiên được chứng kiến, anh nheo mắt tiếp rồi mở thật to ngắm lần nữa. Ôi thật là tuyệt, một phút thư giãn hiếm hôi!

Một ngày qua đi. Từ sáng đến quá trưa, địch đánh phá liên tục. Máy bay tiêm kích bắn rốc két, thả bom bi. Máy bay vận tải hạng nặng giội siêu trọng. Không gian, kể cả khoảng trời bị băm nát nhừ bởi chớp sáng và tiếng nổ.

Ngồi trong hố bắn tỉa, Lý chửi thề:

- Mẹ nó, mắt còn thấy hoa cà hoa cải là vẫn còn sống!

Bọn thủy quân lục chiến vài ba ngày nay không thấy bén mảng. Chúng yên ắng một cách khó hiểu. Chả là cả hai phía đều mệt lử chờ nhau xem ai ra đòn trước. Một diễn biến không cần thỏa ước? Tuấn "vẩu" cùng hai tân binh trong tổ trực chiến nơi giáp ranh với địch, văng ra một câu bâng quơ:

- Mẹ kiếp, cứ làm như bầu trời của riêng nhà nó ấy. Mà thiếu gì nơi phòng ngự, chết gí chịu trận thế này mãi sao!?

Tân binh Quyền trẻ măng, mép chưa có lông tơ, tỏ vẻ lo lắng:

- Thế phòng ngự ở đâu tốt hơn hở anh?

- Vùng đồi phía tây kia kìa! Hai chú mày đã nhìn thấy chưa?

Bảo nhanh nhảu:

- Nếu thế trên đã biết. Em nghĩ ở đây lợi hơn trên mới quyết chứ?

- Vẻn vẹn hơn cây số vuông ngập nước thế này, lợi gì? - Tuấn nhìn như xuyên màn đêm, chà mấy thằng này chưa ngấm, đầu óc bé tí có nói cũng chả hiểu. Thôi, tập trung quan sát không địch nó mò vào ngay sau đít lại không nổ súng kịp.

Quyền oằn người kêu nôn nao, bụng đầy hơi tưng tức. Tuấn "vẩu" lên giọng:

- Ngâm nước còn đau nhiều em ạ! Này, rặn đánh bủm một cái là nhẹ tênh ngay. Lỡ có ra quần thì giặt luôn không sao cả. Anh nói thật đấy, không đùa đâu. Nước đã bẩn đủ thứ, bẩn thêm một chút không sao. Đêm tối thế này xấu hổ quái gì.

Bấn bí quá, Quyền ấn bụng chịu đựng cuối cùng ra xa chỗ ụ mình nấp bĩnh ra phân nổi lều bều. Trở lại vị trí, Quyền nói tươi roi rói: em nhẹ hẳn người. Lý chít khăn mặt trắng trên đầu làm ám hiệu, miệng kêu mật khẩu, lùa nước đi tới. Anh phổ biến mệnh lệnh trực chiến ở cấp độ cao nhất, đem cho mỗi người thêm một nắm cơm dự phòng chiến đấu liên tục và mỗi người một bi đông nước nóng hôi hổi, dặn chỉ được uống nhắp môi. Anh ở lại thay Tuấn "vẩu" được về hầm ngủ vì đã mười bốn tiếng liền làm nhiệm vụ. Tuấn lầu bầu cho ăn kẹo nó cũng chẳng dám đánh đêm. Anh xốc lại súng đạn đi được vài bước hỏi với lại:

- Này, thông báo lữ thủy quân lục chiến 258 không còn sức chiến đấu rút về sau củng cố. Bọn nó đã thay quân mới xong chưa?

- Thôi đi đi ông tướng, cứ tham mưu hoài! Hỏi trên chứ tớ làm sao biết được. Mà quân nào thì cũng phải đánh!

- Trả lời thế, hỏi làm đ... gì cho tốn nước bọt. "Tồ" ở lại nhé!

[crawling0805]

Lý đang băn khoăn về ngày giỗ mẹ mình mặc cho Tuấn "vẩu" trêu chọc. Rằm tháng tam chắc qua rồi. Anh tính nhẩm trong đầu, hành quân vào đây đúng dịp rằm tháng bẩy, hơn một tháng rồi còn gì. Năm nay có tháng nhuận không? Chịu, làm sao mà biết được. Dương lịch so với âm lịch khó tính ra ngày cụ thể quá.

Nhìn lên trời dày đặc bóng đêm chỉ có tiếng chim lợn kêu eng éc, anh nhớ mẹ đã bỏ về núi từ khi anh mới tám tuổi. Anh thật thà như đếm. Hỏi Lý có vợ chưa? Anh trả lời gọn thon lỏn có rồi nhưng chưa cưới! Nhớ lắm không? Nhớ nhiều chứ! Có hay viết thư cho cô ấy không? Không viết, chỉ viết trả lời cô ta thôi! Bắn tỉa có giống bắn nỏ? Giống nhau phải bình tĩnh. Bắn thú dữ mà không bình tĩnh thì nó ăn thịt mình. Bắn tỉa không bình tĩnh đạn bay vu vơ sao đổ được địch! Ở nhà khổ không? Khổ không nói hết được. Củ sắn bám mấy hạt gạo mà! Hai năm tuổi quân giờ anh đã nói thông thạo tiếng phổ thông. Trong phần cấu trúc ngôn từ anh bớt đi cái chất đáng yêu của núi rừng, của dân tọc anh.

Lý được đồng đội mến phục. Anh luôn giành phần nặng nhọc về mình. Trong thâm tâm đồng đội còn cảm nhận thấy anh có thể hy sinh thay mình. Âm thầm ít nói nhưng nói câu nào chắc câu ấy. Anh chỉ mong hết chiến tranh về giúp bố một tay nuôi nấng các em ăn học. Có lần anh nói với Hưng "cận": "Này, tớ hai năm ở bộ đội vẫn chưa hiểu nhà nước với chính phủ có khác gì nhau không?". Được giải thích anh lại hỏi: "Làm xong chủ nghĩa cộng sản thì làm đến chủ nghĩa gì?" - Hưng "cận" bảo: "Mình chịu!". Cứ buột ra những câu hỏi rất bất ngờ. Giữa lúc sống chết trong gang tấc, anh vẫn đau đáu một cái gì đó vừa hay hay vừa bí hiểm.

Lý lan man nghĩ đủ thứ chuyện. Cựu binh từ chiến dịch trước vào đây hy sinh gần hết rồi. Không nhớ hết mấy đợt bổ sung quân. Một số bị thương, sốt rét nặng đã về phía sau... Bỗng có tiếng gần như gọi nhau í ới cắt đứt dùng suy nghĩ của anh. Thính tai đã được mệnh danh "báo gấm rừng già" mà Lý nghe cũng không rõ. Âm thanh mờ đục lắm. Một lát có tiếng truyền miệng vào tai nhau "sập hầm". Sập hầm số mấy? Im lặng. Điếc bom rồi sao mà không trả lời? Chờ đến mười phút mới có tin hầm số 9, trong hầm có Phó Cối đang ngủ. Lý thở phào vì sáng nay bom cũng đã đánh sập mấy hầm. Cũng may đã sơ tán rộng nên thương vong không đáng kể so với hôm chúng đánh bom siêu trọng lần đầu tiên. Phúc cho thằng Tuấn gãi vãi đạn vừa rời trực chiến. Không may cho Cối, thơ mày làm đã ứng vào mày rồi.

"Lính ngủ khoái nhất mơ tiên...".

Cối ơi, mày mơ tiên thật rồi ư? Hết cái giọng ồ ề mày nhại nhạc Văn Cao: "Ra đi không vương thê nhi. Miền nớ ướt nước sướt mướt". Mong mày được cứu sống. Mày là niềm vui của cái thế giới nhỏ xíu ngập ngụa này.

- Định không đánh bom, bắn pháo mà sập hầm hở anh Lý?

- Hầm bị rung chuyển mạnh, mưa lâu càng làm cho đất núng có còn kết dính nữa đâu. Giống như nhà cửa mục nát xâp xệ đến một lúc nào đó là đỏ.

[crawling0805]

Phía đông nổ một tiếng sét lớn. Sắp mưa chăng? Trời đất ấm đầu quá. Chưa hửng đã muốn mưa ngay lúc đang khẩn trương như thế này. Ở nơi hầm sập, anh em tại chỗ đang xúm vào cùng các "chuyên gia" cứu sập của các đơn vị lân cận cử tới. Họ làm việc không ngơi tay. Xẻng cỡ to được buộc dây bằng ruột tượng đựng gạo vào cán xẻng, hai người ra sức kéo, gạt đất nhão ra khỏi nơi nằm ngủ của các chiến hữu. Đất nhão xúc phè ra chẳng được là bao, làm kiểu này năng suất cao hơn rất nhiều. Bảo Hưng chỉ huy thay Hợi đi họp, anh phối hợp công việc khá nhịp nhàng. Đúng là trong tình huống khó khăn mới bộc lộ rõ "Cờ vào tay ai người ấy phất". Anh luôn động viên nhanh tay thêm một giây là một giây đồng đội xa thần chết. Anh giục anh em chụm các ngón tay xỉa mạnh xuống đất nhão dò tìm, tránh lưỡi xẽng làm tổn thương thân xác đồng đội. Còn nước còn tát, cứu sống được người nào hay người ấy. Đây rồi! Một tiếng reo vui buột ra, phải vội bịt miệng lại. Nhỏ thôi. Đừng reo tướng lên như thế. Đêm âm thanh chìm xuống mắt đất đi xa lắm. Nhỏ nhỏ thôi các đồng chí!

Họ túm chắt lấy đầu chăn kéo ra. Một bàn chân to bè bè thế này chắc là của Phó Cối. Đây rồi, một chân co lên quắp thằng Bách. Mở chăn thì hóa ra là Tuấn "vẩu" ôm úp thìa Bách "còm". Tuấn trần truồng ngược lại Bách mặc quân phục còn mới cứng, rộng thùng thình.

- Làm hô hấp nhanh tay hơn!

- Thay nhau thổi ngạt mạnh vào!

- Dịch ra để tiêm cấp cứu!

Mỗi người một việc rất thạo vì đã cứu sập nhiều lần. Thở rồi! Ai? Tuấn "vẩu"! Sức khỏe cậu ta cực tốt, bừng mở mắt ngồi nhỏm ngay dậy. Chẳng cần vội mặc quần áo, cu cậu ngồi ngẩn ra như nghĩ lại mọi sự việc xảy ra. Đêm tối cần đếch gì, cậu ta quen miệng thường hay đệm từ "đếch". Bách "còm" cũng đã ngọ nguậy ngón tay. Tân binh mới được bổ sung cùng Quyền và Bảo trong tiểu đội của Lý. Em từ từ mở mắt ngỡ ngàng chẳng hiểu gì cả. Riêng chỗ Phó Cối nằm áp vách hầm, đất lấp dày quá chưa đào bới được.

Tuấn "vẩu" từ nơi trực chiến vội về hầm ngủ thấy Bách "còm" đang sốt rét rên hừ hừ. Hai hàm răng em đánh vào nhau cầm cập. Nó vốn đã còm càng còm hơn. Anh đắp thêm chăn cho em. Chăn đơn mỏng chẳng ăn thua gì. Nền đất nằm lạnh ngắt. Thương quá, anh liền bế em xoay người cho em nằm đè trên thân thể mình mong lấy chút hơi ấm cho em đỡ rét. Một lúc em nằm im không còn run bắn người lên nữa. Nhưng người lại nóng ran như hòn than. Tuấn hậc lên khóc: "Không ngờ hai anh em nằm úp thìa ôm nhau mà sống. Ơn anh em bới tôi ra! Bách lại bảo: "Nhờ anh Tuấn mà đất không đè chết em!". Em cười nom rõ hàng răng trắng. Có lẽ trong thời khắc này đó là nụ cười đẹp nhất không có máy ảnh nào chụp lưu lại được.

Một lúc sau mới lấy được Cối ra. Làm đủ mọi cách cấp cứu chẳng ăn thua gì, tuy người Cối vẫn mềm. Mặc quần áo xong, Tuấn ôm lấy Cối lay gọi:

- Đồng hương, tỉnh lại!

Tay anh rờ rờ khắp người Cối. Đột nhiên anh đựng phải vật cứng ở khoảng giữa hai chân. Thấy hiện tượng bất thường, anh thảng thốt kêu:

- Đột quỵ rồi. Cối ơi, cứu làm sao được nữa!

Nước mắt lã chã, anh gục đầu vào ngực Cối: "Mày bỏ Ấm Thượng, bỏ đồi cọ, rừng chè, mít khô đầy chum phòng đói... Tao biết nói với vợ con mày thế nào, Cối ơi!".

[crawling0805]

Hợi đi nhận lệnh nhiệm vụ mới về thấy Hưng lo toan mọi việc tốt, anh rất mừng. Anh liên tục xem đồng hồ. Trông anh đã bớt đi phần nào căng thẳng. Đúng trước giờ G năm phút theo quy định của trên, anh phổ biến mệnh lệnh của mặt trận: 30 phút nữa hành quân. Yêu cầu không một tiếng động. Mọi đồ vật cọ sát phát ra tiếng kêu phải gói bọc lại. Không một đốm sáng. Ho phải nhét khăn vào miệng. Không để sót một bút tích, một hình ảnh, một vật dụng... Tất cả ngậm tăm theo trinh sát dẫn đường rời khỏi trận địa.

Hàng quân bắt đầu chuyển động bỗng có tiếng ếch kêu ồm ộp. Đúng là con ếch của trung đội trưởng Hợi đã thả trên nóc hầm của Hồng. Lại có tiếng à uôm của con cái đáp lại. Tiếng kêu ồm ộp, à uôm quẩn bước chân những ai đã cùng sống, cùng chiến đấu với Hồng. Hình ảnh mới linh thiêng làm sao trong giây phút chia tay này. Không phải chỉ là tiếng ếch kêu nữa mà lay động trong sâu thẳm dáng đứng hào hùng của những người đã khuất, để thương để nhớ cho những cánh chim trong giông tố phũ phàng mà Út Hồng tiêu biểu.

Đoàn quân đi qua gò Út Hồng. Sau khi Út Hồng hy sinh, đồng đội đã lấy tên em đặt cho tên gò. Hàng ngày trực chiến, đem cơm nước hay ra chỉ lệnh chiến đấu của đơn vị đều nêu danh "gò Út Hồng". Nhận nắm cơm, Lý lại giơ cao hai tay lên trời ứa nước mắt: "Hồng ơi, em ăn trước đi! Giá như ở gần không mắc nước sâu, anh đã có thể đến cứu em!"...Đêm nay cái gò như một chấm nổi dưới ánh trăng khuyết. Cả hàng quân ngả mũ ngước nhìn từ biệt. Trong đầu những người gần gũi chiến đấu bên em còn in sâu dáng Hồng dang cánh chim giương lê từ đỉnh gò bay xuống. Đối với cánh tân binh, được nghe kể lại về Hồng, họ cảm thấy trong lòng có một điểm tựa tự tin. Lúc này đây họ bớt đi sự căng thẳng của hình thái chiến trận, nhưng bất cứ ai đã sống ở chiến trường đều dị ứng với sự quá ư tĩnh lặng. Sự tĩnh lặng như báo trước một cơn giông nào sẽ đến.

Ngôi Thành Cổ lùi dần về phía sau. Những bức tường nhô cao còn rất ít. Vì ít nên trông nó nghênh ngang, lầm lì, coi bom đạn và cả ông trời nữa cũng chỉ bằng vung. Đến vị trí tạm dừng nghỉ chân có chiến sĩ nói những bức tường nhô cao trông giống ông khổng lồ đi cà kheo mặc cho bom đạn nổ dưới chân.