Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1945-1954) những sự kiện

[chuongxedap]

• Đầu tháng 9

Mười điều ghi nhớ của hội viên Liên - Việt.

Mặt trận Liên - Việt toàn quốc công bố Mười điều ghi nhớ của hội viên Liên - Việt nhằm giúp cho mỗi người Việt Nam yêu nước luôn luôn ra sức thực hiện những nhiệm vụ kháng chiến kiến quốc.

Sau đó Hội nghị Uỷ ban Liên - Việt toàn quốc lần thứ ba tháng 6-1952 đã bổ sung cho bản Mười điều ghi nhớ kể trên được đầy đủ hơn.

• 4 tháng 9

Quân ta đột nhập thị trấn Cái Bè (Mỹ Tho), đốt cháy một kho dầu xăng của địch chứa 164.000 lít, 1 kho đạn chứa 1.000 tấn đạn các cỡ, 1 kho chứa 20 xe vận tải, tiêu diệt 1 đồn lính Âu Phi gồm 80 tên, 1 đồn quân biệt kích 100 tên.

• 12 tháng 9

Sáp nhập hai huyện Long Điền và Đất Đỏ thuộc tình Bà Rịa - Chợ Lớn làm một huyện lấy tên là huyện Long Điền - Đất Đỏ.

• 27 tháng 9 đến 5 tháng 10

Hội nghị lần thứ II của Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam khóa II.

Hội nghị phân tích âm mưu địch, đánh giá tình hình và vạch rõ nhiệm vụ, phương châm đấu tranh cho toàn Đảng toàn dân, toàn quân ta. Hội nghị quyết định 3 nhiệm vụ lớn bao trùm các mặt công tác của Đảng là:

- Ra sức tiêu diệt nhiều sinh lực địch, tiến tới giành ưu thế quân sự, phá kế hoạch phòng ngự của địch.
- Ra sức phá âm mưu thâm độc của địch "lấy chiến tranh nuôi chiến tranh, dùng người Việt đánh người Việt".
- Củng cố và phát triển sức kháng chiến của toàn quân, toàn dân.

Hội nghị đặc biệt chú trọng công tác ở vùng tạm bị chiếm và vùng du kích. Hội nghị đã ra Nghị quyết về nhiệm vụ, phương châm công tác trong vùng tạm bị chiếm và vùng du kích nhằm đẩy mạnh phong trào đấu tranh ở các vùng này phát triển mạnh mẽ và vững chắc.

[chuongxedap]

• 29 tháng 9 đến 31 tháng 10

Chiến dịch Lý Thường Kiệt.

Trên địa bàn khu vực Nghĩa Lộ tỉnh Yên Bái do Bộ Tổng tư lệnh chỉ đạo, chỉ huy. Quy mô: đại đoàn tăng cường. Mục đích tiêu diệt sinh lực địch, phát triển chiến tranh du kích, diệt trừ thổ phỉ, gây dựng cơ sở ở vùng sau lưng địch, bảo vệ mùa màng.

Kết quả toàn chiến dịch: địch bị diệt, bị thương khoảng 1.000 tên, bị bắt 225 (100 Âu Phi). Ta thu trên 200 súng các loại; mở rộng vùng giải phóng kéo dài từ Quang Huy tới Ca Vịnh - Ba Khe - Sài Lương và từ Phong Thổ qua Bình Lư tới Than Uyên.

• 1 tháng 10

Theo chủ trương của Trung ương Đảng và Chính phủ, Bộ giáo dục ra quyết định chính thức thành lập Khu học xá Trung ương (đặt tại Nam Ninh, Trung Quốc), và cử một ban Giám đốc gồm các ông: Võ Thuần Nho, Nguyễn Xiển, Lê Văn Thiêm và Nguyễn Văn Chiển.

Mục đích: để đào tạo cán bộ khoa học và giáo viên với trình độ cao hơn và quy mô lớn hơn. Trường đã tồn tại 9 năm.

• 2 tháng 10

Sáp nhập hai huyện Vạn Ninh và Ninh Hoà thuộc tỉnh Khánh Hoà thành Liên huyện Bắc Khánh.

• 12 tháng 10

Chia Liên khu Nam Bộ ra làm hai Phân liên khu:

1. Phân liên khu miền Đông, gồm 5 tỉnh: Gia Định Ninh, Thủ Biên, Bà Rịa - Chợ Lớn, Mỹ Tho, Long Châu Sa.

2. Phân liên khu miền Tây, gồm 6 tỉnh; Bến Tre, Vĩnh Trà, Cần Thơ, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Long Châu Hà.

• 30 tháng 10

Bộ Giáo dục ra Nghị định về kế hoạch giảng dạy theo chương trình cải cách giáo dục.

[chuongxedap]

• 1 tháng 11

Thành lập xã đặc biệt Tam Kỳ trực thuộc UBKCHC tỉnh Quảng Nam.

Ranh giới của xã đặc biệt Tam Kỳ là ranh giới của Thị xã Tam Kỳ thành lập ngày 30 tháng 1 năm 1951.

• 12 tháng 11

Phái đoàn Cao Miên tự do sang thăm Nam Bộ, gồm ông Sơn Ngọc Minh Chủ tịch UBDTGPTW kiêm Chủ tịch Ủy ban Mặt trận dân tộc thống nhất Miên, ông Pơrông Xa-mít đại diện nhân sĩ, ông Xang Sa-môn đại diện thanh niên chiến đấu Miên.

• 17 tháng 11

Tại Quốc hội Pháp, đồng chí Giắc-cơ Đuy-cơ-lô, quyền Tổng Bí thư Đảng cộng sản Pháp lên tiếng tố cáo chính sách bán nước hại dân của Chính phủ phản động Pháp và đòi đình chỉ ngay cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam.

• 22 đến 25 tháng 11

Hội nghị cán bộ giáo dục

Gồm các đại biểu cơ quan Trung ương của Bộ, các liên khu 3, 4, 5 để kiểm điểm công cuộc cải cách giáo dục và thảo luận nhiệm vụ mới.

• 26 tháng 11

Quân ta tập trung hỏa lực, phản công mãnh liệt 1 đoàn bộ binh và 1 đoàn tàu chiến địch đến tấn công Hóc Môn (Nam Bộ), bắn chìm 1 tàu chiến lớn trọng tải 2.100 tấn chở hơn 2 đại đội địch, bắn chìm 1 xà lan từ Thủ Dầu Một lên tiếp viện.

• 30 tháng 11

Nhà văn Nam Cao hi sinh. Tháng 11 năm 1951 Nam Cao tham gia đoàn công tác thuế nông nghiệp vào vùng địch hậu Liên khu 3, ông đã anh dũng hy sinh tại Gia Viễn (Ninh Bình)

[chuongxedap]

• 2 đến 13 tháng 12

Trên đường số 6 và đường số 21, đại đoàn 304 đã diệt 4 đoàn xe, phá huỷ hơn 60 xe vận tải và thiết giáp, tiêu diệt hơn 3 đại đội tinh nhuệ của địch.

• 10 tháng 12 đến 25 tháng 12.

Chiến dịch Hoà Bình.

Trên địa bàn khu vực đường số 6 Hoà Bình, Trung Hà, Sông Đà do Bộ Tổng tư lệnh tổ chức, chỉ đạo, chỉ huy. Bộ chỉ huy chiến dịch: Tư lệnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Quy mô 3 đại đoàn. Mục đích tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch, đập tan kế hoạch chiếm đóng Hoà Bình của địch.

Chiến dịch chia làm 3 đợt.

Đợt 1 từ 10 đến 26-12-1951. Ta cắt đứt tuyến Sông Đà, tiến công diệt các cứ điểm Tu Vũ, Chẹ, phục kích tiêu diệt phần lớn tiểu đoàn dù số 1 của địch ở Linh Châu. Trên Sông Đà pháo binh phục kích bắn cháy nhiều tàu của địch. Trên đường số 6, ta đánh 6 trận phục kích trên các đoạn Cầu Mè, Cầu Cụt, Giang Me v.v..

Đợt 2 từ 27 đến 31-12-1951. Ta đánh tiếp tục đập vỡ tuyến Sông Đà, diệt các điểm cao 400, 600, Đá Chông, Chẹ. Trên đường số 6 tiến công Pheo, Đầm Huống, bao vây cô lập Hoà Bình, đánh địch rút lui trên đường số 6.

Kết quả toàn chiến dịch: địch bị chết 5.000 tên, bị bắt 593. Ta phá huỷ 9 máy bay, 12 xe tăng, 127 xe vận tải các loại, 18 ca nô, 1 tầu LCT, thu gần 800 súng các loại, 11 máy ca nô, 20 thuyền công binh và nhiều đạn dược, thuốc men.

• 19 tháng 12

Cuộc triển lãm hội họa năm 1951.

Triển lãm khai mạc tại Việt Bắc. Ngót 200 bức tranh có giá trị được trưng bày. Nội dung các tác phẩm này diễn tả những nét sinh hoạt, đấu tranh của nhân dân và tố cáo tội ác của bọn xâm lược Pháp và can thiệp Mỹ.

Hồ Chủ tịch và đồng chí Trường Chinh đã gửi thư cho anh chị em hoạ sĩ nêu rõ nhiệm vụ, phương hướng sáng tác của giới hội hoạ và giới văn nghệ nối chung, là phải hiểu, liên hệ đi sâu vào đời sống nhân dân, diễn tả sâu sắc sinh hoạt và đấu tranh của nhân dân, tố cáo đầy đủ và mãnh liệt những tội ác của bọn xâm lược.

• Năm 1951

Một tổ chèo của đoàn văn công Nhân dân Trung ương được thành lập tại chiến khu Việt Bắc. Với bốn nghệ nhân nổi tiếng là Tống Văn Ngũ, Trần Thị Hảo, Trần Thị Dịu và Nguyễn Phú Quang.

Tổ chèo này được coi là tiền thân của Nhà hát chèo Việt Nam.

Ngay trong những năm kháng chiến chống Pháp các lớp diễn viên đầu tiên của Tổ chèo đã kịp thời dàn dựng những vở diễn phục vụ kháng chiến rồi Cải cách ruộng đất như: "Anh Đối", "Đi dân công", "chị Trầm”, "chị Tấn anh Điền"... Có thể nói, những vở chèo nói trên cho đến nay đã được coi là mẫu mực cho ngành chèo trong cả nước.

[chuongxedap]

1952

• 6 tháng 1 đến 7 tháng 2

Quân ta tập kích vào các thị xã Ninh Bình, Phủ Lý trừng trị bọn biệt kích ác ôn ngay tại các sào huyệt của chúng.

Đại đội biệt kích "hổ xám" Văng-đéc-béc (Vanderberg) ở Nhà tế bần, thị xã Nam Định và đại đội biệt kích Rutcôni (Ruscony) ở Lạc Tràng, thị xã Phủ Lý bị tiêu diệt gọn.

• 12 tháng 1

Chia tỉnh Sơn Lai ra hai tỉnh Sơn La và Lai Châu như cũ.

• 8 tháng 2

Chi đoàn thanh niên Cứu quốc đầu tiên trong quân đội được thành lập tại trung đoàn 246.

• 19 tháng 2

Địch mở trận càn "Gió lốc 2" vào chiến khu Đồng Tháp Mười với lực lượng 3.000 quân, 75 xe lội nước, 29 tàu.

Suốt 17 ngày đêm chiến đấu, quân và dân Đồng Tháp Mười đã diệt gần 800 tên, bắn chìm 3 tàu, 3 xe lội nước

[chuongxedap]

• 24 tháng 2

Hợp nhất Nha thông tin và Vụ văn học nghệ thuật thành Nha tuyên truyền và văn nghệ trực thuộc Thủ tướng phủ.

• 24 tháng 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 84-SL, truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhất cho Trung tướng Nguyễn Bình.

• 25 tháng 2

Đại hội lần thứ VI Đảng cộng sản An-giê-ri gửi thư cho Đảng Lao động Việt Nam, tỏ tình đoàn kết với cuộc chiến đấu của nhân dân Việt Nam.

• 3 tháng 3

Hồ Chủ tịch và Chính phủ quyết định lấy ngày 3-3-1952 làm ngày phát động đợt thi đua mới trong toàn quốc đợt thi đua sản xuất, lập công, đề cao chiến sĩ 1952.

• 5 tháng 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh ban hành "Bản điều lệ tạm thời sử dụng công điền công thổ" - gồm 7 chương.

• 8 tháng 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Thường vụ Trung ương Đảng trao nhiệm vụ Đại sứ nước VNDCCH tại Liên Xô cho ông Nguyễn Lương Bằng.

[chuongxedap]

• Trung tuần tháng 3

Hội nghị cán bộ chính quyền toàn quốc lần thứ năm

Đại biểu các ngành ở trung ương và đại biểu các liên khu trong toàn quốc đã về dự. Hội nghị thảo luận biện pháp thực hiện ba nhiệm vụ lớn mà Hồ Chủ tịch đề ra để đẩy mạnh cuộc kháng chiến là: 1. tiêu diệt thật nhiều sinh lực của địch. 2. Phá mưu mô của địch lấy chiến tranh nuôi chiến tranh. 3. Bồi dưỡng lực lượng kháng chiến về mọi mặt nhất là về mặt kinh tế.

Sau cùng Hội nghị đã thảo luận đề án chỉnh đốn bộ máy tổ chức chính quyền trên nguyên tắc tập trung dân chủ bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất và thông suốt từ trên xuống dưới và cách thức thực hiện kế hoạch củng cố cấp xã.

• 17 tháng 3

Chính phủ phát động phong trào thi đua sản xuất và tiết kiệm năm 1952.

Hồ Chủ tịch chủ toạ buổi lễ đã phát biểu đề cập đến vấn đề kế hoạch sản xuất và tiết kiệm, chống quan liêu, tham ô, lãng phí và thi đua ái quốc. Người cho rằng: kế hoạch sản xuất và tiết kiệm là kế hoạch dân chủ... "phải giáo dục cho cán bộ nhân dân, chiến sĩ gớm ghét nạn tham ô, lãng phí, bệnh quan liêu". Đồng thời người khẳng định: "Nhờ thi đua mà nhân tài càng phát triển, của cải càng dồi dào, nhân dân càng sung sướng".

Kết luận: Người nhấn mạnh hai việc phải làm là thi đua giết giặc lập công, thi đua tăng gia sản xuất và tiết kiệm, ba điều phải chống là nạn tham ô, nạn lãng phí và bệnh quan liêu.

Đợt thi đua này kết thúc ngày 19-12-1952.

[chuongxedap]

• Từ 17 đến 27 tháng 3

Vừa tác chiến vừa binh vận ta bắt 26 tù binh ở vị trí Kiện Khê, diệt vị trí Chùa Ông bằng một trận tập kích có nội ứng. Sau những thắng lợi này, phòng tuyến Sông Đáy chạy dài từ Kim Bảng qua Thanh Liêm, Ý Yên đến Nghĩa Hưng, Kim Sơn đã bị đập tan.

• 21 tháng 3

Quân ta tiêu diệt vị trí Sơn Tùng (Liên khu V) của địch. Sau đó ta lại chặn đánh đội quân tiếp viện ở Khánh Mỹ. Địch bị tiêu diệt 115 tên, bị bắt sống 45 tên.

• 25 tháng 3

Phá trận càn Méc-cuya (Mercure)

Quân và dân Thái Bình chống cuộc càn quét lớn mang tên Méc-cuya của địch vào ba huyện Kiến Xương, Tiền Hải, Thái Ninh. Trong trận càn địch huy động 20 tiểu đoàn bộ binh, 40 pháo, 2 tiểu đoàn cơ giới. Quân ta tích cực chống càn, tiêu diệt 2000 tên địch.

• 27 tháng 3

Ta phục kích trên tuyến đường chiến lược số 5 diệt 2 đại đội địch, bắt sống 65 tên, phá 18 xe cơ giới.

• Tháng 3

Các tỉnh miền Bắc đã dành 1.200.000 ngày công đào đắp 690.000 m3 đất, sửa lại đê đập bị địch tàn phá.

[chuongxedap]

• 1 tháng 4

Quân ta phục kích, lật đổ một đoàn tàu quân sự chở đầy binh lính và vũ khí.

• 4 tháng 4

Đổi xã đặc biệt Tam Kỳ (trực thuộc UBKCHC tỉnh Quảng Nam) thành xã Tam Kỳ (trực thuộc huyện Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam)

• 12 tháng 4

Hội nghị thi đua toàn quân được tổ chức. 50 cán bộ chiến sĩ tiêu biểu cho phong trào luyện quân được tuyên dương.

• 14 đến 23 tháng 4

Phá trận càn Pôlô – Pooc-tô Tuyếc-cô.

Quân ta đánh bại cuộc càn quét lớn của địch ở Bắc Sông Luộc (Hưng Yên - Hải Dương): Ngày 23-4-1952 địch tập trung 18 tiểu đoàn bộ binh, nhiều xe cơ giới trọng pháo, máy bay càn quét vào Bắc sông Luộc nhằm phá hoại cơ sở của ta. Quân ta tích cực chống càn, tiêu diệt 1.980 tên địch (đa số là lính Âu Phi), phá huỷ 1 xe tăng, 30 xe vận tải, 2 ca nô, bắn rơi và phá huỷ 2 máy bay thu 30 súng các loại.

[chuongxedap]

• 22 đến 28 tháng 4

Hội nghị lần thứ ba của Ban chấp hành Trung ương Đảng Khoá II: Họp từ 22 đến 28-4. Sau khi phân tích và nhận định tình hình thế giới và trong nước, Hội nghị đã đề ra nhiệm vụ lớn là: tiêu diệt sinh lực địch, đẩy mạnh chiến tranh du kích, phá chính sách "dùng người Việt đánh người Việt, lấy chiến tranh nuôi chiến tranh", bồi dưỡng lực lượng của nhân dân, của kháng chiến.

Để hoàn thành ba nhiệm vụ trên. Hội nghị đã vạch rõ 4 công tác chính trước mắt là:

1. Thực hiện kế hoạch tăng gia sản xuất và tiết kiệm.
2. Giữ vững và đẩy mạnh cuộc đấu tranh sau lưng địch.
3. Nâng cao sức mạnh quân đội
4. Xây dựng Đảng vững mạnh, trong sạch để thiết thực lãnh đạo những công tác của cách mạng, của kháng chiến.

• Ngày 27 tháng 4

Các chiến sĩ đặc công đột nhập sâu vào thị xã Biên Hoà đốt cháy 1 triệu lít xăng, san bằng sở chỉ huy tiểu khu Vĩnh Cát (Bến Cát), diệt 85 tên.

• Tháng 4

Hội nghị chiến sĩ thi đua công nghiệp toàn quốc, Hội nghị chiến sĩ thi đua toàn quân và Hội nghị chiến sĩ thi đua nông nghiệp toàn quốc đã tổng kết phong trào thi đua ái quốc của công nhân, nông dân, quân đội, lao động trí óc và bầu 154 đại biểu đi dự Đại hội chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc.

• Cuối tháng 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng nhân dân Thái Bình lá cờ "Quân dân một lòng tiêu diệt quân địch" vì thành tích chống càn hồi đầu năm 1952.

Người cũng tặng nhân dân Nguyên Xá (nay thuộc huyện Đông Hưng - Thái Bình) lá cờ "Nguyên Xá làng kiểu mẫu" vì đã kiên quyết thực hiện khẩu hiệu "Ba không" và "ba được"