Dự báo kinh tế Ucraina 2015 - lạm phát, thất nghiệp và nguy cơ phá sản
Theo đánh giá của giới chuyên môn, năm 2015 sẽ có nhiều khó khăn, nhưng Ucraina có thể vượt qua và tránh được những biến động lớn.
Nhân dịp Năm mới, phóng viên báo Segodnya đã hỏi ý kiến một số chuyên gia phân tích về khả năng diễn biến kinh tế Ucraina trong năm 2015. Dưới đây là dự báo của chuyên gia về những vấn đề đáng quan tâm, như: lạm phát, đầu tư, tín dụng, tỷ lệ thất nghiệp, xuất nhập khẩu, thực hiện ngân sách, hệ thống ngân hàng và nguy cơ phá sản nhà nước.
Zablovsky AndreiAndrei Zablovsky - Trưởng ban thư ký, Trưởng phòng phân tích Hội đồng doanh nhân trực thuộc Chính phủ Ucraina:
Về lạm phát: Năm 2015, tỷ lệ lạm phát có thể vào lên đến 19-20%. Thêm vào đó, giá dịch vụ của các nhà cung cấp độc quyền có thể tăng. Thuế nhập khẩu tạm thời (5-10%) có thể được ban hành. Đồng grivna sẽ tiếp tục mất giá.
Đầu tư, tín dụng: Việc thu hút đầu tư nước ngoài trực tiếp và tín dụng quốc tế trong năm 2015 sẽ tiếp tục khó khăn như năm 2014, vì đây là những việc rất khó thực hiện trong điều kiện kinh tế suy thoái. Không những thế, xung đột tại Miền Đông Ucraina tiếp diễn, có thể kéo theo việc “chảy máu” dòng vốn đầu tư. Nguồn tài chính chủ yếu từ bên ngoài chỉ có thể trông chờ từ các tổ chức quốc tế, như Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Ngân hàng Thế giới…
Thực hiện ngân sách: Các số liệu trong luật ngân sách quốc gia 2015 của Ucraina, theo đánh giá của đại bộ phận giới chuyên môn, là khá lạc quan, do các chỉ số kinh tế vĩ mô được đưa vào không hoàn toàn chính xác. Trong điều kiện hiện nay, dự báo thâm hụt ngân sách ở mức 3,7% là khó khả thi. Theo tôi, thâm hụt ngân sách năm 2015 sẽ không dưới 4,5-5%.
Thất nghiệp: Tỷ lệ thất nghiệp năm 2015 sẽ tiếp tục tăng, do biên chế công chức giảm, thị trường lao động trong nước bị thu hẹp, hệ thống ngân hàng khủng hoảng và các dự án đầu tư bị đóng băng…
Hệ thống ngân hàng: Năm 2015 đối với hệ thống ngân hàng sẽ còn khó khăn hơn năm trước. Hàng chục ngân hàng có thể buộc phải rời khỏi thị trường, do không đủ sức tái cơ cấu vốn và không tìm được các nhà đầu tư mới.
Nguy cơ phá sản nhà nước: Đối với Ucraina, nguy cơ phá sản sẽ tiếp tục tăng trong năm 2015, do trách nhiệm thanh toán đến gần 20 tỷ đô la nợ nước ngoài, trong khi các nguồn hỗ trợ tài chính bị hạn chế. Để tránh phá sản, trước hết cần nhận được sự ủng hộ của các tổ chức tài chính quốc tế, không để xảy ra leo thang xung đột với Nga, “khai quật” tiềm năng đầu tư trong nước tại các địa phương, thông qua đấu tranh thực tế chống tham nhũng.
Zalilo YaroslavYaroslav Zalilo - Chủ tịch Trung tâm nghiên cứu chống khủng hoảngLạm phát: Chỉ số lạm phát 13,1% được đưa vào luật ngân sách quốc gia 2015 là thấp hơn so với khả năng thực tế. Theo tôi, Chính phủ sẽ phải sử dụng “thuế lạm phát” để hoàn thành mục tiêu thu ngân sách. Điều đó không phải là quá tồi tệ, vì trong điều kiện suy thoái kinh tế sâu như hiện nay, cần phải nhớ đến các công cụ khuyến khích trong chính sách tiền tệ và cho phép lạm phát cầm chừng.
Đầu tư, tín dụng: Khi Ucraina còn chiến tranh thì hoạt động đầu tư nước ngoài dĩ nhiên bị cản trở. Mặc dù cũng có thể có những nhà đầu tư lớn sẽ đến Ucraina dưới sự đảm bảo của các tổ chức quốc tế. Ở đây, chúng ta có thể đặt hy vọng vào khả năng khởi động “Kế hoạch Marshall” đã được đề cập đến tại Hội nghị các nhà tài trợ cách đây không lâu.
Các nhà đầu tư trong nước cũng sẽ hết sức cẩn trọng. Có nhiều khả năng sẽ diễn ra việc phân chia lại tài sản do giá trị vốn giảm sút và sự dịch chuyển của các nhà tài phiệt theo mức độ ảnh hưởng của họ.
Tín dụng quốc tế sẽ có, và không chỉ theo chương trình hợp tác của IMF. Nếu chúng ta chứng minh được có chuyển biến thực tế trong lĩnh vực áp dụng cải cách theo đường lối châu Âu, thì điều này có thể trở thành công cụ thu hút đầu tư từ các thể chế châu Âu và một số quốc gia khác.
Xuất nhập khẩu: Có cơ sở để hy vọng cải thiện tình hình xuất khẩu, trước hết là nhờ kinh tế thế giới khởi sắc trở lại và việc thâm nhập những thị trường mới. Nhưng, nếu tình hình Donbass vẫn tiếp tục phức tạp thì việc cải thiện đáng kể là khó xảy ra. Tiềm năng lớn nhất thuộc về các nhà xuất khẩu nông sản, nhưng họ lại phụ thuộc vào thời tiết và khả năng của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp.
Tiền tệ tiếp tục mất giá gây cản trở nhập khẩu. Nếu mùa đông không quá khắc nghiệt, sẽ tiết kiệm được phần nào chi phí từ nhập khẩu khí đốt và các loại nhiên liệu khác. Nếu kinh tế khởi sắc trong nửa năm cuối, thì có thể hạn chế được phần nào giảm sút nhập khẩu.
Thất nghiệp: Tỷ lệ thất nghiệp sẽ tiếp tục giữ ở mức cao. Việc tạo công ăn việc làm mới sẽ khó khăn, cũng như việc triển khai minh bạch hóa thị trường lao động.
Hệ thống ngân hàng: Sẽ có sự sáp nhập các ngân hàng. Việc khôi phục lòng tin của người gửi tiền sẽ diễn ra chậm, do tình hình chính trị bất ổn định. Cần có những biện pháp đặc biệt để khuyến khích tín dụng, nhằm phục hồi tăng trưởng kinh tế.
Nguy cơ phá sản nhà nước: Đây là nguy cơ thực tế, nhưng tôi nghĩ rằng Chính phủ có đủ sức giải quyết vấn đề này, nếu không để xảy ra khủng hoảng chính trị trong nước và gia tăng hành động can thiệp quân sự từ bên ngoài.
Melnik PavelPavel Melnik - Chuyên gia phân tích Công ty “MPP Consulting”
Đầu tư, tín dụng: Đầu tư nước ngoài sẽ chỉ đến với Ucraina khi hình thành được những điều kiện thuận lợi trong lĩnh vực thuế đối với giới kinh doanh nói chung. Trên thực tế, Ucraina cần cạnh tranh với Ba Lan và các nước khu vực Baltic về chính sách thuế. Tín dụng để tái đầu tư sẽ có, vì đó là những khoản không lớn lắm, nếu xét theo quy mô toàn cầu.
Thực hiện ngân sách: Với dự báo lạm phát năm 2015, việc thực hiện thu và chi ngân sách có thể sẽ không hoàn thành. Cũng có thể, thậm chí thu nhập ngân sách sẽ tăng và thâm hụt ngân sách sẽ giảm. Nhưng đó chỉ là những con số mang tính ước lệ trên giấy tờ. Trên thực tế, thu nhập ngân sách sẽ giảm 4-5%.
Xuất nhập khẩu: Những mặt hàng xuất khẩu tiềm năng của Ucraina trong năm 2015 là thực phẩm, nông sản, phần mềm, khoáng sản tự nhiên và sản phẩm công nghiệp nhẹ. Ngược lại, những ngành xuất khẩu truyền thống như luyện kim và chế tạo máy sẽ suy giảm. Về nhập khẩu, cơ bản cũng giống như trước đây, chủ yếu vẫn là hàng điện tử, điện máy dân dụng và xe hơi, nhưng số lượng nhập khẩu sẽ ít hơn nhiều.
Thất nghiệp: Tỷ lệ thất nghiệp sẽ được xác định trong nửa đầu năm 2015. Từ quý III trở đi, thất nghiệp có thể giảm phần nào, nhờ hoạt động kinh tế hồi phục.
Hệ thống ngân hàng: Khoảng một nửa hệ thống ngân hàng Ucraina đang nằm trong khu vực nguy hiểm và đến cuối năm 2015 có thể sẽ chỉ còn 80-85 ngân hàng trụ được và hoạt động bình thường. Nếu Ngân hàng Quốc gia tích cực hơn trong hoạt động tái đầu tư, thông qua phát hành thêm tiền, thì có thể số lượng ngân hàng “sống” được sẽ nhiều hơn. Nguy cơ chính đối với toàn bộ hệ thống ngân hàng Ucraina hiện nay là “chảy máu” tiền gửi. Vì vậy, mỗi ngân hàng cần nỗ lực khôi phục lòng tin của khách hàng và xem lại chính sách của mình, để có thể vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay.
Nguy cơ phá sản: Năm 2015, Ucraina vẫn phải đối mặt với nguy cơ phá sản nhà nước, tuy nhiên, khả năng này sẽ ít hơn so với thời điểm đầu năm 2014. Để đảm bảo tránh được phá sản, việc cần thiết là phải thu hút được đầu tư nước ngoài càng nhiều càng tốt.
Lisitsky VictorVictor Lisitsky - chuyên gia kinh tế, nguyên Thư ký Văn phòng Chính phủ Ucraina
Lạm phát: Lạm phát năm 2015 sẽ ở mức 10%, cộng trừ 2%. Có cơ sở để hy vọng kiềm giữ được lạm phát ở mức này, nhờ chính sách tiền tệ đúng đắn của NBU và việc đồng grivna đã vượt qua giai đoạn mất giá mạnh.
Đầu tư, tín dụng: Đầu tư nước ngoài sẽ rất khiêm tốn, vì giới kinh doanh chưa thật sự tin tưởng vào hiệu quả cải cách của Chính phủ Ucraina. Còn tín dụng nước ngoài sẽ có, vì Phương Tây vừa muốn ủng hộ Ucraina, vừa đồng thời làm suy yếu đối thủ chính của mình là Nga.
Ngân sách: Việc thực hiện ngân sách sẽ khó khăn, do giới kinh doanh không hiểu sẽ phải điều hành hoạt động của mình như thế nào. Vì vậy, họ sẽ sử dụng nhiều mánh lới.
Xuất nhập khẩu: Sẽ tăng phần nào. Cán cân thương mại sẽ nghiêng về âm một chút.
Thanh Hải. Theo Segodnya.
Dilber MC Theme by HarzeM