Trước ngưỡng cửa bình minh

[danhthanh]

IV
Ngày ấy có một chàng trai trẻ vừa rời làng quê ra đi, đến với cái lâm trường heo hút tận thượng nguồn sông Đà.
Người ấy chính là Năm,
Vốn giỏi nghề thợ mộc nhìn thấy núi rừng bạt ngàn gỗ quí, anh choáng ngợp và càng thêm yêu cái nghề mới mẻ của mình, cái nghề khai thác tiền rừng về làm giàu cho Tổ quốc, Người ta giao cho anh một đội trâu mộng, hàng ngày anh đưa chúng lên rừng, nơi những người thợ sơn tràng vừa hạ những cây gỗ quý xuống. Có nhiều cây to tới nỗi hai con trâu của anh kéo lặc lè, vất vả suốt hai ngày trời mới về tới bãi. Những ngày nắng ráo thì công việc của anh chẳng có gì gian lao vất vả lắm. Nhưng vào mùa mưa lũ thì khỏi phải nói. Nhiều hôm cả ngưởi lẫn trâu đều phải nhịn đói nằm trong rừng vì nước lũ dâng lên không trở về trạm được. Tuy vậy, Năm thấy cuộc đời chảng có gì đáng phàn nàn, anh co sức khỏe tháng nào cũng lảm đủ ngày công và vượt năng suất, Ngoài ra, anh lại biết nghề. Những ngày nghỉ, ngày mưa gió không đi làm được, anh chọn những khúc gỗ bỏ đi của lâm trường mang về xẻ ra, đóng thành những chiếc hòm nho nhỏ cho anh em trong tổ đựng quần áo hay đóng những chiếc chạn đựng thức ăn xinh xắn tặng cho những đôi vợ chồng mới cưới trong cơ quan của mình. Ngoài ra, ai cần đóng bàn ghế giường tủ gì anh cũng sẵn sàng giúp đỡ không nề hà và không cầu lợi.
 Có lẽ vì thế mà anh được tất cả mọi người quý mến và các cô gái trong lâm trường bắt đâu chú ý đến anh. Họ phát hiện ra bên trong cái vẻ lầm lỳ ít nói ấy là một con người có tấm lòng cao thượng trong sáng. Tuy không biết chữ nhưng anh lại biết cách cư xử với mọi người. Tuy không khôn ngoan nhưng lại tài hoa... Có người con nói rằng với tay nghề ấy mà biết làm ăn thì có thể hái ra tiền .
Người con gái đầu tiên đến với anh là Hoàn, một cô gái nông thôn đã học hết lớp bẩy, vừa chân ướt chân ráo lên lâm trường và được phân công làm việc với nhà bếp của đội khai thác. Một ngày chủ nhật, cô cũng mang những mảnh gỗ vừa nhặt nhạnh được lên nhờ Năm đóng giúp một cái hòm đựng quần áo. Năm nhận lời ngay không chút nề hà. Suốt ngày anh hì hục dục đẽo, con Hoàn thỉnh thoảng lại từ dưới bếp chạy lên, khi thì giúi cho anh một củ sắn, khi vài điếu thuốc lá rồi ngồi xem. Họ thân nhau từ buổi ấy. Anh em trong cơ quan nhân đó  “gắp đôi” luôn. Lúc đầu Năm con nổi khùng, cho là chuyện xằng bậy. Nhưng càng ngày anh càng nhận thấy rằng giữa anh và Hoàn đã nảy nở một tình cảm khác lạ mà anh chưa hề biết tới. Ngày nào phải làm trong rừng không được về nhà ăn cơm trưa là anh thấy nôn nao cả người. Anh nhớ Hoàn! Khi phát hiện ra điều ấy  anh đâm hoảng. Nhưng cáng cố tình lảng tránh anh càng
Thấy nhớ cô ta da diết hơn. Chắc những ngày Hoàn cũng sống trong tâm trạng tương tự. Cho đến một đêm, đơn vị phân công Năm đưa Hoàn lên bệnh xá huyện để trông nom chị quản lý vừa đẻ ở đó trong khi đi nhận hàng cho cơ quan. Suốt đ¬ường họ không dám nói chuyện gì với nhau. Đến khi sắp qua suối ông Lánh, đột ngột một con nai laon vụt  qua trước mặt họ. Hoàn kêu ré lên, ném choang chiếc đèn bão đi rồi lao tới ôm chầm lấy Năm. « Anh Năm!  Con hổ!» Cô gái vừa thở vừa run bắn trong tay anh,  Năm khẽ cười: * Không phải đâu. Con nai đấy ! Nói vậy nhưng Năm vẫn ôm chặt cái thân hình mềm và ấm của người con gái trong vòng tay mình. Cô cũng yên lặng, nép vào ngực anh. Tiếng chân con nai bước lạo xạo trên lá khô đã xa dần. Tiếng suối chảy róc rách, thì thầm như đang kể một câu chuyện gì thật kỳ bí nhưng đầy hấp dẫn. Họ vẵn lặng lẽ nép sát Vào nhau như vậy và không rõ từ lúc nào đôi môi Năm đã gặp đôi môi nóng rực và run rẩy của Hoàn. Có lẽ họ con đứng như vậy rất lâu nếu không có ánh đèn pha quét ngang trời và tiếng động cơ ô tô rung lên ầm ầm ngoài con đường lớn. Mất đèn, họ dắt tay nhau đi dò dẫm trong đêm và thâm tâm có lẽ cả hai đều mong cho con đường dài thêm ra. Ra đến bệnh xá thị trấn thì trời cũng sắp sáng. Một ngày đầy mới mẻ đã đến với cuộc đời Năm.
Họ yêu nhau như vậy được gần một năm trời. Có lẽ mọi việc sẽ xuôi chèo mát mái nếu như không có việc Hoàn được cử đi học một lớp quản lý để về thay cho chị quản lý cũ đang rục rịch xin về xuôi với chồng. Cô chỉ đi xa có mấy tháng trời nhưng khi cô trở về, Năm như gặp một cô gái hoàn toàn khảc. Những nét thật thà, chất phác của một cô gái nông thôn vừa thoát ly nay đã biến mâts. Thay vào đó từ
đâu tóc, áo quần đến cách nói năng, sự chơi bời đều toát lên cái vẻ nửa quê nửa tỉnh rất rởm đời.
Nhưng không phải chỉ vì thế mà mối tình cùa họ đi đến chỗ tan vỡ.
Dạo ấy,, ở đội khai thác của Năm xuất hiện hai chảng học sinh trung cấp lâm nghiệp về thực tập cả hai đều trẻ, đẹp trai, lại «mốt» hơn Năm nhiều Trong số ấy có một tay vừa đàn giỏi lại hát hay. Thoạt đâu Hoàn chi tới nhờ họ chép bài hát và  nghe đàn. Dần dần, hầu như tối nào cô cũng đến với họ quên bẵng mất anh chàng Năm « nhà quê”, lúc đó đang sốt rét nằm rên hừ hừ trong phòng cùa mình. Năm buồn, vì ngày một thấy rõ là tình cảm giữa mình và Hoàn đang nhạt dần. Cho đến một hôm, đi rừng về sớm, Năm định ghé xuống bếp kiếm một ấm nước nóng. Khi đi ngang buồng cùa Hoàn, Năm bỗng nghe có tiếng con trai thì thầm trong đó. Không dừng được, Năm ghé mắt qua vách nứa và nhìn thấy rõ ràng Hoàn đang đứng nép vào anh chàng chơi đàn ghi-ta, hệt như hôm nào cô đã nép vào ngực anh. Lòng anh bỗng sôi lên! Thiếu tự chủ một chút có lẽ anh đã lao vào nện cho cái thằng trai lơ kia một gộc củi. Nhưng anh kiềm chế được và lặng lẽ quay về, không nói một lời.
Mối tình đầu của anh đã chấm dứt như vậy. Anh đau đến từng đường gân, thớ thịt. Nhất là sau cái hôm được nghe chị cấp dưỡng kể lại Hoàn đã nói với ai đó ràng lấy cái anh chàng Năm mù chữ ấy để làm gì ? Rồi sẽ ai là người dạy con cái? Cô ta chê Năm dốt nát, vậy thì mặc xác để cho co ta thưởng thức cái món  “văn hóa” của cái thằng mất dạy ấy. Anh biết thừa nó chi tán gái cho vui . cho đỡ buồn những ngày ở rừng. Vậy thôi chứ nó yêu đương gì? Buồn quá, Năm lại tính chuyện ra đi.
Nhân có đợt lâm trường tuyển người đi thanh  niên xung phong, Năm xin ghi tên tình nguyện ngay lập tức.
Hai tháng sau Năm đã có mặt trên Trường sơn.  Nếu như hồi mới lên lâm trường, người ta giao cho anh một đôi trâu. thì vào đây anh được giao chiếc xe đạp Vĩnh Cửu để hàng ngày anh tải gạo từ kho trạm ra bến sông cho người ta bọc vào túi ni lông thả trôi xuống trạm dưới. Anh lặng lẽ làm cái công việc  kiến tha mồi  ấy suốt năm năm trời; giờ đôi lúc nghĩ lại năm năm trời đằng đẵng ấy anh bỗng rùng mình. Năm năm trời, ngày nào cũng chỉ mỗi một công việc, ngày nào cũng chỉ đi lại trên một quãng đường, đến nỗi nếu co bịt mắt mà đi anh cũng vẫn thuộc từng gốc cây, mô đá. Đơn điệu và buồn tẻ đến ghê gớm. Cuộc sống như ngưng trệ, như chị xoay tròn quanh quẩn như cái vành bánh xe đạp kia vậy. Công việc của anh và đồng đội lặng lẽ, âm thầm tưởng như chẳng liên quan gì tới cuộc kháng chién của dân tộc. Chỉ đôi khi máy bay địch ào tới, giộị vài quả bom xuống khu vực kho, bến khiến một vài người chết hay bị thương, Năm và đồng đội mới thấy ràng công việc của mình quả có liên quan tới CUỘC chiến tranh đang réo gầm trên khắp đất nưởc. và đôi vành bánh xe kiên nhẫn của anh cũng là một mắt xích trong sợi đây xích dằng dặc của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Vào năm cuối cùng của năm năm buồn tẻ ấy, Năm lại có một mối tình. Người con gái yêu anh lần này tên là Thơm, khác xa với cái cô Hoàn non nớt, ngây thơ kia. Cô là đại đội phó một đại đội nữ thanh nỉên xung phong mới vào công tác ở khu vực bến, thả trôi được gần một năm. Họ là người cùng huyện với nhau, gặp nhau hàng ngày ở bến sông và cũng như lần trước yêu của Thơm không vồ vập như lần đầu biết yêu nhưng vẫn đằm thắm và say mê. Anh tin rằng Thơm là người từng trải, dày dạn không dễ thay lòng đổi dạ như Hoàn và đặt nhiều hy vọng ở cô. Nhưng, đến một hôm nhân ngồi tâm sự bên nhau, Thơm bồng thành thực khuyên Năm nên tranh thủ học văn hóa để sau này có ích cho đời hơn. Nhớ lại chuyện cũ, nổi máu tự ái. Anh bực mình tuyên bố rằng anh dốt thì cứ mặc xác anh, cô muốn văn hay chữ tốt thì đi tìm người khảc! Nói rồi anh đùng đùng bỏ đi, quyết không chịu nghe Thơm phân giải lấy nửa lời.
Mấy hôm sau bến  sông bi oanh tạc. Thơm bị thương nặng. Nghe tin, Năm hốt hoảng phóng ngay đến bệnh viện. Anh tới nơi khi cô sắp trút hơi thở cuối cùng. Nhận ra anh, Thơm gắng gượng mở đôi mi mắt đã cứng đờ và khẽ mấp máy đôi môi tái nhợt. Anh phải ghé sát tận mặt Thơm mới nghe được những lời yếu ớt như gió thoảng của cô:  Anh Năm... Em... em yêu anh... Đừng... đừng... giận... em nữa...». Năm khóc nấc lên một tiếng và vội vã lắc đầu vì anh không làm sao thốt ra được một lời. Gương mặt Thơm thoáng rạng lên một chút rồi cô thanh thản trút hơi thở cuối cùng.
Năm như người mất trí không chút ngượng ngùng anh ôm lấy thân thể đang lạnh dần của người yêu, khóc nức lên. Vừa xót xa cho số phận của Thơm, anh vừa giận mình đã quá lời. Anh hiểu rằng mình đã vĩnh viễn mất đi một người con gái thực sự thương yêu mình Nỗi đau của anh lần này sâu xa hơn nỗi đau thất tình lần trước. Năm cảm thấy không còn đủ can đảm trở về đơn vị để hàng ngày nhìn thấy bến sông nơi mỗi hòn đá nhành cây đều lưu giữ bao kỉ niệm về người anh yêu dấu.   
Chôn cất người yêu xong. Năm đi lang thang trong rừng rồì ra tới trạm giao liên lúc nào chẳng rõ qua một đơn vị đang hành quân, anh nài nỉ xin được theo. Đồng chí chi huy dơn vị từ chối nhưng antj bắm theo dơn vị của họ mà đi miết. Ngày thứ nhất, ngày thứ hai, sang ngày thứ ba thì người chỉ huy đơn vị (bấy giờ là chỉnh ủy Bình Tâm) buộc lòng nhận anh vào đoàn quân của mình và xếp anh luôn làm anh nuôi cho tiểu đoàn bộ của tiều đoàn ấy. Năm đã« nhập ngũ” và trở thành một chiến sĩ Giải phóng  bằng con đường khác thường như vậy. Anh tham gia chiến dịch đường Chín Nam Lào rồi cùng sư hành quân vào Tây Nguyên, làm anh nuôi hơn một năm trời, anh được chuyển qua đội săn thú của trung đoàn. Hơn một năm quần nhau, với các loại thú rừng, anh trở thành một tay súng thiện xạ và cuối| cùng được chuyển về đại đội này đề thực sự trở thành người cầm súng đánh giặc.
Cuộc đời của Năm còn cái đận gian truân ấy nữa. Có lân, sau khi nghe Năm kể về đời mình, Dĩnh đã vỗ đùi thốt lên : « Đời anh có thể viết thành một cuốn tiểu thuyết . Năm không biết các nhà viết tiểu thuyết cần gì, chứ cuộc đời anh viết ra chỉ thêm buồn. Rất ít người được biết ngọn ngành về cuộc đời của anh vì nhất là rất ít ai có thể ngờ được rằng một con người bề ngoài trông có vẻ khô khan như vậy mà cũng đi từng yêu từng thất vọng và đâu khổ. Cũng giống như khỉ dứng trước một con ốc biển trông cái vẻ hiền lành của nó. Mấy ai đã nghĩ rằng trong lòng nó có sóng gió của đại dương.

[danhthanh]

  đêm nay em phải trực ở công ty, ngày tết rảnh nên sẽ pos bài nhiều, mời các bác đọc nhé..
stt này có giá trị đến 8h sáng ngày mai.
chúc các bác ăn tết v đọc truyện vui vẻ (nhất là bác nào còn đang FA) v các bác lớn tuổi chả đi đâu được 

[danhthanh]

V
Giáp trườn thoăn thoắt như một con thằn lằn dọc theo một bờ dứa dại hướng về phía căn cứ địch.Toàn, đại đội trưởng đại đội mở cửa bám sát gót anh. Sau Toàn là Năm rồi đến tiểu đoàn trưởng Vinh. Tiếp theo mới đến các trung đội trưởng cửa đại đội mở cửa. Quân cửa Giáp chỉ có Năm được phép bò lên hàng rào vì trung đội anh được giao nhiệm vụ sẵn sàng tăng cường cho đại đội mở cửa khi gặp khó khăn. Vả lại mắt Năm tinh như mắt mèo nên Giáp và  Vĩnh đồng ý cho anh đi để giúp các anh quan sát phát hiện các mục tiêu bên trong hàng rào và cảnh giới đề phòng bọn địch đi “đèn cù” quanh căn cứ.
 Khi cách hàng rào ngoài cùng vài trăm mét, Giáp bắt đầu giảm tốc độ để vừa tiến vừa dò mìn. Trước mặt anh cỏ gianh cao lút quá đầu gối, không thể coi thường được. Mìn là một chuyện, nhưng phải làm sao để khỏi lộ thành một vệt dài, ngày mai địch co thể phát hiện được. Loay hoay một lát Giáp chợt nhìn thấy trong ánh trăng một lối mòn vắt qua bãi cỏ gianh chạy thẳng về phía hàng rào. Lần theo lối mòn rất dễ bị trúng mìn nhưng thả nguy hiểm con hơn để ngày mai địch phát hiện ra dấu vết và có thề đoán ra hướng cửa đột phá. Nghĩ vậy Giáp quyết định cứ theo lối mòn mà trườn tới.
 Trăng sáng đến lạnh người. Đã mấy đêm nay địch đã cho tắt hết đèn bên trong căn cứ chỉ để hệ thông đèn phòng thủ và chiếu sáng vùng ngoại vi. Vì vậy từ ngoài nhìn vào căn cứ địch chỉ thấy một khối đen thẫm, đầy bí ẩn.
Các trận địa pháo trong căn cử địch đang bắn. Giáp nhận ra tiếng nổ đầu nòng cửa đủ mặt các cỡ pháo  từ các loại súng cối lớn nhỏ đến loại pháo nòng dài 175 ly «vua chiến trường ». Co lẽ chúng bắn lên hướng Trảng Bàng chi viện cho các đơn vị đang bị  quây đánh khi chúng tung ra giải tỏa con đường Sài Gòn đi Tây Ninh và bắn chặn hướng bờ sông, phòng lực lượng ta tràn qua uy hiếp vùng Củ Chi, Đồng Dù. « Thôi được! Chúng mày cứ làm ầm lên một lúc nữa đi». Giáp tự nhủ vậy rồi tranh thủ vừa dò mìn vừa trườn về phía hàng rào. Chừng ba mươi phút, họ đụng một lớp rào đơn cắt ngang lối mòn:
“ Sao lại có một hàng rào ở đây? — Toàn trườn lên ngang với Giáp, khẽ hỏi.
-    Không rõ. Để mình xem lại đã.
Giáp xoay người lần qua mé bên trái tới bên chiếc  cọc sát và nhẹ nhàng vốc một nắm đất dưới chân chiếc cọc lên xem. « Đất mới» các cu cậu mới mò ra chôn thêm một lớp rào nữa cho chắc gáo đây mà., Biết vậy, anh bấm khẽ vào vai Toàn ra hiệu cho phía sau tạm lùi ra để anh tìm cách khắc phục. Loay hoay một lát, anh chông được hàng rào lên rồi trườn lùi lại báo cáo với Vĩnh cho phép mình, Toàn và Năm bò vào trước. Vĩnh đồng ý và ghé vào tai Giáp thì thào... “Có nhìn thấy những ngọn đèn đỏ kia không? Đèn hiệu trên cột ăng-ten đài viễn thông cửa nó đấy Lấy đó làm vật chuẩn mà định hướng cửa đột phải! Gỉáp khẽ “à” lên một tiếng, thâm phục trí thông minh cửa Vĩnh. Trong sơ đồ bên cạnh trung tâm viễn thông là khu nhà cửa bộ tư lệnh sư đoàn 25  ngụy, Đó không những là hướng chuẩn để xác định cửa đột phá mà con là hướng chuẩn cho mũi thọc sâu phát triển đúng hướng. Suốt từ chập tối tới giờ nhìn thấy nó sờ sờ ra đó, đỏ đọc như đôỉ mắt cửa một con ác quỷ  mà anh không nghĩ ra. Bây giờ thì  yên  tâm rồi. Anh ra hiệu cho Toàn và Năm chuẩn bi rồi ép sát mình xuông đất trườn qua lớp rào đơn vừa được chông lên. Toàn và Năm bám ngay theo anh. Vượt qua lớp rào địch vừa dựng thêm, bò chừng hơn trăm mét nữa. họ tới sát bốn hàng rào phòng thủ cửa căn cứ địch. Từng tầng từng lớp kẽm gai hiện ra trước mắt họ, nham nhở trong ánh trăng. Dựa vào bóng cửa một chiếc cột đèn. tính tỷ lệ. Giáp ước chừng phải tới gần hai trăm mét rào kẽm gai cần phải khắc phục thì mới có thể đặt chân được tới cái bờ tường đất sừng sững như một con đê  bao quanh căn cứ địch. Trong cái « con đê” ấy biết được chúng nó bố trí bao nhiêu ụ súng ? Gay go thật! Thảo nào các cụ trên sư đoàn phải tính đến chuyện sẵn sàng mất cả một đại đội vào nhiệm vụ mở cửa. Ngoài ra, phải bố trí hỏa lực kiềm chế địch như thế nào thì bộc phá viên mới có thể ngóc được đầu lên rồi chạy vượt hàng trăm mét trên đất bằng để tiếp cận những hàng rào cuối cùng ?
Giáp chỉ hướng chuẩn cho đại đội trưởng Toàn rồi cùng anh lăn dọc theo hàng rào ngoài cùng, xác định chiều rộng cửa cửa đột phá. Sư đoàn yêu cầu ít nhất cửa đột phá cũng phải rộng mười mét để xe tăng có thể vào tham gia đột phá sớm. Vậy là phải đánh thông cả một con đường rộng thênh thang. Đại đội mở cửa phen này toát mồ hôi hột chứ không vừa đâu. Giáp bỗng thấy thương Toàn và thầm nghĩ giá như đại đội mình lần này làm nhiệm vụ mở cửa thì cũng mất ăn mất ngủ vì lo.
Một lát sau Vĩnh sốt ruột bò lên. Cũng như Giáp anh giật mình trước bãi hàng rào kẽm gai mênh mông trước mặt. Quả là mấy ổng du kích nói không ngoa đây là một pháo đài kiên cố chứ đâu phải chuyện đùa. Quan sát một lát anh trườn tới ghé vào tai Giáp nói nhỏ:
—   Mệt đấy Giáp ạ. Nó “lông lá » thế này kia mà.
—   Tôi chỉ sợ... Năm tiếng đồng hồ chi đủ đề bóc rào!
—   Xuỵt. Tụi nó đi tuần trên bờ đất kia kìa.
—   Không sao! Trông thế nhưng xa lắm.
—   Chiếm được cái đê ấy là “ăn tiền » rồi.
—   Chúng nó đổi gác đấy. ít nhất ở trước mặt có vài khầu đại liên.
Hai người đang tiếp tục quan sát thì bỗng từ Sau lưng họ, phía xóm Bàu, tiếng súng bỗng nổ ran lên.
—   Sao thế nhỉ ?  Giáp khẽ hỏi và nằm ép hẳn người xuông đề phòng địch rọi đèn pha.
—   Ngoài xóm. Có lẽ tụi thám báo mò vào. Lùi ta đi ! Bọn trong căn cứ cũng sắp sủa nhặng lên bây giờ đấy.
Họ chưa kịp lùi qua lớp rào đơn địch mới dựng . thì tiếng súng địch trong căn cứ nổ rền lên. Đạn vạch đường đỏ dọc bay vun vút trên đầu. Giáp quay đầu  lại, tranh thủ quan sát  nhưng tuyệt nhiên không phát  hiện được khẩu đại liên nào ở khu bờ tường đặt trừ một khẩu 12 ly 8 đặt trên chiếc chòi canh cao ngất nghều đang bắn như xay lúa. Cái thằng mất dạy ấy  bắn toàn đạn vạch đường, đạn cửa nó xỉa về hướng  nào là lập tức đạn cối, đạn phóng lựu bay tới tấp  về phía đó. Một đám cỏ gianh bên phải họ bén lửa  cháy ù ù. Những trái mìn gài trong bãi cỏ gianh cháy  bắt đầu nổi. Chớp lửa nháng lên liên tiếp, đất đá bay  rào rào, hàng rào dây kẽm gai rung lên và những trái mìn gài chông trinh sẩt nổ choang choác phía sau lưng họ.
Biết không thề tiếp tục bò vào được nữa, Vĩnh ra lệnh lui quân. Năm được lệnh bò trước để cảnh giới, để phòng đụng bọn địch chạy từ hướng xóm Bàu ra. Anh rút một trái lựu đạn ra rồi kẹp súng trườn lên
trước đội hình. Khỏi từ bãi cỏ gianh cháy dăng mờ trước mặt. Năm vừa bò vừa mở căng mắt ra quan sát.  Ở hướng xóm Bàu, tiếng súng đã thưa dần nhưng các loại pháo, cối cửa địch vẫn tiếp tục bắn ngày một dày hơn. Năm bỗng lo cho Việt. Không hiểu vắng anh, Việt có biết đường mà xoay xở không? Tám Sương hình như cũng đang còn loanh quanh ở đó. Cô ấy thì có thể yên tâm. Nhưng... bom đạn, biết thế nào được?
Vượt qua khỏi khu vực phải trườn, vừa bò,  Năm vừa định nhỏm dậy chạy thì chợt phát hiện thấy phỉa trước có mấy bóng người đang chạy nhấp nhô trong ánh trăng. Anh vội nằm xuông và báo cáo về phía sau cho Vĩnh và Giáp biết. Giáp lập tức bò lên, đến sát bên Năm nằm phục xuỗng cùng quan sát. Mấy bóng người mỗi lúc một tiến gần về phía họ.
*   Lính mình đấy "-  Giáp nói khẽ.
—   Để tôi lên trước bắt liên lạc với họ xem sao đã .
—   Cần thận đấy! Cũng phải đề phòng khả năng bọn bảo an dân vệ bị đánh giạt ra phía này.
Năm gật đầu rồi trườn tới chiếm một gò đất cao. Những bóng người tiến lạỉ mỗi lúc một gần. Có dễ đến gần chục người, rồng rắn thành một hàng đi nghênh ngang, bất càn đến lạ lùng. Đợi họ đến trước mũi súng cửa mình, Năm quát khẽ :
—   Đơn vị nào đăy p
Đám người kia nhớn nhác một lát rồi vội tản ra.
 Người đi đầu nằm hướng về phía Năm, đáp lại:
-   ông Ba đây ?
Biết chắc là quân mình, Năm nhỏm hẳn người dậy
hỏi tiếp:
*   Bộ phận nào cửa Sông Ba?
*   Chúng tôi đây !
—   Chúng tôi là ai?“ Năm gắt — Có phải các ông pháo binh không ?
—   Không! Chúng tôi... Xe tăng đây!
—   Trời ơi! Các ông tiểu đoàn tăng phải không?
Tỉểu đoàn trưởng Vĩnh từ phía sau hỏi với lên lom khom chạy tớỉ.
—   Vâng, chúng tôi đây.
—   Chết mẹ người ta. Đợi các ông mòn cả mắt!
—   Bộ phận anh Vĩnh phải không?
—   Chứ còn ai ? Các ông đi đâu mà lông ngồng một  đàn thế này?
—   Khổ quả! — Giọng anh cán bộ xe tăng rầu rĩ-  Chúng tôi bị lạc từ chập tối đén giờ. Mò đến xóm Bàu thì bị gặp địch đang quần nhau với du kích.
—   Với du kích hả ? — Năm vội hỏi.
—   Vâng. Bộ đội mình ở đó cũng đông. Nhưng ông gì huyện đội yêu cầu chủ lực phải nằm yên tại chỉ, ông ta cho mấy bà du kích xông ra vừa đánh vừa la một chập thì tụi nó cút.
Giáp bật cười:
—   Sao lai vừa đánh vừa la? Làm như đuổi gà
—   La để tụi nó biết rằng chỉ dụng du kích thôi chứ không đụng quân chính quy bắc Việt.
—   Họ giữ bí mật cho mình đấy -* Vĩnh nói rồi lại hỏi mấy ông xe tăng — Theo hiệp Đồng, tối mai các ông mới lên cửa đột phá kia mà. Nhưng có lên thì cũng một hai người thôi, kẻo đàn kéo lũ thế này thì bỏ mẹ con người ta.   
—   Nhưng... — Anh cán bộ xe tăng cười xí xóa- Tụi này có biết cửa đột phá ở hướng nào đâu. Lạc mất ông dẫn dường, bọn tôi tính cứ đi đại lên, thế nào cũng gặp các anh. Khổ quá! Trung đoàn các ông cho bọn tôi một ông cán bộ tác chiến dẫn dường thì đến xóm Bàu, gặp địch là ổng ấy biến đi đâu mất.
—   Anh nào mà bậy thế nhi?
—   Đâu như anh ta là Cồn hay   Côn   gì đấy!
—   Vĩnh bật cười:
—   À, thằng Côn! Khổ cho các ông rồi. Nhưng thôi, thế là may rồi. Không gặp tụi này có lẽ các ông cư rồng rắn nhau mà kéo thẳng vào họng đại liên cửa địch. Thôi, ta rút quân. Đêm nay các anh chi cần tới đây là đạt yêu cầu rồi. Tối mai tới sẽ trực tiếp dẫn các anh lên cửa đột phá.
*   Vâng!Thế thì hay quá —   Anh   cán bộ   xe tăng khấp khởi nói tiếp ? Gặp trực   tiếp   các anh   thì mới đỡ lo. Tụi tôi ở trên xe nhảy xuông đát, cứ lơ nga lơ ngơ. Chẳng hỉểu đầu cua tai ếch ra sao. Có ngày bỏ mẹ! Như cái hồi...
-   Thôi, không nói chuyện nữa — Vĩnh vội ngắt lời anh ta - Bây giờ chúng ta về xóm. Ở đây vẫn phải đề phòng gặp địch, tôi để nghị các anh đi theo đội hình chiến đấu. Tôi xin chỉ huy chung. Được chứ?
*   Vâng! Thế thì... quý hóa quá. Giá như hôm nay bọn tôi nhanh chân một tí thì có phải đỡ vất vả. Cái ông trợ lý tác chién của các ông đến là là...
Vĩnh ghé vào tai Giáp nói nhỏ:
*   Tớ đánh cuộc với cậu rằng khi về xóm, thằng lỏi áy sẽ mắng át mấy ông xe tăng đi cho mà xem. Nếu không đúng như vậy cậu cứ bắc nồi quân dụng lên lưng tớ mà đun !

[danhthanh]

VI
Con gà độc nhất còn lại trong xóm cất tiếng gáy. Nó gáy liên hồi, tưởng như cũng tự biết rằng trong cả cái xóm tan hoang này chỉ con một mình mình đảm đương công việc của họ hàng nhà gà nên ráng  cho tròn trách nhiệm.
Có lẽ trời đã sắp sáng. Cậu liên lạc của tiều đoàn trưởng ngáy rù rù bên tai Việt. Một chân của cậu ta đề lên người Việt, nặng trịch, khiến nửa người anh như tê đi mà không sao cựa mình được đề xích cậu ta lùi ra một chút. Ba tay trinh sát pháo cũng đã ngủ mê mệt nên căn hầm vì thế càng thêm chật. Quay ngang quay dọc chỉ thấy toàn những chân cẳng. Có cậu nào đó hình như đạp phải phân và cứ bê nguyên cả cái của  quý ấy dưới đế giày mang vào đây. Mùi mồ hôi quyện  Với cái thứ mùi khó ngửi ấy khiến Việt như sắp chết  ngạt. Vì thế,dù mệt mỏi, anh cũng không sao chợp  mắt được nên đành tựa lưng vào vách hầm ngồi chờ  Năm về.
 Tiếng pháo đã thưa dần. Lại vẫn con gà độc nhất trong xóm cất tiếng gáy con gà ấy theo như Tám  Sương kể: là con gà của ông Tư Đờn. Trong xóm này  cũng chỉ còn lại hai cha con ổng, bà con đã bị địch xúc đưa ra ấp chợ từ mấy năm nay. Hàng ngày họ được phép về làm vườn, nhưng ban đêm thì không ai được ngủ lại, trừ bố con ông Tư Đờn. Nhà của trong xóm đã bị đốt trụi. Đấu tranh mãi, địch buộc phải cho mỗi nhà đào một căn hầm đề tránh bom đạn  khi đi làm vườn. Số hầm hố  đó  ban đêm là nơi trú chân của du kích và bộ đội, đôi khi bọn lỉnh quận đi bố ráp cũng chui vô đó ngủ luôn, đỡ đào bới. Bố con  ổng Tư Đờn cũng không con nhà cửa, nơi trú chân  của cha con ông là chiếc lô cốt tròn xây từ thời  thằng Tây ở cuối xóm. Linh quận thỉnh thoảng cũng  về đóng chốt ở xóm Bàu vài ba hổm nhưng chúng  không dám chui vô cái lô cốt ấy vì sợ ma Tây vả  sợ du kích thụt B.40 vào hết lối chạy. Nếu có phải ngủ lại ban đêm thì chúng ngủ bờ ngủ bụi đâu đó, đêm rời chỗ hai ba lần vì sợ bị du kích úp. Có lần đứa con ông Tư Đờn bị cảm gió, biết có lính chốt lại trong xóm, ông xách đèn chai đi khắp xóm tìm chúng nhờ chích thuốc, vừa đi vừa la lên  Bớ lính!. Gọi mỏi mồm quay về, hóa ra tụi nó vừa rời về sát nách  nhà ông.
Sở dĩ ông Tư Đờn còn được ở lại trong xóm là vi ông là bố đẻ của một viên thiếu tá đang « thực thi công vụ» trong dinh tướng Cao Văn Viên. Hồi địch dồn dân vô ấp chiến lược, đang cam go thì ông con thiếu tá về, đề làm gương cho lối xóm về tinh thần « bẩt hợp tác với giặc cộng)), thằng con ôn dịch đỏ đã tự tay cầm ngọn đuốc châm lên mái nhà của cha mẹ mình, ông Tư giận điên lên, chụp được một cây AR.15 của một chú dân vệ đang đứng lớ quớ ở đó, nhằm thằng vào ông con siết gọn một băng. Nhưng thằng con nhờ trời tránh thoát. Tuy nhà đã bị đốt nhưng không hiểu vì nể ngài thiếu tá, hay ớn cái máu khùng của ổng mà tụi nó không dám trói gổ ổng lại bỏ lên xe chở về quận như tất cả những người dân bướng bỉnh khác. Chúng đề ổng ở lại, nhưng quýết không cho ổng dựng lại nhà. Nhưng ông cần quái gì nhà. Đã có cái nhà xi măng côt thép đó rồi. Trên đất cũ ổng chỉ dựng một túp lều nhỏ, trong đó kê vừa đủ một chiếc bàn thờ. Vào những ngày tết nhất, giỗ kỵ ổng về đó hương khói, vào dịp tết ta, ổng Tư Đờn thường nấu thêm một nồi cháo rồi đặt lên nóc chiếc lô cốt nói là cúng bọn ma Tây, ma Mỹ (vì ờ cái lô côt ấy đã có cả Tây lẫn Mỹ bỏ xác). Không biết có phải do ma Tây, ma Mỹ phù trợ hay không mà từ hồi dọn ra ở cái lô cốt ấy tớỉ nay, ổng bỗng hết cả bệnh hen xuyễn (cái căn bệnh mà mỗi khi phát cơn, người ta lại thấy ông ngồi bỏ gối rên khò khừ như người kéo đờn và nhờ nó mà ông có cái tên Tư Đờn cho đến nay). Đứa con út của ổng, mấy năm trước còn ốm nhàch, gầy khẳng khiu, nay đã trở thành một cậu con trai mười sáu tuồi khỏe mạnh, vừa rồi đi xin chú Bảy bí thư quận cho đi theo phụ giúp việc chạy giấy tờ công văn, thỉnh thoảng mới về ngủ với ông một đêm. Ngoài thằng con thiếu tá kể trên và út Sần, ổng còn người con trai đâu là bộ đội đi tập kết, nghe đâu đã là trung tá quân đội nhân dân Việt Nam. Chính vì người con trai này mà ông Tư Đờn quyết sông chết trên đất vườn của cha ông chứ không chịu rời vồ ấp chiền lược. Bữa qua, ổng nhận được tin thằng thiếu tá chết trận ngoài Đà Nẵng. Ổng cũng sắp một mâm cúng nó khá tươm tất rồi gọi cánh du kích tới nhậu cho đỡ buồn. Tám Sương kéo cả Việt và Năm sang ngồi với ông một lát cho ổng vui. Lúc đó, ông đã ngà ngà say, cười nói rang rảng - «Thằng ấy nó chết là nhà tôi con có phước đấy - ông đặt cái ly đánh cạch xuông mâm rồi nhướng  mày nói tiếp — Chớ sao nữa, mấy em! Nó mà sông tới ngày hòa bình thời anh em hắn nhứt định xả  súng vô nhau. Sanh tụi nó ra, tôi hiều tụi nó lắm. Thằng nào dã chọn đường nào thời nó đi tới mút mùa. Đứa theo cách mạng thời tận thủy tận trung, Con cái thằng theo giặc thời cũng đi tới nấc chót của sự mù quángĩ». Nói xong câu ấy, tuy vẫn Cười nhưng nước mắt ông đã chảy thành từng giọt lớn, rồi cứ tròn vo như những giọt sương rơi thẳng xuống  chòm râu đen bóng của ông. Cuộc đời đau độc Vậy đó, mấy em. Anh em bắn giết lẫn nhau. Con cái đưa rước quân ôn quân địch về đốt  phá nơi thờ phụng tổ tiên. Thử hỏi, khắp năm châu bổn biển có con dân nơi nào cơ khổ hơn ở cái xứ sở này? Thằng Mỹ thua rồi thời nó xéo về nước nó. Tới hồi ấy người nước Nam mình làm sao đề có thể nhìn nhau cho đặng.
Thù hận nhiều quá rồi. Đất nước chia hai, làng  xóm chia hai , đến gia đình, dòng   tộc   cũng   chia làm hai phe mà bắn giết nhau mấy chục năm trời nay rồi. Khó lắm mấy em! Kẻ thù độc ác quá; Bọn đế quốc độc ác quá... Phải chi còn Cụ Hồ thời Người sẽ biết cách thu phục nhân tâm qui về một mối.
Nghe ổng nói, mọi người đều im lặng, trầm ngâm suy nghĩ. Lúc ấy Việt cũng chợt hiếu rằng ông Tư Đờn vừa nói tới một vấn đề vô cùng hệ  trọng mà dân tộc này sẽ phải giải quyết nay mai, khi tiếng súng chiến tranh vừa chấm dứt. Mai sau lịch sử sẽ phán xét như thế nào về thế hệ này, không những chỉ tùy thuộc vào sự toàn thằng của cuộc kháng chiến chống Mỹ, mà con tùy thuộc vào cách giải quyết vấn đề lớn lao, hệ trọng ấy nữa. Bởi vì đó là nguyện vọng của cả một dân tộc, của những người dân đã chịu bao đau khổ vì sự chia cắt, phân ly mấy chục năm trời nay như ổng gìa Củ Chi này. Một dân tộc chỉ thực sự có sức mạnh, có tiền đồ khi nó đượcc quy về một mối và không còn sự hận thù. Dân  tộc  ta, trong suốt tiến trình lịch sử của mình luôn phải vừa chống ngoại xâm vừa chống lại những bọn manh tâm cát cứ, mong xưng hùng xưng bá một phương để rồi gây ra cảnh nồi da xáo thịt., Bao nhiêu triều đại đã đổ nát vì không gánh vác được gánh nặng mà lịch sử đã đặt lên vai nó. Là một đảng viên cộng sản Việt đã thấu hiểu điều đó trước, khi đứng tuyên thệ dưới cờ đề trở thành người chién sĩ cộng sản. Nhưng, cho đến ngày hôm nay, khi nhìn những giọt nước mắt đục như sương của ông già Củ Chỉ khóc cho những nỗi đau của đất nước, của gia đình, Việt mới thấm thìa hết điều đó.
Con gà của ông Tư Đờn lại cất tiếng gáy. Một cậu trinh sát pháo bỗng bật cười khanh khách rồi hét
— Trúng rồi ! Cấp tập đi . Vừa la chân cậu ta vừa đạp thinh thich vào người Việt. — Cái ông tướng này! Nằ yên nào.
 Cậu trinh sát pháo kêu lên vài tiếng  nữa rồi lại ngáy đều. Hình như mày ngày mấy đêm nay. Khi đêm, trước khi lăn ra ngủ , Việt nghe họ nói loáng thoáng  rằng đã tìm  được đài quan sát để chỉnh pháo bắn vào Đồng Dù rfi. Nghĩa là trận đánh lớn đang gấp rút chuẩn bị, Việt chưa hình dung nổi một trận đánh hiệp đồng binh chủng sẽ diễn ra như thế nào. Vừa rồi, khi tiếng súng nổ ran lên, Việt những tưởng  phen này thì mình sẽ phải nổ súng mà không có Năm hay Vĩnh ở bên cạnh Anh chưa biết sẽ xoay sở ra sao thì được lệnh nằm yên trong hầm. Súng nổ loạn lên một lúc rồi thấy Tám Sương chạy về diệt chừng hai chục tên thám báo. Rồi cô hỏi có nghe tiếng pháo nổ nhiều ở hướng căn cứ địch không? Việt đoán cô lo cho Năm nên đáp bừa rằng trên đó vẫn êm re. Rồi cô cho xin phép anh Tám để đi bám lộ. Cũng là một cách nhắn khéo cho anh chàng Năm biết cô an toàn sau cái vụ quần nhau với thám báo chứ gì? Họ bắt đầu quan tâm đến nhau rồi đấy, Kể cũng hay!

Chợt có tiếng chân bước thậm thịch trên mặt đất rồi tiếng người nói lao xao. Việt đẩy cái chân nặng trịch  của cậu liên lạc nhưng chân anh   đã
tê cứng lại, tưởng không còn nhấc lên nổi. Từ ngoài của hầm, Tiếng Năm bỗng vang lên:
-    Việt! Việt ơi !
— Đây! TÔI đây, anh Năm.
Việt vội trườn qua mấy cậu trinh sát pháo. Cái bóng to đậm của Năm đã trùm lên cửa hầm.
— Có sao không?
-   Không- Việt đáp và bật cười hỏi tiếp- Nhưng anh hỏi tôi hay hỏi về Tám Sương?
-   Cả hai. Địch nó mò vào đấy à?
-   Chưa tới đây. Chúng mới tới bìa xóm thì du kích họ xông ra đánh ngay. Tám Sương của anh cũng có tham gia.
-   Của giời chứ.. của gì tớ!
-   Năm nói, rồi ngồi bệt xuống  bên cửa hầm, duỗi hai chân ra cho đỡ mỏi.
-   Có nước nôi gì không?
-   Có đây! Việt vội tụt xuống hầm loay hoay tìm bi đông  nước rồi trao cho Năm – Nước lã, tôi vừa  xin bên ông Tư Đờn lúc nửa đêm.
-   Năm đưa bi đông nước lên tu ừng ực một hơi dài rồi đưa trả cho Việt.
-   Nước...ngọt quá. Khu kiềng xê mình có dễ lấy nước ăn không?
-   Có một cái giếng. Nhưng du kích, họ nói là địch thường xuyên kích pháo vào.
-   Kệ mẹ nó! Miễn là có nước. Đạn đâu mà nó bắn suốt ngày đêm được.
-   Trên ấy...thế nào, anh Năm?
-   Rắn lắm. Mới chỉ nhìn cái vỏ ngoài đã thấy ớn rồi. Bên trong hẳn phải ra phết. À, thôi chết. Thằng Tiến, liên lạc của anh Vĩnh nó ngủ đâu nhỉ?
-   Việt chỉ vào hầm:
-   - trong đó, nó đang ngủ như chết ấy!
-   Bỏ mẹ! Năm bỗng nhỏm dậy- Gọi nó dậy đi, ông Vĩnh đang tìm nó đấy !
-   Việt chui vào hầm lay gọi một hồi, cậu liên lạc của tiểu đoàn trưởng mới tỉnh ngủ. Anh loay hoay một lúc mới dẹp nổi ba ông trinh sát nằm gọn lại rồi nhô len gọi NĂm:
-   Anh NĂm, vào đây mà ngủ một lúc
—   Ngủ gì — Năm ngáp dài — Đợi anh Giáp hội ý xong thi cánh mình chuồn thôi. Tiều đoàn và cánh  xế một ở  lại đêm mai họ còn phải bò lên hàng rào lần nữa.
*   Thế... là xong đấy hả? — Việt hỏi và hơi ngỡ ngàng vì không ngờ việc  đi trinh sát lại đơn giản thế.
—   Xong rồi. Con ở dưới này, anh nhớ kỹ vị trí  của trung đội chứ ?
—   Nhớ rồi. Tôi đánh dấu cẩn thận lắm.
—   Cẩn thận là đúng. Đến lúc bộ đội vào mà lôi xộn là dễ xơi pháo lắm. Tiến đấy hả ? Anh Vĩnh đang chờ cậu ở chỗ gốc cây to ấy. Nhớ không?
Cậu liênlạc ngoi lên khỏi hầm ngáp một hồi rồi hỏi Năm:
-   Sắp sáng chưa, anh Năm ?
—   Sắp sáng rồi — Năm bật cười.— Đi đánh giặc  như cậu thì khoái thật đấy !
— Khoái gì ?— Tiến cằn nhằn — Khi đêm ông Côn, ông ấy vừa dọa kỷ luật đấy ?
—   Côn nào?   ;
—   Côn trợ lý  “tác quá i”  trung đoàn ấy ! Ông ấy bắt  em đi tìm cánh xe tăng. Em thì  biết xe tăng tàu bò ở chỗ giời rửa bát nào? Tìm khắp xóm chỉ thấy pháo bắn tối tăm mặt mũi... Thế mà lúc quay trở
Về ồng ấy dám bảo rằng thì l à em sợ chết, rúc vào cái hầm nào đó rồi về báo cáo láo. Em tức mình bảo: “ ừthi tôi sợ chết đấy, ông không sợ thì đi mà tìm. Thế là ông ta cáu, quát  om lên rồi bảo rằng thì là sẽ thỉ hành kỷ luật em. Em mới điên tiết, bảo ông ta rằng thì là ông là cái thá gì mà thi hành kỷ  luật tôi. Tôi là liên lạc cho thủ trưởng Vĩnh, chứ có là liên lạc của ông đâu mà ông sai vặt. Có lẽ ông ấy sẽ báo cáo với  thủ trưởng Vĩnh. Em cóc sợ. Cách chức liên lạc  của em thì em xuông làm chiến sĩ. Càng khoái!
Năm cười, vỗ vào vai cậu liên lạc;
—   Cậu cũng bướng đấy chứ nhi ? Nhưng không sao đâu cậu cứ báo cáo với thủ trưởng rằng thì là cái ông trợ lý Côn sợ chết cứ bẳt cậụ đi làm việc thay cho ông ấy và cậu đã làm hết  sức mình rồi, vậy là ổn
cả. Thôi, đi đi kẻo anh Vĩnh đang đợi đấy.
Cậu liên lạc đi rồi, Năm mới quay lại rỉ tai Việt:
—   Ta sang chào bác Tư Đờn rồi chuẩn bị để về.
Việt vội xua tay :
—   Đừng. Đề bác ấy ngủ. Tận lúc bọn tôi sang xin nước, bác ẩy vẫn còn ngồi lỳ uống rượu với trái cóc. Lúc ấy trông ông già thật dễ sợ. Ông già buồn quá. Còn thằng út Sần thì lại vui như tết trước cái chết của thằng anh thiếu tá. Nó con dọa sớm mai sẽ bắt nốt con gà làm thịt ăn mừng. Cái con gà vừa gáy ngày mai có thể sẽ bị cắt tiết đấy!
Việt vừa nói xong thì chú gà sống lại đĩnh đạc cất tiếng gáy, như muốn nói với người vừa bàn tới số phận của mình rằng, chú ta cũng không phải là kẻ sợ chết.

[danhthanh]

VII
Chín giờ sáng Tám Sương mới về đến nhà. Thấy nhà vắng hoe, Tám Sương cảm thấy mừng vì còn có thời gian đề trút bộ đồ đã bê bết bùn đất và sửa sang lại chút đỉnh cái khuôn mặt, mái tóc đã bơ phờ sau một đêm mất ngủ trước khi gặp lại “mấy ảnh». Cô
lục cơm nguội, ăn dỡ vài chén rồi vội vã ôm quần áo ra sông tắm gội.   
Đứng trước dòng sông mát rượi, cô tỉnh táo hẳn và lòng bỗng vui phơi phới, tưởng như từ  dòng nước trong lành kia đang bốc lên một thứ men nồng ngây ngất, thứ men say ấy đã ngấm vào đường gân  thớ thịt của cô khiến cho nhịp tim cô đập mạnh hơn máu trong người cô chuyển vận nhanh hơn Và  cô như đắm trong một trạng thái phấn chấn, tràn trề niềm yêu cuộc sống. Con sông quê hương gần gũi với cô từ thuở lọt lòng vậy mà hôm nay, trước hôm nay, trước nó cô ngỡ ngàng như vừa gặp một người khách lạ. Nó sáng bừng trong nắng, trẻ trung và thanh thoát như một cô gái vừa đến tuổi dậy thì. Những cánh lá xum xòa ven đôi bờ, những bông hoa cỏ bập bềnh trôi trên mặt sóng để cho lũ cá mương nương theo đớp bì bõm cái ngấn phù sa của mùa lũ trước đọng trên thân cây  dừa nước giông như cái dấu vết của một đứa trẻ muốn  mình mau lớn nên cứ mỗi năm một lần đứng đó rồi vạch lên cột nhà... Tất cả đều hiện ra trước mắt cô với một  dáng vẻ sinh động, ngỡ ngàng. Tất cả đều như muốn nói : “Ô! ĩ Ta đã gặp người con gái này ở đâu rồi nhỉ?”
 Mái tóc đen mượt của cô trôi bồng bềnh trên mặt sóng, tấm thân rắn chắc của cô chìm sâu trong làn nước mát lạnh, lấp loáng ẩn hiện sau những đám dừa nước. Hơi thở của cô như hòa quyện với hơi thở của dòng sông. Trong những giây phút kỳ diệu ấy thiên nhiên như chợt bừng tỉnh khi nhận ra những tinh hoa của mình đã được gạn chắt, hun đúc thành da thịt, thành mái tóc, hơi thở của người con gái này. Nàng không có cái vẻ kiều diễm, kiêu sa, vì thiên nhiên vốn vậy. Người con gái ấy cho đến tận phút này vẫn trong trắng trinh nguyên, nhưng ai dám bảo rằng cô không biết yêu khi cô vui sướng nhường
kia khi biết dòng sông sẽ trả lại cho mình vẻ đẹp tươi trẻ và cả lòng can đảm nữa, để mình có thể  đứng trước những người đàn ông vừa xa lạ vừa có cái gì thật gần gũi với  mình. Hai mươi sáu tuồi đời trôi qua, đôi lúc giữa hai trận đánh, nằm trong lòng sâu đia đạo, cũng giật mình bởi một ý nghĩ sắc lạnh - mình sắp già rồi, tuồi trẻ sắp đi qua, cái thì của người con gái sắp đi qua mà chiến tranh thì chưa biết đến bao giờ mới chấm dứt? Chưa bao giờ cô nghĩ rằng mình sẽ lấy chồng sinh con trong khi bom đạn vẫn gầm réo bên tai. Đó là điều cô khác hẳn với lũ bạn bè vẫn điềm nhiên lấy chồng và cứ đẻ sòn sòn ngay trên vành đai diệt Mỹ. Là người có tình yêu mãnh liệt, cô tin rằng mình không chịu đựng nổi cảnh phân ly khi đã có chồng, có con. Một thân một mình, có chết cũng dễ dàng. Cô ham muốn được làm mẹ, nhưng lại không thể chịu đựng được cái cảnh một tay bồng con một tay cầm súng như mấy chị em trong đội. Có lẽ vậy nên niềm khao khát hạnh phúc trong lòng cô bao giờ cũng gắn liền với nỗi khát vọng hòa bình. Cô cam đoan với mọi người rằng cô chỉ lấy chồng khi chiến tranh chấm dứt. Nhiều người cho rằng cô chỉ nói làm phách, nhưng kỳ thực đã có ít nhất hai người yêu cô mà không thể chờ đợi được đến ngày ấy nên đã đi tìm người khác. Cô buồn,. nhưng không oán trách họ vì cô tin răng họ có lý. Và, cô lại vào cuộc chiến đấu với tất cả nỗi căm giận kẻ thù và lòng khát khao hạnh phúc để trả thù cho gia đình, làng xóm, trả thù cho tuổi xuân của mình đang đi qua và để cho ngày ấy mau đến.
“Bây giờ thì cái ngày ấy sâp đến rồi đây!». Cô du kích Củ Chi tự nhủ thầm như vậy khi ngồi trên bờ sông xõa mái tóc dày, đen mượt của mình ra hong trước gió. Nhưng hòa bình rồi liệu còn có ma nào hỏi chi đến mình  nữa không? Tụi con gái mới lớn lên, trẻ hơn hớn mà còn lo ế, nữa là mình? Hết cả đàn ông rồi. Đội mình chỉ còn mỗi chú NĂm lụ khụ với thằng Tư rô ốm nhách mới khỏi thò lò mũi vài năm nay đã gán cho út Lụa rồi. Chú Bảy bí thơ quận hôm rồi nói đùa rằng, tới hồi hòa bình tao phải tìm đường trốn biệt đi xứ nào, chớ ở lại quận, tụi bây bu đến kiện đòi phải sắp xếp cái vụ chồng con cho cả trăm đứa tụi bây thì tao chết luôn! Chú nói đùa vậy mà nghe buồn thối gan thối ruột chớ bộ giỡn sao? Chiến tranh còn ở vậy được chớ hòa bình thời khó lắm đó
   Tám sương vừa ngồi ngó mông ra dòng sông vừa nghĩ lẩn thẩn vậy mà khẽ thở dài. Nhưng ...cô chưa kịp buồn thì bỗng giật mình khi nge như có tiếng chân ai bước về phía mình. Linh tính báo cho cô biết người chính là Năm. Cô ngồi yên, người cứng lại, hồi hộp chờ đợi.
-   Cô tám ngồi đây một mình à?- Năm hỏi
-   ủa! Anh Hai – Tám Sương làm ra vẻ ngạc nhiên – em vừa tắm xong, ngồi cho tóc khô một chút rồi mới về. Anh Hai cũng định tăm sao?
-   Không... Tôi – Năm bỗng cảm thấy lúng túng- tôi vừa ngủ dậy, ra đây ngồi một chút cho tỉnh táo. Trong này mùa hè đến sớm quá nhỉ? Mới tháng ba mà đã nóng bức thế này thì..
-   Coi bộ anh Hai hổng ăn chịu khí hậu trong này đâu nghen.
-   Khắc nghiệt lắm sao, cô Tám?
-   Khắc...mà không nghiệt đâu, anh Hai.
-   Nhìn cây cỏ thì thấy thiên nhiên ở đây có lẽ không đến nỗi nào – Năm nói rồi lặng lẽ ngồi xuống bên cạnh Tám Sương. Sau mấy câu về thời tiết, khí hậu, anh chẳng biết nên nói chuyện gì nữa và bỗng thấy ngượng. Nói có trời có đất, anh hoàn toàn không biết Tám Sương đã về và đang tắm giặt ngoài sông. Ngủ dậy, thấy trời nóng hầm hập , anh định gọi Việt dậy đi tắm nhưng thấy anh ta ngủ mê mệt nên Năm quyết định đi một mình ra sông. Ai ngời... Không chừng cô nàng lại tưởng mình theo ra để dòm ngó gì?
-   Khu đêm tụi thám báo mì vô xóm Bàu, phải không?
Năm hỏi cho có chuyện.
   Chừng một trung đội thôi mà anh. Vậy mà tụi em hốt gần hai chục đứa rồi đó. Còn mấy mống, Tám Nghĩa nói tha cho tụi nó để về báo với chỉ huy rằng chỉ đụng nữ du kích chớ quanh Dồng Dù không có chủ lực.
-   Năm khẽ cười:
-   Đụng các cô thì mệt thật. Hình như các cô vừa đánh vừa la làng phải không?
-   La thời có...nhưng đâu có la làng. Lên tiếng để cho nó biết mặt nhau chớ bộ. Tụi em, với tụi lính sư đoàn 25 giỡn nhau hoài mà. Có bữa tụi em với tụi nó cùng đi bám lộ. Nó bên này mình bên kia. Thấy tụi nó hút thuốc anh Tư Banh thèm nhểu nước miếng, nghẹt vì anh quên không mang hộp quẹt . Ngồi thẫn thời một hồi, ảnh rỉ tai tụi em: “để tau qua mồi nhờ tụi nó nó điếu thuốc nghen”. Tưởng nói đùa, ai dè ảnh làm thiệt. ảnh dợm giọng rồi gọi với qua bên kia – Nè, mấy chú lính! Đừng có bắn bậy nghe. Tôi qua mồi nhờ điếu thuốc”. Tụi nó bắn rùm lên một hồi rồi im im súng. Lát sau, một thằng lên tiếng hỏi: “NÈ mấy cha du kích còn muốn hút thuốc không hả?” – Thèm gắt nên mới hỏi tụi bay chớ”. Anh Tư trả lời. Túi nó cười rồi lại hỏi: “Có dám qua đây không?” – “Dám chớ bộ”. Anh Tư trả lời rồi xây lại rỉ tai tụi em: “Tau qua nghen”. Chưa kịp ngăn ảnh thì ảnh đã ôm trái mìn tự chế nhỏm dậy lùi lại một quãng luồn qua cái cống xi măng sang bên kia đường.Tụi  ngụy đang mải nhìn qua đường coi thử anh Tư dám qua không thì ảnh đã lẻn ra phía sau lưng chúng và hắng giọng: * Chào mấy người anh em!  Bị bất ngờ, tụi ngụy giật bắn người quay lại, chưa kịp  làm chi thời anh Tư đã đặt huỵch trái mìn xuống trước mặt chúng “Cái thứ này dễ nổ lắm đó nghen”. là tụi nó êm re. Anh Tư ngồi lên trái mìn móc thuốc  rê của mình ra đàng hoàng ngồi-vấn một điếu thuốc rồi hỏi: « Hộp quẹt đâu tụi bay?”. Một tên vội vàng móc hộp quẹt, quẹt lửa châm thuốc cho anh- qua ánh lửa anh Tư nhìn thấy thằng cha mang hàm thượng sĩ. Đoán nó là tên chỉ huy tụi lính đi phục kích, anh  Tư điềm nhiên hút thuốc rồi hỏi nó « Bây giờ tính  sao thượng sĩ?» — Ờ... Tính sao thời tính ? . Biết nó vẫn chưa hết choáng váng trước cú chơi ngang phè của mình anh Tư điềm nhiên đứng dậy. « Thôi, đã gặp mặt nhau rồi thời đánh nhau cũng khó. Tụi tôi về nghen. Nè chơi cho đàng hoàng nghe ông thượng sĩ !. Rồi anh gọi với về phía sau lưng làm như đã ém lực lượng quanh chúng cả:  Mấy đứa coi chừng cho tau nghen. Tụi nó bắn bậy thì cứ bấm mìn đại đi. Tau có chết cũng bỏ luôn! Nói rồi ảnh nhấc trái mìn lên, đàng hoàng vượt qua lộ. Tụi lính không dám ho he. Hú hồn! Bọn em cũng sợ đứng tim chớ bộ. Khi về anh Tư Banh dặn tụi em phải giữ mồm giữ  miệng kẻo đến tai chú Năm xã đội thời khốn với ổng. Nghe xong câu chuyện, Năm lắc đâu:
—   Chịu các ông thật. Liều đến thế thì có một. Tôi có kể chuyện này cho anh em nghe thì họ cũng chỉ cho là bịa. Anh Tư Banh con không cô Tám?
-    Ảnh mới hy sinh cách đây một tuần. Trúng pháo tụi Đồng Dù đó anh. Ảnh vào sanh ra tử mấy năm trời nay, có sao đâu, Tội nghiệp chị Tư một nách năm đứa con nhỏ hột gà hột vịt xoay sở cách sao mà sống cho đặng ?
 - Năm đứa - Năm lè lưỡi — Bom đạn liên miên vậy- mà sao... đẻ khiếp thế ?
Tám Sương thoáng đỏ mặt:
—   - Chớ bộ anh tính sao? Vợ chồng gần nhau hàng ngày mà.
*   Đáng lẽ phải... — Năm bông lúng túng tìm lời — phải... Ư... sinh đẻ cho có kế hoạch. Ngoài tôi mà đẻ liên liền thể là bị kiềm điềm phê bình đấy.
*   Tụi em cũng phê bình anh Tư hoài hoài chớ bộ. Ngặt vì những cuộc họp như thế bao giờ cũng... bị mấy ảnh biến thảnh cuộc tán ba xạo hết trọi nên coi bộ ảnh khó thấm. Tuy vậy chị Tư cũng tính kế hoạch đấy chớ — Tám Sương lắc đầu cười — Cô lần chị Tư lặn lội vô tận Sài Gòn để lần mua một ít cái thử... í! Thôi, em hổng nói nữa đâu nghen — Tám Sương bỗng cười rũ ra khiến Năm cũng bật cười theo-Trời đất quỷ thần ! Mỗi lần anh Tư kể chuyện vợ minh đi Sài Gòn sắm đồ sanh đẻ có kế hoạch về vành đai mà cười muốn bể cả bụng. Ảnh con đặt thành cả sáu cầu đề ca nữa mới chết cười chớ. Bữa ảnh hy sinh tụi thằng Tư Rô nói rằng trong bịch thuốc rê của ánh vẫn con bọc lận ba cái của nợ ấy. Nghe rồi lại cười, nhưng cười rồi thấy thương, thấy tội, muốn rơi nước mắt đó anh Hai.
Nói tới đó Tám Sương im lặng, mắt chớp mau rồi vội quay đi ngó mông ra dòng sông nơi những bông hoa cỏ đang trôi vật vờ và  đàn cá mương vẫn bu theo đớp bì bõm. Phía xa, nơi dòng sông chợt lộ mình ra sáng lóa giữa cánh đồng hoang vắng,  ba chiếc trực thăng đang quần đảo, không nghe tiếng động cơ nên trông chúng có vẻ hiên lành như những con chuồn  chuồn đang búng nước. Pháo địch trong căn cứ vẫn bắn về miệt Trảng Bàng hình như từ đêm qua tới giờ chúng bắn không ngớt nên nghe đã quen tai chẳng ai để ý đến nữa. Năm biết ở đó đơn vị trong quân đoàn đang tác chiến. Hướng thứ yếu của mặt trận đã nổ súng châm ngòi, có lẽ chỉ nay mai quân sẽ về và trận đánh quyết liệt thực sự bắt đâu. « Vậy mà mình lại ngồi đây để nói chuyện sinh đẻ có kế hoạch với một cô du kích Thật ., chẳng ra làm sao cả!  Năm tự rủa thầm mình như vậy nhưng vẫn không thề đứng lên đề trở về nhà. Cái nhìn xa xăm, đượm buồn của cô gái như muốn găm chặt anh lại.
—   Tóc em khô rồi nè-  anh Hai.
Tám Sương vừa nói vừa rất tự. nhiên đặt một lọn TÓC vào tay anh. Năm nhẹ nhàng vuốt ve những sợi tóc ấy, lòng anh bỗng dịu hẳn xuống. Tiếng đại bác nghe xa vời đâu đó. Những bông hoa cỏ vẫn vật vở trôi. Những xoáy nước hình vân gỗ. Đàn cá mương, bóng những tàu dừa nước nhập nhòa lấp loáng. Lọn tóc trên tay anh mỗi lúc một dày thêm. Dày và mượt Mùi dầu dừa ngày ngậy, say say. Anh Năm! Tiếng người con gái thì thầm. Mái tóc dày và mượt tựa hẳn vào ngực anh. Cái tiếng thì thầm kia từ đó vang lên nghe sâu thẳm như từ đáy sông dội tới. Đôi vai tròn lẳn, rắn chắc khẽ rung lên dưới bàn tay anh. Sự run rẩy ấy giống như một dòng điện truyền qua người anh, khiến toàn thần thể anh nóng bừng lên, tim anh mới đó còn thanh thản, giờ đây bỗng đập rộn lên, các mạch máu căng ra, miệng anh như có gì đắng chát. Anh nâng nhẹ mái tóc dày và mượt lên. Một gương mặt nóng rực. long lanh nước mắt. “Đừng khóc, em”. Anh nhắm mắt lại để khỏi nhìn thấy dòng nước mắt ấy. Nó mằn mặn trên môi anh.
Cái vị mặn diệu kỳ ấy đã khơi dậy thổi bùng trong anh niềm khao khát tình yêu. * Sương ơi!  Anh khẽ  gọi. Đôi môi run rẩy của cô gái khẽ mỉm cười, đáp lại Tấm thân rắn chắc của cô như mềm nhũn ra nóng rực trong vòng tay anh ghì siết. « Đừng... Anh NĂm!* Tiếng cô chìm dần rồi lịm đi.  Ngày ấy sắp đến rồi! Một tiếng xa xôi nào đó vọng lại rồi tất cả như tan biến chỉ còn lại sự rung động cùa con tim, của thân thể và dường như của cả đất trời.
Rát lâu, Rất lâu sau đó họ mới nghe tiếng nước  chảy róc rách. Tiếng lá dừa khua xào xạo. Tiếng  những con cá mương đớp bì bõm và tiếng đại bác nổ  mỗi lúc một dồn dập tựa hồ chúng vừa phát hiện ra  một kẻ thù mới, đó là cái mầm cây hạnh phúc mà họ  vừa mới ươm trồng.

[danhthanh]

VIII
Có thật mọi điều vừa xảy ra như vậy không, hay [ chi là một giấc mơ ?
Năm băn khoăn tự hỏi lòng mình. Mọi điều xảy ra. nhanh quá. Lạ ỉùng quá. Như vậy có phải là tình yêu không? Hay chỉ là một sự lỡ trớn, sự buông thả của tình cảm trong giây phút ? Năm đã từng yêu, từng đau khổ quằn quại vì tình yêu. Nhưng... chưa bao giờ như vậy. Những lần trước sống với người ta hàng năm, thuộc tính thuộc nết nhau rồi mới đi đến tình yêu. Đằng này... chẳng lẽ còn có còn đường nhanh đến như vậy để đến với tình yêu? Có thật mình yêu cô ấy không hay chi ỉợl dụng những phút yếu đuối của một người còn gái? Ai cơ, chứ cái thằng Năm sao lại có thể như thế được? Vậy cái gì đã xảy ra?   
Năm vừa tự vấn lòng mình vừa thẫn thờ  bước I xuống căn nhà hầm. Việt đã thức dậy tự bao giờ và đang mải mê ghi chép. Nghe tiếng động, anh quay lại, khẽ hỏi:
Anh Năm đi đâu về thế?
Đi... Ờ, mình ra ngoài bờ sông một chút cho mát.
Trả lời Việt xong, anh ngồi tựa- lưng vào vách hầm và lạỉ đắm chìm trong suy nghĩ. Anh hỉều rẳng đã có một cái gì đó không bình thường xảy ra đối với cuộc đời mình. Nếu cái đó không phải là tình yêu thì anh thật đáng trách. Một người còn gái như Sương phải được tôn trọng phải tìm được những chàng trai xứng đáng hơn anh gấp nhìều lần. Vậy mà cô ấy đã đến với anh, yêu anh. gửi gắm cuộc đời mình cho anh mà không một chút băn khoăn, do dự. Có phải sức mạnh điệu kỳ của tình yêu khĩ chợt đến đã thúc đẩy cô ấy hay chi là một sự trỗi dậy của ngọn lửa ái tình đã bi dồn nên bao năm. Đôi mắt của Sương trong sáng thế, đằm thắm thế, không thể chứa đựng cái gì khác hơn là ngọn lửa của một tình yêu chân chỉnh. Không, anh không nhận thấy dù chỉ một thoáng bóng sương mù của thứ ái tình lửa rơm ăn xổỉ ở thì trong đôi mắt ấy. Ánh mắt ấy, trựớc khí chia tay anh vẫn ấm áp tình yêu, .không một thoáng băn khoăn hay ân hận. Ánh mắt ấy nói rằng rốt cụộc mình đã được chứ không phải đã mất đi một cái gì đó thật w thiêng liêng cao quí đối với một đời con gái. Anh mắt ấy nói rằng em hạnh phúc vì cuối cùng đã tìm được anh. Nếu quả đúng như vậy thì Sương ơi, anh cũng chỉnh lả kẻ được, là người hạnh phúc giữa
cuộc đời này. Anh chỉ mong có thế, chỉ mong không có sự lầm lẫn, ngộ nhận nào trong mối tình vừa vụt đến nhưng đã nảy nở xanh tươi, dạt dào sức sống của chúng ta.
-   Có chuyện gì thế, anh Năm?
Năm giật mình quay lại và biết ràng Việi đã nhận thấy -những nét không bình thường biểu lộ trên gương mặt mình. Anh bỗng lúng túng và không biết trả lời Việt ra sao nên đành lắc đầu:
Không! Chẳng có chuyện gì cả.
Thật rồi chứ... anh Năm?
Việt hỏi anh và nhìn thẳng vào mắt Năm như muốn nói:  Anh Năm, tôi hiểu cái gì đã đến với anh. Nhưng, anh đừng lo, tôi ủng hộ điều tốt lành ấy. Năm hiểu ánh mắt ấy của Việt nên đành phải thú nhận bằng cách cười xòa và trả lời lấp lửng:
-   Mình cũng... không hiểu nổi cái gì đã xảy ra.
Có gì mà không hiểu — Việt xích lại gần Năm và vỗ nhẹ vào vai anh nói tiếp — Tình yêu nó vốn khó hiểu thế đấy. Và lại, tôi thấy cô ấy rất xứng đáng.
-Nhưng mình chỉ sợ mình không xứng đáng. Đời mình đã chẳng ra làm sao rồi, Việt ạ.
Và, không một chút băn khoăn, anh kể cho Việt nghe cuộc đời đầy vất và, gian truân của mình. Anh kể hết, không giấu một chút gì, kể cả những mối tình mà anh đã trải qua. Cũng thật khó giải thích vì sao hôm nay anh lại có thể tâm sự một cách dễ dàng như vậy. Có lẽ vì anh hy vọng Việt có thể hiểu, có thể lý giải đôi điều về cuộc đời anh chăng?
Nghe anh kể xong, Việt trầm ngâm suy nghĩ một lát rồi nói:
Cuộc đời của anh tuy có gian nan vất vả thật đây, nhưng nó đẹp và đáng sống, anh Năm ạ.
Tôi chưa bao giờ phàn nàn về số phận của mình cả - Năm bình thản nói -  Suốt cuộc đời, có lẽ có một điều tôi phải ân hận, đó là những lời xốc nổi quá đáng tôi đã nói với Thơm khi cô ấy thành thật khuyên tôi phải học để có ích cho đời hơn. Và...có thể  lần này nữa...
-   Chuyện này thì có gì mà anh phải băn khoăn -  Việt nhẹ nhàng đặt bàn tay lên vai Năm và nói tiếp-  Nếu anh thực sự yêu cô Sương thì theo tôi đó là điều tốt lành, có sao?
Năm khẽ thở dài:
" Tôi cũng không biết nữa.
Không, anh yêu cô ấy - Việt mỉm cười, nhấn mạnh thêm — Tôi dám tin ở điều ấy. Có lẽ anh băn khoăn là vì... anh không ngờ nó đến nhanh, đột ngột đến thế, phải không? Nhưng... tình yêu nó có trăm
đường nghìn ngả chứ. Đâu cứ nhất thiết theo một con đường g lửa gân rơm lâu ngày mới bén. Thôi, đừng nghĩ vớ vẩn nữa cho mệt. Nó thế là nó thế, các  nhà thông thái đã viết cả núi sách mà vẫn chưa lý giải  nổi tình yêu nữa là tôi với anh.
Việt vừa ngừng lời thi nghe có tiếng chân bước  huỳnh huỵch trên mặt đất rồi tiếng đại đội trưởng  Giáp vang lên:
-   Năm ơi ! Thức hay ngủ đấy ?
-   Thức. Có chuyện gì đấy, anh Giáp?
Năm hỏi và đ nh lên thì Giáp đã bước xuống cửa   hầm.
Có chuyện gì đâu. Ngồi buồn quá, chạy mỗi nơi một chút. Thay đồi nhiệm vụ, cánh mình đâm nhàn Mang tiếng là đi chuẩn bị chiến trường mà ngủ lu bù từ sớm đến giờ.
-   Nhàn bây giờ nhưng vào trận thì ra trò đấy.
-   Đúng. Khó gặm chứ chẳng mềm như hỏi đánh
Thuần Mẫn đâu. Mình vừa ngồi bên ông Năm xã đội nghe ông ấy kể lai lịch cái căn cứ này thì thấy không đơn giản chút nào. Nhưng cóc sợ, Năm ạ. Trên cho khoảng vài ngàn quả pháo đánh đội hình sư đoàn thiếu lại có cả xe tăng    tham   gia   đột phá. Nghĩa là sẽ được dự một trận xôm nhất từ trước tới nay. Sư đoàn cũng quyết chơi một cú thật giòn trò đấy.
Năm tặc lưỡi:
-   Sợ thì .chẳng sợ. Nhưng... không khéo các cụ nhà mình chủ quan. Phơi áo keo này thì thật đẹp mặt !
-   Không chủ quan đâu " Giáp bỗng hạ giọng — đêm nay sư trưởng sẽ bò vào tận hàng rào cùng với tiểu đoàn trưởng Vĩnh và cánh xê một để kiềm tra  lại điềm mở cửa đấy.
Nói rồi, anh quay sang Việt, mim cười, hỏi:
-Nhà giáo thấy mặt trận có dễ sống không?
Tôi còn... bỡ ngỡ lắm — Việt trả lời vậy vì anh hiểu Giáp muốn biết anh đã làm quen với bom đạn có dễ dàng không — Có gì, các anh chi bảo thêm.
Giáp bật cười lớn :
Anh Năm thấy ổng tân binh này nói năng có kín cạnh không? Khác với bọn tôi, hồi mới ra trận, cán bộ hỏi có sợ không thì cứ nói bừa là cóc có sợ gì cả. Nhưng khi nằm trước hàng rào mới nghe pháo nổ đã vãi đái cả ra quần. Nói cho đúng, sợ chứ, phải không anh Năm. Đến bây giờ, mỗi khi nằm dưới làn đạn đại liên rít xeo xéo trên đâu, tôi vẫn thấy ớn. Sợ, nhưng vẫn bĩnh tĩnh để tính toán mà chơi lại nó, thế thôi. CÓ lần cụ Bình Tâm hỏi tôi: Này Giáp, tớ hỏi thật, cậu có sợ chết không ? ». Mình trả lời: «Sợ chứ! Tôi chỉ có một cái đầu. Đã làm thằng người, ai mà không sợ chết, phải không ? Chỉ có những thằng chán đời, mà loại ấy thì hiếm lắm mới tìm đến cái chết. Còn tụi mình, những thằng yêu đời nhất, dĩ phiên phải ham sống chứ. Có điều như thế nào thì lại là chuyện khác.
Thấy Giáp cởi mở, Việt mạnh đạn bàn luận trao đối với anh về sự sông, cái chết, về tâm trạngngười chiến sĩ trước những thử thách, hiểm nguy hay sau một lần chết hụt. Rồi họ trở về chuyện quê hương của Giáp, nơi Việt đã gắn bó gần chục năm trời và những lớp học trò của cái trường cấp ba thân yêu ấy. Mải chuyện họ quên bẵng mất sự có mặt của Năm, khí nhìnn lại, Việt thấy anh chàng vẫn  đang thờ thẫn, đắm chìm trong mơ mộng, trông mặt mũi Năm lúc đó thật buồn cười, đích thị  là mặt mũi của một thằng đàn ông khi đang yêu.
 — Này — Giáp bỗng, vỗ mạnh vào đùi Năm khiến anh ta giật nảy lên, ngơ ngác:
-   Hả?
-   ông được để bạt trung đội phó. Có quyết định rồi đấy!
-   Ờ... trung đội phó hay tiểu đội trưởng thì cùng thế cả.
-    Anh và thằng Thịnh nắm trung đội này thì tôi hoàn toàn yên tâm — Giáp gật gù - Một tay xông xáo, dũng cảm, vào trận nhanh như cắt, một tay luôn điềm tĩnh, tỉnh táo. Còn gì bằng nữa? Giao tiểu   đội  lại cho thằng Dĩnh, anh có yên tâm không hay lại phải kiêm luôn?
-   Anh hỏi như thế chứng tỏ rằng anh chẳng hiểu gì nó cả “ Năm phật ý nói tiếp luôn một mạch-  Nếu có đề bạt thằng Dĩnh lên trung đội trưởng tôi   cũng cho là được.
Anh nói thật đấy chứ?
-Sao không ? Đánh với nó nhiều trận rồi tôi lạ gì -Về tinh thần dũng cảm thì nó chẳng thua gì Thịnh. Nhưng vào trận, nó tình hơn cả ông Thịnh nữa kia Trận làng Siêu, nếu không có nó thì trung đội khó đột vào được. Trận ấy Thịnh được huân chương hạng hai mà Dĩnh chi được hạng ba là không công bang lắm.
Thế sao hôm họp hội đồng quân nhân anh không có ý kiến ?
Tôi chả nói là gì ? Nhưng tôi chi làm rõ hơn công lao của Dĩnh mà thôi. Còn để nghị  xếp hạng thì đại đội và chi ủy đã làm rồi còn gì ? Cách làm việc như thế tôi cho là chỉ mới dân chủ có một nửa.
Đúng — Đại đội trưửng gật đầu xác nhận — Sau trận đánh này ta phải có cách bình công khác, sao cho thật dân chủ.
Anh Giáp này — Năm bỗng nhìn thằng vào mặt đại đội trưởng — Tôi nói thật, tôi không thích cái đoạn anh leo lên xe bọc thép đứng để chi huy bộ đội, trong khi địch nó đang bắn như mưa bữa ta đánh vào Tuy Hòa đâu nhé. Nom oai hùng thật đấy nhưng chẳng cần thiết chút nào đối với người chi huy cả. Anh vẫn có thể chi huy được đại đội mà chẳng căn phải leo lên cái xe M.113 ấy làm gì. Giơ ngực ra để hứng đạn đâu phải là dũng cảm.
-   Ha ha! — Đại đội trưởng Giáp bỗng bật cười lớn - Thế mà tay phóng viên báo Quân giải phóng cứ đòi mình diễn lại cái động tác  oai hùng đó để hắn ta chụp ảnh đấy.
-   Đó là một tay-phóng viên hạng bét!
-   Năm kết luận bằng một câu cộc càn như vậy khiến đại đội trưởng Giáp lại bật cười rồi quay sang hỏi Việt :
Anh thấy tên trung đội phó của anh có khiếp không? Phê bình tuôt cả đại đội trưởng lẫn nhà báo .Nhưng anh ta có lý đấy. Lúc ây mình hăng quá, bốc lên, chứ đâu có múôn diên một  “pha” cho ra Cái vẻ anh hùng. Ấy là mình thì mình nhận ra ngạy cái vụ “lố” của một hành động quá trớn. Nhưng còn còn taỵ phóng viên ấy mà, cậu mà động đến danh dự nghề nghiệp » của anh ta thì liệu hôn đấy Năm ạ. A  Cái gì thế này ? — Đại đội trưởng bỗng reo lên – Một quả dưa !
Năm và Việt cùng quay ra cửa hầm và.. đúng là có một quả dưa treo lủng lẳng bằng một sợi dây điện thoại dòng từ nóc hầm xuống. Tiếp đó là tiếng   chân chạy huỳnh huỵch rồi tiếng Tám Sương vừa cười rúc rích vừa nói vọng xuống:
Mấy anh ăn dưa đi nghen !
-   Đại đội trưởng ngơ ngác nhìn Năm rồi hỏi:
-   Ai thế?
— Nữ chủ nhân “ Năm trả lời lấp lửng.
Cô này có vẻ nghịch ngợm gớm nhỉ - Giáp nhận xét rồi kéo sợi dây treo quả dưa lại- Cứ như trong chuyện cổ tích ấy nhỉ. Nào, thì ta hưởng lộc đi. Đánh nhau ở đồng bằng có cái sướng thế  này đây.
Vừa nói đại đội trưởng Giáp vừa quay lại rút con dao găm  treo trên bao đồ của Năm và chỉ hai nhát , phanh xong quả dưa ra làm bốn phần rồi rất tự nhiên. cầm lấy một miếng dưa lên miệng ăn ngon lành.
Ăn đi.chứ, các vị . Nếu có ông Khang ở đây có lẽ chúng mình sẽ bị  phê bình đấy. Các cậu cười gì thế? Mình ăn tham hả. Mẹ thằng cu Quyền cũng thường chê mình là thằng tham ăn. Nhưng không sao, mình tin rằng phụ nữ bao giờ họ cũng mê những
Thằng đàn ông hơi tham ăn một chút. Anh Việt thấy có đúng không?
Việt ngước nhìn đại đội trưởng, mỉm cười thay cho câu trả lời và tự nhủ thầm — cái cô y sĩ nào đã chết mê chết mệt vì anh đại đội trưởng này cũng là điều dễ hiểu.

[danhthanh]

IX
      Quân về.
      Đoàn quân, sau những đêm lặng lẽ hành quân tiến vào vùng bàn đạp, giờ đây như một con trăn gió nằm khoanh mình trong các xóm nhỏ đã xơ xác vì bom đạn của vùng vành đai. Khó mà có thề tưởng tượng được hàng vạn quân và toàn bộ sắt thép nó mang theo lại có thể giấu kín được trong một vùng đất hẹp đã bị tàn phá đến như thế. Vậy mà,sáng ra, khi sương vừa tan, trên các ngả đường đêm qua rậm rịch bước chân chiến sĩ, ríu rít ,tiếng cười tiếng nói của bộ đội và du kích, đã vắng ngắt. Thỉnh thoảng mới gặp một chiến sĩ thông tin luồn lách trong các khu vườn bờ ruộng sửa lại những đường dây diện thoại vừa rải gấp đêm qua. Một vài đứa trẻ trong xóm, theo thói quen, kéo nhau ra ngõ dùng những chiếc chổi tre thi nhau đi xóa dấu giầy dấu dép la liệt in trên mặt cát. Các cháu chưa hiểu vì sao lần này các bác các chú du kích địa phương lại chẳng ai quan tâm tới cái việc giữ bí mật hệ trọng này.
Một ngày mới lại bắt đâu,với bao nhiêu náo nức. Mọi người dân vành đai đều có công việc của nhưng tất cả đều để phục vụ cho trận đánh sắp tới. Trong các gia đình những người phụ nữ bận bịu hơn cả. Các má. các chị đều cố gắng trổ hết tài bếp nức. Người ta nhớ đến tất cả các loại bánh trái đã từng. Những con gà cuối cùng đã được nhốt từ hôm qua. Dăm bảy nhà bàn bạc với nhau xả chung một con heo. Trận đánh nay mai hẳn sẽ vô cùng quyết liệt, tụi nó không tiếc máu, mình còn tính  toán gì nữa ?
Trung đội của Thịnh và Năm đào hầm xung khu vườn nhà má Bảy. Đêm qua má đã nấu sẵn hai  nồi chè đậu và ngồi đợi. Khi bộ đội vô, má kêu cả  lại cho ăn, rồi giục Thịnh và Năm:  “Ăn uống xon grồi kêu tụi nó đi đào hầm hố đi nghen. Mệt cũng phải ráng chứ ở đất này mà sơ sểnh là hổng có được đâu !” Sớm nay Tám Sương về, hai má con bàn soạn một hồi rồi má quầy quả chạy đi. Chừng một giờ Sau má về, rinh theo một rổ thịt heo rồi gọi Năm tói và hỏi :
—   Nè, thằng Hai tính làm cách sao cho tụi nó ăn ngon miệng thì bày coi ?
Năm gãi đầu gãi tai:
—   Má làm thế này thì tụi... chúng con khõ nghĩ quá.
—   Ai bắt tụi bay nghĩ ngợi chi cho mệt óc. Tới đây với bà con có thời ăn, không có thời nhịn chứ bộ!
Không biết trả lời má ra sao, Nẵm lẻn đi tin chính tri viên Khang tới nơi, Năm chưa kịp nói gì thì đại đội trưởng Giáp đã cười phá lên:
—   Lại mời tụi này đi ăn cỗ hả ?
—   Gay go quá anh Giáp ạ... Bà già chỗ tôi...
Chỗ nào cũng thế cả. Các trung đội đều lần lượt  lên xin chỉ thị khiến ông Khang cuống  cả lên phải chạy đi hỏi tiều đoàn kia kìa. Chủ nhà này cũng đụng một nửa con chó. Rầy rà thế đấy !
-   Thế thì...tính sao chứ?
*   Còn tính sao ? — Đại đội trưởng tặc lưỡi — Bà con họ thương mình nên họ bày vẽ ra thế. Mình chối, họ lại không đào mả lên ấy à? Theo mình thì... Chậc ! Cứ chén cho đẫy. Có điều đã ăn cơm ăn gạo của dân thì phải đánh đấm cho ra trò. Đồng bào trong này tính khí thẳng thắn, mình khách khí họ không ưa đâu.
*   Nhưng... giá chỉ sơ sơ thôi ? Đằng này thì.. rậm rịch quá. Cứ như tết thế này thì rầy rà quá.
*    Thì thế đấy — Đại đội trưởng lại lắc đầu, cười — mình thì cố ra cái vẻ úp úp mở mở, ra cái vẻ bí mật quân sự. Còn dân ở đây thì, từ đứa bé còn cởi truồng cũng biết tụi mình về là đánh Đồng Dù. Thăng Út Phệ con chị Tư nhà này còn đòi theo mình đi “điều nghiên Sân Dù” kia! Không được đi nó khóc một hồi rồi dặn mình  “Nè, chú Ba cần thận nghe. Sân Dù mìn nhiều như lá te đó. Nếu tụi nó chiếu đèn chú không được cục cựa chi nghen. Còn nếu gặp tụi đèn cù, chú tạt đại vài tái da láng chớ dừng bắn nghen, bắn là tụi nó biết hướng mình, phóng lựu chóc đùng theo bén gót ngay đó !. Anh thấy kỳ lạ  không? Một đứa bé sáu tuồi mà biết từng ấy thủ đoạn của kẻ thù. Mỗi người dân ở đây đều rất hiểu bọn lính sư đoàn 25 và họ biết tụi mình sắp bước vào một trận quyết liệt. Mình đang lo có lẽ chính bộ đội mình lại chủ quan, chưa thấy hết tính chất quyết liệt của trận dánh này đâu.
-    “ Đúng " Năm gật đầu xác nhận điều đại đội trường vừa nói
-    • Có người còn cho rằng không khéo chưa kịp đánh trận này thì Sài Gòn đã đầu hàng rồi.
—   Đấy ! Thế mà ông chính trị viên nhà mình cứ sợ bộ đội phạm khuyết điềm vể chính sách dân vận trong khi, đáng lẽ phải tranh thủ giúp bộ đội nhận ra tinh chất quyết liệt của trận dánh sắp tới. Đã thế, sáng nay cấp trên lại gửi xuống một tập công văn dày cộm về vấn đề công tác dân địch vận  trong chiến dịch. Toàn những điều tối quan trọng cả khiến ỏông Khang nhà mình nghe gà lợn kêu xung quanh  mà toát mồ hôi hột.
Vừa lúc đó thì chính trị viên Khang lật đật bướcc vào. Nhìn thấy anh, Giáp mỉm cười hỏi ngay :
—   Cấp trên chỉ thị thế nào về cái món thịt cầy  của chị Tư, anh Khang?
“ Cấm ! — Khang giơ nắm đấm lên dử dứ nhưng  rồi lại lắc đâu “ Ở đâu cũng rôm rả thế cả. Tiểu đoàn đành phải ra lệnh tùy cơ ứng biến.
—   Đúng — Đại đội trưởng vỗ tay — Ai chứ tôi thì  tôi thấy nếu bỏ ế món thịt cầy của chị Tư thì chị ấy  buồn lắm. Mà chị Tư nhà này thì... thà chịu kỷ luật  với câp trên chứ tôi không có can đảm từ chối sự quan tâm săn sóc của chị ấy. Tôi chưa từng thấy  một người phụ nữ nào can đảm và nghị lực đến thể. Một nách nuôi năm con nhỏ, chồng hy sinh, xã định cho nghỉ việc nhưng chị ấy vẫn tiếp tục xin nhận  công tác. Mấy đứa con nhỏ nhà chị cũng dược dạy dỗ thật chu đáo, vừa sạch sẽ lại vừa ngoan.
—   A... Anh Khang này, tôi đã nghĩ ra cách để trả nợ món thịt cầy cho chi Tư rồi đây.
-    Cách gì ?
 Tôi còn một chiếc võng đôi ga-ba-din. Ta cắt cho hai thằng cu lớn nhà chị mỗi đứa một bộ quần áo là vừa vặn.
—   Được đấy “ Khang gật đầu tán thành — Nhưng.... tụ mình làm sao cắt được quần áo ?
—   Thế thì anh chưa biết hết tài cùa tôi rồi — Giáp vừa nỗi vừa bật dậy chạy lại góc nhà lôi từ ba lô r a một gói nhò- Đây, trong khi anh anh đi gặp cấp trên xin chi thị về công tác dân vận thi tôi đã hoàn thành tác phẩm này. Thấy chưa? Chỉ cần may nữa là xong.
Chi Tư có từ chối cũng không được nữa.
Chính trị viên Khang hết  nhìn hai bộ quần áo mới căt lại trố mắt nhìn Giáp :
—   Lạ nhỉ! Tớ không ngờ cậu lại khéo tay đến thế đâu ?
—   Thế cho nên cô Thảo mới chết mê chết mệt chứ! Anh Khang không biết nhà tôi ba đời làm thợ may à ? Thôi, cất nhé! Cú này ta để đến phút chót, đến khi nhấc ba lô lên vai mới tung ra kẻo chị Tư lại tìm cách trả nợ thì phiền.
—   Đúng! Hay lắm.
Chính trị viên Khang thở phào như vừa trút được một gánh nặng. Năm đứng lên định ra về đại dội trưởng Giáp cũng đứng lên theo và dặn:
—   Anh về bảo Thịnh lên gặp tôi nhé. Tôi muốn trao đổi thật kỹ với Thịnh về phương án tác chiến của đại đội. Cấp trên đã chỉ định Thịnh là người sẵn sàng thay thế tôi khi cần thiết.
—   Sao cấp trên lại chọn Thịnh mà không chọn Viễn anh Giáp ? — Năm hỏi, nhưng lại tự trả lời luôn. Có lẽ vì tay Viễn chưa được nghiêm chỉnh cho lắm. Nói năng thì lại bạt mạng quá.
" Tôi không rõ. Có lẽ dưới con mắt của cấp trên thì Thịnh là người hoàn hảo hơn. Nhưng thôi, điều đó lúc này có gì hẹ trọng lắm đâu. Thôi, anh về đi giờ chiều nay cho người lên đây để đi nhận thuốc nổ về gói.   .
—   Mình lại mở cửa à? - Năm ngạc nhiên hỏi.
—   Không. Nhiệm vụ không có gì thay đổi. Nhưng, xê mình phải gói giúp bộc phá cho xê một.
—   Cấp trên không cho mìn à ?
—   Đến phút này vẫn chưa có mìn quét rào .Sư đoàn đang chạy. Vì thế vẫn phải chuẩn bị đánh bằng bộc phá.
—   Nếu không có mìn quét rào thì gay lắm — Năm trầm ngâm suy nghĩ giây lát rồi nói tiếp — Tốn máu đấy chứ không phải chuyện đùa đâu, anh Giáp ạ.
—   Vì thế đại đội ta vẫn phải sẵn sàng vào mở cửa. Hai đại đội chẳng lẽ lại không mở nổi một cửa mở  hay sao?
—   Hai đại đội — Chính trị viên Khang lắc đầu-  Không thể như thế được, phải tính cách nào chứ?
—   Lúc này không phải là lúc mặc cả nữa rồi. Cấp trên cũng đã tính nát nước. Chỉ còn cách duy nhất để giảm bớt hy sinh, đó là sự tỉnh táo, khôn ngoan khi vào trận của các cấp chỉ huy và hành động chiến đấu dũng cảm của bộ đội.
Đại dội trường Giáp kết luận rồi chợt mĩm cười, trỏ lại giọng bông lơn :
—   Anh Khang đã soạn xong bài  “đít cua » để mai đọc trong lễ xuất quân chưa ? Có quay phim đấy, Anh phải để thời gian mà sửa sang lại bộ cánh một chút chứ. Cái màu bùn đất cao nguyên kia có lê không được  “nghệ thuật”  lắm đâu.
—   Yên trí! Yên trí — Chính trị viên Khang nháy mắt cười — Cậu Tuấn hứa sẽ cho mình mượn một bộ quân phục mới toanh rồi. Còn thư quyét tâm thì mình cũng vừa sửa xong sáng nay. Thay đổi nhiệm vụ, thành ra cũng phải xào xáo lại. Đây, có lẽ mình đọc các vị nghe thử một lượt xem...
Thôi thôi! Tôi hoàn toàn tin tưởng ở ông — Đại trưởng Giáp vội xua tay — Anh Năm có rỗi thì nghe qua một chút.
—   Ấy ấy... — Nẫm cũng vội vàng rút lui  — Tôi  cũng phải về cho trung đội biết phương hướng hành động chứ. Bà già bên tôi khó tính lắm, lừng khừng là bà ấy quát liền !
—   Thế... Còn cái cô gì ấy thì sao ? — Đại đội trưởng Giáp nháy mắt với Năm — Không giấu được mắt tớ đâu nhé!
-   Anh thì thánh rồi! " Chính tri viên Khang nói xen vào.-Đừng để rồi lại có thêm một ông “Quyền » trung đội trưởng nữa đấy nhé!

[danhthanh]

V
Gần chín giờ tối trung đội mới sinh hoạt xong, nhưng tiều đội của Dĩnh vẫn ngồi quây quần bên ấm trà chuyện vãn. Nẫm bòn chồn nhìn ra phía bờ sổng* nơi anh biết chắc có Tám Sương đang ngồi đợi. Mấy lần anh dợm đứng dậy, định đi nhưng Dĩnh vẫn đang nói rất say sưa. Cáỉ thằng đến là lắm lờỉ» — Năm rủa thầm trong bụng như vậy nhưng vẫn phảỉ làm ra vẻ chăm chú lắng nghe. Chỉ có Việt là dường như nhận ra vẻ  thấp thỏm, bồn chồn của anh nên thỉnh thoảng lại ranh mãnh liếc xéo qua anh và khẽ mỉm cười.

—   Mình đề nghị thế này các bạn ạ — Dĩnh ngừng lại nhìn mọi người một lát ròi nói tiếp - Khi nào chién tranh kết thúc, mỗi đứa về một nơi, chúng ta phải đặt một trung tâm liên lạc để thỉnh thoảng tìm  gặp nhau hay trao đổi thư từ. Nghĩa là chúng ta chọn một chỗ có địa chỉ chắc chắn, như chỗ anh Việt chẳng hạn. Nếu không thì khó mà tìm được nhau
—   Chật “ Một cậu nào đó vừa ngáp vừa nòi ngạng - Lúc ấy thì mỗi thằng một việc, rồi vợ. Rồi con bù đầu lên, thời giờ đâu mà đàn đúm !
*   Mình thì cho rằng dù nay mai có hết chỉến  tranh, cũng còn lâu chúng mình mới có thề rờì nhau  được. Còn bao nhiêu là việc cần đến người lính chứ đùa đấy à. Cứ gỡ cho hết mìn trên khắp cả  miền Nam này cũng hàng vài ba năm rồi.
*   Mà chắc đếch còn gì sống đến ngày áy — Thông đâm vào một câu ngang phè “ Các cha tưởng những trận sắp tới đơn giản đấy à ? Ngộ nhỡ cánh ta đều kềnh cả ở cửa đột phá nay mai thì sao?
*   Chỉ dược cái dại mồm dại miệng ! — Năm vội mắng át đi, nhưng Thông vẫn -cười, nói oang oang:
—   Tôi nói thật đấy. Ra trận, chứ có phải đi hội đâu. Riêng tôi. tôi đã viết một bức thư cho bà Cụ gọi là di chúc thì cùng được. Nếu tôi có hy sinh thì các bác cứ gửi về nhà giúp. Trong thư tôi nói rõ với bà cụ rang con đã nhìn thấy Sài Gòn rồi, nghĩa là con đã đi tới đích, nếu con không trở về được thì mẹ cứ yên trí rằng lúc hy sinh trong những trận đánh cuối cùng, lòng con hoàn toàn thanh thản.
—   Bỏ mẹ — Dĩnh vỗ đùi la lên • Chiều nay thằng Tánh B.41 nó cũng đọc cho mình nghe một bức thư như vậy nó viết gửi cho vợ con. Lời lẽ thì mộc mạc, nhưng cảm động lắm, yên để minh nhớ lại xem nhé! Chịu — Dĩnh bỗng lăc đău - Không nhớ được lời lẽ của nó nhưng đại để cũng là anh sắp tới Sài Gòn sâp bước vào một trận đánh quyết liệt, có thể sẽ hy sinh trước giờ chiến thắng, mai này các con lớn, nếu có dịp vào Sài Gòn cử hỏi thăm tới Củ Chi rồi hỏi nhân dân ở đó sẽ biết nơi cha con đã  hy sinh và sẽ được nghe nhân dân địa phương kể về trận đánh quyết liệt này.
« Nghe kinh bỏ mẹ! Thôi, dẹp những chuyện đó sang một bên - Lý đứng dậy vươn vai ngáp một ai - Đi ngủ một giấc cho nó tỉnh quân, nghĩ ngợi lung tung đâm hỏng người ra đấy.
Thấy có cớ để rút lui, Năm cũng đứng dậy nói với các chiến sĩ:   
- Mình cũng cho là lúc này không nên nói quá nhiều đến sự sống chết.
-Nói cũng được chứ sao - Dĩnh vẫn hăng hái  cãi lại-Những thằng như   thằng Tánh thì   tôi tin rằng nó viết đúng như nó nghĩ.   Nó viết   như   vậy là sẵn sàng chấp nhận sự hy sinh. Phải không anh  Việt.
 Ở đây có thề rút ra một điều...
—   Lại < triết lý vặt » rồi !
-   Thì cứ đề nó thử « rút   ra »   xem là   cái   gì nào!
Không thề chờ đợi được nữa, Năm lặng lẽ đứng
dậy, lợi dụng lúc mọi người chăm chú nghe Dĩnh “triết lý”  anh lỉnh vội ra ngoàỉ. Một làn gió ùa vào anh mát rượi. Triết lý gì thì triết lý cũng không thề phong phú bằng cuộc sổng được. Cuộc sống thật đáng yêu, đáng quý biết bao. Khi con người ta còn cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên, còn biết yêu con người, còn biết phấn đấu cho một cái gì đó thật tốt đẹp, thì con người vẫn có hạnh phúc. Chiến tranh thật tệ hại, điều đó thì rõ quá rồi, nhưng cũng vì chiến tranh mà mình biết được bao nhiêu điều, khôn ra và cuối cùng thì gặp được Sương. Trong quãng đời vừa qua, mình hạnh phúc. hay không hạnh phúc, thật khó mà trả lời. Cái đựơc cái mất cứ cài vào nhau, khôn cân nặng nhẹ. Mình mất Thơm, nhưng lại được một bài học  về một tình yêu chân chính, mình bỏ cả phần đời đáng lẽ có thể vun đắp cho cuộc sống riêng tư, nhưng chính phần đời đó lại giúp mình hiều ra bao điều mới . giúp minh có thể tự làm chủ được mình chứ không còn vật vờ nước chày bèo trôi như những năm về trước. Nay mai vào trận mình cũng có thể chết, nếu điều đó  xảy ra thì... dù sao mình vẫn còn nhẹ nhàng hơn những thằng như thằng Tánh đã  một vợ ba con rồi. Có thật nó đã viết di chúc không nhỉ? Có lẽ nó viết thật, mà viết thì có sao? Điều đó chỉ có nghĩa rằng sau bao nhiêu đấu tranh dằn vặt trong lòng ,nó đã sẵn sàng chấp nhận sự hy sinh và để mình hoàn toàn thanh thản trước khi vào trận quyết lỉệt cuối cùng thi nhắn lại cho vợ con vài câu. Người lính ra trận có thể xem cái chết nhẹ như lông hồng, nhưng không thề thờ ơ với nỗi đau khổ của những người thân yêu khi phải sống tiếp quãng đời còn lạỉ vắng bóng mình. Vậy mình cũng phải nói gì với Sương đây.  Nhưng có lẽ chẳng cần nói gì cả, vì Sương cũng là chiến sĩ, ngày mai ngày kia Sương cũng sẽ ra trận kia mà.
Bến sông đã hiện rà trước mật Năm. Dưới trăng dòng sông thầm lặng chảy. Những khóm dừa nước viền dọc đôi bờ dường như chẳng lúc nào thôi bồn chồn, thắc thỏm trước cái vẻ bình lặng, kiên nhẫn đến vô cùng của dòng sông. Không thấy bóng Sương. Chẳng lẽ cô ấy không chờ đợi được nên đã bỏ đi dâu rồi? Năm nghiêng ngó, sục tìm trong những khoảng tối của bóng cây nhưng vẫn không thấy cô gái đâu cả. Một lát, anh định quay về, nhưng nghĩ thế nào lại lặng lẽ ngồi xuống bên một gổc dừa. Đúng lúc ấy thì một tiếng cười trong trẻo, hồn nhiên chợt bật lên và Tám Sương từ một lùm cây ngav sát mép nước chạy vụt đến.
- Anh Năm!   
- Sương !... Em trốn anh đấy à?
-Trốn! Em thử xem anh có thể kiên nhẫn ngồi đợi em được một tiếng không?
—   Nhưng... làm gì đã dược một tiếng!
—   Thế... “ Sương ôm lấy cổ anh cười ngất — em lại không đủ kiên nhẫn ngồi nhìn anh đuổi muỗi lấy mươi phút. Thấy anh ngó mông rồi ngồi bệt xuống đó, coi thương quá.
—   Em chờ anh lâu chưa ?
-   Hàng giờ rồi-đó nghen. Họp hành chi mà lòng thòng vòng vo dữ vậy ? Muỗi đốt sưng ù chân tay em rồi nẻ. Bắt thường anh đó !
Tám Sương nũng nịu ngả vào lòng anh. Năm nhẹ nhàng lùa những ngón tay thô nhám của mình vào mái tóc thơm ngát mùi dầu dừa của Sương. Lòng anh nhẹ bẫng, lâng lâng như vừa được gội rửa, những ý nghĩ nặng nề, dong dài về sự sống chết, về lẽ được mất đời như đã tan biến trọng anh. “Ta là một người hạnh phúc. Anh tự nhủ thầm như vậv và nhẹ nhàng nâng khuôn mặt. sáng ngời vì hạnh phúc, vì tình yêu của Sương lên áp vào mặt mình. Im lặng. Không nên nói gì nữa. Sao ta lại có ý định đến dây để nói với Sương rằng ngày mai anh có thề chết, em cũng biết rõ như vậy mà sao em yêu anh? Thật vớ vẩn cho những ai cứ định đặt câu hỏi về tình yêu. Bởi vì làm sao mà có thể tìm được một câu trả lời cho minh bạch. “Anh Năm ! Sao không hôn em ? ». Đấy lại đặt câu hỏi rồi. ừ, anh hôn em ffây. Nếu như anh khỏng còn biết yêu cm cho thật nồng nàn thì có lẽ một phần vỉ chính cuộc đời của anh, cuộc đời đã ít nhiều cắt gọt mất cái phần nhạy bén của tâm một người con trai cứ luôn mang trong mình ý nghĩ rằng mình là một người xoàng xĩnh nhất ờ đời  rằng mình không đáng được yêu và được hạnh phúc nên đến khi tình yêu đến thì ngỡ ngàng như đứng trước một gian hàng sang trọng mà trong túi mình không có tiền. Bây giờ thì không! Anh biết mình có quyền yêu và phải biết yêu. Còn ngày mai, trước mặt anh là một trời bão lửa thì có ý nghĩa gì? Tình yêu không ngăn trở, tình yêu chỉ tiếp thêm cho anh sức mạnh để vượt qua những thử thách ấy. Bởi anh biết rằng anh cũng chỉ xứng đáng với em khi I bước vào những trận đánh quyết liệt cuối cùng của cuộc chiến đấu này với một tư thế mới, tư thế của những con người tha thiết yêu đời, yêu cuộc sống
—   Rồi chúng mình sẽ có một đứa con, anh Năm nhỉ - Tiếng Sương thoảng trong gió — Chiều chiều mẹ con em sẽ đưa nhau ra bến sông này tắm giặt Anh ở trong này với em nhé !
—   Với anh thì... ở đâu cũng được !
—   Em cũng vậv. Ở đây hay về quê anh cũng chẳng sao. Nhưng... em. thích được sống ở đây, sinh đứa con đâu lòng cho anh trên mảnh đất này. Chiều em  nhé !
—   Anh sẽ chiều em !
—   Anh!
—   Trước khi yêu em anh vẫn thường tự hỏi, nểu sau này chiến tranh kết thúc thì mình sẽ về đâu, cái chỗ của mình là ở đâu ? Cuộc đời anh, em rõ rồi đó. Quê hương thì có nhưng cửa nhà thì không, những người ruột thịt cũng không còn nữa. Bây giờ có em  rồi, anh đã biết rồi cuối cùng cải chỗ của mình là ở đâu. Đến ngày, hòa bình anh sẽ đưa em về thăm quê hương của gia đinh em. Và, thế là cuộc sống thực sự bắt đầu.
—   Em sé là người hạnh phúc nhứt đời.
—   Anh cũng vậy !
—   Không! Em mà. Anh chỉ là người thứ hai thôi
Tám Sương cười rúc rích rồi lại ôm ghì lấy Năm hồn dồn dập lên mặt, lên môi anh khiến anh như muốn ngợp thờ.
Trước mặt họ, dòng sông vẫn lặng lẽ trôi trong ánh trăng.

[danhthanh]

Phần Thứ BA

I
Toàn tiểu đoàn tập hợp trên một khu vườn rộng gần bờ sông để làm lễ xuất quân vào chiến dịch lịch sử mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khác hẳn mọi ngày, hôm nay ai nấy đều ăn mặc thật gọn gàng, sạch sẽ. Tất cả những bộ quần áo còn mới nhất đã được móc từ đấy ba lô lên. Xuề xòa như anh chàng Viễn mà hôm nay cũng đỏm dáng ra trò. Bộ quần áo được phát từ hồi sắp đi chiến dịch Tây Nguyên để hôm nay Viễn mới mang ra xỏ tay, mùi hồ hãy còn thơm sực. Buồn một nỗi là nó quá rộng nên trông Viễn cứ như một cái bắp ngô chưa được bóc bẹ, chí nhô ra mỗi cái cổ cao ngẳng với bộ mặt đen sạm vừa được cạo nhẵn râu ria, với hàm răng ám khói thuốc với đôi còn mắt láo liên như sẵn sàng giễu cợt bất kỳ ai. Đại đội trưởng Giáp cũng điện ngất, bộ quân   phục bằng vài xi-mi-li màu cà phê của anh được sửa  sang lại rất đẹp, vừa khít, lại có thêm đôi cầu vai, trông sang hẳn lên. Năm cũng mặc một bộ quân phục xi-mi-li như vậy, chí có điều nó hơi rộng và thiếu đôi cầu vai nhưng mặc bộ quân phục mới vào trông Năm lạ hẳn, đỡ cái vẻ «lầm than » hơn. Nhìn thấy Năm  trong bộ quân phục mới. Việt cũng phải ngạc nhiên la lên: - “Trời ơi! Không còn nhận ra anh Năm nữa, Tám Sương thì cứ cuống quít chạy quanh nhà cười tít. Còn Má Bảy, sau một hồi ngắm Năm liền cười mỏm mém hỏi mọi người :
-   Chú rề nhà này coi cũng được chớ, tụi bay ?
Trước khi trung đội tập hợp để ra bãi tập trung má kêu Thịnh và Năm vô nhà, kéo đến trước bàn thờ bày la liệt các loại bánh và trái cây, bắt haỉ người đứng nghiêm chính. Nhìn đôi bàn tay khô gầy của má run run cầm mấy nén hượng, Năm nghẹn ngào xúc động. Cắm hương lên bàn thờ xong, Mà lầm rầm khấn  vái:
 Khấu đầu kính vái ông bà tổ tiên và vong linh các liệt sĩ. Bữa nay mấy đứa chủ lực nó về xuất quân đi nhổ cái cứ Đồng Dù đặng gỉai phóng cho quê hương mình. Ông bà tổ tiên và vong linh các liệt sĩ có khôn thiêng thời phù trợ cho mấy đứa nó khỏe chân mạnh tay, mình tường nơi trận mạc, đặng đánh thắng lù giặc dữ dằn này và tránh được hòn tên mũi đạn...
Khấn xong, má quay, lại bảo Thịnh và Năm lần lượt vái ba vái. Hai anh cán bộ Quân giải phóng làm theo lời má như một cái máy rồi xin phép má đưa bộ đội đi tập trung. Khi ra tới đường, trung đội trưởng Thịnh rỉ tai Năm:  Bà già làm tôi sợ hết hồn !
Năm cười:
—   Đúng là «làm lễ » xuất quân ! Bên ông Hai hôm nay cũng làm cơm cúng mấy anh con trai du kích hy sinh rồi bắt tụi thằng Viễn ngồi nhậu với ông già. Giữa bữa, ông già nói với tụi nó — Mấy đứa bay rủi có đứa nào hy sinh thời về đây với mây anh mày nghen. Ngày tết ngày giỗ tao cúng luôn một thề.!
Thịnh khe lắc đầu:
—   Nghe rợn cả người.
—   Dân ở đây họ nói tới cái chết là sự thường, có kiêng kị như ngoài mình đâu.
—   Bà cụ nhà tôi thì kiêng kỹ lắm — Thịnh nói tiếp - Tôi định đi đâu bà cũng lựa đúng ngày đúng giờ. Hễ sắp đi mà có ai bà cụ cho là dữ vía tới là giữ tịt tôi lại, không cho đi nữa. Con trai độc nhất mà.
Họ ra tới bãi tập trung thì tiểu đoàn đã có đông đủ, đội ngũ đã chính tề. Chính trị viên gắt ngậu lên vì sự trễ tràng của trung đội ba. Rồi anh kéo Thịnh và Năm ra một chỗ, rỉ tai.
—   Các cậu phải chuàn bị tinh thần để lên nhận chương trình thế này nhé - Anh hạ thấp giọng rất chí là quan trọng - Chính ủy sư đoàn trao cờ cho chính ủy trung đoàn. Rồi chính ủy trung đoàn lại trao cờ cho chính trị viên tiểu đoàn và tiểu đoàn trưởng. Sau đó tiểu đoàn lại trao cờ cho đại đội, Tôi sẽ đọc thư quyết tâm. Đọc xong tôi sẽ trao cho trung đội các anh, anh Thịnh chuẩn bị lên hứa quyết tâm, rồi thì các anh trao cờ tiếp cho tiểu đội  cậu Dĩnh.
Năm lè lưỡi:
 — Rắc rối nhiêu khê thế cơ à ?
 - Chứ sao! Phải thật trịnh trọng, trang nghiêm, Thế băng đỏ của các cậu đâu cả rồi.
 - Có lẽ anh em họ còn đút trong túi.
 - Chết thật! Chét thật.* Các cậu chẳng quán triệt gì sất. Bảo anh em đeo lên ngay đi.
—   Tôi tưởng băng này chí dùng khi vào trận.
—   Không - Khang nhăn mặt, Đây là băng đỏ quyết tử. Hiểu không? Biểu tượng cho tinh thần quyết chiến quyết thắng của chiến dịch lịch sử này. Vào trận cố gắng giữ lấy để làm kỷ niệm, sau còn truyền lại cho con cháu chứ đùa đấy à ?
Vừa lúc đó đại đội trưởng Giáp đi tới, nghe chính trị  viên nói vậy, anh mỉm cười chí vào chíếc băng đỏ trên tay mình, đế luôn một câu:
“ Nếu chẳng may tôi kềnh thì anh nhở gửi cái này thằng cu Quyền nhà tôi nhé.”
 Cậu rõ thật không lúc nào nghiêm chính được,
-   ơ! Cái nhà anh này — Đại đội trưởng làm bộ nghiêm — Sao lại cứ nghĩ rằng mọi điều tôi nói ra không nghiêm chính là thế nào nhỉ ?
-   « Chịu. Mình đấu hót với ông thế nào được — Khang vội xua tay-  “ Chính đốn lại bộ đội đi. Quan khách đã tới rồi kìa !
Dẫn dầu đoàn dại biều tới dự lễ xuất quân của tiểu đoàn là lá cờ truyền thống của sư đoàn do một chiến sĩ trẻ vác đi trước, tiếp sau là chính ủy sư đoàn, chính ủy trung đoàn, đại biều chính quyền địa phương rồi đến một số trợ lý các cơ quan sư đoàn, trung đoàn và ba anh phóng viên quay phim, lỉnh kỉnh máỵ móc đồ đạc. Khi đoàn người ấy đi tới phía trước hàng quân, tiểu đoàn trưởng Vĩnh liền thét lởn: “Nghiêm !»  Rồi chạy tới trước mặt chính ủy sư đoàn, đưa tay lên vành mũ chào. Tiếng anh vang lên dõng dạc:
*   Báo cáo đồng chí chính ủy sư đoàn. Tiểu đoàn một đã tập hợp đầy đủ để dự lễ xuất quân. Xin chí thị của đồng chí.
Chính ủy sư đoàn nói một câu gì đó. Tiểu đoàn trưởng Vĩnh lại đưa tay lên mũ chào rồi lốc thốc chạy về vị trí cũ và thét: « Nghỉ ».
Đoàn đại biều dồn lên dứng thành một hàng trước hàng quân. Ba anh phóng viên quay phim lập tức triển khai công việc. Một người trong tổ không thấy mang máy, cứ hết chạy lên lai chạy xuống, nhìn nhìn xuôi như đề tìm một góc độ thích hợp rồi ra hiệu cho anh chiến sĩ cầm cờ bước lên phía  đoàn đại biều. Chính ủy cũng tiến lên phía trước bước, anh phóng viên có vẻ hài lòng vẫy tày ra hiệu cho hai người mang máy bắt đầu quay, ống kính  máy quay bắt đầu lia về phia hàng quân. Các chiến sĩ không ai bảo ai đều đứng nghiêm và cố tạo cho mình một bộ mặt thật nghiêm chính.
Tiểu đoàn trưởng Vĩnh lần lượt giới thiệu các  đại biểu. Bộ đội vỗ tay. Hai chíếc máy quay phim đều làm việc hối hả. Các chiến sĩ chí lơ đãng nge loáng thoáng tên tuổi, chức vụ các quan khách, tân trí họ phần nhiều hướng về hai anh chàng phóng viên xem cung cách làm ăn của họ. Lễ lạt mà có quay phim kề cũng thích thật. Lại một tràng vỗ tay nữa nổi lên rồi chính ủy sư đoàn trịnh trọng bước lên đọc diễn văn.
Đứng dưới hàng quân, Việt chợt nhận thấy cái anh chàng phóng viên cứ xăng lăng chí trỏ kia có bộ mặt rất quen.  Quái, mình đã gặp thằng cha này ở đâu nhỉ  Việt tự hỏi và vừa cố ghé nhìn cho rỡ hơn một chút vừa lục lọi trí nhớ của mình:
... “Chiến dịch này được vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ kính yêu của toàn dân tộc ta. Người tiêu biếu cho ý chí độc lập, thống nhât của dân tộc Việt Nam ta. Bằng chiến dịch lịch sử này, chúng ta tỏ lòng kính yêu vô hạn đối với Người. Với chiến dịch lịch sử này chúng ta quyết tâm đập tan bộ máy ngụy quân ngụy quyền tay sai bán nước ,đè bẹp ý chí xâm lược của đế quốc Mị  thực hiện nguyện vọng thiêng liêng của Bác Hồ kính yêu và của toàn thể dân tộc ta là giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc...
—   Hoan hô!
Tiếng vỗ tay, tiếng reo hò vang dậy. Chính trị viên tiểu đoàn quay lại phía hàng quân vung tay hô lớn:
” Quyết tâm giành toàn thắng cho chiến dịch Hồ
Chí Minh.
*   Quyết tâm ! Quyết tâm ! Quyết... tâ., âm!
Tiếng đồng thanh đáp lại âm vang trong nắng
Chíều. Đám trẻ nhỏ trong xóm tụ tập quanh bờ tre xem các   chú chủ   lực làm lễ xuất quân cũng   hò   hét
rùm trời   và nhảy   cẫng cả lên, khiến các má   các cô
nhao nhao phản đối, đe nạt:
-    Tụi    bay làm   trời đó hả ?
*   Có   im đi cho   người ta nghe không nào ?
*   Tám Sương! Mi quất cho tụi nó vài roi coi.
Tám Sương phải bẻ một cành tre huơ lên đe nẹt
lũ trẻ chúng mới chịu im lặng. Ngoài bãi đã tới lúc trao cờ. Khi chính ủy sư đoàn bắt dầu trao lá cờ truyền thống của sư đoàn bộ binh Chiến Thắng cho chính ủy trung đoàn một thì từ trong hàng quân, tiếng hát bỗng trỗi lên trầm hùng, các chiến sĩ say sưa, xúc động hát vang bài hát truyền thống của sư đoàn mình:
... Năm xưa đánh giặc Tây sử vàng còn ghi.
 Những chiến công oai hùng
 Bàn chân ta ngập trong bùn đất quê hương
Đi khắp mọi nẻo đường
 Ra quân là chiến thắng
 Bao đòn thù vụn nát dưới chân ta
Lá cờ như ánh hào quang
 Bay trong lửa khói
 Máu của đồng đội ta keeu gọi
 Đồng chí ơi !
 Đứng dậy
Hãy giương cao ngọn cờ
Trận này quyết thắng
Hãy giương cao ngọn cờ
 Đi tới đích cuối cung.,,
Khi bài hát vừa chấm dứt thì lá cờ đã truyền đến tay đại đội trưởng Giáp. Những đứa nhỏ con chị Tư ĩ nhảy chồm chồm, hét toáng lên :   
-   Chú Giáp được cờ rồi nghen !
*   Hoan hô chú Giáp!
Chị Tư cũng ghé vào tai một người đứng gần, nói nhỏ:   
-   BBa Giáp, đại đội trưởng đó!
*   Coi bảnh trai hè.
*   í! Người ta vợ con rồi đó nghen.
*   Xí xộ hà! Yên nghe nào. Ai đọc thơ quyết tâm đó. Chị Tư?
*   Hai Khang, chánh trị viên đó.
*   Lại quay phim nữa rồi! Tới hồi nào mình được coi phim thì ngon lành hè.
Ống kính máy quay lúc đó đang hướng về đại đội ba. Anh chàng «chí trỏ » đẫ hiện nguyên hình trước mắt Việt khi anh ta quay lại đội hình của đại đội để chí huy quay. « Thằng Tường ! ». Việt thăm reo lên khi nhận ra khuôn mặt trâng trẻo, hơi gầy cùng với chíếc răng khểnh rất nghịch ngợm của hân. Thằng này đi làm phóng viên quay phim từ hồi nào nhi? Trông hắn vẫn trẻ như xưa, chí mất đi một ít cái vẻ ẽo ợt, điệu đàng mà thôi. Làm sao mà gặp được hắn nhỉ? Hắn quan trọng thế kia, mình làm sao mà lại gần được.
*   ... Ban chí huy đại đội ba xin trao lá cờ vinh quang này cho trung đội một. Các đồng chí chiến sĩ của trung đội một.
—   CÓ !  Toàn trung đội thét vang.
Các đồng chí có trách nhiệm vinh quang, bằng mọi giá  cắm được lá cờ này lên sở chỉ huy sư đoàn 25 ngụy căn cứ Đồng Dù trong trận đánh sắp tới.
-   Rõ - Trung đội một đồng thanh đáp lại.
*   Mời đồng chí trung đội trưởng trung đội một lên nhận cờ.
-   Trung đội một chú ý... Nghiêm!
Trung đội trưởng Thịnh đi đều bước tới trước mặt đại đội trưởng Giáp. Giáp trịnh trọng trao lá cờ cho anh. Thịnh đưa tay lên vành mũ chào rồi đón lấy lá cờ và quay gót đi đều bước trở về trước hàng quân của mình.
*   Trung đội một chú ý! Chúng ta có nhiệm vụ cắm là cờ này lên sở chỉ huy căn cứ địch. Tôi xin thay mặt trung đội trao lá cờ nàv cho tiểu đội một Đồng chí tiểu đội trưởng tiểu đội một!
*   Có!  Dĩnh ưỡn ngực đáp rồi bước lên một bước.
*   Tiểu đội đồng chí có trách nhiệm mang lá cờ này khi vào trận. Nếu các chiến sĩ trong tiểu đội đồng chí hy sinh hết thì sẽ trao cờ cho tiểu đội hai!
*   Rõ !
Dĩnh đưa tay lên mũ chào ròi đón lấy lá cờ trên tay trung đội trưởng. Chính ủy sư đoàn và quan khách vỗ tay. Toàn đơn vị râm rầm vỗ taỵ theo. Chính tri viên tiểu đoàn lại vung tay lên thét lớn một câu khẩu hiệu. Tiếng đáp lại rền vang. Bài hát truyền thổng của sư đoàn lại trỗi lên hùng tráng. Việt chưa thuộc bài hát này nên cảm thấy mình lạc lõng lơ ngơ
như vừa bưởc vào một nơi trang nghiêm mà mình chưa chuần bị xong một bộ mặt cho thật thích hợp. Anh nghe rõ giọng nam cao lanh lảnh của Dĩnh giọng trầm đực như vừa vỡ tiếng  của Thông giọng đùng đục thô mộc của Năm... Họ hát say sưa bài hát của sư đòan mình như người ta từng hát thánh ca trong các nhà thờ. Xúc động bái bài ca hùng tráng ấy. Việt quên mất anh bạn phóng viên mà mình vừa chợt nhận ra. Khi tiếng hát ngừng, ngẩng lên thì đã thấy anh ta lúc cúc chạy theo đoàn đại biểu ra về rồi. “Thế nào rồi cũng có dịp gặp lại hắn!”. Việt tự an ủi mình như vậy và cảm thấy yên lòng.
Lễ nghi đã kết thúc. Tiểu đoàn trưởng Vĩnh đứng ra trước hàng quân hạ mệnh lệnh chiến đấu. Đến lúc ấy Việt thực sự tin rằng trận chiến đấu quyết liệt sắp sửa bắt đầu.

[danhthanh]

II
Trời còn sớm nên bộ đội chưa được lệnh hành quân. Đại đội trưởng Giáp hội ý với các trung đội trưởng để nắm lại tình hình một lần nữa rồi quyết định cử Năm dẫn số anh em chiến sĩ đã đi trinh sát vào trước nắm lại tình hình vị trí tạm dừng ở khu vực xóm Bàu để đêm đưa bộ đội vào khỏi lộn xộn. Chính trị viên Khang đề nghị nên đưa cả hai đồng chí anh nuôi đi trước để triển khai bếp nước và nấu liền hai bữa cơm cho bộ đội một bữa ăn đêm lấy sức đào công sự, một bữa nắm lại giao cho các chiến sĩ để ăn vào sáng mai trước khi nổ súng.
—   Cũng được — Đại đội trưởng gật đầu đồng ý- Nhưng không càn phải nấu ăn đêm cho bộ đội đâu.
—   Không cho anh em ăn họ đói đào công sự sao nổi.
Đại đội trưởng cười:
—   Đêm nay lính ta có cái chén cả rồi mà toàn thứ  sang cả. anh khỏi lo.
-   Gì thế nhỉ? - Khang ngơ ngác hỏi khĩến các trung đội trưởng đều phá lên cười.
*   Khổ lắm! Các má. các chị đã lèn chặt ga men, túi cóc của lính nhà ta đủ mọi thứ rồi, bố già ạ! — trung đội trưởng Viễn nói oang oang - Không chừng trong túi cóc ba lô của anh cũng có một thứ gì ra trò rồi đấy!
Khang vội kéo ba lô lại, mở túi cóc sau ra. Quả nhiên anh thấy một gói bọc lá chuối nằm gọn trong đó rồi.
*   Cái gì thế này? Chết thật! Cơm nếp lạc, các vị ạ, Giáp ơi! Mỗi thằng một gói to thế này, đại đội mình gần trăm quân. Nhân dân chiều chuộng thế này mà đánh dở thì không biết ăn nói thế nào nữa đâu các ông ạ!
Sợ lại sa vào những chuyện dông dài- Nãm xin phép về chuẩn bị hành quân trước. Thâm tâm, Năm biết mình vội vàng còn vì một lý do khác. Anh muốn được gặp Sương, được nhìn thấy Sương một lần nữa trước khi ra trận. Nhưng, thật không may cho anh, về tới nhà anh chỉ thấy mỗi mình Việt đang loay hoay buộc xẻng cuốc vào ba lô. Thấy anh về. Việt mỉm cười nói ngay:
-   Người ta vừa đi xong. Anh chậm chân quá đấy!
*   Ai? Năm giả bộ ngơ ngác hỏi.
Còn ai nữa - Việt khẽ mỉm cười ngước nhìn anh trung đội phó của mình bằng đôi mắt cảm thông ~ Người ta nhắc lại là người ta đi tập trung du kích toàn quận. Đâu như ngày mai khi anh em mình đánh Đồng Dù thì du kích và bộ đội địa phương sẽ nhào dô quận đánh bọn bảo an và tóm cổ lũ ngụy quyền.
—   Mặc xác người ta của cậu. Chuẩn bị đi đi mình hành quân ngay bây giờ đấy. Tớ với cậu  lại  đi trước chuẩn bị đề đêm đón bộ đội.
*   Thì đi! Tôi xong cả rồi dây. Tám Sương gói cho anh một gói xôi đậu phộng ăn đêm, tôi bỏ cả Vào ba lô rồi đấy. Còn má thì chạy qua bên chị Tư Thanh chị ấy vừa sinh con trai.
-   Trời đất! — Năm bỗng bật cười — Đẻ đái chí đúng vào cái lúc này nhỉ ?
—   ơ! Cái anh này buồn cười nhi? Chị áy đẻ thì cứ đẻ. ảnh hưởng gì đến hòa bình thế giới? Anh cứ tưởng chỉ mỗi cái việc đánh giặc của anh là quan trọng thôi à ?
Nẵm ngẩn người ra và hiểu rằng mình thật vô lý. ừ, có thêm một đứa trẻ ra đời trong những ngày náo nức này cũng vui chứ. Thằng nhỏ kề cũng may mắn là sớm mai còn được nghe một trận đấu pháo ra trò nữa. Rồi có thể chẳng bao giờ nó còn phải nghe tiếng bom đạn nữa.
Họ đã chuẩn bị xong ba lô đã khoác lên vai, Năm nhìn quanh ngôi nhà trống trải và bỗng cảm thấy buồn vì không gặp được má để nói vài lời cảm ơn. Nhưng may thay họ vừa ra tới ngõ thì bà già quầy quả chạy về.
*   Nè Tám Việt. Mi giỏi chữ. nghĩ dùm cho thằng nhỏ cái tên coi.
Không cần phải nghĩ gì lâu la, Việt đáp luôn:
 — Đặt tên nó là Bình được không má ?
— Bình hả? Ờ... Coi bộ được đó. Mà hay, ý nghĩa nữa nghen. Hòa bình về tới ngõ rồi thì nó sinh !  Khéo thiệt! Nè, nhưng tụi bay đi luôn sao đó?
-    Dạ — Năm trả lời — Tụi con được cử đi trước. Còn anh Thịnh và anh em trong trung đội thì tối mới hành quân. Anh em con cảm ơn má đã...
-   Thôi ..khỏi nói..-má vỗ nhẹ lên vai NĂm – Cẩn trọng một chút nghe mấy đứa. Tới long này rồi, mất đứa nòa nào thời đứt gan đứt ruột đố.
- Việt ngập ngừng — Chúng con sẽ nhớ.
 Rồi. Nhưng nè. thằng Hai còn mắc nợ đó nghen — má cười âu yếm nhìn Năm - Giặc giã xong về đây Tau hỏi chuyện sau. Thôi, tụi bay đi nghen. Má qua Tư Thanh nói cái tên cho nó mừng.