Đoạn kết "Sau mỗi chuyến đi, thật hạnh phúc khi được nói rằng "Thưa các đồng chí chúng tôi đã mang về đây một sự thật đầy đủ”. Nhưng liệu có một sự thật đầy đủ hay không? Một sự thật đầy đủ có lẽ phải là một sự thật khó chấp nhận nhất, vì nó khác nghiệt đến lạnh lùng”
Nhật ký của một người lính trinh sát
[/i]
I- Thế là cuối cùng mọi việc đã xong xuôi. Một tiếng đồng hồ nữa Tình sẽ lên tàu trở về miền Bắc. Cùng đi với anh còn có đồng chí trợ lý chính sách của sư đoàn. Anh ta đã mang đầy đủ các loại giấy tờ cần thìết, đủ để thòa mãn tất cả những cơ quan hành chính nghiêm ngặt và lạnh lùng ở địa phương
để họ có thể vui vẻ chấp nhận sự hi sinh của một
người lính. Rõ ràng họ không có lỗi gì trong chuyện này. Không phải họ đã vạch những nét bút chì ngu xuẩn kia. Còn bây giờ thì họ có thể yên tâm, tha hồ mà biểu hiện sự tôn trọng những hy sinh cao cả của một người lính và sẽ có đủ điều kiện để chúng tỏ sự biết ơn của họ đối với thân nhân của liệt sĩ.
- Các DÒNG chẽ vô nghĩa mất tích không rõ ràng sẽ được xóa trong các loại sổ sách và sẽ được thấy bằng DÒNG chữ hi sinh vì Tổ quốc đầy gợi cảm.
- Suy cho cùng thì mọi lỗi lầm là ở chính những người lính. Vậy thì họ phải đi mà lo sửa chữa lỗi lầm của nhau.
- Bây giờ thì mọi việc đã sáng tỏ, mặc dù với anh, mọi việc thực ra đã sáng tỏ từ ngày ấy, từ cái lúc anh đặt người đông chí thân yêu của mình xuống lòng đất. Nhưng... đấy mới là sự thật của anh, của các anh, một nhóm trinh sát. Từ sự thật của một người, của một nhóm người, đến sự thật của toàn thể mọi người còn là một khoảng cách.
- Ông Đốc đã huy động cả gia đình ra ga tiễn anh. Ngoài họ ra có Giáp, đội trưởng SBC. Anh ta vừa kết thúc một cuộc săn đuổi gay cấn suốt đêm hôm qua và đã kịp đến nhà ga trình diện "cựu trung đội trưởng” của mình với một vết dao sướt qua bên má phải. Nhìn thấy miếng băng dán trên má anh ta, ông Đốc có vẻ nghi ngại, còn cô con gái ông ta thì kiêu hãnh quay mặt đi và ghé vào tai anh trai mình nói nhỏ: "Trong hắn cứ như một tến tướng cướp
ấy! Ông trẻ nhà mình mà cũng chấp nhận được thứ bạn bè kỳ quặc vậy hả?".
- Chúc mừng ông đã thành công - Giáp siết chăt tay Tình bằng cái siết tay truyền thống của người lính trinh sát - Việc làm của anh đã khiến tôi băn khoăn rất nhiều về cái tên tưởng cướp mà tôi đã kể cho anh nghe. Có lẽ tôi đã có một sai lầm khi chuẩn bị hồ sơ để đưa hắn ra xử án. Tôi chưa làm sáng tỏ được cái "nét bút chì oan nghiệt" kia để làm rõ hơn nguyên nhân dẫn đến sự phạm tôi của hắn .Nếu điều đó được đưa ra ánh sáng, được lưu ý với tòa án như một trong những lý do biện hộ, có lẽ hắn sẽ bị trừng phạt nhẹ hơn. Nhưng không sao hắn vẫn đang còn nằm trong nhà giam. Tôi xin hứa với anh sẽ tìm ra cái nét bút chì ngớ ngẩn kia sẽ lấy đầy đủ mọi chúng cứ để có thể xin ân giảm cho hắn một vài năm tù.
Tình khẽ gật đầu:
Đó là việc nên làm, Giáp ạ. Trừng phạt kẻ tội phạm đã bị sa lưới pháp luật thì thật dễ dàng nhưng làm sáng tỏ con đường đi đến tội ác thì thàt khó khăn. Điều đáng nổi nhất là sau tất cả mọi điều, chúng ta biết rằng trước khi phạm tội, tất cả họ đều là những con người chân chính, tốt đẹp. Hiện nay, thật là may mắn vì chúng ta đang còn có chỗ để mà đổ lỗi, mà biện hộ cho mình, đó là chiến tranh. Nhưng rồi đấy, chiến tranh sẽ phải
kết thúc, bằng cách nào đó thì con người cũng phải gạt bò sự vô ly đó ra khỏi cuộc sống của mình. Lúc đó chúng ta sẽ đó lỗi cho cái gì?
- Đúng thế - Giáp gật đầu tán thành những điều Tình vừa thổ lộ - Làm công tác này tôi mới hiểu rằng, chiến tranh đã tàn phá con người khủng khiếp đến như thế nào. Ngay cả khi con cháu chúng ta phải đến các viện bảo tàng mới nhìn thấy những dấu vết di căn Độc hại của nó vẫn tiếp tục hoàn thành trong máu của họ. Vì vậy, những người thuộc thế hệ được sống trong bão lửa của chiến tranh như chúng ta hôm nay, phải tiến hành những cuộc tự phẫu thuật tự tẩy rửa mình một cách không thương xót và trung thực. Có như vậy chúng ta mới có hi vọng chóng lại được những di căn Độc hại của chiến tranh đã nhiễm trong tâm hồn mình.
Đã đến giờ vào ga lên tàu. Tình bước tới nói lời tạm biệt với gia đình ông Đốc. Ông già không nén được xúc đông ôm choàng lấy anh, mắt rân rấn lệ:
- Bác cho gia đình tôi gởi lời chào bà con nội tộc ngoài đó. Chưa biết bao giờ tôi mới có thể ra thăm lại quê cha đất tổ và bà con thân thuộc. Mong mọi người tha lỗi cho tôi.
Độ là người cuối cùng bước tới bên Tình. Anh không nói mà chỉ lặng lẽ ổm choàng lấy Tình. Nhưng, trong sự ghì siết giữa hai thân thể họ đều cảm thấy sự hòa quyện, réo sôi của DÒNG máu, của
những gắn bó truyền kiếp vô hình nhưng bền bỉ mà không một sức mạnh nào có thể phá vỡ nổi
- Cháu sẽ sắp xếp để ra lại... mong ông cố giữ gìn sức khỏe.
Độ thầm thì những lời dặn dở bên tai anh... Cô con gái của ông Đọc, người có nhiều ác cảm nhất với "ông trẻ Cộng sản” cũng bước tới bên họ lúc nào chẳng rõ. Sự biểu lộ tình cảm một cách không giấu giếm của những người đàn ông dũng cảm và từng trải trong gia đình đã khiến lòng cô lay động. Cô bỗng hiểu những thành kiến của mình thật trẻ con và vô lý biết bao.
Phút cuốì cùng, cô mạnh dạn bước tới và nắm chặt lấy tay Tình, đôi mắt cô cũng bắt đầu ứa lệ.