Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1945-1954) những sự kiện

[chuongxedap]

• 1 tháng 8

Ta chống càn ở Hậu Thạnh (SócTrăng) diệt 300 tên địch.

• 4 tháng 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 234/SL/M bổ nhiệm ông Tôn Đức Thắng nguyên Bộ trưởng Bộ Nội Vụ, giữ chức vụ Thanh tra đặc biệt toàn quốc.

• 5 tháng 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 236/SL/M, quy định ông Tổng chỉ huy Quân đội quốc gia có quyền hạn và chức vụ như Bộ trưởng và là thành viên của Hội đồng liên bộ trong Hội đồng Chính phủ.

• 6 tháng 8

Quốc hội Pháp thông qua chính sách mị dân "Để cho các nước Đông Dương được độc lập trong khối Liên hiệp Pháp".

• 15 tháng 8

Quân ta diệt bốt Lộc Giang, Hiệp Hoà (Chợ Lớn) thu 23 súng, bắt sống 6 tên.

• 16 tháng 8

Hai tiểu đoàn vệ quốc quân tiến công vị trí Phùng diệt nhiều địch.

[chuongxedap]

• 19 tháng 8

Ta dùng mưu đột nhập đồn Thới Hoà, bắt sống cả đại đội địch.

• 26 tháng 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 76/SL thành lập Đại đoàn độc lập đầu tiên của quân đội ta nhằm tăng cường chủ lực của bộ đội và thí điểm tổ chức đơn vị có quy mô lớn để đảm nhiệm những nhiệm vụ tác chiến tập trung. Cùng ngày, sắc lệnh 77/ SL cử Đại đoàn trưởng, Đại đoàn phó và Chính uỷ của Đại đoàn.

• Tháng 8

Bộ Tổng chỉ huy mở lớp bổ túc cán bộ trung cấp toàn quân tại xã La Bằng, huyện Đại Từ, Thái Nguyên. Chủ tịch Hồ Chí Minh đến dự lễ khai mạc và huấn thị cho lớp học.

Cũng thời gian này, Trường bổ túc văn hoá thuộc Bộ Tổng chỉ huy khai giảng khoá đầu tiên.

• Tháng 8

Thực dân Hà Lan bội ước tiến công xâm lược Inđônêxia. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi điện tỏ sự đồng tình, ủng hộ sự nghiệp đấu tranh của nhân dân Inđônêxia.

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng và tỏ lòng thân thiện với nhân dân Ấn Độ nhân dịp Ấn Độ tuyên bố độc lập.

[chuongxedap]

• 15 tháng 9

Thường vụ Trung ương Đảng ra chỉ thị "Bô La nói gì - ta phải làm gì?" vạch trần âm mưu đen tối ẩn trong những lời lẽ mơ hồ, bóng bẩy của Bô La đối với nền độc lập của ta và khẳng định lại lập trường kiên quyết kháng chiến giành độc lập thật sự của nhân dân ta.

Cùng ngày Thường vụ Trung ương Đảng ra chỉ thị "Sửa soạn phá những cuộc tấn công lớn của địch".

• 17 tháng 9

Sắc lệnh lập viện Huân chương thuộc Phủ Chủ tịch.

• 17 tháng 9

Sắc lệnh 86/SL lập Việt Nam quốc gia ngân hàng.

• 20 tháng 9

Hồ Chủ tịch ký sắc lệnh số 88/SL quy định hình thức thưởng cho gia đình có từ 3 con tham gia quân đội.

• 22 tháng 9

Ta phục kích ở Cà Rằn diệt 2 tàu trên sông Soài Rạp (Bà Rịa).

• 27 đến 29 tháng 9

Bộ Tổng chỉ huy triệu tập Hội nghị quân sự lần thứ tư, thống nhất nhận định về hướng tấn công và đề ra chủ trương đẩy mạnh tác chiến thu đông, tích cực chuẩn bị đánh bại kế hoạch của địch.

• 27 tháng 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho nhi đồng cả nước nhân dịp Tết Trung thu kháng chiến đầu tiên: “Thấy các cháu không được ăn tết, lòng Bác rất áy náy và thêm căm thù bọn thực dân phản động Pháp". "Bác hứa với các cháu: Các bác, các chú, toàn cả đồng bào, sẽ ra sức tranh đấu, để sớm đuổi bọn thực dân phản động, để trường kỳ kháng chiến sớm thắng lợi, thống nhất độc lập sớm thành công, để các cháu được vui Tết Trung thu vui vẻ như năm kia, năm ngoái".

[chuongxedap]

• 1 tháng 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 91/SL quy định Ủy ban kháng chiến và uỷ ban hành chính các cấp (tỉnh, huyện, phủ hay châu, xã) "nay hợp lại thành Ủy ban kháng chiến kiêm hành chính, viết tắt là UBKCKHC".

Bản sắc lệnh còn quy định cụ thể thành phần UBKCKHC mỗi cấp, việc bổ nhiệm hoặc thay thế các thành viên trong uỷ ban; quan hệ giữa Ủy ban các cấp.

• 3 tháng 10

Ta phục kích diệt đoàn xe lửa trên đường Thủ Dầu Một - Lộc Ninh.

• 7 tháng 10

Cụ Nguyễn Văn Tố hy sinh tại Bắc Cạn.

Cụ sinh năm 1889, quê ở Hà Đông. Trước năm 1945, Cụ làm việc tại Trường Viễn Đông Bác Cổ Hà Nội và chuyên tâm Vào việc khảo cứu lịch sử, văn hóa nước nhà. Cụ làm Hội trưởng Hội truyền bá quốc ngữ và có công lớn trong việc tổ chức, gây dựng phong trào.

Sau Cách mạng Tháng Tám, Cụ được mời giữ chức Bộ trưởng Bộ Cứu tế xã hội trong Chính phủ lâm thời; được bầu là đại biểu Quốc hội khóa I; được Quốc hội khóa I kỳ họp thứ nhất bầu làm Trưởng ban Thường trực và Bộ trưởng không bộ Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hoà lập tháng 11 năm 1946.

Sau ngày toàn quốc kháng chiến Cụ được cử làm Phó Chủ tịch Ủy ban tản cư Trung ương, rồi cùng Chính phủ rút lên Việt Bắc tiếp tục kháng chiến. Mùa đông năm 1947, quân Pháp nhảy dù xuống Bắc Cạn, Cụ bị bắt, bị tra tấn "cực kỳ tàn khốc, dã man"¹. Cụ đã hy sinh oanh liệt trước họng súng của kẻ thù.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết Lời truy điệu cụ Tố²
____________________________________
1. Lời Hồ Chủ tịch.
2. Xem Hồ Chí Minh- Biên niên tiểu sử, tập 4, tr. 209.

[chuongxedap]

• 7 tháng 10 đến 22 tháng 12

Chiến dịch Việt Bắc thu đông 1947.

Trên địa bàn thuộc các tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Cạn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Vĩnh Yên, Phúc Yên, Phú Thọ, Bắc Giang, Bắc Ninh do Bộ Tổng chỉ huy tổ chức chỉ đạo chiến dịch. Quy mô nhiều trung đoàn. Mục đích: phá tan kế hoạch tấn công thu đông 1947 của địch thực hiện ý đồ tiêu diệt cơ quan đầu não của cuộc kháng chiến và bộ đội chủ lực của ta, giành thắng lợi quyết định về quân sự và nhanh chóng kết thúc cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam. Ngày 7-10-1947 thực dân Pháp huy động một lực lượng lớn gồm hơn 2 vạn quân (có 2 binh đoàn lính tinh nhuệ) trang bị đầy đủ vũ khí, phương tiện hiện đại gồm 40 máy bay, 800 xe cơ giới do Trung tướng Xa Lăng chỉ huy, chia 3 hướng tấn công Việt Bắc.

Chiến dịch làm 2 đợt:

Đợt 1 từ 7-10 đến 20-11-1947

Trong quá trình đánh bại cuộc hành quân của địch ta đã đánh một số trận tiêu diệt nhỏ như Chợ Mới (18-10), Chợ Đồn (21-10), Đoan Hùng (24-10), Bông Lau (30-10), Đèo Mơ (8-11), Khe Lau (10-11), Đèo Giàng (14-11) gây cho địch nhiều tổn thất. Cuộc hành binh của địch chậm lại 7 ngày so với kế hoạch, toàn đội hình co dần, từng cánh tìm cách rút lui.

Đợt 2 từ 21-11 đến 22-12-1947

Ngày 22 địch bắt đầu rút lui. Cánh quân ở hướng Bình Ca rút theo đường sông về Việt Trì và đường bộ sang Sơn Dương về Thiên Kế, Vĩnh Yên. Binh đoàn Com-muy-nan từ Chiêm Hoá về Tuyên Quang rồi rút chạy, bỏ lại nhiều vũ khí đạn dược. Trên cả hai hướng địch đều bị ta đánh thiệt hại nặng, như trận phục kích Lê Hoàng - Đoan Hùng, hai trận phục kích tại Bình Ca.

Kết quả: Ta đã đánh bại cuộc tấn công quy mô lớn lên Việt Bắc của quân Pháp. Địch chết 3.300 tên, bị thương 3.900 tên, ra hàng 270 tên và một số bị bắt. Ta bắn rơi 16 máy bay, phá 255 xe cơ giới, bắn chìm 11 tàu chiến ca nô, thu 2 pháo 105 mm, 3 pháo 75 mm, 42 cối, 16 khẩu 20 mm, 337 súng máy các cỡ, 45 ba dô ka, 1.660 súng trường, hàng chục tấn quân trang quân dụng.

Âm mưu thâm độc của thực dân Pháp hòng nhanh chống kết thúc cuộc chiến tranh xâm lược nước ta bị thất bại.

[chuongxedap]

• Khoảng 8 đến 10 tháng 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi: Những điều cần chú ý cho cán bộ chỉ huy cao cấp quân đội, căn dặn cách ứng xử của cán bộ đối với người, đối với việc, đối với vật, đối với địch:

"Muốn được người, được việc, được vật, được địch phải sáng suốt, chân tình, khôn khéo. Gắng sức khuyên nhau học tập... Chí công vô tư, đối với việc phải sáng suốt, đối với vật không tham lam, làm kiểu mẫu cho bộ đội, cho nhân dân, phải có kỷ luật. Người cán bộ phải chú ý chớ sợ khó khăn nguy hiểm...".

• 8 tháng 10

Ta đột kích thị xã Ninh Hoà (Nam Trung Bộ) tiêu diệt 450 tên địch.

• Trước ngày 10 tháng 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ bế mạc lớp bổ túc trung cấp của quân đội. Nói chuyện trong buổi lễ, người căn dặn: Người cán bộ muốn tốt phải có đạo đức cách mạng. Quân sự giỏi nếu không có đạo đức cách mạng thì khó thành công. Muốn có đạo đức cách mạng phải có 5 điều: Trí - Tín - Nhân -Dũng - Liêm. Ngoài ra phải biết tự phê bình và phê bình, phải thật thà đoàn kết và biết giữ kỷ luật.

• 17 tháng 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 263/SL/M, cử ông Phạm Văn Đồng làm đặc phái viên của Chính phủ tại miền Nam Việt Nam.

• 20 tháng 10

Liên Bộ Nội vụ và Quốc phòng quyết định đặt thị xã Hà Đông và 4 phủ huyện Hoài Đức, Đan Phượng, Thanh Trì, Thanh Oai dưới quyền điểu khiển của UBKC kiêm hành chính Thành phố Hà Nội về phương diện hành chính và kháng chiến.

• 20 tháng 10

Liên Bộ Nội vụ và Quốc phòng quyết định tách huyện Văn Lâm thuộc quyền điều khiển của UBKC khu 12, nay sáp nhập lại vào tỉnh Hưng Yên và để dưới quyền điều khiển của UBKC khu 3 về phương diện kháng chiến và hành chính.

• Tháng 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết tác phẩm: "Sửa đổi lề lối làm việc", làm tài liệu tu dưỡng tư tưởng, đạo đức và tác phong cho cán bộ, đảng viên.

[chuongxedap]

• 1 tháng 11

Chính phủ ra sắc lệnh cho phép phát hành ở Nam Bộ các tín phiếu 1đ, 5đ, 10đ, 20đ, 50đ, 100đ, 500đ, có giá trị như những giấy bạc Việt Nam. Tín phiếu lưu hành chủ yếu ở khu căn cứ miền Tây Nam Bộ: Bạc Liêu, Sóc Trăng, Cần Thơ, Long Châu Hà...

• 14 tháng 11

Bộ Tổng chỉ huy ra huấn lệnh: Luyện quân lập công và phát động chiến tranh du kích là nhiệm vụ cơ bản trong giai đoạn này, khẳng định vị trí chiến lược của chiến tranh du kích, vạch rõ con đường phát triển từ du kích chiến lên vận động chiến. Hình thức tổ chức lực lượng vũ trang gồm dân quân du kích bộ đội địa phương và bộ đội chủ lực được xác định.

• 25 tháng 11

Sáp nhập tỉnh Quảng Yên (gồm cả khu vực Hồng Gai) vào chiến khu 12 về mọi phương diện kháng chiến, hành chính và quân sự.

• 12 tháng 12

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi Chính phủ Cao Miên giải phóng nhiệt liệt hoan nghênh việc thành lập Ủy ban giải phóng Việt - Miên - Lào nhằm mục đích theo đuổi đến cùng cuộc chiến đấu chung chống đế quốc và thực dân Pháp.

Bức thư có đoạn viết:

"Tôi tin chắc rằng các dân tộc ta, đã sẵn có một tinh thần đấu tranh cao, lại gắng đi tới một sự cộng tác chặt chẽ thì thắng lợi thế nào cũng về ta, và chúng ta nhất định sẽ giành được độc lập cho đất nước".

[chuongxedap]

• 19 tháng 12

Tổng kết một năm kháng chiến toàn quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ: "Thấm thoát toàn quốc kháng chiến đã chẵn một năm và kháng chiến miền Nam đã 27 tháng.

Từ ngày đầu, bọn thực dân quân phiệt khoe mồm rằng, chóng thì dăm tuần, chậm thì ba tháng, chúng sẽ chinh phục ta, nhưng nay đã trải qua mấy lần dăm tuần, mấy lần ba tháng, chúng đã được kết quả gì?

Chúng mất hơn 20.000 lính Pháp chết và bị thương, chúng tốn hơn 3.000 triệu bạc, chúng chiếm mấy thành thị hoá ra đống tro tàn...

... Ngoài mấy thành thị đã hoang tàn, thì thôn quê khắp cả nước đều ở trong tay ta... Mặc dầu gian nan cực khổ, nhân dân ta ngày càng đoàn kết, càng hăng hái, càng cương quyết kháng chiến cho đến thắng lợi cuối cùng. Chiến sĩ ta càng nhiều kinh nghiệm, càng thêm rèn luyện, càng thêm dũng cảm... Chính phủ ta ngày càng thêm oai tín, càng được ủng hộ"...

Sau một năm đọ sức, "lực lượng của chúng cũng như mặt trời vào lúc hoàng hôn, hống hách lắm nhưng đã gần tắt nghỉ... Lực lượng ta ngày càng thêm mạnh, như suối mới chảy, như lửa mới nhem, chỉ có tiến không có thoái".

• 31 tháng 12

Quân ta phục kích ở ga Sông Phan (Nam Trung Bộ) phá 1 đầu máy, 20 toa xe, diệt 300 tên địch.

• 1947

Thành lập châu Trà My thuộc tỉnh Quảng Nam, gồm 9 làng xã cũ, hợp lại thành 3 xã mới: Trà Giang, Trà Lương, Trà Sơn.

• 1947

Huyện Đại Lộc (Quảng Nam) hợp xã lần thứ hai, 37 xã cũ (1946) hợp lại thành 10 xã mới: Đại Chánh, Đại Nghĩa, Đại Hồng, Đại Hiệp, Đại Đồng, Đại Lãnh, Đại Quang, Đại Hòa, Đại Minh, Đại Phong.

[chuongxedap]

• 1947

Huyện Hoà Vang thuộc tỉnh Quảng Nam hợp xã lần thứ 2, 28 xã cũ (1946) hợp lại thành 17 xã mới: Hoà Ngọc, Hoà An, Hoà Bình, Hoà Châu, Hoà Hải, Hoà Hiệp, Hoà Khánh, Hoà Minh, Hoà Phong, Hoà Phước, Hoà Thái, Hoà Thắng, Hoà Tân, Hoà Thanh, Hoà Xuân.

• 1947

Thành lập khu 15 (gồm các tỉnh Tây Nguyên)

Như vậy, cả nước có 14 khu. Bắc Bộ có các khu 1, 2, 3, 10, 12, 14. Trung Bộ có các khu 4, 5, 6, 15. Nam Bộ có các khu 7, 8, 9.

• Năm 1947

Trường Đại học Y Khoa, trường đại học duy nhất của ta khai giảng khóa đầu tiên tại chiến khu Việt Bắc và bắt đầu việc giảng dạy bằng tiếng Việt.

• Cuối năm 1947

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết tác phẩm Việt Bắc anh dũng (ký bút danh Tân Sinh), nêu những thất bại của Pháp trong cuộc phiêu lưu quân sự lên Việt Bắc, khái quát nguyên nhân thắng lợi và dự báo âm mưu mới của địch.

[chuongxedap]

1948

• 1 tháng 1

Trận phục kích Lũng Mười - Tông Và trên đường số 4 - thuộc tỉnh Cao Bằng.

Kết quả địch chết 75 tên, bị phá huỷ 5 xe, hỏng 40 xe, ta thu 30 súng các loại và nhiều quân trang, quân dụng.

Đây là một trận phục kích bất ngờ, hiểm hóc, đánh đúng vào chỗ sơ hở, chủ quan của địch làm cho định hoang mang, khiếp sợ, lúng túng đối phó trong thế bị động.

• 15 đến 17 tháng 1

Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng mở rộng ở Việt Bắc. Hội nghị nhận định tình hình thế giới, trong nước và vạch rõ: "Do chiến thắng Việt Bắc, cuộc kháng chiến có một biến chuyển lớn"... "Chiến tranh thực sự sẽ diễn ra khắp nước... định sẽ càn quét dữ dội hơn ở đồng bằng Bắc Bộ, ở Nam Bộ, tìm cách củng cố các hội tề, các hội đồng an dân. Chúng sẽ tổ chức thêm các chính quyền bù nhìn địa phương và đem Bảo Đại về thành lập chính phủ bù nhìn toàn quốc, thành lập các đội thân binh cho chính phủ đó, thi hành chính sách dùng người Việt hại người Việt". Hội nghị chủ trương: chuyển sang giai đoạn chiến lược mới: giai đoạn cầm cự. Hội nghị quyết định xúc tiến luyện quân lập công, chỉnh đốn quân giới, quân nhu, quân y để cải tiến trang bị cấp dưỡng cho quân đội: Hội nghị còn đề ra những công tác cấp thiết về mọi mặt. Khẩu hiệu "tăng gia sản xuất, tự cấp, tự túc" được hội nghị nhấn mạnh đặc biệt. Để phát triển và củng cố Đảng, hội nghị nhấn mạnh: "Phải tích cực gây dựng cơ sở trong vùng địch kiểm soát nhất là những nơi tập trung công nhân”. Hội nghị quyết định "tiến tới triệu tập cuộc đại hội toàn quốc của Đảng".

• 19 tháng 1

Thường vụ Trung ương Đảng ra chỉ thị về "phá hội tề". Chỉ thị xác định: đối với hội tề cũng như đối với mọi tổ chức bù nhìn là phải tìm hết cách phá, đồng thời phải củng cố chính quyền của ta ngay trong vùng địch kiểm soát.