NBU im lặng khi đồng grivna mất giá mạnh khiến thị trường tiền tệ hoảng loạn
Việc đồng grivna lao dốc không phanh trong thời gian vừa qua có nhiều nguyên nhân dễ hiểu: đất nước đang có chiến tranh, kinh tế yếu kém, dự trữ quốc gia cạn kiệt. Và chính quyền không phải là siêu nhân. Cả điều đó cũng dễ hiểu. Nhưng tại sao cứ sau mỗi đợt biến động tỷ giá tiền tệ họ lại hùng hồn tuyên bố rằng đồng grivna sẽ không mất giá nữa, và thị trường đã tìm được tỷ giá cân bằng? Tại sao họ cứ hứa rằng đô la sẽ không lên quá 13 grivna, rồi lại hứa không quá 17, rồi 21, 25…? Còn bây giờ, họ hoàn toàn im lặng.
Hôm 20/2, phiên giao dịch tại thị trường ngoại tệ liên ngân hàng đóng cửa với mức giá đô la 29,4-29,7 grivna. Ngày 21/2, đồng đô la Mỹ được bán trên thị trường “chợ đen” với mức giá “không tưởng” 32-33 grivna!
Những chuyên gia tài chính được phóng viên LigaBusinesInform hỏi ý kiến đều cho biết khó có thể dự báo được bất cứ điều gì trong thời gian tới. Ngày 20/2, lãnh đạo Ngân hàng Quốc gia Ucraina (NBU) đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp, nhưng không đưa ra bất cứ bình luận nào về tình hình hiện nay.
Một số lãnh đạo các ngân hàng thiên về nhận định rằng việc đồng grivna mất giá mạnh trong vài ngày vừa qua là do những người tham gia thị trường đã đánh mất niềm tin vào khả năng bình ổn tỷ giá tiền tệ. “Cách đây không lâu, các nhà xuất khẩu còn hy vọng tình hình tỷ giá sẽ bình ổn. Nhưng lời tuyên bố của Tổng thống và Thủ tướng về sự cần thiết phải đưa quân gìn giữ hòa bình Liên hiệp quốc vào Ucraina, cũng như việc xem xét lại cơ chế pháp lý về hoạt động trong tình trạng chiến tranh… đã làm tiêu tan niềm hy vọng này, khiến cho giới doanh nghiệp đổ xô đi mua ngoại tệ”, - đại diện một ngân hàng thương mại lớn đề nghị được giấu tên cho biết.
“Có vẻ như những gì đang diễn ra đã khiến cho giới kinh doanh nhận thức được đầy đủ hơn về chiều sâu của các vấn đề kinh tế trong nước, cũng như sự thật là tình hình vẫn còn có thể xấu hơn nữa”, - người phụ trách kho bạc của một ngân hàng lớn nhận xét và cho biết thêm rằng do tâm lý tiêu cực nên giới kinh doanh hiện nay sẵn sàng mua ngoại tệ với bất cứ giá nào.
Nhưng đó vẫn chưa phải là tất cả. Vấn đề ở chỗ, trong lúc thị trường hoảng loạn thì Ngân hàng Quốc gia lại hoàn toàn không có bất cứ động thái nào, mặc dù trước đây, khi bắt đầu thực hiện chính sách thả nổi tỷ giá tiền tệ, Thống đốc Valeria Gontareva đã hứa sẽ áp dụng các biện pháp hành chính để kiềm giữ tỷ giá khi cần thiết. Không những thế, lãnh đạo NBU cũng không hề giải thích điều gì đang diễn ra và họ có thể làm những gì trong điều kiện hiện nay, khiến người tham gia thị trường không biết phải làm gì. Việc nhà điều phối thị trường im lặng được hiểu như là sự bất lực và điều này càng làm cho tình hình thêm hỗn loạn.
NBU hiện đang buộc phải in thêm tiền để phục vụ nhu cầu của cuộc chiến Donbass, cho “Naftogaz-Ucraina”, Quỹ bảo hiểm tiền gửi, để thanh toán tiền nợ của những ngân hàng được nhà nước cứu và lấp những lỗ hổng thâm hụt ngân sách. Đây cũng là một áp lực không nhỏ nữa đối với giá trị của đồng grivna.
Những người đối thoại với LigaBusinesInform cũng cho rằng các biện pháp hành chính có thể sẽ không có hiệu quả trong tình hình hiện nay. Và cũng có thể, đơn giản là NBU không có trong tay những công cụ thực tế để kiềm giữ tỷ giá tiền tệ. Những lời nói suông không có nghĩa lý gì, trong khi không có ngoại tệ để can thiệp tỷ giá. Đợi tiền của IMF chăng? Nhưng IMF cương quyết phản đối việc dùng tiền tín dụng của Quỹ để kiềm giữ tỷ giá tiền tệ.
Việc tiền tệ tiếp tục mất giá đã là điều khó tránh khỏi. Nhưng có thể, dù sao thì chính quyền cũng nên giải thích gì đó cho người dân hiểu được tình hình chứ? Bởi vì đáng sợ nhất chính là khi bạn không hiểu gì. Ngược lại, có thể quyết định nhiều điều nếu bạn hiểu được mình đang ở đâu, đi về hướng nào và để làm gì!
Ruslan Kisliak, Liga.net
(Thanh Hải dịch).