Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1945-1954) những sự kiện

[chuongxedap]

• 15 tháng 1

Chính phủ ký sắc lệnh ấn định thể lệ thu Công lương để thay thế cho quỹ tham gia Kháng chiến.

Công lương thu bằng thóc với mục đích quan trọng là chuẩn bị lương thực gấp để tiến tới tổng phản công.

• 18 tháng 1

36 dũng sĩ của tiểu đoàn 108 Hà Nội phối hợp với dân quân du kích và được nhân dân giúp đỡ, bất ngờ tập kích sân bay Bạch Mai, phá huỷ 22 máy bay, đốt cháy 600.000 lít xăng. Địch phải thiết quân luật trong suốt mấy tuần lễ.

• 18 tháng 1

Mở đầu chiến dịch Cầu Ngạn (Nam Bộ) tiêu diệt 6 vị trí địch, bắt sống 180 tên, giải phóng 1.300 km2.

• 21 tháng 1 đến 3 tháng 2

Hội nghị cán bộ toàn quốc của Đảng họp tại Việt Bắc. Hội nghị đánh giá tình hình, kiểm điểm chủ trương chính sách kháng chiến của Đảng và thảo luận bản thuyết trình về chính trị của đồng chí Tổng Bí thư Trường Chinh.

Hội nghị đã đề ra 10 nhiệm vụ công tác để chuẩn bị chuyển mạnh sang tổng phản công.

• 21 tháng 1

Bảo Đại và đại sứ Mỹ Giét-xớp bị một đòn cảnh cáo khi chúng vừa đặt chân đến Hà Nội: phối hợp với cơ sở trong công nhân ngành điện, ta gài mìn phá huỷ, làm hư hại nặng 15 trong số 42 trạm biến thế điện của toàn thành phố.

[chuongxedap]

• 25 tháng 1

Vụ bạo loạn nổ ra ở 8 xã thuộc huyện Sơn Hà sau lan sang một số xã ở hai huyên Ba Tơ và Minh Long (tây Quảng Ngãi). Sơn Hà là một huyện miền Tây Quảng Ngãi có 3 bộ tộc: Chàm 80%, Cùa 13%, Cà Dông 7%. Một số tù trưởng bất mãn đã lôi kéo quần chúng, nêu khẩu hiệu "đốt sạch, giết sạch, phá sạch", "Thượng du của người Thượng Du". Cuộc tàn sát, cướp phá hết sức tàn bạo kéo dài trong 3 ngày liền. Chúng giết nhiều cán bộ, nhiều dân yêu nước, cướp bóc tài sản, đốt phá các trại sản xuất, kho lương thực, cơ quan v.v. Ta buộc phải trấn áp. Đến cuối năm 1951 vụ bạo loạn này đã được giải quyết về cơ bản.

• 25 tháng 1

Ngày chống chiến tranh xâm lược ở Việt Nam do Đảng Cộng sản Pháp tổ chức được đông đảo nhân dân Pháp nhất là nhân dân Pa-ri hưởng ứng. Tại trường đua Mùa Đông, 30.000 người họp mít tinh chống chiến tranh ở Việt Nam.

• 25 tháng 1

Bộ tư lệnh Đặc khu Sài Gòn - Chợ Lớn mở chiến dịch Bến Cát lần thứ nhất nhằm mở rộng căn cứ Thanh Tuyền, Long Nguyên.

• 26 tháng 1

Quân ta đánh phục kích ở Phủ Ốc (Thừa Thiên) tiêu diệt 200 tên địch.

• 27 tháng 1

Trận vận động chống càn thắng lợi của trung đoàn 95 và 101 tại Lương Mai, Phò Trạch (Hải Lăng, Phong Điền) - mở đầu đợt 2 "chiến dịch Lê Lai". Trước đòn đánh trả quyết liệt của ta, quân địch bỏ dở trận càn chạy về Huế - Ta diệt bắt sống hàng trăm địch, thu nhiều vũ khí.

• 8 tháng 1 đến cuối tháng 3

Chiến dịch Lê Hồng Phong (Tây Bắc). Mở đầu chiến dịch quân ta tiêu diệt cứ điểm Phố Lu (Lào Cai) gồm 2 đại đội lính Âu Phi tinh nhuệ, sau 6 ngày vây hãm và tấn công. Đây là trận công kiên lớn đầu tiên bộ đội ta học đánh tập trung trung đoàn. Toàn chiến dịch ta diệt 5 vị trí, bức rút 3 vị trí dọc tả ngạn SôngThao, diệt 500 tên địch, bị thương hơn 200 tên, bắt sống gần 100 tên, quét sạch phòng tuyến Sông Thao, giải phóng một vùng rộng hàng trăm km2 cùng hàng vạn đồng bào bị địch tập trung.

[chuongxedap]

• 8 tháng 2

Bộ chỉ huy Pháp tổ chức cuộc hành binh Tô-nô với 5.000 quân và hai thuỷ đội đánh chiếm Thái Bình, tỉnh còn lại cuối cùng của vùng tự do thuộc tả ngạn liên khu 3.

• 11 tháng 2

Thành lập Hội Việt-Hoa hữu nghị. Tháng 10 năm 1955 đổi tên thành Hội Việt - Trung hữu nghị.

• 12 tháng 2

Hợp nhất 2 tỉnh Phúc Yên và Vĩnh Yên thành một tỉnh lấy tên là tỉnh Vĩnh Phúc.

• 12 tháng 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh Tổng động viên nhân lực, vật lực, tài lực của toàn thể nhân dân tiến tới tổng phản công. Sắc lệnh quy định: "Tất cả nhân lực vật lực, tài lực của toàn thể nhân dân đều đặt dưới chế độ pháp luật đặc biệt trong thời kỳ chiến tranh". Vì lợi ích của quốc gia và nhu cầu kháng chiến, nhà nước có quyền huy động và sử dụng mọi lực lượng của dân tộc thực hiện khẩu hiệu "Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng".

• 13 tháng 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 25-SL về việc sử dụng ruộng đất vắng chủ trong thời kỳ kháng chiến.

• 15 tháng 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 26-SL, thành lập Ban giảm tô xã.

[chuongxedap]

• 21 tháng 2

Đại hội lần thứ nhất đoàn thanh niên cứu quốc và Liên đoàn thanh niên Việt Nam khai mạc tại Việt Bắc. Hơn 400 đại biểu của Bắc Trung Nam (cả những vùng thành phố tạm chiếm) về dự, nêu cao quyết tâm "Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng". Đại hội đã đặt cơ sở thống nhất tư tưởng và hành động cho thanh niên, định rõ nhiệm vụ và địa vị của thanh niên trong giai đoạn chuyển mạnh sang Tổng phản công. Tại Đại hội đồng chí Trường Chinh Tổng Bí thư của Đảng đã nói chuyện về "Lý tưởng của thanh niên Việt Nam".

• Tháng 2

Hội nghị kháng chiến hành chính toàn quốc. Có đại biểu của ba miền Nam, Trung, Bắc tới dự.

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư tới Hội nghị. Người chỉ ra nhiệm vụ của hội nghị:

"Cần phải thật thà vạch rõ những khuyết điểm trong năm vừa qua, để cùng nhau tìm cách sửa đổi.

- Nêu rõ những ưu điểm đã đạt được, để định kế hoạch của năm 1950, quyết chuyển mạnh sang tổng phản công.

- Thảo luận kỹ lưỡng những vấn đề rất quan trọng như: Chỉnh đốn và kiện toàn bộ máy chính quyền. Sửa đổi và thống nhất cách làm việc, thiết thực thực hiện quân dân nhất trí, giải quyết vấn đề cán bộ, chỉnh đốn và đẩy mạnh phong trào thi đua ái quốc".

• Tháng 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Liên Xô. Người hội đàm với Xtalin, gặp gỡ đại diện Đảng Cộng sản Pháp và nhiều tổ chức quốc tế để tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của các lực lượng tiến bộ trên thế giới đối với cuộc kháng chiến của Việt Nam.

[chuongxedap]

• 2 tháng 3

Quân ta đánh trận công kiên đầu tiên ở đồng bằng Bắc Bộ, tiêu diệt gọn vị trí Lê Xá có 2 trung đội địch.

• 4 tháng 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 34-SL, bổ nhiệm ông Trần Văn Giàu giữ chức Tổng giám đốc Nha Thông tin Việt Nam.

• 4 tháng 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 31-SL trả huyện Thuỷ Nguyên cho tỉnh Kiến An (Liên khu 3).

Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, huyện này nhiều lần bị cắt đi, chuyển lại giữa Kiến An - Quảng Yên và Hải Phòng.

• 4 tháng 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh về việc thành lập Ban chỉ huy mặt trận điều khiển các đơn vị tham chiến.

• 19 tháng 3

Hơn 300.000 đồng bào Sài Gòn xuống đường tiến hành một cuộc biểu tình khổng lồ, đấu tranh trực diện với đế quốc Mỹ. Trước đấy hai tàu diệt ngư lôi loại lớn của Mỹ và một tàu chở 70 máy bay chiến đấu Mỹ đưa vào cảng Sài Gòn và Đà Nẵng định mở cuộc thạo diễn lớn của không quân và hải quân nhằm phô trương lực lượng, trấn áp tinh thần đấu tranh của đồng bào ta, nâng đỡ tinh thần cho lũ tay sai. Ngay tại cuộc đọ sức đầu tiên này, đế quốc Mỹ đã bị giáng một đòn đích đáng. Ngay chiều hôm đó các tàu chiến Mỹ lặng lẽ rút lui.

Thắng lợi của cuộc biểu tình chống Mỹ ngày 19-3-1950 của đồng bào Sài Gòn - Chợ lớn đã cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của nhân dân ta, được dư luận cả trong và ngoài nước đồng tình, khâm phục đánh giá cao. Đây là cuộc biểu tình chống Mỹ đầu tiên của nhân dân ta. Từ đó ngày 19-3 hàng năm được gọi là ngày "Toàn quốc chống Mỹ".

• 22 tháng 3

Năm mươi tổ du kích huyện Tân Uyên đồng loạt dùng mìn đánh 50 tháp canh dọc các lộ số 24, 16, 15 và quốc lộ số 1 làm địch hết sức kinh hoàng.

• 26 tháng 3 đến 7 tháng 5

Chiến dịch Trà Vinh,

Tại địa bàn một số xã của các huyện Trà Cú, Tiểu Cần, Cầu Ngang, Cầu Kè, Trà Ôn do Bộ tư lệnh Nam Bộ tổ chức chỉ đạo chỉ huy với quy mô Trung đoàn. Mục đích: phá chính sách của Pháp dùng người Khơ me chống lại kháng chiến. Chiến dịch chia làm 3 đợt. Kết quả ta diệt và làm bị thương 650 tên, bắt 125, gọi hàng 164 tên thu nhiều vũ khí: 240 súng, 10.000 viên đạn, bắn cháy 1 tàu, 1 sà lan, 1 xe bọc thép, 6 xe lội nước.

[chuongxedap]

• 2 đến 13 tháng 4

Ta đánh bại cuộc tiến công bao vây của 4.600 địch tại khu vực Bắc Thái Bình, diệt và làm bị thương 350 tên.

• 4 đến 28 tháng 4

Chiến dịch Sóc Trăng 1.

Tại địa bàn các huyện Châu Thành, Long Phú, Thanh Tri tỉnh Sóc Trăng do Bộ tư lệnh Nam Bộ chỉ đạo ở quy mô trung đoàn. Mục đích thu hẹp phạm vi kiểm soát của địch và phá vỡ hệ thống phòng ngự của chúng. Chiến dịch được chia làm 2 đợt. Kết quả ta diệt đồn Bưng Trốp, đánh tan 1 đại đội tiếp viện của địch, phá huỷ 1 pháo 90 mm.

• 14 tháng 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 57-SL, thành lập Nha vận tải trong Bộ Giao thông Công chính.

• 15 tháng 4

Hợp nhất hai tỉnh Gia Lai và Kon tum thành một tỉnh Gia Lai - Kon tum.

• Tháng 4

Khai mạc đại hội toàn quốc lần thứ nhất Đoàn phụ nữ cứu quốc Việt Nam và Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam ở Việt Bắc. Đại hội đã thống nhất tổ chức phụ nữ toàn quốc, kiểm điểm công tác phụ nữ từ ngày đầu kháng chiến, thảo luận về đường lối, phương châm công tác trong giai đoạn mới và kế hoạch phối hợp đấu tranh với phong trào phụ nữ quốc tế.

[chuongxedap]

• 1 tháng 5

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 65-SL, về việc phái đoàn của Chính phủ đi thanh tra Liên khu Việt Bắc trong thời gian từ tháng 5-1950 cho đến hết tháng 6-1950 với nhiệm vụ giải thích và điều tra việc tổng động viên và tình hình dân sinh.

• 10 tháng 5

Đại hội toàn quốc của Hội chiến sĩ hòa bình và tự do Pháp họp ở Pa-ri, thông qua quyết nghị đòi chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam.

• 12 tháng 5

Quân ta đánh một trận vận động chiến xuất sắc tại Hoàng Dương - Tử Dương (Ứng Hoà - Hà Tây), diệt hơn 50 tên, bắt sống 135 tên, thu nhiều vũ khí.

• 14 tháng 5

Khai mạc Hội nghị bộ đội địa phương và dân quân toàn quốc lần thứ tư. Đây là cuộc họp đông đủ nhất gồm đại biểu các địa phương của cả 3 miền Bắc Trung Nam. Hội nghị đã xác định: "Chiến tranh du kích trong những năm qua có thành tích rất lớn, đã giữ vững được cơ sở nhân dân và phát động đấu tranh võ trang rộng rãi, biến hậu phương của địch thành tiền phương của ta, khôi phục dần những vùng đất đai rộng lớn. Từ trên cơ sở phát triển và yêu cầu của phương châm tác chiến nên ba thứ quân (chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích) đã hình thành".

• 14 tháng 5

Chia Cục tình báo Bộ Quốc phòng thành hai bộ phận: một bộ phận sáp nhập vào Nha Công an thuộc Bộ Nội vụ và một bộ phận sáp nhập vào ngành quân báo Bộ Tổng tham mưu Bộ Quốc phòng.

[chuongxedap]

• 17 tháng 5

Thành lập Hội Việt - Xô hữu nghị.

• 20 tháng 5

Quân và dân Xuân Bồ (Quảng Bình), chống càn đánh tan các cuộc phản kích của 1.200 tên thuộc tiểu đoàn Spahi số 6 và tiểu đoàn ứng chiến Quảng Bình, diệt hàng trăm địch. Âm mưu đánh đòn tiêu diệt đối phương và cướp phá vụ mùa của tướng Lơbrit bị thất bại.

• 21 tháng 5

Quân ta chặn đánh hai cánh quân địch từ Hà Nội và Nam Định tiến về thị xã Phủ Lý, tiêu diệt 2 trung đội ở đê Đáy và Phù Lưu Trạch (Hà Đông).

• 22 tháng 5

Đổi tên Hội đồng giảm tô tỉnh và Ban giảm tô xã thành Hội đồng giảm tô, giảm tức tỉnh và Ban giảm tô, giảm tức xã.

• 22 tháng 5

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 93-SL, quy định "kể từ ngày ký sắc lệnh này cho đến khi kháng chiến thành công, tất cả công dân Việt Nam, không phân biệt nam, nữ, từ 16 dến 55 tuổi, đều có nghĩa vụ kháng chiến, tức là phải tham gia các công vụ cho nhu cầu kháng chiến trực tiếp hay gián tiếp đặt ra".

• 25 tháng 5 đến 1 tháng 6

Quân ta đánh công kiên tiêu diệt cứ điểm Đông Khê (Cao Bằng) diệt gọn một tiểu đoàn địch trong đó có 2 đại đội lính Phi châu gồm 350 tên.

[chuongxedap]

• 2 tháng 6

Thành lập Hội những người viết báo Việt Nam.

• 15 tháng 6

Hội nghị thông tin liên lạc toàn quân lần thứ nhất tại huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguvên, với hơn 100 đại biểu từ Liên khu V trở ra đến dự. Hội nghị bàn về phương hướng và nhiệm vụ xây dựng ngành thông tin liên lạc quân sự trong tình hình và nhiệm vụ mới.

• 15 tháng 6 đến 24 tháng 10

Chiến dịch Phan Đình Phùng.

Trên địa bàn Quảng Bình, Quảng Trị do Bộ tư lệnh Phân khu Bình Trị Thiên tổ chức chỉ đạo, chỉ huy với quy mô 2 trung đoàn. Mục đích: phối hợp với chiến trường Biên giới, giáng đòn phủ đầu vào quân chủ lực cơ động của địch vừa được tổ chức trên chiến trường Bình Trị Thiên.

Chiến dịch chia làm 2 đợt.

Đợt 1 từ 15 đến 30-6: Bộ đội bao vây đồn Ba Đình phục kích lực lượng cơ động địch đi ứng cứu từ Huế ra Đồng Hới tại đoạn Chấp Lễ - Hạ Cờ. Ta tiêu diệt 300 tên, phá huỷ 4 xe, đánh tiêu hao nặng tiểu đoàn quân ứng chiến của địch.

Đợt 2 từ 1-7 đến 24-10: Ta tổ chức tập kích vào thành phố Huế, Đồng Hới, Đông Hà, Quảng Trị. Nổi lên là trận phục kích tiêu diệt đoàn tàu bọc thép của địch có 15 toa, trên đoạn Nhu Sơn-Bến Đá.

Kết quả toàn chiến dịch: địch bị diệt 540 tên, bị thương 300, bắt 20. Ta phá huỷ 1 đoàn tàu bọc thép 15 toa, 40 xe vận tải, bắn rơi 1 máy bay, thu 1 khẩu pháo bôpho, 150 súng các loại.

[chuongxedap]

• 16 tháng 6   

Chính phủ chấp nhận đơn xin từ chức của ông Lê Đình Thám, Chủ tịch và ông Nguyễn Văn Chi, Uỷ viên Uỷ ban KCHC miền Nam Trung Bộ.

• 20 tháng 6

Chính phủ chỉ định ông Nguyễn Duy Trinh và ông Trần Đình Tri, nguyên Uỷ viên làm Chủ tịch và Phó chủ tịch Uỷ ban KCHC miền Nam Trung Bộ.

• tháng 6   

Cuộc vận động "Rèn cán, chỉnh cơ" trong ngành Giáo dục. Cuộc vận động này nhằm giáo dục cho cán bộ và giáo viên một quan niệm đúng đắn và cơ bản về trách nhiệm và vinh dự của người thầy giáo dưới chế độ mới.

• Tháng 6

Ban Thường vụ Trung ương Đảng quyết định thành lập Tổng Cục chính trị, Tổng cục Cung cấp để cùng Bộ tổng tham mưu hợp thành Bộ Tổng tư lệnh nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội và kiện toàn cơ quan chỉ đạo chỉ huy tối cao của quân đội: "Sự sửa đổi này rất quan trọng làm cho bộ máy quân sự tập trung hơn, nhanh chóng hơn".