Sợi chỉ mỏng manh

[namvinh789]

  -- Bức thư nào ở đây? Nhưng dù sao nó cũng đóng một vai trò nhất định.
  -- Không xong rồi, Trê-nhi-a-ép ạ. Chúng tôi và ông đã thống nhất là bức thư đó không phải gửi cho vợ ông cơ mà. Vậy thì nó còn đóng vai trò gì ở đây được?
  -- Nhưng tôi... tôi không biết, không... không biết điều đó. Tôi thề với ông như vậy. Tôi tìm thấy bức thư trong cuốn sách Ôn-ga đang đọc và cô ta cũng nhận rằng đó chính là bức thư của cô ta. Người ta gửi cho cô ta. Chả lẽ tôi lại nghi ngờ nữa hay sao. Mà vấn đề không phải chỉ ở trong bức thư. Nếu như các ông biết rằng, gần một năm nay Ôn-ga đã ăn nói, đã đối xử với tôi như thế nào! Không, tôi không đủ sức để chịu đựng, để quên đi những nỗi nặng nề đau khổ, những hành vi cử chỉ, những dày vò của cô ta đối với tôi hàng ngày và thậm chí hàng giờ, hàng phút. Dầu sao tôi đã rất mực yêu, rất quý cô ta... Làm sao các ông có thể hiểu được điều đó? Vậy thì làm thế nào tôi có thể yên tâm được với ý nghĩ dày vò tôi là: cô ta đã lừa dối tôi, đã yêu một kẻ khác. Tôi tự lên án tôi, lên án bản thân tôi. Phải giết, phải thủ tiêu, phải trả thù; từ bấy lâu tôi không còn nghĩ đến điều gì khác nữa. Quả là lúc đầu mới thoáng nghĩ đến điều đó tôi đã thấy rùng mình nhưng rồi thời gian, ngày một ngày hai, giờ khắc nghiền ngẫm lại cái ý nghĩ đó càng ngày càng hình thành rõ rệt, càng ngày càng chín muồi, càng vững chắc trong tôi... và, thế là hậu quả đã dẫn đến...
  Trê-nhi-a-ép im bặt. Ông ta gục đầu xuống, thở dài não nuột.
  -- Vậy ông đã thực hiện quyết định man rợ ấy như thế nào? -- Lu-ga-nốp hỏi tiếp. -- Ông phải nói cho thật. -- Điều này rất cần thiết cho việc điều tra. Nói thật chính xác.
  -- Tôi thực hiện thế nào ư? Ôi, tôi đã phác ra bao kế hoạch hành động. Nhưng tôi vẫn cứ thuyết phục Ôn-ga. Cho mãi đến khi cô ta nói rõ ý định của mình ra là muốn bỏ đi thì tôi đã quyết định rất nhanh. Tôi thỏa thuận với cô ta là, để tránh những lời đồn đại không hay, chúng tôi giả vờ làm như cô ta chỉ đi nghỉ thôi. Đi chữa bệnh. Tôi sẽ lo việc lấy giấy tờ và mua vé. Tôi làm việc đó không khó lắm. Nhưng sau khi đã đưa giấy tờ cho Ôn-ga, tôi đã giữ vé lại và tôi đã lấy vé ngày hai mươi chín chứ không phải là hai mươi tám như dự định. Tôi không nói cho cô ta biết điều này. Những việc tiếp theo thì đơn giản thôi. Chiều tối hai mươi tám chúng tôi ra ga và tất cả những ai quen biết như cô láng giềng Dê-len-cô, bà giúp việc và anh lái xe cùng một số bạn ở cơ quan tôi đều đến tiễn. Mọi người đều tin rằng, Ôn-ga Nhi-cô-lai-ép-na đã ra đi thực sự. Nhưng mãi đến lúc lên tàu cô ta mới phát hiện ra sự "nhầm lẫn" vé đi không đúng ngày. Ôn-ga buộc phải trở lại căn phòng vắng vẻ, vì cô láng giềng Dê-len-cô đã đi trực ca đêm: tôi đã dò biết điều này trước. Tôi còn một hy vọng cuối cùng. Tôi khuyên Ôn-ga hãy nghĩ lại, hãy bỏ cái anh chàng nào đó đi, hãy sống yên lành với tôi. Tôi khuyên nhủ. Tôi van lơn và đe dọa. Nhưng tất cả đều vô ích. Cô ta tỏ ý không thèm nghe tôi nói. Thế là tôi...tôi đã nổi khùng lên và đánh luôn cô ta ngã xuống... -- Trê-nhi-a-ép nấc lên và im lặng, hai tay bưng mặt. -- Có nên nói tiếp nữa không? -- Ông ta thều thào hỏi.
  -- Có ai biết tội lỗi này của ông không? -- Lu-ga-nốp hỏi.
  -- Không, làm sao mà biết được?
  -- Ông đánh bằng tay phải hay tay trái? -- Mi-rô-nốp bỗng hỏi.
  -- Tôi ấy à? Tất nhiên là tay phải. Tôi không phải là người thuận tay trái.
  -- Thế có ai trong số người quen, bạn bè của ông thuận tay trái hay không? -- Mi-rô-nốp hỏi tiếp.
  Trê-nhi-a-ép ngạc nhiên chằm chằm nhìn Mi-rô-nốp.
  -- Không, hình như không. Tôi không biết. Tôi cũng chưa bao giờ nghĩ đến điều này, nhưng việc này có ý nghĩa gì?
  -- Có thể cũng có ý nghĩa gì đó. Nhưng chả sao, không có ai thì thôi. Chúng ta quay lại vấn đề chính. Ông còn có thể nói thêm điều gì nữa không?
  -- Tôi đã nói hết rồi. Hãy xử án tôi. Hãy bắn tôi đi. Chết là hết.
  Mi-rô-nốp cười vang, thong thả rút thuốc lá ra châm hút. Anh thoải mái nhả khói và chậm rãi nói:
  -- Tôi nhìn kỹ, ông Trê-nhi-a-ép ạ, và tự hình dung về ông. Ông là ai vậy? Một người Xô-viết, một sĩ quan, vào đảng đã lâu nhưng lại tỏ ra như thế nào: "tôi tự lên án", "tôi tự thi hành bản án", "việc riêng của tôi", "tôi", "của tôi" và "hãy tin tôi". Ai cho ông quyền xử án một con người? Ông dựa trên cơ sở nào? Đây là tôi chưa nói đến pháp luật xô-viết mà ông đã chà đạp lên mà chỉ nói đến những nguyên tắc xã hội cơ bản mà mọi người đều biết, đến những tiêu chuẩn của con người trong xã hội. Ông cũng đã chà đạp lên tất cả những điều đó. Đầu tiên thì ông đã tự tay giết vợ mình mà không coi mình là tội phạm. Bây giờ thì ông lại tự quyết định một cách dễ dàng cái biện pháp trừng phạt đối với số phận của ông. Thật là kinh khủng đối với một con người như ông. Kinh khủng và... không thể nào hiểu nổi. Những lời tuyên bố của ông không có giá trị bằng một xu. "Tôi đã nói hết!", "tôi đã nhận hết!", "hãy xử án tôi!", "hãy bắn tôi đi!". Thế nào là hết? Tôi nói thật, ông chưa nói hết những điều cần nói từ đầu.
  Trê-nhi-a-ép định nói nhưng Mi-rô-nốp đã giơ tay kiên quyết ngăn lại. Anh dằn giọng:
  -- Đúng thế. Ông chưa đi vào đầu đề đâu. Cuộc điều tra mới chỉ bắt đầu thôi. Ông đã nói được điều gì? Ông đã nhận điều gì? Chả lẽ chỉ nhận là đã giết Ôn-ga Vê-lít-cô là đủ chăng?
  -- Thế những điều tôi nói với các ông như vậy còn ít lắm hay sao? -- Trê-nhi-a-ép cau có hỏi lại, -- còn ít lắm hay sao? Tôi...tôi quả là... các ông.
  Trê-nhi-a-ép ngồi phịch xuống ghế, hai tay ôm đầu rên rỉ.
  -- Trời ơi! Các ông có biết cho rằng, -- ông ta rên qua đôi môi nghiến chặt, -- tôi đã phải trả giá như thế nào cho sự thú nhận này không? Tôi hoàn toàn thành khẩn thú nhận... Các ông có thể hiểu nổi điều đó không? Có hiểu nổi không?
  -- Có, tôi hiểu chứ, -- Mi-rô-nốp cười. -- Sao lại không hiểu được. Cả một tấn hài kịch. Ông đã thú nhận, đã thành khẩn ra sao? Ông đã tự giác, đã thành khẩn nhận điều gì nào? Ông chả nhận gì cả, ông chả tự thú điều gì cả.Ông đã thông báo về hoàn cảnh giết cô Ôn-ga Nhi-cô-lai-ép-na... Vê-lít-cô chăng? Nếu vậy thì không cần "sự thú nhận" của ông, chúng tôi cũng biết được, và ông nói lên điều đó khi mọi người đã biết rõ về nó. Cái giá của "sự thú nhận" này là gì? Ông làm ra vẻ đau xót, nhưng ông chỉ nói lên những điều mà ông đã bị vạch mặt. Ông không nói gì hơn ngoài những điều mà chúng tôi đã biết... Không, ông Trê-nhi-a-ép ạ, câu chuyện của chúng ta còn lâu mới kết thúc. Nó mới chỉ bắt đầu thôi.
  -- Thế, thế các ông còn đòi hỏi gì ở tôi nữa? Tôi còn phải thú nhận gì nữa? Chả lẽ những điều tôi nói như vậy còn ít ỏi hay sao? Chả lẽ tôi đã tự nhận là chính tay tôi đã giết vợ -- cô Ôn-ga, người quý mến nhất đời tôi -- còn chưa đủ để các ông tin hay sao? Chả lẽ như vậy còn nhẹ hay sao? -- Giọng nói Trê-nhi-a-ép ra vẻ căm uất và cuối cùng ông ta làm như gào lên.
  -- Ông Trê-nhi-a-ép, không cần, thế đủ rồi, -- Mi-rô-nốp nói với vẻ khinh bỉ và kinh tởm. -- Ông chả cần phải đóng kịch làm gì. Dù ông có gào to hơn nữa thì ở đây cũng chả ai tin ông. Ông hiểu rõ hơn ai hết là, cần phải nói gì. Ông hiểu rất rõ! Từ đầu cuộc nói chuyện tới giờ, ông chưa hề nói tới một lời nào về việc vợ ông đã làm gì trong trại tập trung phát-xít, trong các trại trao trả của quân Mỹ. Tại sao cô ta lại đổi họ là Vê-lít-cô? Đổi như vậy để làm gì? Chả lẽ chúng tôi lại có thể tin được rằng, ông không biết gì những điều đó hay sao?
  -- Ôn-ga bị bắt làm tù binh và đã ở trong các trại trao trả của quân đội Mỹ ư? Họ cô ta không phải là Vê-lít-cô ư? Không, không phải như vậy, không thể như vậy được. Các ông suy diễn như vậy thôi... Các ông cần gì mà phải nhạo báng tôi như vậy?
  -- Này, ông phải biết rằng, sự kiên nhẫn cũng chỉ có hạn thôi. -- Mi-rô-nốp, lần đầu tiên từ lúc hỏi cung đến giờ mới sẵng giọng, nói. -- Tôi kiên quyết đòi ông phải nói hết sự thật. Chúng tôi chờ sự thành khẩn của ông đấy, ông Trê-nhi-a-ép ạ! Hay là ông thích để chúng tôi phải tiếp tục vạch mặt ông?
  -- Tôi không còn gì để mà nói nữa, -- Trê-nhi-a-ép khăng khăng chối từ. -- Tôi khẳng định với các ông rằng, tôi đã nói hết những điều tôi biết rồi.
  -- Được, -- Mi-rô-nốp trầm ngâm, giọng đã dịu lại. -- Ông Trê-nhi-a-ép ạ, ông cần phải suy nghĩ thêm cho nghiêm chỉnh. Nhưng trước hết, ông phải biết tự xử sự ra sao đã. Đồng chí Va-xi-li Nhi-cô-lai-ê-vích, -- Mi-rô-nốp quay lại nói với Lu-ga-nốp, -- công dân Trê-nhi-a-ép đòi phải có lệnh bắt thì ông ta mới nghe. Vậy đồng chí đưa lệnh cho ông ấy đọc.
  Lu-ga-nốp lặng lẽ đưa tờ lệnh ra.
  -- Như vậy để làm gì? -- Trê-nhi-a-ép nói, giọng vẫn bình thản như không. -- Tôi có phản đối gì đâu...
  -- Nhưng dầu sao thì ông cũng cứ đọc đi đã, -- Lu-ga-nốp nói. -- Cho nó đúng thủ tục.
  Trê-nhi-a-ép miễn cưỡng cầm tờ lệnh trong tay Lu-ga-nốp, lướt mắt đọc nhanh những dòng chữ, nhưng bỗng rùng mình rồi đọc lại từng chữ, từng câu.
  -- À ra...a thế.. ế, -- ông ta kéo dài giọng và bặm môi lại. -- Thế.. ế đấy. Té ra không phải là công an mà là cơ quan an ninh nhà nước bắt tôi. Thế mà trước đây tôi không hề nghĩ tới điều này.

[namvinh789]

                                                                                                            CHƯƠNG 16
  Ngay sau khi kẻ bị bắt vừa được dẫn đi, An-đrây liền mang theo tập biên bản hỏi cung đến gặp đại tá Xcơ-vô-re-xki.
  -- Thế nào, -- đại tá hỏi -- Trê-nhi-a-ép thế nào? Khai hết chứ?
  -- Vâng, có khai nhưng chưa đạt lắm. Phải hơn một giờ đấu khẩu với nhau. Mãi đến khi bị chúng tôi dồn vào chân tường và biết rằng không thể chạy đi đâu được, ông ta mới nói.
  -- Đâu, tôi xem xem Trê-nhi-a-ép khai gì nào? -- Xcơ-vô-re-xki hỏi và đưa mắt đọc lướt các tờ biên bản.
  -- Ông ta mới nhận có một việc là đã giết vợ mình thôi.
  -- Thế còn bản thông báo, vấn đề bao diêm, chìa khóa và ống máng nước. Tôi hy vọng là các anh chưa đả động đến chứ?
  -- Ồ, đồng chí Ki-rin Pê-tơ-rô-vích chả lẽ chúng tôi lại ngốc đến thế? Chưa đến lúc phải lật tất cả con bài ra trước mặt ông ta, vả lại trong tay chúng ta cũng không nhiều chứng cớ lắm.
  -- Đúng vậy, -- Xcơ-vô-re-xki thở dài, -- chúng ta còn quá ít bằng chứng cần thiết. Không nên vội vàng. Tuy thế cũng phải xác định cho được mối quan hệ giữa Trê-nhi-a-ép và Vôi-xê-khốp-xcai-a, nhưng phải rất thận trọng. Anh hãy suy nghĩ xem nên làm thế nào cho tốt. Không nên dềnh dàng vấn đề này.
  -- Xin tuân lệnh, đồng chí Ki-rin Pê-tơ-rô-vích ạ. Chúng tôi sẽ cố suy nghĩ xem nhưng có lẽ chả dễ dàng lắm đâu...Cho đến nay chúng ta cũng không có bằng chứng gì về mối liên hệ trực tiếp giữa Trê-nhi-a-ép và Vôi-xê-khốp-xcai-a
  -- Nhưng, điều đúng thì bao giờ cũng đúng. Còn việc khám nhà Trê-nhi-a-ép thì sao? Các anh định bao giờ thì đi, bây giờ hay là sáng mai?
  -- Nếu như đồng chí không phản đối thì chúng tôi nghĩ rằng có thể đi ngay bây giờ. Lu-ga-nốp đang chờ tôi. Thời gian còn ít lắm. Vậy thì việc gì phải để đến mai.
  -- Tôi không phản đối. Việc gì làm được hôm nay thì nên làm ngay. Các anh hãy hành động đi.
  Sau khi đã thảo luận qua kế hoạch hành động và chọn hai nhân viên giúp việc, Mi-rô-nốp và Lu-ga-nốp lên xe đến nhà Trê-nhi-a-ép. Họ mời viên quản lý nhà cửa -- một người béo phị, đứng tuổi mà từ khi gặp đến giờ tay cứ luôn luôn ôm lấy má và mồm thì không ngớt rên rỉ, kêu đau răng. Người thứ hai họ mời làm chứng là Ôn-ga Dê-len-cô.
  Sau khi giải thích kỹ cho hai người hiểu rõ thế nào là người làm chứng, Mi-rô-nốp yêu cầu họ là tuyệt nhiên không được nói cho ai biết có cuộc khám xét phòng của Trê-nhi-a-ép.
  -- Việc phao tin đồn đại sẽ làm hỏng cuộc điều tra, -- Mi-rô-nốp nói.
  -- Tôi hiểu chứ, -- ông quản lý nói rất trịnh trọng đến nỗi hầu như quên cả chiếc răng đau. -- Tôi hiểu hết. Mọi quy tắc sẽ được thực hiện nghiêm chỉnh. Tôi không phải trẻ con đâu! -- Ông ta vừa nói, vừa lau kính, giơ ngón tay trỏ lên.
  Dê-len-cô chỉ lặng lẽ gật đầu, không nói gì cả.
  Qua những lần nói chuyện với Lép-cô-vích và Dê-len-cô, Mi-rô-nốp đã hình dung được cách sắp đặt đồ đạc trong phòng Trê-nhi-a-ép. Dọc theo đường hành lang rộng có mấy cửa lớn. Cửa bên trái thông đến một hành lang hẹp hơn rồi dẫn vào bếp. Cửa đối diện là phòng Dê-len-cô.
  Ở hai cửa bên trái kia là phòng ăn và phòng ngủ của vợ chồng Trê-nhi-a-ép. Hai phòng này, đặc biệt là phòng ăn thì rộng hơn so với phòng ở của Dê-len-cô. Hai phòng thông với nhau bằng một cửa riêng. Cả hai phòng đều bày biện các đồ gỗ rất đẹp và tốt, mặt sàn đều trải thảm.
  Khám xét bắt đầu từ phòng ăn. Hai người làm chứng -- ông quản lý nhà và Dê-len-cô -- ngồi im trên ghế. Hai người không dấu nổi vẻ tò mò nhìn từng hành động thành thạo và tự tin của các nhân viên điều tra. Thư ký tổ điều tra -- một cán bộ cơ quan công an -- bắt đầu ghi biên bản khám xét, vẽ sơ đồ và từng thứ đồ đạc trong nhà.
  Trong khi đó Mi-rô-nốp đang chăm chú xem xét kỹ từng thứ đồ đạc trong phòng như: mặt trong của bàn, ghế, đi-văng cho đến tủ buýp-phê. Lu-ga-nốp cũng đang ngồi xổm trước cửa bếp lò, bới ra từng nắm tro và đặt vào tờ báo trải rộng trên sàn gác. Anh làm việc đó một cách tỷ mỉ, thong thả, và chăm chú xem đi xem lại từng nắm tro mới được lấy ra. Tro mỗi lúc một nhiều. Bỗng có một tiếng động nhỏ. Nét mặt Lu-ga-nốp lúc đó giống như người đi săn khi phát hiện ra dấu vết nào đó của con mồi, anh kiên nhẫn, thận trọng lần theo vết nó. Anh chăm chú và nhẹ nhàng bới từng mẩu than lẫn trong tro. Cuối cùng anh cầm lấy một mẩu gì cứng lẫn trong đó. Lu-ga-nốp đặt nó lên lòng bàn tay và anh vui mừng thấy đây chính là chiếc cúc nhựa đã bị đốt cháy dở. Nó bị cháy sần sùi.
  -- Thế chứ, -- Lu-ga-nốp nói, miệng cười hồ hởi. -- Chính mày là thứ mà ta để tâm từ đầu đến giờ. Giờ thì đã rõ là tại sao Trê-nhi-a-ép lại đốt lò vào những ngày tháng Năm. Chị Ôn-ga I-va-nốp-na, chị còn nhớ là chị đã nói với chúng tôi điều này chứ? Có thể là chị cũng biết được vật này?
  Lu-ga-nốp đưa chiếc cúc nhựa cháy dở cho Ôn-ga xem. Dê-len-cô sững sờ hết nhìn chiếc cúc lại nhìn Lu-ga-nốp.
  -- Đây là... -- Cô ngập ngừng nói. -- Đây là... ồ, đây chính là một trong những chiếc cúc trên áo khoác của Ôn-ga Nhi-cô-lai-ép-na. Hôm đi nghỉ chị... ấy... chị ấy... đã mặc chiếc áo đó.
  -- Chắc chắn là chị không nhớ lầm đấy chứ? -- Mi-rô-nốp hỏi, và rời khỏi chiếc ghế mềm mà anh đang khám xét.
  -- Không, -- Dê-len-cô nói, vẻ kiên quyết. -- Không, tôi không lầm đâu. Chính những chiếc cúc này đã đính ở áo khoác chị Ôn-ga mà... nhưng tại sao nó lại nằm ở đây, ở trong lò này?
  -- Không sao đâu chị Ôn-ga I-va-nốp-na ạ, chị đừng lo. -- Mi-rô-nốp an ủi. -- Mọi việc sẽ được dần dần sáng tỏ. Nhưng chị có còn nhớ là cái áo ấy có bao nhiêu chiếc cúc không? Hai, ba hay bốn chiếc?
  -- Tôi không nhớ đâu, -- Dê-len-cô băn khoăn trả lời. -- Quả thật là tôi cũng không chú ý lắm.
  -- Nhưng dầu sao, thì cũng không phải chỉ có một chiếc chứ?
  -- Vâng, tất nhiên là không phải chỉ có một chiếc. Mấy chiếc ở mặt ngoài còn một chiếc đính ở mặt lót bên trong. Khi tôi xem chiếc áo khoác, tôi còn hỏi chị ấy là đính làm gì chiếc cúc này thì chị ấy nói: "Để phòng lúc có chiếc nào đó bị đứt thì sẽ có cái thay. Loại cúc này hiếm nên không phải lúc nào cũng dễ kiếm..."
  -- Thế là rõ rồi, -- Lu-ga-nốp nói và lại đổ tro vào bếp lò sưởi. (Dĩ nhiên là anh chả cần tìm gì thêm ở trong đống tro ấy nữa). Đây có lẽ là một cái bị đứt ra...Những cái khác có lẽ đã bị cắt khỏi áo...
  -- Sao? Cắt ra à? Ai cắt? -- Dê-len-cô hồi hộp hỏi.
  -- Chưa đến lúc kết luận được, -- Mi-rô-nốp nhắc lại. -- Ôn-ga I-va-nốp-na ạ, cứ bình tĩnh. Sẽ có lúc chị được biết hết.
  Sau khi đã xem xét kỹ các đồ dùng, bàn ghế trong phòng ăn, Mi-rô-nốp và Lu-ga-nốp liền đẩy chúng vào sát tường và cuộn tấm thảm lên để xem. Nhưng cuộn chưa được nửa tấm, họ đã nhận thấy có một vết thẫm in trên mặt sàn nhà.
  -- Đồng chí thiếu úy, -- Lu-ga-nốp gọi chuyên viên xét nghiệm, -- lại đây. Anh có việc làm ăn rồi đây. Xem xem vật gì đây. Chị Ôn-ga I-va-nốp-na, -- anh quay lại hỏi Dê-len-cô, -- chị có biết Trê-nhi-a-ép mua tấm thảm này từ lúc nào không? Mua đã lâu chưa?
  -- Nhớ chứ -- Dê-len-cô sốt sắng trả lời ngay. -- Ông ấy mua chưa lâu lắm đâu. Khoảng ba bốn tháng trước đây thôi. Có lẽ bốn tháng thì đúng hơn.
  -- Chị cố nhớ và xác định kỹ xem, -- Mi-rô-nốp nói, -- tấm thảm này có trước hay sau khi cô Ôn-ga Nhi-cô-lai-ép-na đi?
  -- Ồ, sao các anh lại hỏi kỹ thế, tất nhiên là có sau. Khi chị ấy đi được vài ba hôm thì ông Ca-pi-tôn I-la-ri-ô-nô-vích mới mang tấm thảm này về. Điều này, tôi còn nhớ rõ lắm. Chính ông ấy chỉ cho tôi xem và còn nói rõ là mua ở cửa hàng đồ cũ.
  -- Thế thì rõ rồi, -- Lu-ga-nốp trầm ngâm. -- Một thủ đoạn!
  -- Thế cậu nghĩ rằng... -- Mi-rô-nốp thận trọng nói. -- Cậu đoán rằng tấm thảm này có vấn đề...
  -- Việc gì phải nghĩ, phải đoán nữa? -- Lu-ga-nốp lẩm bẩm. -- Chúng mình có phải mù đâu mà không thấy. Mình có thể đoán trước được kết quả phân tích... -- Anh vừa nói vừa hất đầu về phía sĩ quan xét nghiệm.
  -- Đúng đấy, -- Mi-rô-nốp gật đầu tán thành. -- Bức tranh này càng rõ nét hơn. Tấm thảm xuất hiện không bình thường lắm. Cậu phân tích đúng... Sự việc trùng hợp: cái này, -- Mi-rô-nốp hất đầu chỉ vào tấm thảm, vết sẫm trên sàn nhà và chiếc cúc áo, -- tất cả đều rõ ràng rồi. Chả có gì mới cả. Ta cần những điều mới nữa cơ.
  -- Thế thì sao? -- Lu-ga-nốp dang tay nói. -- An-đrây I-va-nô-vích, cậu còn hoạnh họe gì nữa. Đây chả phải là tang chứng, những tang chứng trực tiếp là gì? Cậu còn muốn gì hơn nữa?
  -- Đúng, chả lẽ mình không hiểu rằng đây là những tang chứng quan trọng chăng? Mình biết rõ giá trị của những tang chứng này. Nhưng mình còn muốn gì thêm nữa... Tất nhiên là mình không cầu toàn nhưng mình vẫn hy vọng là còn có thể tìm thêm cái gì nữa. Và, cái ấy sẽ giúp thêm tang chứng vào quá trình cuộc điều tra của chúng ta được tốt hơn...
  -- Được thôi, -- Lu-ga-nốp gật đầu. -- Rồi xem còn tìm được gì nữa... Dù sao thì vẫn cứ phải tiếp tục...

[namvinh789]

  Họ khám xét phòng ăn thêm một lúc nữa nhưng chẳng thấy gì hơn. Tổ công tác cùng những người làm chứng chuyển sang phòng ngủ. Lu-ga-nốp bắt đầu xem xét từ tủ treo áo kê sát vào mặt tường đối diện với cửa sổ. Mi-rô-nốp thì chú ý tới hai chiếc giường ngủ sang trọng kê cách nhau độ hơn hai thước và hai bàn ngủ cũng bằng gỗ tốt như loại gỗ đóng giường.
  Lu-ga-nốp xem rất kỹ các lớp gỗ của tủ treo áo. Giá áo hầu như trống đến một nửa. Trong giá chỉ vẻn vẹn có mấy bộ quần áo ngủ, áo vét và quân phục của đàn ông. Quần áo phụ nữ mà rõ ràng là trước đây chiếm khá nhiều chỗ trong giá treo này, bây giờ không có lấy một bộ. Phần lớn các ngăn tủ đều rỗng tuếch: chỉ còn vài chiếc áo sơ mi và quần đùi.
  Tủ áo cũng không thấy có gì đặc biệt, Lu-ga-nốp quyết định xem phía trên nóc tủ.
  Bắc chiếc ghế, anh trèo lên xem phần nóc tủ và thận trọng gõ gõ mặt sau và hai bên thành tủ. Vẫn không có gì đáng ngờ cả. Trong lúc đó, Mi-rô-nốp đang mày mò xem xét chiếc bàn ngủ. Đầu tiên anh xem chiếc bàn ngủ đặt ở đầu giường mà nhìn qua người ta có thể biết ngay là giường của Trê-nhi-a-ép. Trên đáy bàn là một đôi dép đi trong phòng ngủ, vài đôi tất và một vỏ bao thuốc lá. Trong ngăn kéo trên thì lộn xộn mấy thứ: khăn tay, bao kính, vài chiếc lọ và hộp thuốc phòng bệnh.
  Đặt tất cả những thứ đó lên giường, Mi-rô-nốp xem kỹ đáy, mặt trên và thành bàn ngủ. Nhưng cũng như Lu-ga-nốp, anh chả tìm được gì hết.
  Xem xong, anh lại đặt các vật dụng vào như cũ. Mi-rô-nốp đến chiếc bàn ngủ đặt cạnh giường Ôn-ga Nhi-cô-lai-ép-na. Bàn này trống rỗng. Nhưng Mi-rô-nốp vẫn chăm chú xem rất kỹ. Anh tưởng rằng cũng như cái trước, và anh sẽ chả tìm thấy gì. Nhưng, khi vừa kéo chiếc ngăn kéo ra, Mi-rô-nốp chợt chú ý: hình như lòng ngăn kéo này ngắn hơn là chiếc ngăn kéo bàn ngủ Trê-nhi-a-ép. Mi-rô-nốp bèn lấy cả hai chiếc đặt song song bên nhau để đo thử. Anh kêu lên vui mừng, anh đã không nhầm: lòng ngăn kéo bàn Ôn-ga ngắn hơn là lòng ngăn kéo bàn của Trê-nhi-a-ép. Thật là một điều đáng ngờ vì cả hai chiếc bàn ngủ này đều cùng một kiểu như nhau.
  Để kiểm tra lại mối hoài nghi, Mi-rô-nốp liền lấy chiếc ngăn kéo bàn Trê-nhi-a-ép đút vào ô kéo bàn Cô-nhi-lê-va: chiếc ngăn kéo này không vào hết. Nó thừa đến hai phân rưỡi, Mi-rô-nốp lại đo chiều dài ngăn kéo với chiều dài của bàn thì thấy hai mép khớp nhau. Đáng lẽ thì ngăn kéo phải đóng vào hết nhưng nó vẫn không vừa...
  -- Thế đấy, -- Mi-rô-nốp suy nghĩ, vẻ hài lòng, -- vấn đề là ở chỗ này đây.
  Thấy Mi-rô-nốp cứ loay hoay với những chiếc ngăn kéo, Lu-ga-nốp ngừng tay nhìn Mi-rô-nốp như muốn hỏi.
  -- Có lẽ, có chuyện bí hiểm ở đây, -- Mi-rô-nốp nói, vẻ bí mật. -- Ta sẽ kiểm tra ngay xem.
  An-đrây đề nghị Dê-len-cô tìm hộ búa và chìa vít. Mi-rô-nốp và Lu-ga-nốp liền bắt tay vào việc. Nhẹ nhàng và thận trọng, họ vặn đinh mở nắp bàn ngủ.
  Chẳng ngờ mặt trên vừa cạy đã bật ra ngay, nhưng cũng không có gì đặc biệt cả.
  Họ chuyển sang xem xét chiếc bàn Trê-nhi-a-ép. Tấm gỗ trên ghép khá chặt nên họ mất một lúc loay hoay mới mở được. Khi mặt trên vừa bật ra, cả Mi-rô-nốp lẫn Lu-ga-nốp đều nhìn thấy ngay là tấm gỗ mặt sau của bàn này mỏng hơn nhiều so với mặt sau bàn Cô-nhi-lê-va. Mi-rô-nốp liền đo. Không còn nghi ngờ gì nữa: mặt sau của bàn Cô-nhi-lê-va dày hơn đến hai phân so với bàn Trê-nhi-a-ép.
  Họ liền lật cả hai bàn lên và đo phần dưới của tấm gỗ mặt sau thì thấy chiều dày của hai phần này bằng nhau.
  Nhiệm vụ bây giờ đã rõ hơn rồi: Mi-rô-nốp và Lu-ga-nốp đều tập trung nghiên cứu tỷ mỉ mặt sau chiếc bàn ngủ của Cô-nhi-lê-va. Mấy phút sau An-đrây phát hiện thấy một miếng gỗ mỏng được ghép khớp rất khéo, nó vừa vặn khung mặt sau ngăn kéo. Trông nó giống như chiếc hộp bút học sinh được gắn rất kín đáo vào phần trên sát vừa khung ngăn kéo! Một miếng gỗ ghép làm nắp, tạo ra một chiếc hộp bí mật.
  -- Hộp bí mật. Chính là một ngăn bí mật, -- Mi-rô-nốp vui mừng reo lên.
  -- Đúng, đúng, -- Lu-ga-nốp cũng thốt lên. -- Một ngăn bí mật rất tinh vi.
  -- Ông quản lý và cô Dê-len-cô, -- Mi-rô-nốp gọi hai người. -- Mời lại gần đây, lại đây. Sự chứng kiến của hai đồng chí lúc này rất cần thiết và quan trọng.
  Cả hai người làm chứng hầu như nín thở chăm chăm nhìn chiếc ngăn bí mật.
  -- Ồ, cái hộp kỳ lạ, -- ông quản lý đứng sững một lúc và quên cả chiếc răng đau, nói liền một mạch. -- Họ dấu vàng ở đây chắc? Có lẽ cả kim cương hay đá quý nữa.
  -- Vàng gì? Ở đây có lẽ còn có cái gì đó hấp dẫn hơn cả vàng nữa. Chúng ta sẽ mở xem, -- Mi-rô-nốp nói và bằng một động tác thành thạo, anh nậy miếng gỗ nắp ra và rút trong hộp đó một vật gì nho nhỏ giống như chiếc bật lửa màu đen. -- Đây, chính đây là một kiểu máy ảnh, hết sức tinh xảo, loại hiện đại nhất hiện nay. Loại này mặc dầu cỡ phim rất nhỏ nhưng vẫn có thể phóng ra những bức ảnh lớn được. Nó có thể tự động chụp trong những phòng ánh sáng yếu.
  Anh lại lấy ra một lọ thủy tinh nhỏ có nắp vặn bằng nhựa.
  -- Thế chứ, -- Mi-rô-nốp tiếp tục giải thích, -- đây là một thứ mực hóa học dùng để đọc các thư mật. Đồng chí chuyên viên xét nghiệm xẽ phân tích. A! Đây nữa, chiếc bút chì hóa học. Loại bút này viết chữ nhưng nếu không có thuốc hóa học hoặc những kính đặc biệt thì không đọc được. Còn cái này là gì? Bút máy chăng? Phải cẩn thận với nó đấy. -- Nó có thể bắn được đấy.
  Cuối cùng Mi-rô-nốp lôi ra một quyển sổ nhỏ ghi chi chít các con số và mật mã. Hết vật này đến vật khác được bày ra trước mắt mọi người, thật là đầy đủ một "kho" nhỏ các phương tiện gián điệp.
  Cuộc khám xét kết thúc, những người làm chứng đường hoàng ký vào biên bản khám xét đã ghi đầy đủ các tang vật tìm được. Mọi việc xong xuôi, Mi-rô-nốp, Lu-ga-nốp thay mặt tổ điều tra cảm ơn và xin lỗi người quản lý nhà và Dê-len-cô. Trước khi về cơ quan, họ khóa và niêm phong cẩn thận các cửa phòng Trê-nhi-a-ép.

[namvinh789]

  Đã quá nửa đêm rồi, nhưng Mi-rô-nốp và Lu-ga-nốp vẫn chưa ai định về nhà. Họ chưa thể chia tay nhau được vì lòng họ đang xúc động trước kết quả cuộc điều tra và cả hai đều muốn trao đổi những suy nghĩ, những nhận định của mình với nhau.
  -- Một chuyện hứng thú thật, -- Lu-ga-nốp vừa nói vừa đi đi lại lại trong phòng, trong khi Mi-rô-nốp nằm ngửa trên ghế, miệng thở từng làn khói đặc lên trần nhà. -- Thật là hết sức lạ lùng và thú vị. Điều gì cần nói ở đây? Chả lẽ Trê-nhi-a-ép lại không biết tý gì về ngăn kéo bí mật ấy chăng? Có thể như thế lắm. Nếu như biết thì tại sao lại không phá hủy nó trước khi ông ta định bỏ đi xa. Còn Cô-nhi-lê-va thì sao? Chà chà, cô Ôn-ga Vê-lít-cô! Đúng là một người đàn bà khó hiểu! Cô là ai vậy, Vê-lít-cô?
  -- Đúng đấy, -- Mi-rô-nốp trầm ngâm nói, -- vụ án càng ngày càng phức tạp. Nhưng tôi thấy rằng, cậu hơi vội vàng đấy, Va-xi-li Nhi-cô-lai-ê-vích ạ. Hơi vội thật đấy. Tôi cho rằng, Trê-nhi-a-ép không phải là vô tình khi để lại cái ngăn kéo bí mật đó.
  -- Thế nào là không phải vô tình? Thế tức là theo như lời cậu nói, thì Trê-nhi-a-ép có biết cái ngăn kéo bí mật đó, và cố ý để nó lại chứ không phá đi. Đúng thế không?
  Mi-rô-nốp trầm ngâm một lát rồi nói:
  -- Mình không phỏng đoán gì cả mà chỉ là suy luận vậy. Trong công tác chúng ta điều quan trọng là phải có sự kiện và chứng cớ. Chứng cớ, chứng cớ và lại chứng cớ. Mà dù có suy luận hay phỏng đoán gì đi nữa thì cũng phải có chứng cớ. Vậy chúng ta đã có chưa? Đã có rồi. Nhưng vẫn còn quá ít và quá sớm để rút ra những kết luận cần thiết và chính xác... Nói thật ra, nếu không có những sự việc xảy ra ở ống máng, việc ám hại Xa-vê-li-ép thì, có thể tôi cũng đồng ý với quan điểm của cậu cho rằng cái ngăn kéo bí mật kia có thể là do bàn tay Cô-nhi-lê-va tạo nên, còn Trê-nhi-a-ép thì hoàn toàn không biết gì. Nhưng bây giờ thì quan điểm đó đã phá sản rồi. Mình không thể kết luận ngay được. Tất nhiên là không thể không tính đến chuyện ống máng, chuyện ám hại Xa-vê-li-ép và cuối cùng là mụ Vôi-xê-khốp-xcai-a. Nhưng dầu sao thì cũng còn nhiều điều mờ ám, khó hiểu quanh Trê-nhi-a-ép. Nhiều điều mờ ám nhưng đáng tiếc là chứng cớ thì lại còn ít, quá ít để có thể kết luận vấn đề được.
  -- An-đrây I-va-nô-vích ạ, cậu làm tôi ngạc nhiên quá đấy. Theo ý cậu thì chúng ta còn ít chứng cớ à? Thế việc Cô-nhi-lê-va là tù binh phát-xít Đức, việc cô ta đã từng sống trong các trại trao trả của quân đội Mỹ thì sao? Đối với cậu, đấy chưa phải là chứng cớ chăng? Còn ngăn kéo bí mật, cái hộp con đó, quả thật là như ma xui quỷ khiến, không phải chúng mình tìm thấy ở đâu khác mà lại chính ở chiếc bàn ngủ ngay bên giường của Ôn-ga Cô-nhi-lê-va. Còn việc tại sao cô ta lại đổi họ Cô-nhi-lê-va thành Vê-lít-cô? Đây tôi chưa nói đến những bằng chứng mà chúng ta đã có về quá khứ của cô ta... Không, không phải bị phá sản đâu, các chứng cớ hiển nhiên đó không thể bác bỏ được! Hiển nhiên quá rồi.
  -- Ồ, Va-xi-li Nhi-cô-lai-ê-vích ạ, tôi vẫn muốn nói với cậu rằng, cậu hơi vội đấy. Nếu thế thì tôi lại có những chứng cớ khác. Thế việc Cô-nhi-lê-va tự nguyện ra mặt trận thì sao? Có phải là chứng cớ không? Còn lời nhận xét của Xa-đốp-xki về tư cách cô ta thì sao? Cậu quên điều đó hay sao? Những điều đó còn quá ít chăng? Mình sợ rằng cậu lại tin vào những lời khai của Trê-nhi-a-ép rồi đấy.
  -- Sao lại tin vào Trê-nhi-a-ép? Cậu nói gì lạ vậy? -- Lu-ga-nốp vội cãi lại. -- Tại sao lại dính Trê-nhi-a-ép vào đây?
  -- Thế cậu vẫn không đoán được vì sao à? Cậu cứ thử nhớ lại một chút xem, trong buổi hỏi cung sáng nay Trê-nhi-a-ép có đả động gì tới cái ngăn kéo bí mật không? Theo giả thuyết của cậu thì có lẽ chúng ta nên đồng ý với lời khai của ông ta chăng? Có phải thế không?
  Lu-ga-nốp phản đối:
  -- Không, không hoàn toàn như vậy. Điều tra thì cứ phải điều tra. Tất nhiên không thể tin hết ngay những lời khai của Trê-nhi-a-ép. Nhưng cũng phải xét đến những tang vật như máy ảnh và các thứ khác tìm thấy trong ngăn kéo bí mật của Cô-nhi-lê-va.
  -- Đúng, đó lại là chuyện khác, -- Mi-rô-nốp nói, -- nhưng tôi thấy vẫn chưa nên kết luận vội. Không thể nào khác được.
  -- Thì tôi cũng đã vội kết luận gì đâu, -- Lu-ga-nốp phân trần, -- nhưng việc gì đã rõ rồi thì cứ phải dứt khoát chứ. Tôi cho rằng: cái bàn ngủ kia là của Cô-nhi-lê-va. Ta không nên nghi hoặc gì điều đó nữa...
  Đây là lần đầu tiên nhận định của hai người không thống nhất được với nhau. Sáng hôm sau cuộc tranh luận lại diễn ra sôi nổi hơn nhưng không phải trong phòng của họ mà là ở phòng đại tá Xcơ-vô-re-xki. Đại tá vẫn cứ im lặng, chăm chú lắng nghe lý luận của hai người. Về mặt nhận thức, trong thâm tâm, ông có vẻ nghiêng về phía Lu-ga-nốp. Cái khó chính lại là chỗ ngăn kéo bí mật. Trong thực tế, nếu như Trê-nhi-a-ép biết có cái ngăn kéo đó thì tại sao ông ta vẫn để lại mà không phá nó đi để phi tang? Nhưng đại tá cũng không thể bác bỏ được những lý lẽ của Mi-rô-nốp. Hơn nữa, đã hiểu An-đrây từ nhiều năm nay nên đại tá vẫn phải tin vào "tài đánh hơi" tình báo nhà nghề của anh.
  -- Các anh phải hiểu rằng, -- sau một lúc lâu suy nghĩ, Xcơ-vô-re-xki mới thủng thẳng nói. -- Tôi sẽ không làm trọng tài trong cuộc tranh luận của các anh. Tôi xin bỏ phiếu trắng. Dầu sao, khi tôi chưa có ý kiến thì các anh cứ giữ quan điểm của mình. Tốt nhất là hãy để thực tế cuộc sống phán xét các anh. Bây giờ cứ giải quyết thế này đã. Hãy bám chặt lấy Trê-nhi-a-ép, tiến hành hỏi cung liên tục ông ta. Ai đúng, sẽ phân giải sau. Việc này cần phải có thời gian nhưng nhất định sẽ phải phân giải.

[namvinh789]

                                                                                                                 CHƯƠNG 17
  Buổi hỏi cung tiếp theo được tiến hành ở Cục an ninh nhà nước chứ không phải ở Cục công an như những lần trước. Trê-nhi-a-ép được dẫn vào. Bất giác Mi-rô-nốp và Lu-ga-nốp đưa mắt nhìn nhau kinh ngạc. Mới có một ngày đêm mà Trê-nhi-a-ép đã thay đổi đến nỗi khó nhận ra: cái dáng điệu tự tin, cái tư thế đường hoàng và bộ mặt lạnh lùng của ông ta đã biến đâu mất; ông ta bước vào phòng với dáng điệu uể oải, mệt mỏi: đầu cúi gằm, mặt hốc hác. Đôi mắt đờ đẫn, mờ đục, râu mọc lờm xờm hai bên má và sợi bạc khá nhiều.
  -- Mời ông ngồi, -- Mi-rô-nốp giơ tay chỉ vào chiếc ghế kê sau chiếc bàn con phủ khăn xanh, đặt ở góc phòng.
  Trê-nhi-a-ép chả nhìn ai, và cũng chẳng nói chẳng rằng lùi lũi bước đến chiếc ghế do Mi-rô-nốp chỉ, ngồi phịch xuống luôn.
  -- Thế nào, ông Ca-pi-tôn I-la-ri-ô-nô-vích? -- Mi-rô-nốp hỏi luôn, không đếm xỉa gì đến vẻ thiểu não của Trê-nhi-a-ép. -- Ông đã suy nghĩ thêm được điều gì chưa? Ông đã quyết định bỏ thái độ ương ngạnh, ngoan cố vô ích để tập trung vào những sự thực rồi chứ?
  Trê-nhi-a-ép uể oải, buồn bã nhìn Mi-rô-nốp chả thèm nói gì rồi lại gục đầu xuống, đôi mắt trân trân nhìn xuống sàn nhà.
  -- Chà, chà, ông Ca-pi-tôn I-la-ri-ô-nô-vích, -- Mi-rô-nốp vẫn bình tĩnh, kiên nhẫn nói. -- Chúng ta bắt đầu cuộc nói chuyện được chứ?
  -- Chuyện gì? -- Trê-nhi-a-ép cau có hỏi lại, -- nói gì? Tất cả những gì tôi biết, tôi đã nói hết rồi. Không còn có gì để nói thêm nữa...
  -- Có thật là không còn gì để nói nữa chứ? -- Mi-rô-nốp vẫn gặng hỏi, không cần giấu vẻ mỉa mai trong giọng nói. -- Nếu vậy thì chúng tôi phải giúp ông vậy. Ông có thể nói về chiếc ngăn kéo bí mật giấu các phương tiện làm gián điệp trong phòng ngủ ông được chứ?
  -- Ngăn kéo bí mật nào? Phương tiện gián điệp nào? -- Trê-nhi-a-ép tròn mắt hỏi và đột nhiên lại cười mỉa mai, -- xin các ông hiểu cho rằng, tôi không thích nói đùa đâu!
  -- Đúng, chúng tôi cũng không có ý định đùa cợt gì cả...
  Mi-rô-nốp đứng dậy, mở két sắt và lần lượt đặt lên bàn chiếc máy ảnh, lọ đựng thuốc hóa học, bút chì đặc biệt và tất cả những đồ vật mà họ đã khám phá được hồi chiều qua trong chiếc ngăn kéo bí mật ở phòng Trê-nhi-a-ép.
  An-đrây cầm chiếc máy ảnh và nói vẫn với một giọng bình thản rành rọt.
  -- Cũng cần nói rõ thêm với ông là, theo các chuyên viên cho biết thì trên máy ảnh này còn có vết tay rất mờ. Đó là vết tay của ông đấy, ông Trê-nhi-a-ép ạ.
  Trê-nhi-a-ép cắn môi suy nghĩ và thở dài não nuột.
  -- Thôi được, -- ông ta bỗng nói, giọng khản đặc. -- Đủ rồi. Tôi...tôi sẽ nói tất cả. Ông ghi đi!..
  -- Chớ vội, ông Ca-pi-tôn I-la-ri-ô-nô-vích ạ, chúng ta còn đủ thời gian, -- Mi-rô-nốp nói cố giấu giọng châm biếm. -- Tất cả mọi điều ông chỉ nói khi ông đã bị vạch mặt một cách cụ thể. Vậy, ông có sẵn sàng nói hết sự thật không?
  -- Nhưng... -- Trê-nhi-a-ép định nói gì nhưng giọng như bị tắc lại. -- Tôi không muốn nói điều đó vì nó chạm đến cô Ôn-ga. Cô ta không còn nữa. Dầu sao thì cô ta cũng đã chết rồi. Tôi không muốn nói vì dầu sao tôi cũng vẫn muốn giữ lại trong lòng mình một chút kỷ niệm trong sáng về cô ấy... -- Trê-nhi-a-ép im lặng một lát rồi bỗng vung tay, nói. -- Thật là kinh khủng. Tất cả đều là vô ích. Cái kim để trong túi lâu ngày cũng phải lòi ra...
  -- Ông hãy kể đi! -- Mi-rô-nốp giục.
  -- Tôi sẽ kể. Tôi có cần giấu giếm gì đâu? -- Trê-nhi-a-ép nói trong tiếng nấc. -- Tôi thấy rằng các ông đã biết hết... Vâng, hôm qua các ông đã tỏ ý nghi ngờ ở nguyên nhân đã khiến tôi giết cô Ôn-ga. Hôm qua tôi đã nói, nguyên nhân là sự ghen tuông. Nhưng đó không phải là điều chính. Không phải là do ghen ghét đâu! Ôn-ga... Ôn-ga là...ôi, thật là đau xót... có ai ngờ được rằng người vợ mà tôi rất mực yêu thương đó lại là... là một con gián điệp!.. Làm sao mà tôi biết được điều đó? Tôi xin kể từ đầu...
  -- Tôi, -- Trê-nhi-a-ép bắt đầu kể, -- tôi đã nói thật rằng tôi không hề biết đến quá khứ của cô Ôn-ga Nhi-cô-lai-ép-na. Tôi chưa bao giờ để ý tìm hiểu đến quá khứ của cô ta. Sao lại như vậy? Thậm chí tôi cũng không biết cả họ thật của cô ta nữa. Điểm này thì các ông hãy tin ở tôi. Không phải là tôi đã phát hiện ra cô ta ngay đâu. Năm đầu của cuộc sống vợ chồng chúng tôi thật là trong sáng, đầm ấm. Tôi cảm thấy mình thật là hạnh phúc. Vâng, quả thật, rất hạnh phúc. Tôi rất mãn nguyện với hạnh phúc của mình đến nỗi không để ý gì đến những điều kỳ lạ trong lối sống dần dần thay đổi của Ôn-ga. Nói đúng hơn thì tôi có nhận thấy cô ta có những cử chỉ hơi khang khác nhưng tôi cứ cho rằng đó là do tình yêu, sự chăm sóc của cô ta với tôi...
  -- Ông nói kỹ hơn về những điều kỳ lạ của cô Ôn-ga được không? -- Mi-rô-nốp ngắt lời, hỏi. -- Nói cụ thể hơn nữa được không?
  -- Cụ thể hơn à? -- Trê-nhi-a-ép hỏi lại. -- Được, tôi sẽ nói một sự việc cụ thể nhất. Các ông cứ kiên tâm một chút. Sự việc dần dần sẽ rõ. Như các ông đã biết, tôi là một kỹ sư quân sự, một người xây dựng. Thật ra thì đã chuyển sang ngạch sĩ quan dự bị từ mấy năm nay rồi nhưng tôi vẫn được tiếp tục làm việc ở những công trường quốc phòng và tất nhiên là không kém phần quan trọng. Các ông cũng đã có thể biết được, đó là công trình xây dựng các căn cứ tên lửa, hoặc những công trình thuộc loại như vậy. Tôi nghĩ rằng, ngay ở đây, tôi cũng sẽ không được nói tất cả những điều chi tiết quá.
  Mi-rô-nốp gật đầu vẻ đồng tình. Trê-nhi-a-ép tiếp tục:
  -- Tôi rất yêu công việc của tôi và hiểu rõ giá trị của nó. Ở các công trình mà tôi đã làm việc, tôi đều được tín nhiệm và được cử giữ những chức vụ chính. Trước đây, khi chưa gặp Ôn-ga và cưới cô ta, tôi thường làm việc từ mười sáu đến mười tám giờ một ngày. Các ông nghĩ xem, lúc đó tôi còn biết làm gì nữa ngoài công việc ra. Rượu không nghiện, cờ bạc không biết chơi. Lao đầu vào công tác -- đó cũng là nguồn vui, là hạnh phúc của tôi. Có lẽ cuộc sống sẽ cứ trôi qua như vậy nếu như tôi không được gặp Ôn-ga. Sự gặp gỡ và chung sống với cô đã làm thay đổi tất cả. Có thể nói, lúc nào tôi cũng chỉ nghĩ đến cô. Thậm chí ngay cả trong lúc công việc khẩn trương, trong khi bàn bạc với các kỹ sư, các cán bộ thiết kế, nghiên cứu các bản vẽ, các ma-két, ý nghĩ tôi cứ xoay quanh Ôn-ga. Có lúc mới đi làm được nửa ngày, hoặc công việc đang dở dang tôi cũng vờ lấy cớ này cớ khác, phóng xe về với Ôn-ga...
 

[namvinh789]

  Sao lại như vậy? Chỉ có thể nói một cách đơn giản nhất là tôi đã quá mê say, yêu thương cô ấy. Các ông có thể không hiểu nổi tâm tư, tình cảm cũng như những xúc động của tôi. Đối với tôi, trên đời còn gì quý hơn là Ôn-ga... Có lẽ cô ta cũng thấy, và tất nhiên không thể không nhận thấy được rằng, trong công tác tôi đã có những khó khăn, đã có nhiều lúc không hoàn thành nhiệm vụ đúng thời hạn. Đây là chưa nói đến công tác nghiên cứu khoa học nữa: chả là trước đây, khi chưa cưới vợ, thỉnh thoảng tôi vẫn hay viết bài cho các báo và tạp chí xây dựng, nhưng gần đây thì việc đó đã bị bỏ bê hoàn toàn.
  Cứ thế, công việc của tôi mỗi ngày một kém hơn và chính nhiều khi tôi đã phải để cho Ôn-ga Nhi-cô-lai-ép-na giúp đỡ một số công việc. Cô ta làm việc đó rất thoải mái, rất tế nhị. Nhờ đó, tôi mới biết rằng cô ta đánh máy khá thạo, và hơn thế nữa, đọc bản vẽ không đến nỗi tồi. Theo lời khuyên, à mà không phải, theo đề nghị của Ôn-ga tôi đã bắt đầu đem các tài liệu thiết kế về nhà làm vào các buổi tối. Nhưng đó cũng chỉ là những tài liệu có tính chất bộ phận như các chi tiết bản vẽ, các số liệu và các ý kiến đề nghị, nhận xét. Cô ta giúp đỡ tôi một cách nhiệt tình, tích cực. Những buổi tối như vậy thật là hạnh phúc! Tôi có cơ hội ngồi bên Ôn-ga hàng giờ liền, tối nào cũng bên nhau, cùng phân tích, trao đổi và đùa giỡn.
  Dần dà, tôi cũng không biết là bao lâu, nhưng qua một thời gian tôi cảm thấy Ôn-ga Nhi-cô-lai-ép-na có thể đã đóng vai trò lãnh đạo của tôi không kém gì tôi mấy. Điều đó dễ hiểu thôi. Nếu như trước đây tôi chỉ hay mang về nhà những tài liệu chung nhất hoặc chỉ là bộ phận không quan trọng trong các đồ án thiết kế thì dần dà, do công việc đòi hỏi và do thói quen, tôi hay mang về nhà những tài liệu mật và đôi khi cả những thứ tối mật. Đối với tôi, việc mang tài liệu như vậy về nhà không có gì khó khăn cả vì tôi là một trong những người lãnh đạo chính xây dựng các công trình. Những tài liệu đó thường được cất kỹ trong tủ sắt phòng làm việc của tôi, cho nên ngoài tôi thì không ai có quyền lấy ra. Thế là Ôn-ga đã đọc và thấy hết các tài liệu đó...
  Chắc các ông sẽ nói rằng tôi đã phạm tội để lộ các tài liệu bí mật quân sự? Vâng, đúng vậy. Nhưng quả là lúc đó thì tôi không nghĩ như vậy. Nhưng khi làm việc ở nhà, tôi không rời Ôn-ga ra một phút nào. Tôi cho rằng, việc gì tôi phải giấu cô ta những điều bí mật đó. Tôi đã mù quáng, hoàn toàn mù quáng nên không thấy, không để ý đến thái độ quan tâm ngày càng mãnh liệt và quá rõ rệt của cô ta đối với các tài liệu tối mật. Thái độ đó thể hiện rất tự nhiên, rất đường hoàng.
  Nhưng vấn đề không phải chỉ có thế! Tôi vui sướng vì sự săn sóc, quan tâm của vợ tôi đối với công tác của tôi nên đã nhiều lần kể cho cô ta biết nhiều việc khác như: nội dung các cuộc họp lãnh đạo để thảo luận các vấn đề bí mật mà nội dung chỉ được nói trong phạm vi những người chỉ huy xây dựng. Hoặc đã nêu lên những nhận xét về cán bộ kỹ thuật, về các người lãnh đạo khác. Tóm lại những điều tôi biết hoặc đang suy nghĩ tôi đều nói hoặc trao đổi ý kiến với vợ tôi, kể cả những nhận xét về tài năng, mặt yếu, mặt mạnh của cán bộ do tôi phụ trách...
  Tình hình cứ như vậy diễn ra, có lẽ đến hơn một năm nếu như không có chuyện bất ngờ đã chấm dứt tất cả. Chuyện đó xảy ra cũng như bị phát hiện thật đột ngột và cũng thật kinh khủng...
  Trê-nhi-a-ép bỗng thở dài thiểu não rồi im bặt. Trong phòng lặng lẽ đến nỗi chỉ nghe tiếng ngòi bút ghi biên bản của Lu-ga-nốp sột soạt trên giấy. Một, rồi hai, ba phút trôi qua. Mi-rô-nốp cũng trầm ngâm, anh không thúc giục gì. Trê-nhi-a-ép ngồi im, khoanh tay trên gối, đầu cúi gục trông thật mệt mỏi, chán chường. Cuối cùng, như đã lấy lại sức, ông ta lại trầm ngâm nói tiếp:
  -- Một hôm, tôi đã mang về nhà một tài liệu mới để tranh thủ nghiên cứu chuẩn bị cho một cuộc họp quan trọng. Đây là một tài liệu thuộc loại đặc biệt và tuyệt mật, nhưng tối hôm ấy tôi bận làm việc nhiều. Mãi đến nửa đêm mới mó tay đến nó. Khi tôi đọc xong tài liệu thì Ôn-ga đã đi nghỉ. Lấy cớ nhức đầu, cô ta đi nằm sớm hơn mọi khi. Sáng hôm sau khi tôi thức dậy thì Ôn-ga cũng đã dậy trước tôi. Và đó cũng là điều khác với ngày thường.
  Chuẩn bị đi làm, tôi mở cặp định lấy tập tài liệu để xem qua lần nữa, nhưng tôi sửng sốt: không thấy tập tài liệu đó trong cặp. Tôi cuống cuồng, run lên như người bị sốt, lục tìm kỹ trong cặp. Nhưng cũng chả thấy đâu. Tôi sợ đến gần như phát điên lên. Tôi nhớ rõ là trước lúc đi ngủ, tôi đã bỏ nó vào cặp rồi thế mà giờ đây tìm mãi vẫn không thấy. Tôi dở từng tờ giấy, tờ bìa, lục các tập tài liệu cũ và bày tất cả ra trên bàn, xem hết các ngăn kéo, tủ sách, tủ đứng nhưng đều uổng công vô ích. Lúc đầu tôi cũng không để ý đến thái độ dửng dưng của Ôn-ga Nhi-cô-lai-ép-na. Cô ta có vẻ như không chú ý gì đến hành động luống cuống của tôi. Tôi càng lục lọi cuống quít thì cô ta càng dửng dưng. Nhưng bỗng có lúc tôi bất ngờ quay lại, tôi bắt gặp một nụ cười khó hiểu, độc ác thoáng hiện trên miệng cô ta. Nhưng cảm giác đó chỉ thoáng hiện trong chốc lát. Thái độ Ôn-ga thay đổi hẳn, cô ta có vẻ lo lắng, hỏi tôi là có chuyện gì xảy ra, cần gì mà lục tung lên như vậy? Chả hiểu sao lúc bấy giờ tôi không muốn nói thật. Đó là lần đầu tiên tôi không muốn nói thật với Ôn-ga. Tại sao vậy? Chính tôi cũng không biết nữa. Làm ra vẻ hết sức bình tĩnh, tôi nhẹ nhàng hỏi cô ta có cầm tập giấy gì đó trong cặp không và nếu cầm xem thì để đâu rồi?
  "Anh không điên đấy chứ?" -- cô ta lạnh lùng hỏi lại tôi và quay ngoắt đi. Từ trước đến nay cô ấy chưa hề ăn nói với tôi như vậy bao giờ. Nhưng lúc ấy tôi cũng chả chú ý gì đến thái độ đó vì tôi chả còn tâm trí đâu mà để ý đến nó. Tôi còn mải nghĩ đến hậu quả của việc mất bản tài liệu này. Đúng thế, đây có phải là chuyện mất mát thông thường đâu? Chỉ riêng việc tôi tự ý mang tài liệu đó về nhà mà tính chất tuyệt mật của nó rõ ràng, đã đủ gây cho tôi bao hậu quả nặng nề rồi.

[namvinh789]

  Trong đầu tôi thoáng một ý nghĩ may rủi, nếu tôi đã cầm tài liệu khác về nhà còn bản kia vẫn còn nằm trong két sắt ở phòng làm việc thì sao? Ý nghĩ đó thật chẳng qua cũng như người chết đuối cố vớ lấy cọng rơm mà thôi. Dầu sao không thể chậm phút nào nữa, tôi phóng xe đến ngay công trường.
  Tất nhiên, trong tủ sắt chả có tài liệu nào cả. Nỗi lo sợ như luồng điện lạnh buốt chạy khắp người tôi. Tôi thẫn thờ, lo sợ và thất vọng. Không nói với ai lời nào, tôi lại phóng xe về nhà. Để làm gì? Tôi cũng không biết tự trả lời mình ra sao nữa.
  Hoàn toàn chán chường, hoang mang và thất vọng, tôi bước vào phòng. Ôn-ga không có nhà. Chiếc cặp ác nghiệt nằm trên bàn, như nó vẫn được đặt ở đấy từ trước. Tôi như người mất hồn, ngồi phịch xuống ghế, thẫn thờ với tay mở cặp và cũng chả hiểu để làm gì nữa. Nhưng cái gì thế này? Hoa mắt chăng? Không! Tôi vẫn tỉnh táo! Tài liệu mật mà tôi tìm suốt từ sáng đến giờ đang nằm trong cặp tôi, giữa những giấy tờ khác mà tôi mà tôi đã lục tung lên.
  Có thể nói đáng lẽ ra lúc đó tôi phải vui sướng reo to lên nhưng tôi không thể nào biểu lộ được một niềm vui nào. Một sự sợ hãi khó hiểu xâm chiếm lòng tôi, nhưng tay tôi thì vẫn cầm lấy tài liệu đó xem đi xem lại theo một bản năng tự nhiên. Tôi bỗng nhớ lại nụ cười cay độc mà Ôn-ga cố dấu tôi. Giọng nói dửng dưng, mất tự nhiên của cô ta lúc tôi hỏi. Tôi lại nghĩ tới điều khác. Trước đây tôi không hề để ý đến vấn đề chi tiêu của Ôn-ga. Bao nhiêu lương tôi đều đưa hết cho cô. Giờ đây bất giác tôi nghĩ đến nó. Trán tôi bỗng toát mồ hôi lạnh ngắt, mắt tôi mờ đi như có một màn sương che phủ: cô ta lấy đâu ra lắm tiền thế? Mua sắm bao nhiêu là đồ dùng, may bao nhiêu là quần áo. Cái mới thì bao giờ cũng đắt hơn, sang hơn.
  -- Ông chả cần phải kê khai bản đối chiếu ra đây làm gì, -- Mi-rô-nốp nói. -- Chỉ cần tính sơ sơ cũng biết rằng ông đã chi tiêu nhiều hơn là tiền lương thực tế...
  -- Tôi đã nói gì nhỉ? -- Trê-nhi-a-ép cướp lời. -- Đúng là tôi không hề tính toán gì cả... nhưng trong buổi sáng phũ phàng hôm ấy, tự nhiên tôi bỗng thấy rằng, các món tiền chi tiêu lớn của chúng tôi đã vượt quá xa mức lương của tôi... Một điều như vậy mà sao trước đây tôi không biết đến. Thật là không sao hình dung được. Trách gì người ta thường nói: tình yêu mù quáng.
  -- Thật là lạ... -- Mi-rô-nốp trầm ngâm lẩm bẩm, -- đúng là trước đây ông không nhận thấy điều đó chứ? Ông hãy cho biết thêm, -- Mi-rô-nốp bỗng đột ngột hỏi, -- vợ ông thường hay tự đi mua sắm lấy hay là, đôi lúc nào đó hoặc có thứ nào đó do ông tự mua lấy?
  Trê-nhi-a-ép nói ngay:
  -- Biết nói với các ông thế nào được. Thực ra tôi bận và không phải là người thích la cà các cửa hiệu. Nhưng, cũng có lúc và có thứ cả hai chúng tôi cùng đi...
  -- Thế tấm thảm, tấm thảm trong phòng ăn, cả hai người cùng đi mua chứ? Ông có nhớ giá bao nhiêu không? Tấm thảm tốt lắm!
  -- Tấm thảm à? Để tôi nhớ lại xem... Hình như, hình như... cả hai chúng tôi cùng đi thì phải...
  -- Thế còn giá cả thì sao? Bao nhiêu? Món hàng này khá đắt. Nhìn qua cũng biết được giá trị của nó.
  -- Giá thì tôi không nhớ, -- Trê-nhi-a-ép lúng túng trả lời.
  An-đrây nhận thấy Trê-nhi-a-ép lần này nói năng rất trôi chảy, lưu loát và có vẻ tự chủ. Biết được thủ thuật của ông ta, Mi-rô-nốp hơi nheo mắt rồi ra vẻ vô tư, xua tay nói:
  -- Thôi được, ông không nhớ rõ thì thôi, không cần thiết lắm. Dù sao thì đây cũng không phải là điều quan trọng. Ông cứ kể tiếp đi.
  Với một sự nhạy cảm qua kinh nghiệm thực tế phong phú, An-đrây biết rằng, dáng điệu khoát tay và giọng nói có vẻ vô tư của anh vừa rồiđã làm cho Trê-nhi-a-ép đặc ý hơn nên câu hỏi về chiếc thảm đã được bỏ qua nhanh chóng.
  Trê-nhi-a-ép tiếp tục một cách tự tin.
  -- Sau đó tôi ngồi một mình khá lâu trong căn phòng quen thuộc nhưng lúc này trống rỗng quá. Tôi thầm suy nghĩ, đánh giá sự việc vừa xảy ra. "Chả có lẽ, -- tôi nghĩ, -- chả lẽ Ôn-ga, người mà tôi hằng quý mến, tin yêu lại có thể bán mình cho ai đó! Cô ta là ai? Gián điệp chăng? Không, không thể như vậy được. Không thể nào mà tin được rằng cô Ôn-ga của tôi lại là kẻ có thể bán rẻ Tổ quốc, lại có thể bán đi cái thiêng liêng nhất của đời mình, lại có thể là người của cơ quan gián điệp nước ngoài. Nhưng, tại sao cô ta lại có biểu hiện ngày càng quan tâm, chú ý nhiều đến công việc của tôi? Tại sao cô ta ngày càng có nhiều tiền tiêu pha như vậy? Và cuối cùng là, làm sao có thể giải thích được sự kiện bí ẩn về tài liệu mật đã mất đi nhưng giờ đây lại nằm trong cặp ngay trước mắt tôi thế này? " Nhưng dù thế nào đi nữa tôi vẫn không tin được rằng Ôn-ga là gián điệp. Không thể tin được, thế thôi. Tôi nghĩ rằng, cô ta không thể như vậy. Không thể là con quái vật hiện hình xúc phạm tôi, dày xéo lên tình yêu của tôi, lên tất cả những gì thiêng liêng, lên tình yêu của cô ta đối với tôi... nhưng có thể có tình yêu giữa cô ta và tôi không? Cô ta có thực sự yêu tôi không? Tôi suy nghĩ và nghi ngờ điều đó. Trong óc tôi lại hiện lên vẻ thờ ơ của cô ta khi tôi đang cuống cuồng tìm tập tài liệu bị mất, hiện lên những hiện tượng, những thái độ, những chi tiết khác mà trước đây tôi không để ý tới. Khó mà nói được, tôi đã ngồi như vậy bao lâu, bị dày vò dằn vặt vì những ý nghĩ mâu thuẫn ghê gớm ấy. Khi thì hầu như đã khẳng định Ôn-ga là gián điệp, khi thì lại tự biện hộ cho cô ta và phỉ báng mình về tính đa nghi quỷ quái. Lúc đó, chính Ôn-ga, vâng, chính cô ta đã làm tôi sực tỉnh. Đang miên man, tôi bỗng nghe thấy tiếng cửa phòng ngoài sịch mở. Cô ta đang bước vào nhà. Có lẽ không biết là tôi ở nhà, và không biết có tôi đang nghe ngóng nên cô khe khẽ vừa hát vừa treo áo lên giá. Tim tôi như thắt lại. Mọi sự nghi ngờ và hoang mang đều biến mất. Các ông thử tự nghĩ xem. Ôn-ga hát, Ôn-ga đang vui trong khi cô ta có biết tai nạn đang chờ tôi không, nỗi bất hạnh đang đe dọa tôi không? Như vậy là thế nào? Sự thờ ơ chăng? Sự vô tư chăng? Không! Rõ ràng là cô ta chả lo lắng gì cho tôi, cho số phận của tôi cả. Vì có lẽ cô ta đã biết rằng tài liệu đã ở chỗ cũ, chả có gì mất mát mà lo. Tài liệu đã không mất thì cũng chả có tai họa hay hậu quả gì cả.
  Tất cả những điều đó chỉ diễn ra trong đầu óc tôi chỉ mấy giây trong khi Ôn-ga đang treo áo ở phòng ngoài. Tôi hiểu tất cả và cũng nhanh chóng quyết định vấn đề. Khi Ôn-ga vừa bước vào phòng, cô ta hết sức sửng sốt khi thấy tôi ở nhà. Tôi đã trấn tĩnh lại và bình thản ngẩng đầu nhìn cô ta với một nụ cười âu yếm. "Ôn-ga, -- tôi nói, -- anh mới tạt về được mấy phút và em biết không, -- tôi vừa nói vừa nhìn chằm chằm vào cặp tài liệu, -- tập tài liệu mà anh tưởng bị mất lại đang nằm ở đây, ở trong cặp này. Té ra nó vẫn nằm trong cặp. Có lẽ nó lẫn vào đống giấy tờ này. Thế mà anh thì cứ cuống lên nên chả thấy gì cả. Thật là thần hồn nát thần tính".
  "Thế đấy, -- cô ta mỉm cười nói, -- anh thật hay đoảng tính. Suýt nữa lai làm om sòm lên..."
  Cô ta tỏ ra rất bình tĩnh, tự nhiên. Nhưng, không một cử chỉ hoặc thái độ nào của cô ta lần này có thể lừa dối được tôi. Trái lại, cô ta càng tỏ ra tự nhiên và bình thản bao nhiêu thì tôi càng cảm thấy kinh tởm và nguy hiểm bấy nhiêu.
  Ngày hôm ấy mặc dầu đến công trường nhưng tôi không thể bình tĩnh làm việc được. Trong đầu óc tôi chỉ quay cuồng một ý nghĩ: cần phải nhanh chóng vạch mặt Ôn-ga, cần phải bắt quả tang cô ta. Nhưng làm thế nào? Lấy cớ là phải viết một báo cáo khẩn, tôi đóng cửa ngồi lỳ trong phòng nghĩ miên man... Dần dần một kế hoạch hành động đã hình thành...
  Khoảng một tuần sau tôi quyết định bắt đầu hành động. Suốt thời gian đó Ôn-ga vẫn tỏ ra hiền dịu, ân cần săn sóc tôi như trước. Tuy nhiên, từ những ngày ấy, bất cứ hành động hoặc thái độ nào của cô đối với tôi, tôi đều cảm thấy là hoàn toàn giả dối. Tuy nhiên, biết vậy nhưng tôi cũng không để lộ thái độ hoặc hành động gì khác. Ôn-ga càng đóng kịch giỏi bao nhiêu thì tôi cũng tỏ ra không kém gì cô ta. Làm được điều đó thật không phải là dễ! Tuy vậy, dù thế nào đi nữa tôi vẫn yêu Ôn-ga: đoạn tuyệt với những tình cảm của mình thật là khó. Các ông thử đặt vào địa vị tôi thì các ông sẽ hiểu được lòng tôi bị dày vò ra sao...

[namvinh789]

  Tôi nói gì nhỉ? Có lẽ tôi đã đi lạc đề rồi chăng? Nhưng chỉ cần các ông thử sống một lúc nào đó vào tình thế của tôi thì các ông sẽ hiểu ngay tôi đã sống ra sao trong những ngày ấy...
  Trê-nhi-a-ép lại im lặng, một phút sau ông ta lại tiếp tục sự thú nhận của mình:
  -- Như tôi đã nói, khoảng một tuần sau, tôi lại mang về nhà một bản đề án thiết kế mà tôi đã chọn sẵn từ trước. Bản đề án này chả có gì là bí mật. Nhưng Ôn-ga thì không thể biết được điều đó.
  Về đến nhà, tôi bảo Ôn-ga rằng: tối nay tôi phải làm việc đến khuya vì sáng mai tôi phải phát biểu ý kiến về một bản đề án quan trọng. Trong cách nói tôi cố làm ra cho Ôn-ga hiểu rằng bản đề án mà tôi nói có tính chất quan trọng đặc biệt.
  Trải bản đề án thiết kế lên bàn, tôi cố làm ra vẻ hết sức tập trung nghiên cứu các số liệu thiết kế. Ôn-ga thì nằm trên đi-văng đọc tiểu thuyết. Khoảng hơn một giờ trôi qua. Sau đó Ôn-ga đứng dậy đi đi lại lại một lúc trong phòng và cuối cùng, đến đứng sau lưng tôi. Tỳ sát ngực vào vai tôi, cô hơi cúi đầu nhìn vào bản vẽ thiết kế. Tôi ngả đầu trên thành ghế, thở dài vẻ mệt mỏi.
  "Sao, -- Ôn-ga hỏi, -- anh mệt à?Em có thể giúp anh được việc gì không?"
  "Ừ, à không. -- Tôi uể oải trả lời. -- Em giúp gì được? Nếu cần nhờ em đánh máy các ý kiến nhận xét của anh thì các ý kiến đó chưa chín chắn lắm. Ôn-ga, em cứ đi nằm đi. Anh cần suy nghĩ thêm lát nữa".
  Khi cô ta đi nằm rồi, tôi còn nói thêm: nếu sáng mai cô ta đánh máy hộ những ý kiến nhận xét của tôi thì hay quá. Trả lời câu hỏi của cô ta là bao giờ thì đánh máy được, tôi nói rằng tôi cần nghiên cứu thêm độ vài ba tiếng nữa và sẽ viết lại cho mạch lạc, để cô ta có thể đánh máy vào sáng sớm mai... "Sáng mai anh phải đến Thành ủy, -- tôi giải thích thêm, -- và sẽ làm việc ở đấy vài giờ. Trong thời gian đó em có thể đánh máy xong".
  Chúng tôi thỏa thuận với nhau như vậy.
  Dù muốn hay không, tôi vẫn cứ phải cố ngồi đến nửa đêm để bịa ra những ý kiến không quan trọng lắm. Tuy vậy, những ý kiến đó cũng rất cần thiết cho kế hoạch hành động của tôi. Sáng hôm sau tôi nhắc lại với Ôn-ga là nên cố gắng đánh máy cho xong trong thời gian tôi làm việc ở Thành ủy. Tôi để cặp da với bản đề án và bản nhận xét của tôi trên bàn làm việc. Rồi lên xe ra đi.
  Tất nhiên, tôi chả có việc gì phải đến Thành ủy cả. Khi xe vừa rẽ vào góc phố, tôi liền bảo lái xe dừng lại. Tôi đi ra và dạo bộ độ mươi -- mười lăm phút cho sảng khoái rồi quay về nhà. Lên thang gác, tôi nhè nhẹ mở cửa, rón rén bước vào phòng treo áo và bất ngờ mở cửa phòng làm việc, ập vào. Ôn-ga đang đứng quay lưng lại phía tôi, cúi mình trên bàn. Tôi thấy bản đề án của tôi đã được trải rộng và đóng ghim trên bàn. Nghe tiếng cửa bật mở, Ôn-ga quay phắt lại và khi nhìn thấy tôi thì nét mặt cô ta vừa lộ vẻ lúng túng sợ hãi đồng thời có vẻ căm tức. Cô ta luống cuống rời khỏi bàn, tay dấu một vật gì đó sau lưng. Nhưng tôi hành động còn nhanh hơn: tôi lao đến trước mặt Ôn-ga, vặn trái tay cô ta lại và giật lấy chiếc máy ảnh trong tay cô. Vâng, chính là chiếc máy ảnh đang nằm trước mặt chúng ta đây...
  Sự việc xảy ra làm tôi điếng người mặc dầu trước khi hành động tôi cũng đã hình dung sự việc tương tự. Nhưng, tôi vẫn cho rằng mình hoài nghi và kiểm tra mà thôi. Giờ đây thì rõ ràng, kẻ đứng trước mặt tôi, người mà tôi hằng yêu quý lại là một kẻ phản bội, một tội phạm và hơn thế nữa đã bị chính tôi bắt quả tang với đầy đủ tang chứng.
  Cầm chặt chiếc máy ảnh trong tay, tôi hoang mang và căm giận đến nỗi không làm sao nói được lời nào nữa. Ôn-ga đã trấn tĩnh lại trước tôi. "Kìa, -- cô ta nói giọng thách thức, -- anh còn đứng đực ra đấy làm gì? Chạy ngay đi mà tố cáo chứ! Đến ngay cơ quan an ninh nhà nước đi! Đến đấy và tố cáo rằng, tôi...đã bắt... vạch mặt được một con gián điệp. Chạy đi, tôi khuyên anh thế đấy!.."
  -- Thật là một lời khuyên thông minh. Thế sao lúc đó ông không hành động như vậy? -- Mi-rô-nốp nói, vẻ châm biếm.
  -- Làm sao mà tôi có thể hành động như vậy được? -- Trê-nhi-a-ép thốt lên. -- Các ông phải hiểu cho tâm trạng của tôi chứ. Tôi chờ đợi những dòng nước mắt, những lời van xin, những lời thú tội, những lời thề nguyền, nghĩa là những lời nói gì cũng được miễn là những lời không phải như cô ta vừa nói. "Ôn-ga... Ôn-ga, -- tôi thì thào với một vẻ bối rối cao độ, -- em nói gì vậy? Như vậy có ích gì?" Cô ta cười với một giọng độc ác và bình thản ngồi lên bàn. Cần phải nói thật rằng: lúc này cô ta đã tỏ ra hơn hẳn tôi trong cách xử sự.
  "Anh bạn thân mến của tôi, anh nên biết rằng, -- cô ta nói giọng cay độc rít qua kẽ răng, -- tôi không đến nỗi ngu ngốc để tin rằng, anh không hề biết gì về tôi mặc dầu anh thủ vai cũng khá cao tay đấy. Thú thật là tôi cũng không ngờ anh tỏ ra khéo léo đến thế. Giờ thì anh có thể đi mà báo cáo... nhưng, con chim ưng của tôi ạ, anh nên nhớ rằng rồi đây anh sẽ cùng tôi ngồi chung một xà-lim để tán chuyện đấy. Chúng ta quả là đẹp đôi vì nàng là điệp viên còn chàng cũng là gián điệp. Thật là tuyệt!"
  -- "Ôn-ga, em hãy bình tĩnh! -- Tôi rên lên. -- Em nói gì lạ vậy? Tôi mà là gián điệp à?"
  -- "Thế anh là gì? -- Ôn-ga vừa hỏi vừa cười nhạo báng. -- Đừng có mà giả ngây giả ngô. Anh chính là một tên gián điệp loại bự nhất. Một tên tay sai của cơ quan gián điệp nước ngoài. Báo chí sẽ viết về anh như vậy".
  Những lời Ôn-ga nói quả là tôi không chịu nổi. Nhưng, tôi cũng không đủ sức để phản ứng lại. Còn cô ta thì không thương xót gì tôi cả. Ôi! Khi vạch ra cái kế hoạch hành động này tôi thật ngu ngốc, ngây thơ như đứa trẻ nhỏ. Tôi hoang mang không hiểu nổi Ôn-ga là người thế nào? Cô ta làm việc với ai? Không! Rõ ràng Ôn-ga không phải là một điệp viên bình thường. Cô ta phải là một gián điệp có kinh nghiệm, bậc anh chị. Chểnh mảng dựa lưng vào thành ghế, cô ta chậm rãi khinh bỉ từng lời, từng lời đay nghiến tôi. Qua lời của cô ta, tôi càng hiểu rằng: tôi đã bị chết đứng, bị dồn vào chân tường và không còn lối nào thoát nữa. Ôn-ga thì cứ đường hoàng chế diễu, còn tôi thì đứng nghe và câm như hến. Tôi còn nói gì được? Cô ta nói thẳng ra rằng, đã hơn một năm nay tôi đã tự nguyện "cung cấp" cho một cơ quan gián điệp nước ngoài những tài liệu quốc phòng tối mật,... gồm các số liệu, các đề án thiết kế về các công trình phòng thủ đất nước... Ôn-ga đã lần lượt nêu ra một cách rất chính xác những tài liệu mà do sự mù quáng của tôi, do sự vi phạm "tự giác" của tôi về kỷ luật và nguyên tắc bảo mật quốc gia nên, qua tay cô ta chúng đã được chuyển cho cơ quan gián điệp nước ngoài. Tất nhiên, Ôn-ga cũng đã nói cho tôi biết là "bản tài liệu tuyệt mật" tuần trước đã bị mất khoảng nửa ngày là do cô lấy. Cuốn phim chụp toàn bộ tài liệu đó đã được chuyển tới "sếp" của ả ta.
  "Đấy, -- cô ta nói, -- sự việc là thế đấy. Còn tôi ư? Vai trò của tôi ở đây rất nhỏ bé. Tôi chỉ là người liên lạc có nhiệm vụ chuyển những tin tức và tài liệu mật do anh, chính anh cung cấp cho cơ quan gián điệp nước ngoài. Cung cấp qua ai, vấn đề này chỉ là phụ thôi. Nào, anh thử tìm cách chứng minh, biện bạch là không phải như vậy, xem nào. Anh tưởng rằng bọn ngồi ở Ủy ban an ninh nhà nước toàn là bọn ngốc nghếch cả, và họ sẽ tin vào lời thanh minh về "tình yêu mù quáng" của anh đấy chăng? Không phải như vậy đâu anh bạn ạ! Anh bạn ạ, con chim ưng của tôi ạ, anh sẽ bị xem như tội phạm chính, là tên gián điệp chính. Người bị hỏi cung trước tiên sẽ là anh chứ không phải là tôi".

[namvinh789]

  Tất nhiên tất cả những điều Ôn-ga nói đều là những lời vu khống trắng trợn nhưng đồng thời cũng là những lời buộc tội thực tế mà tôi không đủ lý lẽ và bằng chứng để bác lại được. Ai, ai là người tin rằng tôi, trong thực tế không hề biết gì về việc làm của vợ tôi. Vâng, chỉ cần một chứng cớ hiển nhiên về việc tôi đã tự ý đưa các tài liệu mật ra khỏi khu vực công trường cũng đủ để kết án tôi rồi.
  -- Đúng, -- Mi-rô-nốp nói, thông cảm, -- tình thế của ông quả là tiến thoái lưỡng nan. Nhưng, ngoài ông ra thì ông còn buộc lỗi cho ai nữa?
  -- Không, tôi không đổ tội cho ai cả. Tự tôi cả, tôi hoàn toàn có tội...
  -- Ông có tìm cách gỡ lối thoát không?
  -- Thật lòng mà nói, lúc bấy giờ tôi cũng không nghĩ tới chuyện tìm lối thoát gì. Ôn-ga chả để cho tôi làm việc đó, chả để cho tôi kịp thở nữa. Cô ta công nhiên chế nhạo tôi một cách cay độc mà tôi có thể nói rằng cô ta rất thích thú khoái trá.
  "Còn tiền, tiền thì... -- Cô ta cười. -- Đấy bao nhiêu là tiền để sắm sửa những thứ này đấy. -- Cô ta vừa nói vừa chỉ vào đồ đạc sang trọng trong phòng ăn, phòng ngủ. -- Anh tưởng rằng những quần áo kia cũng là do tiền của anh đưa cho chăng? Tiền anh thì được bao nhiêu để sắm sửa những thứ đó? Cái gọi là tiền lương của anh thì được bao nhiêu? Chẳng đủ liếm mép đâu!"
  "Ngoài lương ra thì tôi còn biết lấy tiền ở đâu nữa? -- Tôi cãi lại. -- Em biết rõ điều ấy chứ!"
  "Anh đừng có vờ ngốc nữa. -- Ôn-ga cau mày nói. -- Chả lẽ cứ phải đưa tận tay cho anh mới là giao tiền à? Chả lẽ người ta không thể đưa thẳng cho tôi hay sao? Đưa cho ai chả được. Và, anh nên nhớ rằng, -- Ôn-ga vừa nói vừa giơ ngón tay trỏ chỉ vào mặt tôi, -- "ở đấy" người ta có sổ sách hết. Người ta ghi đủ từng cô-pếch.* Đề phòng lúc nào cần thì còn phải có bằng chứng chứ: chẳng hạn cho Ủy ban an ninh nhà nước biết. Cung cách nó là thế đấy, anh bạn thân yêu của tôi ạ. Vậy thì anh hãy nghĩ suy cho chín đi, xem có nên dại dột tự chui đầu vào thòng lọng không".
  Tôi đã bị dồn vào thế bí, bi mắc mưu oan. Tôi đờ đẫn nhìn Ôn-ga, lặng im. Tôi chỉ biết im lặng, thế thôi. Tôi đứng như vậy đến mấy phút. Rồi chính Ôn-ga lại phá tan sự im lặng nặng nề đó. "Sao lại đứng như phỗng ấy? Sao anh không chạy đi mà tố cáo, mà ăn năn hối hận về tội lỗi của mình? Đi đi để mà xin khoan hồng", -- cô ta lại mai mỉa tôi.
  -- "Ôn-ga, -- tôi nói mà cảm thấy mình hèn hạ quá, -- em nói gì vậy? Anh biết đi đâu bây giờ? Và để làm gì? Anh... anh không biết là nên làm gì bây giờ. Thật là kinh khủng, đáng sợ..."
  Vâng, thật là xấu hổ khi tôi nói những lời đó. Đó là một sự đầu hàng, đầu hàng không điều kiện. Ôn-ga biết ngay. Cô ta đứng dậy, đến bên tôi, xoa má tôi như an ủi đứa trẻ con và nói với tôi bằng một giọng rất nhẹ nhàng. "Anh đã biết việc gì đang xảy ra rồi chứ? Nó làm cho anh đến loạn thần kinh được đấy! Nhưng nói thẳng ra, thì điều đó thế mà lại hóa hay đấy. Dù sao thì giờ đây anh cũng sẽ phải tiếp tục làm cái việc này. Nhưng phải khôn ngoan hơn. Anh cứ việc đưa các tài liệu cần thiết về nhà. Còn tiếp sau đó là việc riêng của tôi. Anh không cần bận tâm".
  Và ngay trong cái phút đó tôi bất giác nghĩ rằng, phải thủ tiêu con rắn độc này đi. Phải giết nó. Tự tay tôi giết chứ không cần ai khác. Tôi không còn lối thoát nào khác. Đến cơ quan an ninh tố cáo nó -- tôi không thể làm được. Tôi sợ liên quan, không, tôi phải giết nó, phải tự tay tôi đập tan, chặt đứt cái mắt xích gai góc này đi. Nhưng đồng thời lúc ấy tôi lại thấy thương cô ta. Vì, tôi xin nhắc lại, tôi rất yêu, tiếc cho cô ta...
  -- Ông thương Ôn-ga Nhi-cô-lai-ép-na lắm sao? Chỉ thương cho cô ta không thôi ư? Ông muốn cứu vớt số mệnh cô ta chăng? -- Mi-rô-nốp hỏi dồn và suýt bật cười. -- Có đúng thế không, ông Ca-pi-tôn I-la-ri-ô-nô-vích?
  -- Việc gì tôi phải dối lòng nhỉ? -- Trê-nhi-a-ép hạ giọng. -- Không phải tôi chỉ nghĩ riêng về Ôn-ga. Riêng số phận tôi, nếu như việc này bị phát hiện thì cũng sẽ bị liên lụy không ít. Không, tôi không đủ can đảm tự chui đầu vào thòng lọng. Vâng, tôi cũng tự thấy như vậy là nhát gan, hèn hạ và mặc dầu là vô tình, nhưng tôi cũng đã nhúng khá sâu vào công việc rồi.
  -- Nhưng, nói ra vẫn tốt hơn, -- Mi-rô-nốp nhận xét. -- Dù thế nào chăng nữa nói ra vẫn tốt hơn, vẫn còn có lương tâm hơn. Nhân thể, ông có thể cho biết là việc này xảy ra lúc nào. Ông có thể xác định được không?
  -- Vào tháng Giêng, -- Trê-nhi-a-ép đáp ngay không ngần ngừ. -- Vào cuối tháng Giêng năm nay.
  -- Tốt lắm, thế sau đó thì sao nữa? Ông bắt đầu phải thi hành những nhiệm vụ gián điệp của vợ ông chứ?
  Trê-nhi-a-ép lắc đầu chối từ.
  -- Không. Tôi không thực hiện một nhiệm vụ nào cả. Thỉnh thoảng tôi có vờ mang về nhà một vài tài liệu nào đó nhưng không phải là loại có tính chất bí mật quốc gia. Tất nhiên là Ôn-ga tuy có chú ý đến nhưng làm sao cô ta có thể biết được.
  -- Thế cô ta cũng không biết rằng ông làm cái việc này chỉ là để che mắt cô ta, chỉ là tạm chịu đựng tình hình bất lợi của ông thôi ư?
  -- Chà, biết nói thế nào được? Tôi nghĩ rằng cô ta có biết. Cô ta biết ngay sau đó ít lâu, vì càng ngày cô ấy càng đòi hỏi tôi nhiều hơn. Nhưng vấn đề không phải là ở đấy. Cuộc sống của chúng tôi ngày càng nguy hiểm, không thể nào chịu nổi, mọi sự như đảo ngược lại. Ôn-ga ngày càng khinh thường tôi một cách trắng trợn. Cô ta thường bỏ đi đâu suốt ngày và có khi đêm cũng không về nhà. Ít lâu sau tôi mới dò biết được rằng: cô ta đã có một người nào đó và khi hiểu rằng tôi đã biết được việc đó thì cô ta cũng chả cần dấu tôi nữa. Tôi đã hoàn toàn phụ thuộc vào cô ta rồi. Dần dà tôi mới hiểu một cách chắc chắn rằng, Ôn-ga chả bao giờ yêu mến gì tôi cả. Cô ta chỉ cần cái chức vụ, địa vị và quyền hành của tôi, sự mê muội của tôi để moi các vấn đề bí mật, để lợi dụng tôi vào các mục đích tội lỗi, chứ thực ra cô ta chả cần gì tôi và tình yêu của tôi. Tình yêu là gì vậy? Nếu như ở đây có ai nói: tình yêu là dịu dàng, trìu mến, là những gì tươi đẹp nhất thì đó chỉ là một sự chơi chữ kinh tởm mà thôi. Tôi càng tin như vậy bao nhiêu thì cái ý định phải giết, phải thủ tiêu con quỷ cái ấy càng rõ rệt và kiên quyết bấy nhiêu. Hôm qua, tôi đã kể rất đúng và hoàn toàn thành khẩn với các ông về những tháng cuối cùng mà chúng tôi chung sống với nhau: quả là những ngày ở địa ngục -- địa ngục trần gian.
------------------------------------------------------------------------
  * Đơn vị tiền tệ của Liên-xô, như xu ở Việt-nam.

[namvinh789]

  Tôi còn khai gì thêm được nữa? -- Trê-nhi-a-ép lại tiếp tục sau một phút im lặng. -- Tất cả những gì đã xảy ra về sau, tôi đã kể hết với các ông hôm qua rồi. Tôi chỉ có dấu một điều là: không nói đến cái nguyên nhân chính, nguyên nhân thực sự đã khiến tôi giết Ôn-ga và dấu việc cô ta là gián điệp... Tôi muốn bảo vệ danh dự cho cô ta.
  -- Chỉ vì bảo vệ danh dự cho cô ta thôi ư? -- Mi-rô-nốp hỏi.
  -- Vâng, tôi xin thề là chỉ vì thế.
  -- Thế về sau ra sao? Ông khai tiếp đi!
  -- Khai tiếp à? Nhưng tôi còn khai gì thêm được? Tất cả những việc tiếp theo như chuyện đi nghỉ, chuyện nhầm vé, tôi đã nói hết rồi. Chả có gì thêm nữa.
  Trê-nhi-a-ép thở dài nặng nề và uể oải dựa lưng vào thành ghế.
  -- Thế đấy, -- ông ta lại nói, như chán nản, -- tôi đã nói hết rồi. Chả còn gì hơn nữa. Các ông cứ việc xét xử tôi...
  Mi-rô-nốp lặng nhìn ông ta một cách nhạo báng:
  -- Mới có thế này mà đã xử ư? Sao ông vẫn vội vã thế, ông Trê-nhi-a-ép? Còn lâu mới xét xử được. Ông hãy cho biết thêm là, sau khi giết vợ xong, có người nào đến để định liên lạc với ông không? Tức là những cộng sự của Ôn-ga Nhi-cô-lai-ép-na ấy.
  -- Không, không có ai cả.
  -- Ta hãy cứ cho là như vậy đi. Thế thì bản thân ông, ông có biết ai trong số bạn bè, người quen hoặc họ hàng của cô ấy không? Cả lúc cô ấy còn sống nữa.
  -- Tôi không biết ai cả. Ít khi gặp họ đến nhà tôi lắm.
  -- Chả lẽ không bao giờ có một người quen hoặc họ hàng hay bạn bè nào đến thăm nhà ông cả hay sao? Và chả lẽ cô ấy cũng không đến chơi nhà ai cả hay sao? Không thể như vậy được.
  -- Tại sao lại không, vì lẽ cô ta không còn họ hàng thân thích gì nữa. Hình như, theo tôi nhớ thì cô ta còn có bà cô hay bà dì thì phải. Ôn-ga đã có lần đến thăm bà ta. Đúng, có lần cô ta có nói với tôi là đến nhà bà ta ở đâu đấy để... để làm đơn ly dị với chồng cũ.
  -- Đến nhà bà cô ấy à? Ông tin chắc như vậy chứ? -- Lu-ga-nốp bỗng xen vào. Anh nhớ lại lời khai của bà Na-vơ-rô-xcai-a: sau khi đã bỏ đi Crai-xcơ, Ôn-ga không còn lần nào đến nhà bà nữa.
  -- Tôi không thể khẳng định được, -- Trê-nhi-a-ép ngập ngừng, -- nhưng có lúc tôi nghe cô ta nói như vậy.
  -- Thôi được, -- Mi-rô-nốp nói. -- Thế còn bạn bè của Ôn-ga thì sao? Ông có biết ai trong số đó không? Ông có thể kể ra vài người được không?
  -- Không biết ai cả, -- Trê-nhi-a-ép kiên quyết nói. -- Quả là tôi không biết người bạn nào của Ôn-ga Nhi-cô-lai-ép-na cả.
  Mi-rô-nốp liền cầm lấy cặp và rút mấy tấm ảnh để sẵn, trong đó có ảnh của Lép-cô-vích, Cô-nhi-lê-va và Vôi-xê-khốp-xcai-a. Anh đứng dậy đi đến bên bàn và bày mấy tấm ảnh trước mặt Trê-nhi-a-ép.
  -- Trong số những người có trong những bức ảnh này, ông có biết hoặc là đã gặp ai? Gặp tình cờ một mình hoặc là đã gặp cùng với vợ ông?
  Trong lúc Trê-nhi-a-ép đang xem và cầm từng bức ảnh lên, Mi-rô-nốp đứng tránh sang một góc và nhìn kỹ diễn biến nét mặt của ông ta.
  -- Đây, cái này, -- Trê-nhi-a-ép nói và đặt bức ảnh Cô-nhi-lê-va sang một bên. -- Đây là ảnh vợ tôi, -- Ôn-ga Nhi-cô-lai-ép-na Vê-lít-cô. Còn đây là bà giúp việc Lép-cô-vích, Xtê-pha Lép-cô-vích. Còn những ảnh này, -- ông ta vừa nói vừa nhìn kỹ lần nữa những ảnh còn lại. -- Đúng, những người này tôi không biết là ai cả.
  Tuy vậy, An-đrây cũng đã kịp nhận thấy khi Trê-nhi-a-ép cầm đến bức ảnh Vôi-xê-khốp-xcai-a, ông ta hơi nhíu mày lại, ánh mắt thoáng lộ vẻ kinh ngạc... và căng thẳng.
  -- Tốt lắm, -- Mi-rô-nốp vừa nói vừa xếp lại các bức ảnh. -- Không biết tức là không biết. Còn một vấn đề nữa: ông cũng hoàn toàn không biết gì về ngăn kéo bí mật cả hay sao? Có đúng thế không?
  -- Không, tôi không biết. Các ông hãy tin tôi. Sau hôm tôi trả máy ảnh cho Ôn-ga, cô ta cất dấu ở đâu, tôi không biết. Tôi có để ý lục lọi các tủ nhưng không thấy. Còn các thứ khác thì tôi mới thấy lần đầu. Các ông cứ thử nghĩ xem, nếu như tôi biết những thứ đồ dùng nhục nhã nhơ nhuốc ấy thì dại gì tôi lại không dùng để tự cứu thoát mình khỏi bàn tay con rắn độc ấy.
  Trê-nhi-a-ép cười buồn bã. Mi-rô-nốp đưa mắt liếc nhanh Lu-ga-nốp.
  -- Thôi được, -- anh nói, -- chúng ta cứ ghi như vậy. Ông còn định khai thêm gì nữa không?
  -- Xin lỗi, -- Trê-nhi-a-ép nói và đưa hai tay ôm lấy thái dương. -- Tôi... tôi rất mệt... Đầu đau như búa bổ...
  -- Biết làm sao được, -- Mi-rô-nốp nói. -- Cuộc hỏi cung hôm nay tạm kết thúc ở đây vậy. Ông có cần bác sĩ không? Hay chúng tôi đưa thuốc đau đầu cho ông nhé?
  -- Không, xin cảm ơn. Tôi chỉ cần nằm một mình ít lâu sẽ đỡ thôi...