Mấy ngày nay theo dõi câu chuyện của các anh. Quả thật là binhyen tôi không biết nên cười hay nên khóc vì câu chuyện này nữa.
Tự thấy có mấy vấn đề thế này.
1- Các anh gọi là Đền, Miếu thờ. Tôi cho rằng cách gọi này không đúng. Miếu thờ thì phải to, có bàn thờ to rộng và người có thể đi vào được mới gọi là Miếu thờ. Gọi là Đền thờ thì lại càng không đúng vì Đền thờ thì lại to hơn cả Miếu thờ với đầy đủ khuôn viên vườn tược. Xin ví dụ như Đền Angko hoặc Pret vihia chẳng hạn cũng chỉ gọi là Đền thờ. Theo cách gọi của người Việt Nam thì cái mà CCB F302 xây dựng ở Campuchia để tưởng nhớ những đồng đội đã ngã xuống trên con lộ 68 này chỉ gọi là Am thờ.
2- Sự nhầm lẫn giữa cái bia thủy lợi viết bằng chữ Cam với việc tưởng nhớ LS rồi CCB và thân nhân gia đình LS xì xụp khấn vái cái bia "thủy lợi" thì tôi cho là sự ngộ nhận, nhầm lẫn mà thôi. Điều này cũng xuất phát từ tâm lý bầy đàn của người Việt mà chúng ta từng biết, thiếu đi sự suy xét thấu đáo của vấn đề, áp đặt tư duy và lấy tôn giáo của nước mình để "quy chuẩn". Ở các chùa chiền, đền thờ, miếu mạo VN luôn có bia tưởng niệm ghi rõ công danh, tên tuổi, thời gian xây dựng nơi thờ cúng. Nay thấy cái bia viết chữ giun dế, không đọc được nhưng cũng không xem xét và cứ thế ngộ nhận là bia viết chữ K tưởng niệm các LS QTNVN, thế là khóc lóc và khấn vái, quên khuấy đi mất tìm hiểu nội dung của cái bia đó nên giờ mới sinh chuyện đau lòng này. Ngay đến bác phas@, biết kha khá tiếng K cũng thắp hương lạy cái bia thủy lợi túi bụi.
3- Điều thứ 3 là rất sai sót của ban tổ chức khi xây dựng Am tưởng niệm này. Về vị trí xây Am nó đi liền với nơi có máu của đồng đội chúng ta đổ xuống, không dịch chuyển vị trí khác được, nếu làm lệch đi sẽ mất đi ý nghĩa tưởng nhớ. Bắt buộc phải đặt đúng chỗ đó. Đồng ý là như vậy. Nhưng Am của chúng ta xây sau tấm bia có ở đó thì cũng cần tìm hiểu xem trên cái bia đó viết gì? Nếu là bia thủy lợi thì cũng cần thông báo rộng rãi cho anh em mình biết để khỏi có cảnh lính nhà Phật lạy tấm bia vô chi vô giác ấy. Tôi nghĩ ở K tìm hiểu chuyện này không khó, túm lấy ông K nào biết tiếng Việt mà hỏi, 1 ông chưa tin thì túm 5 7 ông lôi ra hỏi thì cũng ra sự thật tấm bia đó ghi cái gì.
Dẫu sao thì đây cũng là sơ xuất của người thực hiện. Dù gì thì anh em làm việc này, mất công mất sức và thời gian cũng vì nghĩa đồng đội, tình đồng chí, hơn nữa khác văn hóa, không cùng hệ chữ viết nên sơ xuất cũng là điều dễ hiểu. Mong anh em khác bỏ qua, lượng thứ và cùng nhau rút kinh nghiệm, chứ đừng trách móc căng thẳng quá cũng không hay vì dù sao thì cũng là việc đã rồi. Chắc chắn từ nay trở đi sẽ không có ông bà "Duôn" nào thắp hương xì xụp khấn vái cái bia "thủy lợi" như bác phas@ nữa.
