Thềm nắng

[danhthanh]

Lời đầu khi vào truyện :
- Mời các bác tiếp tục thưởng thức tác phẩm của nv Khuất Quang Thụy mang tên "Thềm nắng".
- TP này hơi ngắn nên chắc số hóa cũng nhanh nên có khi lâu lâu em mới post 1 phần cho nó "Dài" 
- Có 1 điều là ở ngoài bắc kể cả trên TVQG -31 Tràng Thi , nhà em cũng không tìm được cuốn "Đối Chiến" của nv Khuất Quang Thụy, hiện nay nhà em đang ở Thủ Dầu Một - Bình Dương, bác nào ở trong này (Bình Dương - TP HCM) có cuốn đấy mà không có thời gian số hóa thì có thể cho nhà em xin địa chỉ v sdt để liên lạc mượn các bác chụp ảnh rồi về số hóa phục vụ mọi người.
Trân Trọng.

[danhthanh]

           

KHUẤT QUANG THỤY

THỀM NẮNG

TẬP TRUYỆN

NHÀ XUẤT BẢN PHỤ NỮ

HÀ NỘI - 1986

[danhthanh]

Đầu mùa mưa

  Những trận mưa đầu mùa đã đi qua, bầu trời lại xanh vời vợi. Lá rừng được nước mưa rửa sạch  bụi bặm, bóng lên như gương, hớn hở vẫy gió. Mặt đất, sau bao ngày khắc khoải đợi chờ nay mới được tưới mát, nhưng dường như vẫn còn khao khát lắm. Những cây khộp  khẳng khiu, trụi  lá tưởng như đã chết khô sau những ngày nắng lửa giờ đây đã lấm tấm nơi đầu cành những nụ lá non tơ. Lạ lùng thay, cái nụ non tơ ấy lại chồi  ra những chỗ xù  xì, mốc thếch tưởng như không còn nguyên chất sinh, không còn  sự sống . Chỉ nay mai thôi cái chồi non tơ ấy sẽ nở bung, xòe ra như một bàn tay bỡ ngỡ chìa ra đón ánh mặt trời. Cho đến đầu mùa khô, khi cái nắng cao nguyên bắt đầu hừng hực như  lửa táp thì cái bàn tay xanh non ấy đã xòe rộng ra như một chiếc quạt để đủ cho các cô gái Tây Nguyên che đầu mỗi khi đi nương rẫy về.
    Chúng tôi ướt hết nhưng dường như chẳng ai thấy bực mình vì trận mưa đầu mùa đến không hẹn trước. Sau cảnh vật như nhẹ nhõm hơn, lòng chúng tôi cũng  như được tưới tắm, lâng lâng thanh thản lạ lùng. Một đàn chim lông vàng mượt líu ríu bay qua vượt qua đầu chúng tôi rồi sà xuống  cánh đồng trước mặt. Ngọ quay lại hỏi:
 

[danhthanh]

..trước khi vào tiếp truyện..xin hỏi ý kiến các bác..
..chẳng là sáng nay may mắn thay khi đi "Ngày sách Việt NAm" ở khu nhà thờ đức bà TP HCM - nhà em đã kiếm được cuốn "Đối Chiến" của bác KQT mới tái bản lại trong năm nay..
..xin hỏi ý kiến các bác muốn đọc tiếp "THềm NẮng" hay muốn chuyển sang "Đối Chiến" để nhà em phục vụ nhân dịp 40 năm thống nhất nước nhà...

[danhthanh]

...
Thắng đoán chừng:
—   Như là- hoàng yến.
Ngọ lắc đầu:
—   Không phải hoàng yến. Chim Prếch ca đấy!
—   Prếch ca . nghe như tên một cô gái Nga ấy.
Ngọ mỉm cươi:
—   Ví von như vậy cũng được.
Một trảng cỏ mênh mông hiện ra trước mắt. Nếu là 1 mùa khô mà phải đi qua những trảng cỏ như vậy, quả là một cực hình, nhưng bây giờ chúng tôi háo hức muốn - được lao ngay ra bãi cỏ mênh mông, nếu cần thì cởi dép, đi chân không đạp lên những mầm cỏ non vừa mới  nhú, chạy tung tăng, hít căng lồng ngực bầu không khí,  sực nức những cỏ mật. Nhưng chúng tôi vừa chớm tớì trảng cỏ bỗng nghe tiếng Ngọ. quát khẽ:
—   Đứng lại !
Tưởng gặp địch chúng tôi né vội ra hai bên đường. Xuống tay súng sẵn sàng, Ngọ quay lại vẫy tay ra hiệu  yên lặng rồi chỉ về bên kia trảng cỏ. Tôi rướn người lên nhìn sang thì..trời ới! Hươu. Một đàn hươi chừng hơn chục con đang say sưa gặm cỏ. Mấy chú hươu con  lông vàng hươm tung tăng chạy nhảy, rượt đuổi nhau. Những con hươu bố hươu mẹ nghênh ngang cặp sừng  cong vút, vừa gặm cỏ, vừa âu yếm nhìn bầy con vui chơi. Thỉnh thoảng một vài con dừng lại nghển cổ, vểnh tai nghe ngóng.. không động tĩnh gì, chúng lại cúi xuống say sưa với những mầm cỏ non thơm ngát mà thiên nhiên ưu đãi chúng.
Ngọ ra hiệu cho chúng tôi yên lặng rồi lẹ làng men theo bìa rừng mé bên này trảng cỏ. Có lẽ Ngọ định «vu hồi» theo mép trảng để tiếp cận bầy thú rừng khôn ngoan kia.
Ngọ là một trung đội trường trinh sát kỳ cựu của sư đoàn, đồng thời cũng là một tay súng săn cự phách. Chúng tôi biết tiếng anh đã lâu, cũng đã, đi với anh vài lần nhưng chỉ có lần này đi xuống Đak Lăc nghiên cứu một căn cứ chuẩn bị cho một kế hoạch tác chiến mùa mưa của sư đoàn, chúng tôi mới được thấy hết tài năng của anh. Nhìn cái dáng nhanh nhẹn khôn ngoan của anh khi tiếp cận bày hươu tôi lại nhớ tới hôm vừa rồi anh bí mật tiếp cận bọn biệt động đi tắm giữa ban ngày để tìm cơ hội bắt sống lấy một tên. Chúng tôi nằm ở vòng ngoài, hồi hộp theo dõi từng hành động của anh cũng hệt như lúc này. Anh men theo một bìa nương rồi tụt xuống vườn chuối ven suối. Chúng tôi cũng nhích lên một quãng sẵn sàng bắn chặn con đường xuống suối chi viện cho anh. Năm sáu tên địch cửi truồng ngồng ngỗng vừa vùng vẫy vừa tản đù thứ chuyện nhảm nhí. Quan sát từ đầu chúng tôi thấy trong số bọn địch đi tắm chỉ có hai tên ôm theo chăn màn, quần áo, còn một số tên khác chỉ mang đồ lót. Vậy là Ngọ phải đợi chúng nó tắm xong lên bớt. Sau đó anh sẽ bật dậy lao sang khử một tên và tóm sống một tên. Lúc đó chúng tôi sẽ để hai tay súng kiềm soát con đường xuống suối, còn tôi và Thắng sẽ lao qua nương, nhanh chóng chi viện  cho Ngọ.
Đúng như chúng tôi dự đoán, bọn địch tắm xong thay quần áo rồi lục tục kéo lên. Nhưng ác thay, còn những ba thằng ở lại. Hai thằng giặt dưới suối, còn một thằng trời đánh nữa lại cứ ngồi lì. trên bờ suối tán róc
với hai thẳng kia. Và, một điều tai hại nữa là tên ngồi  trên bờ có một khẩu AK15. Không hiểu Ngọ có nhìn thấy khẩu súng của nó mà đề phòng không? Tôi  ra I hiệu cho Thắng rồi định trườn xuống bờ suối sẵn sàng  chi viện. Giữa lúc đó, chợt nghe tiếng «Tố hộ-” tô hốc-* tô hộ * tô hôốc». Tiếng chim công. Đúng rồi ! Tên địch ngồi trên bờ vụt dậy
—   Đù mẹ ! Con công gần quá tụi bay!
Một tên đang giặt ngửng lên giục :
—   Lẹ lên! Làm bữa nhậu chứ mậy ?
Tên trên bờ xách súng lom khom chạy đi. Tôi chợt  hiểu, Ngọ giả tiếng chim công đánh lừa địch để tạo thời cơ. Khi tên «đi săn công» vừa khuất sau một bụi 1e, tôi và Thắng bật dậy lao nhanh xuống bờ suối. Cùng lúc ấy, Ngọ nổ súng. Tôi còn kịp nghe tiếng tên « đi săn công»la lên mấy tiếng thất thanh. Hai tên địch đang giặt dưới bờ suối, hốt hoảng nhào cả xuống suối Ngọ lao tới bắn gục một tên nữa rồi ào xuống. Chúng tôi  cũng vừa kịp tới cùng Ngọ vác tên địch còn lại chạy biến. Mấy khẩu đại liên địch trong đồn hốt hoảng sủa ré lên, lát sau cối 61, 81 ly của địch cũng tới tấp bắn ra các bìa rừng và dọc theo dòng suối. Nhưng muộn rồi, chúng tôi đã xa chạy cao bay «cái lưõi» mà chúng tôi tóm được hôm đó quả lợi hại, hắn đã phun ra không sót một điều gì mà hắn biết trong căn cứ, do đó chúng tôi đã hoàn thành kế hoạch điều tra sớm hơn một tuần...
—   Đoàng-!   
Ngọ nổ súng rồi. Bầy hươu ngơ ngác giây lát rồi đạp chạy rào rào. Trên bãi cỏ một con hươu vàng hươm 1 đang vừa đạp giẫy vừa la lên oác- oác thảm thiết.
Chúng tôi cũng reo lên rồi ào cả ra trảng cỏ. Con hươu giẫy giụa một lúc rồi nằm xuôi xị. Chúng tôi lao đến thay nhau ôm chầm lấy Ngọ:
—   Giỏi quá ! giỏi quá !
—   Đúng là «bách xạ xuyên dương”
—   Bách xạ xuyên- hươu chứ !
Chúng tôi quyết định nghỉ chân sớm hạ trại ngay bên một khe nứớc nhỏ ở bìa trảng cỏ. Đêm nay lại đúng đêm rằm, Tôi chợt nhớ ra điều ấy và thấy vui vui, đón trăng treo võng bên bìa trảng thì thật tuyệt. Chúng tôi cỏ thể ngồi với nhau trên bãi cỏ mà ngắm trăng, ngắm trăng tròn đầy nguyên vẹn của đêm rằm không bị khuất rừng, khuất núi. Điều đó cũng không phải đễ dàng có được trong những năm ở rừng. Chỉ mong sao đêm nay đừng có mưa.

[danhthanh]

...
Chúng tôi cơm nước xong thì trăng sáng lồng lộng. Dường như sau mưa bầu trời trong sáng hơn nên ánh trăng cũng đẹp hơn. Gió thổi mát lộng, hương cỏ thơm nồng cứ từng đợt, từng đợt dâng lên ngây ngẩt. Rừng khộp cũng bồn chồn, xào xạc lá khua. Thắng đứng ngồi không yên, hết ngửa mặt nhìn trời lại vươn vai hít thở. Rồi đột nhiên nó kêu lên: Trăng ơi là trăng! Nhớ quá. Cũng chẳng rõ là mình nhớ điều gì nhưng trong mỗi chúng tôi đều cồn cào nỗi nhớ. Những lúc như thế này mới thấy cuộc đời chiến sĩ của chúng tôi thật đẹp, có một cái gì đó thật nên thơ, thật lãng mạn. Có lẽ phải có những phút như thế này thì chúng tôi mới đủ sức để vượt qua những gian lao, thử thách, những ngày trên chốt mùa khô, nắng cao nguyên như thiêu đốt, như vắt kiệt từng giọt nước, từng chút sức lực trong chúng tôi;  những ngày mưa rầu mưa rĩ trên chiến hào vây ép lúc nào cũng bùn đất nhớp nháp, quần áo hôi xì hôi xỉn,  khát khao từng tia nắng hiếm hoi.
Chúng tôi ngồi bên nhau trên bãi cỏ, tất cả yên lặng  một lúc lâu, bồi hồi cầm nhận những gi mà thiên nhiên  đã dành cho chúng tôi. Đêm yên tĩnh, địch cũng ở xa  nên không hề nghe thấy một tiếng súng. Chiến tranh như đã lùi ra khỏi mỗi cuộc đời chúng tôi, hay nói cho đúng hơn, vẻ đẹp huyền diệu của  thiên nhiên đã làm chúng tôi tạm quên đi những nỗi gian lao thử thách những lúc cái chết chỉ cách tấc gang. Những lúc như  thế ai cũng muốn được tâm tình, được mở lòng mình ra. Chao ôi ! Sao trong số chúng tôi lại không thằng nào biết làm thơ nhỉ ? Sau này không biết có  một nhà thơ  nào nói hộ chúng tôi những giờ phút hạnh phúc này  chăng?
  Ngọ mở đài, một giọng nữ vút lên trong trẻo, mượt mà. Tôi chợt nhớ tới bông hoa hông thêu trên chiếc túi đài và hai chữ H. H lồng vào nhau mà có lần tôi đã  tò mò hỏi anh, nhưng anh chỉ mỉm cười. Chắc rằng nó  phải là một câu chuyện lý thú. Tôi định bụng lúc nào rỗi rãi, thư thả sẽ tìm cách gợi chuyện anh. Bây giờ có đến cái lúc ấy rồi chăng? Tôi buông một câu thăm dò:
—   Kể chuyện gì cho vui đi, anh Ngọ
—   Chuyện gì ?
—   Chẳng hạn- chuyện bông hồng trên chiếc túi đài của anh.
Thắng cũng giục:
—   Phải đấy, kể đi anh. 
Anh trung đội trưởng trinh sát tài hoa của chúng tôi im lặng, chúng tôi cũng không giục, vì chúng tôi biết rồi anh sẽ kể. Ở chiến trường, chúng tôi không quen giữ riêng cho mình một cái gì, kể cả một chút kỷ niệm rất riêng. Trăng mỗi lúc một sáng hơn, gió nhẹ hơn mơn man khơi gợi, tiếng lá rừng rì rào. Thiên nhiên cũng đang tình tự, nữa là chúng tôi.
   Anh trung đội trưởng nhẹ nhàng đưa chúng tôi vào câu chuyện của mình. Tiếng anh nhỏ nhẹ, vừa đủ nghe, lính trinh sát vốn quen nói với nhau bằng thứ giọng êm nhẹ ấy. Hình như anh vừa hỏi đã có ai trong số chúng tôi có người yêu chưa. Thắng lắc đầu cười nhẹ. Bọn em đều chưa biết «nó» ra làm sao ?» Quả vậy, chúng tôi còn trẻ quá. Mươi tám tuổi rời ghế nhà trường vào bộ đội rồi đi chiến trường. Anh nào “giỏi lắm” cũng chỉ có một vài dòng lưu niệm, một chiếc khăn tay, một vài lá thư của mấy cô bạn gái với những câu chúc tụng hẹn hò rất mơ hồ. Anh Ngọ cũng chỉ hơn chúng tôi vài tuổi nhưng anh trải đời hơn chúng tôi, anh đã có năm năm lăn lộn ở chiến trường, vậy thì trong số «năm chàng ngự lâm... trinh sát chúng tôi anh «đi trước» trong chuyện yêu đương cũng là lẽ tự nhiên.
—   Các bạn ạ. Đối với mình, tình yêu vẫn là một  cái gì đó rất khó cắt nghĩa. Nó vừa là buổi sớm với những tia nắng mới mẻ, với làn sương mỏng manh e  ấp, vừa là buổi trưa với sự trong sắc thanh cao của  bầu trời, vừa là buồi chiều với nỗi buồn nhớ dịu dàng  của mặt đất khi ánh ngày sắp tắt. Nó đến với mình  thật bất ngờ, đến nỗi, khi nó đến mình lại thấy lạ lùng,  như trong một giấc mơ ta thấy có một người nào đặt
vào tay mình một vật quý và bảo: Cái đó là của anh. Mình không đẹp trai, điều đó thì các bạn đã rõ, tài cán cũng chẳng có gì đặc biệt, vậy mà..
Anh im lặng giây lát, đường như để cho lòng mình lắng lại đôi chút, rồi vẫn bằng cái giọng tâm tình ấy, anh kể tiếp:
   «... Hồi đó cũng vào đầu mùa mưa như thế này mình  đang điều trị ở quân y viện của cánh Bắc mặt trận . Mình bị  sốt rét ác tính, đó là một thứ bệnh bình thường nhất nhưng cũng nguy hiềm nhất ở chiến trường này. Sau  gần một tháng điều trị mình đã cắt sốt và đang ở vào thời  kỳ mà cánh lính ta gọi nôm là thời kỳ vỗ béo để chuẩn  bị ra viện, còn  các nhà chuyên môn thì gọi là thời  kỳ bồi dưỡng củng cố nâng đỡ cơ thể. Với cánh lính  chúng ta, đó là những ngày tẻ ngắt và đơn điệu với  cái điệp khúc «ăn— tiêm — ngủ — tán róc». Người chiến sĩ chúng mình thật lạ, trong những ngày ở đơn  vị đi trinh sát điểm có khi hàng tháng không được một  đêm ngủ cho ra ngủ, lúc đó chúng mình chỉ muốn được  ném vào một góc rừng nào đó thật yên tĩnh rồi ngủ, ngủ cho quên đời, quên đất. Ấy vậy mà khi vào viện được ngủ “thả ga» thì lại không ngủ được. Nhiều đêm hễ chợp mắt là lại mơ thấy mình đang luồn trong hàng rào hay đang lẩn như chạch trong những cánh rừng đầy gai góc. Phải chăng, chúng mình say những cái đó? Chắc là không phải như vậy, có ai cứ muốn đầy đọa mình mãi đâu ?
   Nhưng thôi, khéo mình lạc đề mất. Ở quân y viện đó, dĩ nhiên cũng như mọi quân y viện khác ở chiến trường, nghĩa là cũng có đủ bạn bè, đủ các thứ rắc rối và quan trọng nhất là cũng có một vài cô y tá, hộ lý nuôi quân - Trong đó có Hường, một cô y tá người «đất  thánh» khá đẹp. Những cô gái đẹp thường hay đựợc mọi người chú ý, nhất là cánh *bệnh binh* nhàn hạ chúng mình. Hôi đó ở quân y viện có một tay y sĩ khá bảnh trai đang tấn công Hường, đâu như anh ta tên là Thước thì phải. Anh chàng đã ngỏ lời nhưng Hường đang còn phải «nghiên cứu”. Dĩ nhiên là có hàng lô những giai thoại xung quanh thiên tình sử ấy, miễn kể. Nhưng, có thế chắc chắn là không anh nào trong «cánh sốt rét» chúng mình ưa anh chàng y sĩ đó. Không phải vì ghen đâu vì một cái gì đó-rất khó giải thích. Từ anh - ta toát lên một cái gì đó xa cách với cánh mình. Lúc nào hắn cũng chải chuốt sạch sẽ kiểu cách hơi quá đáng. Mỗi khi lên khám bệnh, mình rất khó chịu về những câu hỏi khô khan, dửng dưng của anh ta cũng giống như khó chịu vì cái thơm tho, chải chuốt của anh ta vậy. Nhưng anh ta cũng chẳng có tội -gì, chưa thấy anh ta quát lác, gắt gỏng với ai. Mỗi khi có ai «gắp đôi» anh ta với Hường, anh ta cũng chỉ mủm mỉm cười như muốn hỏi: «Các bạn cũng biết điều đó à?» Cái điệu bộ mới tự cao tự đại làm sao ? Dường như anh ta nghĩ: Hường thuộc về anh ta là lẽ dĩ nhiên, không sao khác được,
  Nói tóm lại, bọn mình chẳng ưa gì anh ta. Từ chỗ không ưa anh ta bọn mình đâm ác cảm cả với Hường. Một hôm Hường đến phát thuốc, vừa bước vào lán, mình liền đá móc thử một câu:
—   Chị sỹ đến phát thuốc, ngồi dậy đi chúng màỵ!
Hường nghiêm giọng:
—   Tôi là y tá đồng chí ạ,
Mình mát mẻ:
—   Bậy giờ chị còn là y tá nhưng mai này chị là « chị y sĩ », gọi trước đi là vừa.
—   Tổi không thích đùa như vậy đâu !
—   Thì tôi cũng có đùa đâu. Cách mạng tiến lên, chị cũng phải tiến lên chứ !
Đại khái là như vậy. Hôm sau, khi đi giặt dưới suối minh lại gặp Hường, Thú thật là mình rất hoảng những cú gặp gỡ tay đôi như thế, ở lán mạnh đàn, mình nói  ào ào, bây giờ chẳng biết nói năng ra sao. Hường cũng  lặng lẽ giặt, không nói gì, cái im lặng thật nặng nề và  khó chịu. Đến khi giặt xong lên bờ rồi nàng mới ném  lại một câu:   
—   Người trông thế mà ác!
Rủa nhau như thế có chết không? Mình đứng như chôn chân dưới suối mà ngẫm nghĩ xem vì sao mà người ta lại bảo mình ác.   
Thắng từ nãy đến giờ vẫn chăm chú ngồi nghe bỗng châm vào một câu :
—   Đúng là anh ác thật!  
—   Ngọ ngạc nhiên quay lại:
Cậu bảo sao? Mình ác... nghĩa là thế nào?
—   Nghĩa là ..chị ấy đã yêu .anh rồi !
—   Mình không hiểu !
—   Anh không hiểu nên anh mới ác !
—   Mà có lẽ vậy thật- Sau này trong một bức thư, CÔ ấy có nói như thế. Cô ấy nói rằng cô ấy yêu mình từ cái hôm mình lên cơn ác tính, nói mê toàn chuyện  luồn hàng rào căn cứ địch, chuyện mìn bẫy, chuyện bắt sống. Nhưng mình cho rằng con gái họ chỉ hay đặt chuyện ra như vậy, chứ nếu không có chuyện con hổ hôm ấy thì chưa chắc.
Thẳng khẽ nhíu mày, hỏi vặn:
—   Sao lại có hổ báo xen vào đây ?
—   Ấy thế mới gọi là- Nhưng này, sao cậu biết cô ấy yêu mình từ trước . Cậu chưa yêu sao nhận xét tinh vậy?
— Cũng chẳng rõ, Nhưng tôi- cảm thấy như thế,- Tôi còn nhận ra là chính anh cũng yêu cô từ lúc nào mà không biết, phải vậy không ?

[danhthanh]

...
Ngọ ngẫm nghĩ một lát rồi khẽ gật đầu:
—   Cậu nói đúng. Mình cũng yêu cô ấy từ trước đod. Nghĩa là- từ trước cái đêm có con hổ. Chuyện này mình sẽ kể sau. Nhưng có lẽ từ cái hôm mình bừng tỉnh dậy sau mấy. ngày mê man vì cơn sốt ác tính. Lúc ấy có lẽ đã gần sáng, vậy mà cô ấy vẫn ngồi bên mình.
 Không thể hiểu rằng nếu cái phút ấy, khi mình như vừa đi dạo một vòng quanh địa ngục trở về, mở mắt ra mà lại không thấy cô ấy, không có cái bóng của cô ấy chập
chờn in trên vách nứa và bàn tay của cô ấy hiền dịu  ân Cần đặt lên trán mình thì mình sẽ cô đơn, buồn tủi đến mức nào ? Nếu có một chỗ bắt đầu thì có lẽ mối  tình của mình bắt đầu từ cái phút diệu kỳ ấy. Nhưng nói cho cùng thì- cánh lính chúng mình đã điều trị ở  đó, chẳng có anh nào mà lại không yêu cô ấy. Có điều, chúng mình cứ cho rằng chúng mình không xứng đáng  với cô ấy thôi.
—   Thế còn tay y sĩ .
—   Hắn lại càng không xứng đáng. Để minh kề tiếp  rồi các cậu sẽ rõ.   
Hôm ấy có một chuyện bất thường xảy ra B.52  dội bom trúng vào vị trí đóng quân của một đơn vị  công binh gần đó. Bộ  đội ta bị thương khá nhiều, cáng khênh đến quân y viện tới tấp, bác sĩ, y sĩ, y tá chạy nháo cả lên. Trong lúc bận rộn như thế, quân y viện ị yêu cầu anh em bệnh binh đã khỏe giúp đỡ một số việc,
 
Bọn mình cũng muốn được góp một tay trong việc cứu chữa đồng chí,đồng đội nên mỗi anh nhận ngay một, việc gì đó: cáng thương binh vào hầm phẫu, chuển bị giường nằm cho các đồng chí nhẹ, khênh nước giúp hộ lý. V.V.. Riêng mình thì được gọi lên phòng thường trực, chẳng hiêu để làm gì. Đến nơi thì thấy từ trong phòng trực vang lên những tiếng tranh cãi, mình nhận  ra tiếng của hai người: tay y sĩ đẹp mã và đồng chí  viện trưởng. Tiếng Thước:
—   Tôi đề nghị nếu cần người đi với đồng chí Hường thì hãy cử anh em trong viện. Chứ người ngoài, tôi ngại lắm. Với lại trời sắp tối rồi.
Tiếng đồng chí viện trưởng:
—   Anh thử tính xem. còn ai nữa, mỗi người, mỗi  việc bộn cả lên rồi.
Tiếng Thước:
- Nếu cần... để tôi đi với đồng chí Hường.
Tiếng đồng chí viện trưởng :
—   Anh lạ nhỉ ! Vậy ai sẽ phụ mổ cho tôi.
Im lặng. Nghe những câu đối thoại ấy    mặt mình nóng bừng. Hắn ghen, có vậy thôi. Mình chưa hiểu    là sẽ đi đâu với Hường nhưng... cũng thấy thu thú. Mình  bước vào phòng thì đã thấy cô ấy ngồi trên giường tay mân mê cái quai súng.  Mặc cho tay y sĩ kia đứng  như trời trồng, bác sĩ viện trưởng giao nhiệm vụ cho mình. Nghĩa là ngay trong đêm đó mình và Hường phải tới kho dược của mặt trận xin thêm một ít thuốc trợ lực và gây tê gì đó để về cứu chữa thương binh. Đồng chí viện trưởng vỗ vai mình căn dặn thêm: Các đồng chí đi đường phải chú ý quan sát đề phòng có thám báo biệt kích, và phải về càng nhanh , càng tốt. Tính mạng anh em thương binh một phần phụ thuộc vào các đồng
chí». Rồi ông hỏi thêm: «ĐỒng chí lồ chiến sĩ trinh sát phải không». Mình đáp.«Vâng” , Ông khẽ mỉm cười và quay sang nói với tay y sĩ  “vậy cử đồng chí ấy đi với Hường là đúng, chúng ta có thể yên tâm»,
Bọn mình ra tới đường trục. thì trời cũng vừa sập tối. Mình khoác súng đi trước, thỉnh thoảng lại quét đèn pin sang hai bên đường, đó là thói quen của những anh chàng máu mê săn bắn, may ra vớ được con nai con hoẵng gì thì cũng hay. Hường lùi lũi bước theo, ím thít. Mình cũng muốn nói chuyện cho đỡ buồn nhưng chẳng biết bắt đầu như thế nào, Hai ngươi cứ im lặng - đi như vậy khá lâu, dượng như ngầm thách thức nhau xem ai chịu im lặng được lâu hơn. Cố nhiên là mình thắng, lính trinh sát quen im lặng mà. Cô nàng buộc phải lên tiếng trước:
—   Anh Ngọ này..
—   Gì thế?
—   ... Có biết tại sao viện lại cử anh đi vởi Hường không?
—   Chịu,
—   ... Vì Hường biết anh là trinh sát, giỏi đi đêm nên..
Ra chính nàng tiến cử mình, thảo nào ? Vậy thi phải tấn công luôn
— Nhưng... tôi sợ ma lắm !
—   Nói dóc !
—   Không... tôi sợ thật đấy.
Cô ta cưòi khúc khích, tiếng cười của cô ấy thật thích. Nó vui vui, ngồ ngộ, âm ấm thế nào ấy.
—   Có lần anh bị thương nằm lại trên trận địạ ngồn ngang xác địch còn không sợ, lại còn đi mởc ba lô sau lưng bọn nó tìm đồ hộp ăn kia mà.
—   Sao biết ?
—   Có người kể
—   Ai!
—   Anh chứ ai !
Các cậu thấy có kỳ không ? Mình đã nói những cái chuyện quỷ quái ấy với cô ta bao giờ đâu-? có lẽ khi mình cao hứng kể chuyện cho anh em trong lán nge cô nàng đã đứng đâu đó nghe trộm. Hóa ra cô ấy hiểu mình nhiều hơn cả mình tưởng.
Sau những câu vớ vẩn bọn minh lại im lặng đi. Khó nói chuyện với nhau quá nhưng hình như cả hai đều cảm thấy gần nhau hơn. Giữa lúc đó, hình như có linh tính hay do một sự nhạy cảm đặc biệt nào đó mà tự nhiên mình đứng sững lại. Thoáng ngửi thấy mùi thôi thối, chua chua... Hổ!  Mình thoáng nghĩ như vậy và xuống tay súng. ở tư thế sẵn sàng! Hường chưa hiểu có chuyện gì nhưng cũng hốt hoảng nép vào người mình! Hơi thở của Hường nóng hôi hổi phả vào sau gáy,mình có cảm tưởng nghe rõ tiếng tim Hường đập rộn lên tiếng bước chân con thú đạp trên lá khô ràn rạt. Mình kẹp đèn pin vào ốp tay súng. Một ý chí quyết liệt dồn lên. Mình bật công tắc đèn. Một người đi săn ngờ ngếch đến mấy cũng biết rằng kẹp đèn như vậy bắn rất khó trúng. Nhưng trong trường hợp này đâu có thời gian mà treo đèn lên đầu, Khi luồng sáng lóe lên thì cách nó chừng vài chục thước dai đốm sáng đỏ dọc cũng vụt hiện. Mình thoáng lạnh người, con thủ hung dữ đang ở trước mặt. Nếu mình run tay bắn trượt thì lập tức cả mình và cô gái xinh đẹp sau lưng sẽ lần lượt bị xẻ nát. Chỉ có một con đường — phải tiêu diệt nó.  Rất nhanh, mình trấn tĩnh đưa đèn qua lại một lần nữa để xác định mục trêu. Con thú cũng nghênh theo ánh đèn, thách thức. Ngón tay trỏ như nóng rực lên. Mình xiết cò. Con thú gầm một tiếng chuyển đất rồi nhảy dựng lên. Nó đã trúng đạn. Mình bồi thêm một loạt nữa. Nó lại chồm lện lao xầm vào bụi ô rô bên  đường, giẫy đạp điên loạn. Như đã trút hết nghị lực  và lòng dũng cảm vào một loạt đạn, mình đứng lặng,  mồ hôi vã ra, gân bắp rã rời. Dường ôm chặt lấy mình  từ lúc nào. chẳng rõ, mình cảm thấy toàn thân Hường
đang run lên trong tiếng nấc. Dưòng như có những giọt nước mắt rơi vào vai áo mình, thấm vào da thịt  mình rạo rực, Một tình cảm lạ lùng dâng lên trong  lòng mình. Thương em quá. Nếu như không vì sự toàn  thắng của cuộc chiến tranh này thì một cô gái trồng hoa bên Hồ Tây hiền dịu và xinh đẹp như em đâu phải tới đây để trải qua những phút hiểm nghẽo dữ dội như  vừa rồi. Mình quay lại, ôm choàng lấy Hường, vuốt nhẹ lên mái tóc đen dày và ngào ngạt hương rừng của Hường. Hường gục đầu vào ngực mình tin cậy. Rừng đêm như lặng đi, Con chim khảm khắc cũng im bặt từ lúc nào.  Cả sự việc dữ dằn vừa qua cũng như bị lãng quên, bị chìm đi trong nhịp tim rạo rực của hai đứa. Tình yêu đó chăng?' Nó như đang đậù ở đầu lưỡi, vành môi, nhưng làm sao mà gọi ra cho được. Một lát
sau Hường mới khẽ khàng lên tiếng:
—   Anh- Em- sợ quá-" .
—   — Có anh - Em đừng. sợ.
—   Vâng.
Hường đáp khẽ rồi lại nép vào ngực mình ngoan ngoãn như một đứa trẻ. Một hồi lâu khi 
sự xao động trong  lòng đã dịu đi, Hường bỗng khúc khích cựời rồi giục mình   - Ta lại xem con hổ đi
Con thủ dữ dằn nằm phủ phục trong bụi ô rô. Hẵn sống dữ dội nên chết cũng thật đữ dội. Bụi ô rô nát bấy vì sự cào cấu tuyệt vọng củano  trước phút từ giã cõi đời, miệng nó xùi ra một đống bọt trắng xốp từ đó bốc lên mùi thối hoắc. Một viên đạn trúng giữa sọ, một viên khác trúng mắt trái, từ đó máu vẫn đang rỉ ra đen thẫm.
—   Một nồi cao xương hò tụyệt vời.
Tôi kết luận và tắt đèn. Hường lại ôm choàng lấy tôi, giọng mềm và ấm:
—   Nếu- nếu hôm nay mà không có anh thì- sẽ ra sao?
Mình phì cười, kháy nhẹ một cậu:
 — Giá anh Thước mà đi với Hường thì anh ấy cững dư sức hạ con hổ này.
Hường cười nhạt:
—   Hứ! Hắn ta à ? Gặp con trăn đất còn xanh mắt mèo nữa là hổ.
—      Vậy cơ à ?
—   Chứ sao! Chẳng thế mà cứ co ro ở phía sau, đố có dám ra phía trước. Anh không biết chứ, hắn luồn như trạch ấy đấy, mấy lần được cử xuống làm y sĩ  cho đơn vị chiến đấu hắn đều tìm cách chạy chọt nơi này nơi nọ để được ở lại. Loại người ấy..  em cho ra rìa!
-   Thảo nào! Vậy ra cách nhìn người của những người chiến sĩ từng lăn lộn ngoài chiến hào cũng không đến nỗi xoàng. Từ đó đến náy mình cứ luôn nghĩ rằn cái giả dù tinh vi đến đâu cũng không thề lẫn với cái thật. Cả trong tình yêu cũng vậy, hắn ta đâu có
yêu Hường, hắn chỉ thích một người con gái , đẹp và muốn chiếm đoạt cho riêng mình thôi, phải không các bạn?
Ngọ đã ngừng kể. Chúng tôi cũng chẳng cần phải hỏi gì thêm nữa. Riêng tôi, tôi cứ nghĩ mãi về một  điều, ở chiến trường xa xôi này, trong muôn vạn câu chuyện về cuộc đời chiến đấu đầy hy sinh, gian khổ, dữ dội, hiểm nguy của người chiến sĩ vì sao lại xen vào một chuyện tình thú vị đến thế ? Có lẽ cũng giống như thiên nhiển khắc nghiệt và bao dung của cao nguyên này, khi mùa mưa đến thường là suốt ngày đêm mưa xì mựa sụt, trời đất tối sầm, sương mưa giăng kín trời kín đất- nhưng rồi, thiên nhiên - vẫn dành riêng cho chúng tôi một đêm trăng đẹp đến sững sờ như thế này đề chúng tôi có thề kề cho nhau nghe về những nỗi gian truân và cả những niềm hạnh phúc ngọt ngào của cuộc đời chiến sĩ.../
 1976 —1985

[danhthanh]

SAU MỖI NỤ CƯỜI

    Đêm nay là đêm cuối cùng chị sống với anh. Đó là một sự thật, nhưng sao cho đến tận lúc này chị vẫn không thế nào tin được. Có lẽ, cũng giống như hơn mười năm trước đây, vào cái đêm trước ngày cưới chị đã từng nghĩ rằng thật vô lý khi từ ngày mai trở đi mình sẽ sống trong một gia đình khác, dù để sống vơi anh, người mà chị yêu thương nhất mực.
 Nhưng mọi việc đã xong xuôi cả rồi. Chiều nay anh chị đã ra tòa án huyện. lần cuối cùng và đã làm xong mọi thủ tục ly hôn. Tối nay gia đình tổ chức một bữa liên hoan để tiễn chị. Ngày mãi chị sẽ trở về sống với mẹ như hơn mười năm trước đây, khi chị còn là con gái. Mẹ chị không chờ đợi cuộc trở về này mặc dù hiện nay bà đang sống một mình. «Con ơi lỡ dở như thế này là điều cực chẳng đã, mẹ ơi». Chị muốn kêu lên như vậy và nước mắt lại ứa ra.
   Sau bữa cơm, không khí gia đình bỗng lặng hẳn xuống. Ngay cả những đứa trẻ vốn nghịch như quỷ cũng không dám làm ồn. Mấy ông già ngồi tư lự bên ấm trà thỉnh thoảng mới trao đi đòi lại vài ba câu chuyện về tình hình mùa màng, thời tiết, không ai muốn nhắc đến mục đích của cuộc họp mặt này. ở bên  gian hiên, mấy người bạn thanh   niên quây quần   bên   anh Thảo, chồng chị. Anh đang   kể   cho họ nghe   một   câu chuyện gì đó về mặt trận, anh nói rất to và thỉnh thoảng lại cười vang. «Anh - cũng chỉ gượng nói, gượng cười vậy thôi, phảĩ không anh Thảo? Chứ thực tình lòng anh cũng khác chi lòng em, đang như một búi tơ vò. Gắng gượng vậy rồi nay mai, khi em đi, anh ốm xập xuống rồi làm sao ».
   Không chịu nồi không khí gượng gạo ở trên nhà, ; Vân lặng lẽ đi xuống bếp.   Cái   bếp, từ bao năm nay đã là nơi ẩn nấp của chị.   Mỗi    khi chị nhớ   anh,   mỗi khi nghe một tin đồn -thất thiệt về anh, chị thường trốn xuống đây khóc thầm, ở đây, chị đã thuộc làu mọi thứ đồ vật, mọi ngóc ngách, thuộc tới cái mức mỗi buổi sáng dậy nấu cơm không cần thắp đèn, chị vẫn có thể tuần tự lấy được mọi thứ cần thiết  cho công việc bếp núc của mình. Đã hơn chục năm nay mỗi ngày mới của chị đều bắt đầu từ căn bếp này. Thường thường, khi cơm nước đã xong xuôi thì trời cũng vừa chạng vạng, chị xách phích nước lên nhà pha một ấm trà cho ông bố chồng lúc đó cũng đã trở dậy vừa ho khoạc vừa kéo lê đôi guốc mộc loẹt quẹt trên nền nhà. Rồi chị vào chuồng trâu dắt con trâu sứt mũi ra buộc ở gốc táo cho nó ỉa đái. Kế đó chị mới trở vào đánh thức thằng em út dậy cho nó ôn bài, và đánh thức cô em chồng vừa xấu người lại hơi ngơ ngẩn đề cô ấy ra đầu hè ngồi ngủ gật. Xong xuôi từng ấy công việc chỉ mái trở về căn buồng của mình chuẩn bị sách vở, giáo cụ cần thiết cho việc lên lớp buổi sáng ở trường cấp một ngoài đầu làng…
   Tất cả những bận bịu, vất vả ấy của hơn chục năm làm dâu đã cột chặt  cuộc đời chị với gia đình này. Nó là phận sự của chị nhưng cũng là hạnh phúc của chị mỗi khi chị nghĩ tới ngày anh trở về sẽ được nghe một lời bố chồng khen con đâu hiếu thảo. Vậy mà, từ ngày mai chị sẽ bị tước mất tất cả những bận bịu ấy. Chị sẽ rỗi rãi  và nhàn hạ hơn, nhưng cuộc đời chị vì thế mà sẽ trổng trải, lạnh lẽo biết bao nhiêu ?
Đêm nay cái bóng của chị vẫn còn in trên vách kia. Nhưng, từ ngày mai, ngày kia sẽ là bóng ai? Cô  Tảo mà phải dậy nấu cơm thì, trời ạ, không vỡ nồi vỡ  niêu thì mèo chó cũng tha hồ mà khồ sở. Mà rồi có được miếng cơm cho ra miếng cơm mà ăn hay không ? Đển  nông nỗi ấy rồi thì chính anh phải dậy nấu lấy miếng cơm mà ăn thôi, anh Thảo ạ. Vậy sao anh cứ nhất định buộc em phải ra đi ? Đành rằng... đôi khi em không chịu đựng nổi, nhưng đâu phải lỗi tại em, mà tại vì em còn trẻ quá, mai này khi em già đi, mọi điều đỡ hơn và em có thể sống bên anh trọn đời. Em vẫn muốn thế, bởi vì em yếu anh, thương anh biết mẩy. Có tiếng chân bước bận bạy, rồi tiếng khóc thút thít. Vẩn giật mình quay lại và nhận ra cô Tảo,đang bước  như lao về phía mình.
—   Chị Vấn !
Thân hình nặng nề của Tảo đè lên vai Vấn. Rồi cô khóc tức tưởi. Tiếng khóc mỗi lúc. một to, ồ ồ, nức nở, không giấu diếm.
—   Im đi Tảo . Người ta cười cho kia kìa.
—   Kệ họ-. Em cứ khóc-.. Em thương -thương chị  quá…
—   Chị cũng vậy. Chị thương, em, thương bố, thương thằng út- nhưng...
—   Chị — Tảo mếu máo — chị cứ ở đây— Chị đừng đi nữa. ,Nếu chị không sống với anh Thảo được  thì chị sổng với em - chẳng ai lấy em đâu - chị em mình ở riêng.   
—   Tảo.
Vấn ôm lấy mái đầu bù xù, vụng về của Tảo áp vào ngực mình và nghẹn  ngào trước tấm lòng chân  thực của cô em chồng. Tạo hóa đã không cho Tảo có  đủ trí khôn để hiều hết mọi ngóc ngách, mọi éo le của cuộc đời mỗi con người. Ngay cả nỗi bất hạnh của  chính mình, Tảo cũng chưa hiếu hết, làm sao Tảo có thể hiêu được sự tan vỡ tưởng như vô cớ của anh chị. Ngay cả những bận bè thân thiết của chị cũng đã mấy ai hiếu hết nỗi đau khổ của chị đâu ? Phải đâu mỗi lúc có  thể nói cho họ hiếu hết mọi nỗi uẩn khúc của cuộc đời mình. Ấy vậy mà người đời vẫn thường vội vã phán xét. Điều ra tiếng vào đâu có ít. Nhiều kẻ độc mồm độc miệng còn nói sau lưng chị «Gái chồng bỏ không chứng nọ cũng tật kia». Mỗi khi đi ra đường chị luôn cảm thấy có những ánh mắt nhìn theo mình và sau đó là những lời xì xèo to nhỏ. Nhưng bây giờ thị chẳng đủ sức mà quan tâm tới điều đó nữa. Chị mệt mỏi lắm  rồi. Ngày mai chị về bên ấy, chị buộc phải xa cái gia đình thân yêu này.
—   Chai thuốc bóp chị để trong tủ áo, ngăn trên cùng ấy, Tảo nhé. Khi nào thầy kêu đau mình thì em lấy xuống đề thầy dùng.
 — Vâng- chị-
—   Sáng có dậy nấu cơm em phải chú ý đừng ngủ gật kẻo chúi đầu vào bếp thì khổn đấy,
—   ….
—    Con lợn cái chỉ nay mai là nó đẻ. Em phải chú ý theo dõi nó nhé. lơ là một chút là công- toi đấy Tảo ạ.
—   Trời ơi ! — Tảo bỗng la lên — nhưng tại sao anh chị lại cứ nhất thiết phải bỏ nhau?
Có lẽ tiếng Tảo la to quá nên anh Thảo nghe  tiếng, vội vã chạy xuống bếp. Thấy hai chị em đang than thở, anh vội máng át đi.
—   Kìa !...Có ra làm sao không? Vấn bao em nó
nín đi chứ.    
Vấn vùng vằng:
—   Kệ ! Anh đi mà bảo nỏ. Em chịu. Tại anh cả
đấy.
Thảo cười gượng:
—   Thì tôi có đổ lỗi cho ai đâu. Thôi,hai chị em lên nhà đi.
Anh nói vậy rồi vội vã quaỵ lên nhà. Vấn nhìn theo cái dáng đi tất bật như lao về phía trước của anh và khẽ thở dài.   

[danhthanh]

.....

II
Gà đã gáy canh hai. Ngoài trời, mưa vẫn chưa ngớt. Cơn mưa kéo dai dẳng từ chập tối đến giờ có lẽ cũng đã mệt mỏi. Những hạt mưa rơi trên những tàu lá chuối ngoài kia không còn sôi nổi, ồn ào như lúc nó mới bắt đầu mà đều đặn uế oải, day dứt hơn. Không gian cũng như lắng lại. Chen lẫn trong tiêng mưa là tiếng những thân tre cót két cựa mình, và tiếng ễnh ương ềnh oàng, vô tư lự, ngoài ao rau muống.
Thảo vẫn chưa ngủ. Cái tiếng mưa đều đặn ngoài kia  đã khiến anh bứt dứt, không sao chợp mắt nồi.
Vả lại, cho đến tận lúc này, khi Vẩn đã thiếp đi sau bao nhiêu vật vã, anh mới có thề tĩnh tâm mà suy nghĩ, mà thấm thía nỗi đau của mình. Thực ra, anh chưa hình dung nổi rồi đây cuộc sống của mình sẽ xa sao nếu không còn có Vấn bên mình. Anh lại càng  không thề tin được rằng sẽ có một ngày nào đó, từ ngôi nhà-mà hơn mười năm trước đây anh và họ hàng đã tới đón Vấn về sẽ lại  có một đám cưới và một người đàn ông nào đó sẽ đón Vấn về làm vợ, mặc dù anh kiên quyết thuyết phục Vấn ly dị cũng là đề mong điều ấy sẽ đến với cuộc đời Vấn.
« Đêm nay sẽ là đêm cuối cùng». Anh tự nhủ thầm như vậy và nhẹ nhàng kéo Vấn lại sát bên mình. Vấn khẽ cựa mình, một tiểng nấc trầm từ nơi sâu thẳm của lòng Vấn trỗi lên, Không nén nổi lòng mình, Thảo kéo đầu Vấn vào ngực mình rồi khẽ khàng hôn lên đôi  mắt mòng mong như bất cứ lúc nào từ đó những dòng  lệ đẳng cay cũng có thề ứa ra. Vấn, khẽ ú ớ vài tiếng rồi rúc đầu vào ngực anh, tiếp tục giấc ngủ mê mệt như chìm đi nỗi đau của mình.
Trong tâm trí anh lại hiện ra một mỏm đồi đã bị bom đạn đào xới tời bời, đất đá, cây cối ngồn ngang, không gian như bị nung lên, khét nồng mùi thuốc bom. Đã ba ngày đại đội anh chốt giữ điềm cao ấy. Ngày thứ tư bắt đầu bằng một trận dữ dội, không cân sức giữa hơn hai chục tay súng còn lại của đại đội anh với một tiều đoàn lính biệt động ngụy. Anh bị thương đúng vào những lúc hiếm nghèo nhất của trận đánh. Gắng gương chỉ huy đại đội đánh lui đợt xung phong ấy của địch, anh mới khuỵu xuống, ngất lịm đi, mê man bất tỉnh. Vết thương của anh khá nặng và vô cùng oái
oăm. Chẳng thà anh bị cụt một chân hay một tay? Đằng này, Mỗi khi nghĩ đến Vấn đang khắc khoải đợi chờ ở nơi hậu phương xa thẳm kia, lòng anh lại nhói đau. Sau hai tháng trời nằm viện, anh đã bình phục. Nhưng, vết thưomg ấy không lành suốt cuộc đời anh. Chính vì vậy mà anh đã cương quyết không về cơ quan tham mưu của sư đoàn như gợi ý của cấp
trên. Anh xin được trở lại đơn vị, tiếp tục chiến đấu. Từ đó, mỗi lần ra trận anh đã chiến đấu với tất cả lòng căm thù sôi sục xuất phát từ nơi đau sâu kín cuả mình.
Bao đêm dài, trên những nẻo đường mặt trận, nằm trên chiếc võng dù mỏng manh hay trong hầm sâu, anh thao thức nghĩ đến Vấn, nghĩ đến ngày trở về. Ôi, trở về! Hình như chỉ có anh trong số ngàn vạn ngựờị chiến sĩ ngoài mặt trận là có  cảm giác kinh hoàng mỗi 'khi nghĩ tới ngày đó. Bởi vì, ngày đó sẽ là ngày anh phải đối mặt với nỗi bất hạnh của mình. Đôi lúc nghĩ quẩn, anh mong mình sẽ hy sinh trong một trận đánh nào đó.-Vấn sẽ đau xót, qụẳn quại một thời gịan rồi vết thương trong lòng Vấn sẽ lành, Vấn sẽ xây dựng lại cuộc đời mình. Nhưng cứ mỗi khi đối mặt với kẻ thù anh lại thấy mình không thề chết. Phải sống, sống để tiêu diệt hết kẻ thù, góp phần tiêu diệt đến tận gốc cội nguồn đau khố của triệu triệu con người — đó là những kẻ gây ra những cuộc chiến tranh xâm lược và những cuộc chiến tranh huynh đệ tương tàn trên khắp  trái đất này.
Nhưng cuối cùng, cái «ngày ấy» đã đến. Chiến tranh đã chấm đứt. Nhưng với anh, cuộc chiến tranh ẩy chưa phải đã kết thúc. Nó vẫn gào thét trong từng đường gân thớ thịt rực lửa thanh xuân của anh. Tiếng súng đã ngừng, nhưng tiếng khóc thì cho đến tận đêm nay vẫn vang lên bẽn tai anh. Nhưng, ngay cả trong lúc này, khi đang ngập chìm trong nỗi đau khổ của mình, anh vẫn đủ tỉnh tạo đề hiểu rằng: nếu như mọi việc lại trở lại từ lúc ban đầu thì anh và biết bao đồng đội anh, biết bao gia đình trên đất nước này đã phải chịư đựng những hy sinh lớn lao vẫn không chọn con đương nào khác hơn là con đường cầm súng chiến đấu bảo vệ Tồ quốc mình. Khầu súng của Vấn vẫn còn treo trên vách kia, khầu súng ấy đã cùng Vấn đứng vững trên trận địa của quề hương. Vấn đã kể cho anh nghe về những trận đánh không kém phần dữ dội đã diễn ra trên quê hương anh bằng cái giọng thủ thỉ như kể về những công việc thường nhật của một người phụ nữ trong nhà. ở ngay trên mảnh đất này Vấn cũng đã sẵn. sàng chấp nhận những hy sinh lớn lao nhất. Nhưng, khi nỗi đau này ập tới, Vấn vẫn bị choáng. Và chính anh cũng vậy, anh cũng  bị choáng. Những ngày mới trở về cả anh và Vấn đều sống như trong một cơn mệ hoảng, rồi anh sụp xuống ốm liền một tháng trời. Mọi ngõ ngách, mọi chân tơ kẽ tóc trên cơ thề anh đều ngấm đau. Anh đã tưởng rằng mình sẽ không bao giờ có thề gượng dậy được.
Nhưng cuộc sống, một lần nữa, lại dựng anh dậy. Tất cả những khó khăn, phức tạp của quê hương sau chiến tranh; tất cả những ngổn ngang, bê bối của một vùng quê đang dấn tìm một con đường theo lối làm ăn mới, đã thức giục anh. Ý thức Đảng, ý chí chiến đấu của người chiến sĩ kều gọi anh. Và, anh đã đứng dậy được, tiếp tục trở lại, vị trí chiến đấu của mình. Đảng ủy, chính quyền địa phương lần lượt giao cho anh. những công việc ngày càng nặng nề và phức tạp. Anh lại nhập cuộc, bắt đầu cuộc chiến đấu mới với tất cả bầu nhiệt huyết của mình.
Trong những nrĩày nầm liệt giường anh đã nghĩ đến vấn đề ly dị. «Phải trả lai tự do cho Vấn, để xây dựng lại cuộc đời. Bỏi vì, suy cho cùng, hạnh phúc của con người ta không phải chỉ là miếng cơm, manh áo cũng không phải chỉ là những gì mà mình được đóng  góp để xây dựng nên một xã hội ngày càng tốt đẹp, mà  hạnh phúc của con người còn có một phần không nhỏ ở trong những nhu cấu tình cảm có tính chất con người nữa». Ý nghĩ ấy đã đến với anh trong một buổi chiều - khi anh ngồi trong nhà nhìn ra ngọn cây rơm thấỵ những đôi chim bồ câu đang âu yếm nhau. Ỷ nghĩ quyết liệt ấy khiến lòng ạnh chợt nhói đau, vì có ai ở trên đời này yêu Vấn hơn anh ? Nhưng, cũng chính ý nghĩ ấy khiến lòng anh thư thải hơn, yên ổn hơn.   
Anh đã tự vạch cho mình sẵn một chương trình công  phu để thuyết phục Vấn ly dị. Đó cũng là một cuộc vật lộn gian khổ với tình yêu, với bao nhiêu giận hờn trách móc, với bao đêm thao thức trăn trở của cả hai người. Nhưng, cuối cùng mọi việc đã ổn thỏa. Vấn đi nghe lời anh... Và , ngày mai Vấn sẽ về bên ấy. Anh tự nhủ mình trong những ngày này phải thật tỉnh táo, bình tĩnh. Anh đã cố gắng huy động tất cả sinh lực và bình lĩnh để luôn tự chủ. Chính vì vậy mà đến lúc này, khi Vấn đã ngủ, anh mới thấy mệt mỏi, rã rời, tưởng như không còn hơi sức mà đứng dậy được nữa.
Đêm vẫn chậm chạp trôi trong tiếng mưa buôn tẻ. Anh mong đêm dài ra để anh được ở thêm bên- Vấn và có thêm sức lực để bước vào ngày mai, ngày thủ thách cuối cùng khi Vấn ra đi

[danhthanh]

III 
Hình như Thảo đã thiếp đi được một lát nhưng rồi anh lại choàng tỉnh. Anh nghe mơ hồ, trong tiếng mưa rả rích có tiếng lợn kêu. Sợ mình nằm mơ, anh nhỏm hẳn dậy, dỏng tai lắng nghe. Đúng rồi, rõ ràng con lợn nái đang kêu rít lên từng hồi, “có lẽ nó trở dạ». Anh nghĩ vậy và vội vã bật dậy, vặn to ngọn đèn dầu lên. nghe tiếng động Vấn cũng mở choàng mắt, ngơ ngác nhìn quanh. Thấy anh đã ngồi dậy , và đang quơ chân tìm dép, Vấn thảng thốt hỏi:   
—   Anh định đi đâu thế ?
—   Ra chuồng lợn.   Có lẽ con   nái hoa nó trở dạ.
Em nghe thấy tiếng nó    kêu chưa?
Đấy, để anh ra xem sao.
   Vấn cũng vội vàng   bật dậy, mặc áo rồi cùng Thảo
xách chiếc đèn chai  ra    thăm lợn. Mưa bỗng nặng hạt
hơn, ngọn đèn chai chao đi chao lại trên tay Vấn hắt những quầng sáng nhòe nhoẹt trên nền đất ướt. Tới nơi, Vấn trao đèn cho Thảo rồi xắn quần, lội ngay vào chuồng con lợn nhìn thấy cô mắt như sáng lên, ụt ịt vài tiếng rồi lại la toáng lên.
—   Yên nào ! Có thế mà cũng rống lên! Anh soi đèn vào đây xem nào. Thế, được rồi. Đề em kéo cho nó ít cỏ khô. Tội nghiệp, chị chàng đau quá đây mà. Anh trông, nó khóc đây này.
Vấn chỉ những vệt «nước mắt» chảy trên má con lợn và khúc khích cười. Chị loay hoay một lát, xoay con lợn vào ổ cỏ khô rồi quay ra. Thấy Thảo vẫn đứng lóng ngóng ngoài mưa, chị vội la lên:
 — Trời ơi! Anh ướt hết rồi kìa kia. Thôi, để mặc nó cho cm. Anh vào bắc cho nó nồi cháo gạo nếp nhé.

Để em làm «bà đỡ» cho. Với lại anh đứng đó nó xấu hổ, không xổ được đâu. Treo cái đèn lên cho em. được rồi. Anh đi vào bếp đi, ướt hết cả thế kia kìa
Thảo vội lập cập chạy vào nhà nhen lửa bắc nồi cháo lên. Đến tận lúc ấy ..anh mới thấy ngấm lạnh và rùng mình liền tiếp mấy cái. Tuy vậy, mải việc, anh quên cả thay áo quần. Khi ngọn lửa đã cháy bùng lên, bén lem lém vào củi, anh mới vội vã chạy lên nhà. Ngoài chuồng, Vấn vẫn đang nựng con lợn.
—   Yên nào, đừng có quýnh lên. Mọi việc rồi đâu vào đấy thôi mà.
Thay quần áo xong Thảo định trở ra xem vợ có cần giúp đỡ gì không, nhưng cái lạnh như ngấm vào tận xương tủy, hai hàm răng anh va vào nhau lập cập vậy. Vì vậy anh lại vội vã chạy xuống bếp xòe tay trên lửa như muốn nhờ ngọn lửa xua tan cái lạnh cứ ngày một ngấm sâu vào cơ thể anh.
—   Bỏ mẹ! Hay mình lại bị sốt rét rồi ?
Thảo tự hỏi như vậy khí bắt gặp cái cảm giác ớn lạnh rờn rợn quen thuộc bắt đầu chạy dọc sống lưng va đầu ê ẩm đau. Anh cho lửa cháy to thêm nhưng ngọn lửa đã tỏ ra bất lực trước cái lạnh từ trong ruột ngấm ra. Bên ngoài, có tiếng Vấn reo lên.
—   Mười hai con, anh Thảo ơi!
Nhưng Thảo mệt mỏi, choáng váng không buồn đứng dậy nữa. Lát sau, Vấn huỳhh huỵch chạy vào.
—   Cho em tí lửa, em đốt cho đám lợn con nó sưởi. Bụ lắm anh ạ, có lẽ đậu được cả, không sai con nào đâu.
Vấn châm lửa vào nắm nòm rồi lại quầy quả chạy ra chuồng lợn. Gương mặt Vấn bỗng rạng rỡ, tươi vui như rực lên trong ánh lửa. Nỗi đau trong lòng Vấn như tan biến đi trước sự sinh sôi nảy nở của tạo vật. Thảo bỗng hiều rằng sự gắn bó của cuộc đời Vấn với những công việc của gia đình này là một sự gắn bó hết sức tự nhiên, tự nguyện. Chính vì vậy nó mới trở thành niềm vui, niềm hạnh phúc của cuộc đời Vấn.
Nồi cháo đã sổi sùng sục, mùi gạo nếp thơm phức tỏa ra khắp gian bếp. có một cái gì đó thật ấm cúng, thật dịu dàng đang lan tỏa trong căn nhà này. Cảm giác ấy khiến Thảo chợt bồi hồi, xao xuyến, nó giống y như Cái đêm nào, khi Vấn mới về làm dâu chưa dám dậy nấu cơm một mình nên hai đứa đã cùng dậy rất sớm, ngồi bên bếp lửa rủ rỉ tâm tình. Thoắt vậy mà đã hơn mười năm trôi đi cùng với một cuộc chiến tranh. Bao nhiêu nẻo đường anh đã qua, bao nhiêu ấn tượng dữ dội của những trận đánh, những cuộc hành qúân, những lần nằm trong khu-vực rải thảm của bom B52... chồng chất trong tâm trí anh mà cái kỷ niệm dịu ngọt, êm đềm kia vẫn chẳng phai mờ.
Vẫn với cái dáng đi nhanh nhẹn, vởi chiếc áo bà ba màu xanh nhạt ướt đẫm nước mưa, với đôi bắp‘chân "tròn chắc nịch, với nụ cười và những động tác hết sức chính xác, Vấn trở vào bếp. Cô dọn dẹp vài thứ, nhấc cái này, bỏ cái kia rồi lôi ra một chiếc chậu sành màu da lươn.
—   Cháo sắp được chưa anh ?
—   Có lẽ... cũng sắp...
—   Khéo trào  hết bọt đấy ! Sao anh đốt lửa to thế ?
—   Anh bị lạnh. Có lẽ.. lại...
—   Sao thế ? — Vấn vội vã đi tới, lo lẳng nhìn anh rồi nhẹ nhàng đặt tay lên trán anh — Anh bị sốt rồi phải không ?

... Hơi sốt rồi... Bị nước mưa ngấm vào, với lại, mấy bữa nay người cứ ê ầm.-..
—   Thôi, anh đi nằm đi. Để đó em làm. Đã bảo anh rồi mà... Người đã không ra làm sao lại còn cứ...
Vừa nói Vấn vừa kéo anh đứng dậy. Nề vợ, Thảo buộc phải vào giường nằm. Vừa đặt lưng xuống anh hiểu rằng cơn sốt đang hoành rất dữ trong cơ thể và cỏ lẽ lần này nó sẽ «trị” anh ra trò. Anh kéo chăn đắp và khẽ rên lên vài tiếng .
Cứ như vậy, anh cuộn tròn trong chăn một mình vật lộn với cơn sốt rét rừng cho đến khi mệt lử, ngủ thiếp đi lúc nào không biết.