Tiêm kích sống bằng chiến trận

[Giangtvx]

        Tôi có hồi hộp hay không? Dĩ nhiên rồi. Tôi được nghe đồn nhiều về bọn phát xít từng đến Capcadơ, và chưa được thử thách mối lo lắng nào của cuộc chiến đấu đầu tiên với chúng - thật khó mà tưởng tượng nổi những cái đó. Đmitriep thì chẳng nói làm gì vì đấy là cựu chiến binh từng trải. Đồng chí ấy chẳng cần bận tâm đến chuyện lòng tin và sự bình tĩnh.

        Bàn tay phải nắm cần lái của tôi toát đầy mồ hôi. Cưỡng lại thói quen, tôi sử dụng cửa dầu và điều khiển các bánh lái rất thô, vì thế khá vất vả tôi mới giữ được đội hình.

        Trong khoảnh khắc nào đó, tôi tự thấy mình quay đầu quá nhanh, nhìn khoảng không quá vội, quá nhiều nhưng không kỹ lưỡng. Mà điều ấy, giáo viên bay Lep Ivanôp đã từng dạy tôi khi tôi học ở câu lạc bộ hàng không là: "Không được nhìn lướt trong không khí, mà phải nhìn thấu vào nó. Môn khoa học của không chiến bât đầu từ cách biết quan sát và biết nhìn

        Quan sát và nhìn!...

        Được tăng thêm ý chí, tôi trở nên bình tĩnh hơn, quan sát không gian xung quanh một cách chăm chú hơn.

        Nhìn chung, tôi cảm thấy khá an toàn - phía trước có Mikitchencô, bên cạnh là Eptôđiencô, đằng sau - Đmitriep, tất cả đều là những người được chuẩn bị kỹ lưỡng.

        Tôi hoàn toàn tin tưởng rằng, nếu kẻ địch xuất hiện thì thế nào một trong số họ cũng sẽ phát hiện đầu tiên. Vì thế mà khi có chấm đen hiện ra và lớn lên rất nhanh, trong khoảnh khác đầu tiên tôi lại không nghĩ đấy là máy bay thù. Nhưng lập tức, như có điện giật, tôi kéo máy bay lên phía trên, lắc cánh, quay mủi máy bay của mình về phía chấm đen nện một loạt súng báo hiệu điều chẳng lành.

        Bằng cách ấy, tôi như đã báo động được điều duy nhất - mục tiêu ở phía bên phải và cao hơn!

        Trong tai nghe vang lên giọng của Mikitchencô:

        - Tôi phát hiện rồi!

        Tôi thu cửa dầu, lui về giữ vị trí của mình trong biên đội.

        Những gì sẽ xảy ra tiếp đây?

        Chấm đen dần dần biến thành "Phôcke - Vunph-189".

        "Cái khung"! Loại máy bay này thật lạ kỳ... Bao nhiêu chuyện không lấy gì làm hay ho đã liên quan tới nó. Sau này chúng tôi còn được biết là chính vì nó mà Anh hùng Liên Xô Vlađimia Laprinhencô đã bị rơi vào tay bọn phát xít Hítle. Cuộc gặp gỡ với "cái khung" của đồng chí ấy đã phải trả với giá quá đắt - đồng chí ấy đã phải sống qua tất cả những nỗi cơ cực của đời tù binh, tiến hành cuộc vượt ngục, tham gia du kích, được tặng Huân chương Sao vàng lần thứ hai trước khi trở lại đội ngũ chiến đấu.

        "Cái khung" là như vậy đó!

        Tổ lái gồm ba người. Tốc độ gần 300km/h. Vũ khí: phía trước gắn hai khẩu liên thanh, đằng đuôi có một khẩu nữa cỡ lớn. Một loại máy bay trinh sát bình thường. Hình như chẳng có gì đáng gờm cả. Nhưng nghe thấy nó, mọi người đều dè dặt.

        Toàn biên đội tiếp cận dần mục tiêu. Mọi tinh lực của tôi tập trung cả vào số 1. Đấy là thanh kiếm, còn tôi là lá chắn.

        Những gì xảy ra về sau, vị tất lại gọi là không chiến ư? Mikitchencô vào công kích đầu tiên, sau đó là Đmitriep. Tiếp theo là mọi người đều tập trung hết vào việc ấy. Tất cả đều phát hỏa một cách vội vàng, ai cũng muốn bắn rơi "cái khung". Chỉ riêng có cò súng của tôi là không động đến - vì còn phải bảo vệ số 1, không được rời đi nơi khác. Hơn nứa, tôi củng chẳng biết phải tiếp nhận lượt của mình ra làm sao cả - liệu có bị phá vỡ ý đồ nào đó hay không, tôi có vội hay không?

        Đột nhiên tôi thấy rất rõ: "cái khung" mang độ nghiêng rất lớn, vòng xoáy ốc tuôn ra từng cuộn khói lớn, lao xuống và nổ tung.

        Cảm giác sung sướng bất ngờ bao trùm lấy tôi. Cái gì đó giống tựa hồi xưa khi tôi còn là cậu bé con, lần đầu tiên cùng với bố bắt được một con cá chiên lớn.

        Đó là niềm vui chiến đấu đầu tiên...

        Chúng tôi về hạ cánh. Thiếu tá Mêlenchep đến chúc mừng đại úy Đmitriep đã giành được thắng lợi cho trung đoàn với biên chế mới. Đại úy đã bắn rơi "cái khung".

        Đmitriep tiếp nhận lời chúc mừng và trả lời rằng tất cả nhờ vào những hành động dũng cảm của các số trong biên đội. Thực tình, chúng tôi củng đã thấy được điều ấy.

[Giangtvx]

        Tất cả hỏi chúng tôi tỉ mỉ về trận đánh, những ai bắn và bắn thế nào. Chúng tôi tự nguyện kể lại tất cả cho tới lúc Đmitriep gọi chúng tôi ra ngoài.

        - Theo những điều hiểu biết của các đồng chí thì- đại úy nói khe khắt, liệu chúng ta có bị tổn thất hay không?

        - Thế là thế nào? Trung sĩ Cudơnhetxôp buột miệng hỏi.

        - Có một ai trong số các đồng chí đã nghĩ rằng "cái khung" rất có thể chỉ là một cái mồi đơn thuần hay không? Tất cả đều xông hết vào đấy... Nếu như đằng sau có bọn "Metxersmit" nữa thì sao đây? Vậy đó, các đồng chí đi đi, và suy nghĩ kỹ đi...

        Chúng tôi như bị xối nước lạnh. Ngay cả Mikitchencô trước những lý lẽ của người lính chiến từng trải cũng còn phải chịu cứng, thì nói gì tới tôi, Eptôđiencô và Cudơnhetxôp.

        Chúng tôi chẳng việc gì phải giấu giếm tâm trạng nặng nề của mình.

        Từng người chúng tôi suy nghĩ có đến hàng nghìn lần về mọi chi tiết của trận đánh. Thoạt đầu, tôi cho rằng chẳng nên quy lỗi cho mình vì tôi đã bảo vệ số 1. Đúng như vậy thật, nhưng tôi củng có suy nghĩ tí gì về bọn "Metxer" đâu.

        Ngẫm cho cùng, mọi chuyện đều khởi đầu nan.

        Dầu sao đấy cũng là những bông hoa được trổ bông, mà những quả thì còn chờ đón chúng tôi ở cả phía trước.

        Đầu tiên, chúng tôi - những phi công trẻ chỉ được tham dự những chuyến bay theo tốp, hơn nữa lại được sắp xếp sao cho chúng tôi nằm trong hai tầng bảo vệ: phía trước và phía sau.

        Chúng tôi quan sát hành động của các phi công giàu kinh nghiệm che chở cho chúng tôi trong mọi tình huống chiến đấu và tự làm quen với bầu trời khói lửa của chiến tranh. Bất kỳ chuyến bay nào đối với chúng tôi củng là trường học chiến đấu lớn. Nếu như tình thế bắt buộc ban chỉ huy phải đưa ngay chúng tôi vào những trận đánh khốc liệt thì khó có thể nói rằng chúng tôi được an toàn như vậy. Chắc hẳn sẽ rất nhiều người phải xếp đôi cánh của mình lại quá sớm.

        Sau một số chuyến bay, từng chuyến đều có những kỷ niệm riêng của nó, tôi được xếp vào nhóm bảo vệ Tuapxe. Số 1 của biên đội đầu là Eptôđiencô, số 2 - Martưnôp. Biên đội 2 - thiếu tá Ermilôp và tôi. Có lẽ trung đoàn phó muốn kiểm tra Eptôđiencô chỉ huy trung đội bay trong chiến đấu. Tôi được sắp xếp bay số 2 cho đồng chí ấy không phải là chuyện đơn giản. Sau trận không chiến đầu tiên, khi "cái khung" bị bắn rơi, và nhất là khi tôi với Eptôđiencô phải bay trên vùng núi, ở trong mây, mà tình huống ấy tôi chưa hề được huấn luyện nhưng tôi đã không để mất số 1, thì người ta đã nói về tôi như nói về một số 2 đáng tin cậy.

        Và bốn người chúng tôi tiến đến gần Tuapxe. Ngay lập tức, chúng tôi gặp bọn "Metxer".

        Tôi phát hiện được bọn chúng đầu tiên. Tôi biết, bọn chúng có tốc độ lớn, được vũ trang bằng những khẩu súng máy cỡ lớn và súng liên thanh. Trên loại LAAG-3 của chúng tôi vũ khí củng tương tự như vậy, nhưng tốc độ nhỏ hơn, máy bay nặng nề hơn và cơ động kém hơn.

        Thành thực mà nói, tôi không được yên tâm cho lắm.

        Nào, Xcômôrôc (suốt cả cuộc chiến tranh đồng đội đã gọi tôi như vậy. Đấy cũng là số hiệu bay của tôi), thời cơ của cậu đã đến rồi!

        Tôi nhìn bọn "Metxer" như thôi miên, còn bọn chúng thì ngày càng tiến lại gần, và như sắp bắn Ermilôp tới nơi... Tại sao đồng chí ấy lại không có phản ứng gì cả, như vậy sẽ bị bẳn mất. Tôi lắc cánh -   vô hiệu quả. Cần phải báo cho họ biết mới được! Tôi quay về bên trái, bẳn chặn một loạt. Biên đội đầu tiên của bọn "Metxer" vọt lên cao, biên đội hai bắn tôi nhưng đạn đều đi trượt cả. Tôi vòng về phía phải, quan sát: máy bay của đồng đội ở tít mờ xa. Địch thì lại ở ngay bên cạnh. Kéo gấp máy bay, tôi định công kích địch, và đã mắc phải một sai lầm không thể tha thứ được - mất tốc độ. Đấy cúng là lần đầu tiên tôi được thấy loại erlicôn (loại súng máy 20 li) - những viên đạn của súng máy tự động của "Metxersmit". Tất cả vạch thành những đường dây, viên nọ nối tiếp những viên kia, liên tục nổ trong không trung. Cái cảm giác hoàn toàn chẳng lấy gì làm dễ chịu đã làm tôi đến tức thở.

[Giangtvx]

        Tôi bối rối. Làm sao bây giờ? Tôi định thoát ly về bên cạnh - nhìn sang thì thấy biên đội thứ 2 đang lao vào công kích. Bốn chiếc "Metxer" ép tôi vào trong gọng kìm sắt, tôi ngó hết bên này sang bên nọ, nghĩ rằng mình lâm vào cảnh bất hạnh rồi, chuyến bay thứ năm của tôi có thể cũng là chuyến bay cuối cùng.

        Bọn Đức đã cảm nhận thấy sự non nớt của tôi, cho rằng sẽ kết liễu tôi dễ dàng. Bọn chúng thỏa mãn với chiến thắng trong tầm tay: tấn công tôi một cách tin tưởng và càn bậy, bắn từng loạt đạn 20 li dài, giống hệt trò chơi mèo vờn chuột với tôi vậy.

        Tôi chỉ thấy được bốn chiếc "Metxer", những đường đạn, núi và biển. Phải công nhận một điều hiển nhiên là cần thoát ly, nhưng không được chạy trốn một cách kinh hoảng - bọn chúng sẽ bắn rơi ngay. Củng cần phải gầm ghè, lẩn tránh mà giữ hướng về Atler.

        Mấy con diều hâu thì cứ mổ tôi như mổ gà con. Để tự vệ, tôi né tránh những đường đạn bằng động tác trượt: mủi máy bay giữ thẳng, nhưng tạo mô men trượt bằng cách đạp bánh lái hướng. Bọn địch không nhận thấy điều ấy, chúng chỉ thấy những đường đạn bơi cạnh tôi nên nghĩ rằng chúng ngắm trật. Chúng công kích tiếp lần nữa - một lần nữa tôi lại làm như vậy.

        Đầu tiên tôi nghĩ là cả hai đôi đều công kích tôi, nhưng rồi tôi mới thấy rõ: chỉ có một đôi công kích hăng hái, đôi còn lại thì quan sát xem các đồng đội của tôi có tới chi viện hay không, họa hoằn lắm mới bắn một chặp.

        Tôi kiên trì giữ hướng về Atler. Ladarepski, Xôtri, Khôsta đã qua rồi.

        Trong thâm tâm tôi lóe lên một tia hy vọng - các đồng chí của tôi sẽ đến cứu tôi, chỉ chút đây thôi sẽ bất ngờ tấn công bọn "Metxer". Nhưng rồi chẳng hề thấy sự cứu giúp nào cả.

        Bọn Đức đã đoán được ý đồ của tôi. Chúng bắt đầu hành động khá mãnh liệt. Hai đôi đổi chỗ nhau. Tôi nghĩ: có lẽ vừa rồi là bọn trẻ được những thằng có kinh nghiệm dẫn đi nô giỡn với tôi đã đủ, giờ chắc hẳn tôi được ăn đòn.

        Những đường đạn bắt tôi phải cơ động gấp. Lúc một đôi bay vút qua đầu tôi, tôi nã luôn một tràng, và củng đúng lúc ấy động cơ của máy bay tôi bỗng giở chứng, làm việc trục trặc.

        Phía dưới là một doi đất, phía trước là một chỗ lồi ra của Atler. Không thể gắng kéo đến đấy được, đành phải hạ cánh bắt buộc trên doi đất này thôi.

        Tôi tránh đạn, trượt trái, trượt phải, thận trọng giữ từng mét độ cao một. Còn bọn chữ thập đen thì vẫn tấn công.

        Bỗng dưng xảy ra điều bất ngờ - động cơ lại tiếp tục làm việc!

        Tôi tăng cửa dầu, Cuđepxta trôi vụt qua phía dưới, sắp đến Atler rồi. Quả là có cứu tinh! Một phân đội pháo cao xạ đóng ở mô đất cao đã bẳn. Đường đạn cẳt chặn giữa tôi và địch.

        Tôi tiếp đất ra làm sao, tôi không còn nhớ nữa. Nhưng trong tâm trí tôi vẫn in đậm những khuôn mặt mừng rỡ của đồng đội.

        Tất cả chẳng ai nghĩ là tôi có thể trở về, vì thiếu tá Ermilôp nói tôi đã bị bắn rơi rồi.

        Cuộc nói chuyện căng thẳng đã diễn ra. Ermilôp không muốn nghe những lời phân trần của tôi, bất ngờ cắt ngang:

        - Đồng chí đã bỏ đội. Tôi không thấy gì hết, chỉ biết một điều: vị trí của số 2, là ở đằng sau số 1. Đồng chí hãy nhớ lấy!

        Điều ấy thật còn nặng nề hơn những gì tôi vừa phải trải qua ở trên trời. Thanh minh thế nào được? Vôlôđia Eptôđiencô đã làm dịu tình hình. Khi biết được cuộc nói chuyện của chúng tôi, đồng chí ấy nhận xét:

        - Đừng bận tâm nhiều. Trong chiến trận tất cả diễn ra đều không theo ý mình đâu, tất cả đều có lỗi cả. Cậu đã trở về, chúng mình sẽ còn chiến đấu tiếp...

        Đấy, cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa tôi với bọn "Metxersmit" là thế đấy. Rõ ràng là tôi không hề có lợi ngay ở cả trên không lẫn ở dưới mặt đất.

[Giangtvx]

        Tôi hồi tưởng lại tất cả trong ký ức, vô tình trở về với thời thơ ấu xa xưa. Bọn con trai chúng tôi kéo nhau đi tắm. Tất cả đều biết là tôi chưa biết bơi. Sau khi cởi quần đùi, tôi thường xuống chỗ nước nông và vùng vẫy ở đó. Bất ngờ, tôi bị trượt chân, thụt xuống hố và chìm nghỉm dưới nước. Khi tôi ngoi được lên, run cầm cập vì sợ hãi và khó nhọc lắm tôi mới bò được lên bờ - thì trên bờ chẳng còn một ai cả. Tôi chạy thật nhanh về nhà với nỗi khiếp đảm, ẩn vào một góc và khóc rống lên. Tôi ngạc nhiên hơn nửa là ở nhà tôi củng không có một ai. Tôi lấy lại được bình tĩnh mặc quần áo và chạy ra phố. Bấy giờ tôi thấy: mẹ tôi đầm đìa nước mắt, vừa chạy với nỗi sợ hãi và khiếp nhược, vừa vẫy chiếc quần đùi mà tôi bỏ lại, kêu: "Nó bị chết đuối rồi, bị chết đuối rồi!". Nhìn thấy tôi mẹ đứng sửng lại, khi hoàn hồn, người lấy quần đùi quật tôi, rồi bổ lại hôn tôi. Chắc nỗi kinh hoàng kia là do bạn bè tôi chạy về trong thôn khơi lên. Tôi mệt mỏi đến cùng cực, lăn ra giường và thiếp đi.

        - Xcômôrôc, dậy đi bay, - tôi nghe thấy Martưnôp kêu bên tai.

        Tôi vùng dậy, nhìn đồng hồ thì - cha mẹ ơi! - tôi đã ngủ những 12 giờ liền.

        - Khẩn trương lên, Côlia, các biên đội trưởng đang chờ chúng mình đấy.

        Eptôđiencô - Martưnôp, Pôpôp - Lapchep, Cubarep - và tôi bay đến vùng Tuapxe. Trong tôi vẫn chưa hết hẳn những cảm giác nặng nề của những chuyện ngày hôm qua, vậy mà lại bay tiếp. Chúng tôi bay đến Tuapxe một cách thuận lợi. Ớ đó, chúng tôi phát hiện một chiếc FV-189 và một lần nữa lại diễn ra như trận không chiến đầu tiên - tất cả đều bổ vào mục tiêu.

        Cubarep sau khi nhận thấy tình thế rồi sẽ rối, liền vọt lên cao. Tôi kéo theo. Chúng tôi gặp ngay một đôi "Metxer". Đấy đúng là điều mà Đmitriep nhận định. Bọn "Metxer" không muốn giao chiến với chúng tôi, chúng vội vã đến cứu "cái khung" của chúng. Cubarep vòng theo bọn nó, và bất ngờ tôi thấy vây quanh mình tôi là những đường đạn 20 li. Tôi ngoái nhìn - bốn chiếc "Metxer". Chúng kiên quyết cắt tôi ra khỏi Cubarep. Đồ quỷ tha ma bắt, tại sao tôi lại "may mắn" gặp những bốn thằng thế này? Phải chăng trên máy bay của tôi có viết rằng tôi là phi công trẻ và có thể kết liễu tôi dễ dàng mà không bị trừng phạt?

        Cubarep vào không chiến với một đôi. Tôi - với bốn chiếc. Eptôđiencô và Pôpôp với các số 2 của họ với "cái khung". Tất cả quay như vòng đua ngựa gỗ khoảng 10 phút. "Hôm qua - sự may mắn đã cứu tôi khỏi hiểm nguy, hôm nay - chắc chúng sẽ thịt tôi mất" - ý nghĩ ấy thoáng qua đầu tôi.

        Tôi phản công kịch liệt. Tôi bắn hết tràng nọ đến tràng kia, nhưng chẳng loạt nào ăn thua gì. Đến mấy lần tôi bắn trực diện cũng vậy. Không lẽ bọn chúng được bọc bằng thép hết hay sao.

        Lối thoát của tôi bấy giờ là thoát ly xuống dưới, đến với đồng đội. Nhưng bọn Đức không cho tôi lao xuống. Làm sao bây giờ? Kia có một thằng lao vào công kích. Tôi ấn cò súng - nện một loạt. Thằng Đức lộn xuống dưới. Tôi theo ngay, bắn hết tất cả các cỡ súng. Tốc độ của nó lớn hơn nên nó chạy thoát. Tôi thấy bên cạnh có chiếc LAAG-3 của chúng tôi - đấy là Xeriôgia Lapchep. Đồng chí lâc cánh như muốn nói - tập họp biên đội đi. Hình như họ đã bắn rơi "cái khung" và chuẩn bị không chiến với bọn "Metxersmit". Bọn Đức thấy chúng tôi đã tập họp được, liền chuồn thẳng.

        Tất cả đều sống sót, lành lặn. Chúng tôi đã bổ sung thêm con số máy bay bắn rơi cho trung đoàn - thỏa mãn quay về. Một ngày nâng gay gắt. Phía dưới là Xôtri kiều diễm xanh muôn thuở, biển xanh đến chói chang.

        - Thế đấy, Côlia ạ, cậu chẳng những chỉ biết phản công, mà còn biết tấn công nữa, - Eptôđiencô nói sau khi hạ cánh. '

        - Tấn công gì đâu... Tạm thời tôi mới chỉ phản công thôi. Thế mà cũng "Atler" - có nghĩa là "Đại bàng"!

        - Không sao, Côlia ạ, ở Ucraina của chúng mình, người ta vẫn nói: "Thức lâu mới biết đêm dài" mà.

        Chúng tôi còn đánh thêm một số trận căng thẳng nữa. Và tôi quan sát được một điều lạ lùng không lấy gì làm thú vị: tất cả những loạt đạn của tôi đều đi cạnh mục tiêu, vì sao vậy nhỉ? Tôi nói điều này cho Eptôđiencô biết.

        - Ờ! Cái đó là phải suy nghĩ đấy. Chúng ta cùng đến chỗ Mikitchencô đi, - đồng chí ấy đề nghị.

        Sau khi nghe tôi trình bày, Iacôp Ivanôvich ra lệnh cho tôi ngồi hai tuần nghiên cứu sách vở về lý thuyết bắn trên không.

        Hai tuần thôi củng đủ cho tôi tự phân tích được vì sao những viên đạn của tôi lại không trúng đích. Đơn giản một điều ià tôi không lấy góc bắn đón, không thực hiện bám theo mục tiêu, bắn từ cự ly xa.

        Tôi được Mikitchencô sát hạch một cách độc đáo, và bị bắt phải thực tập với kính ngắm.

[Giangtvx]

        Một lân nữa chúng tôi lại nhận nhiệm vụ chiến đấu. Và cũng lại một lần nữa: Eptôđiencô - Martưnôp, Ermilôp - Xcômôrôkhôp. Tôi bay lần này chẳng có chút hào hứng gì đặc biệt. Có cái gì đấy như báo trước điềm không hay. Và đúng là vậy. Một lần nữa tôi lại bị kẹp giữa hai gọng kìm của bốn thằng "Metxer", và một lần nữa vất vả lẳm tôi mới thoát ra được, các đồng chí pháo thủ đã cứu tôi.

        - Bài học đầu tiên đã như vậy mà lại không chịu mở mắt ra, - Ermilôp gay gât nói.

        - Đúng, đồng chí nói đúng - tôi trả lời, nhưng chẳng lẽ số 1 lại không quan tâm gì đến số 2!

        - Việc của số 1 là tìm địch.

        Câu chuyện của chúng tôi chấm dứt ở đó, nó chẳng đem lại cho tôi chút gì lạc quan.

        Số 1 và số 2.

        Có thể được hay không một khi người chiến sĩ tìm kẻ thù để diệt nó bằng lưỡi kiếm mà lại quên đi chiếc lá chắn của mình?

        Biên đội - 2 người chiến sĩ. Thanh kiếm và lá chắn!

        Điều ấy không loại trừ mà chỉ giả định những hành động tích cực của cả hai trong chiến trận. Mà liệu có thể xảy ra được hay không một khi lá chắn lại trở thành thanh kiếm, đổi chỗ cho nhau được hay không. Số 1 luôn phải quan sát được số 2, luôn phải nhớ và quan tâm tới số 2.

        Nhưng không hiểu sao trong chúng tôi điều này chẳng thấy ai bàn tới cả. Tất cả các số 2 đều được răn dạy: bằng bất kỳ giá nào cúng phải giữ được vị trí của mình trong biên đội, đảm bảo mọi hành động cho số 1. Và không đả động tới một kiểu nào khác. Nhưng trận đánh thì lại không diễn ra theo đúng phương án đã vạch sẵn.

        Tất cả những ý nghĩ ấy đã xuất hiện trong tôi. Tôi nói với Vôlôđia Eptôđiencô, chúng tôi đã có cuộc bàn luận rất lâu và thú vị, nó đã để lại cho tôi những kỷ niệm sâu lắng. Thời gian trôi qua, rồi tôi cũng sẽ được tín nhiệm đề bạt làm biên đội trưởng, tôi sẽ làm tất cả để cho các số 2 của tôi không bị lâm vào những tình trạng mà tôi phải trải qua.

        Năm mới, năm 1943 đã đến. Ngày hội năm mới đầu tiên trong cảnh chiến trường.

        Tinh thần chúng tôi rất sảng khoái: tình thế chiến trường Xô - Đức rõ ràng là có lợi về phía chúng ta. Lêningrat - cái nôi của cách mạng và Mátxcơva - trái tim của đất nước chúng ta vẫn đứng vững trước những sự tấn công điên cuồng của bọn phát xít. Bọn Đức đã bị rơi vào khu lòng chảo ở gần Xtalingrat. Tất cả chúng tôi đều thấy rõ được viễn cảnh của thắng lợi sắp tới trong trận đánh giành Capcadơ.

        Suy nghĩ về những kết quả của năm cũ, từng người trong số chúng tôi đều cân nhắc, đánh giá những đóng góp của mình vào cuộc chiến đấu với kẻ thù không đội trời chung.

        Những kết quả của tôi không an ủi được tôi. Tôi hồi tưởng lại biết bao nhiêu sự kiện qua 1 năm - dầu sao cũng thấy mình làm còn quá ít ỏi. Trong các trận không chiến, chẳng lần nào là khả dĩ, đã bắn rơi được máy bay nào đâu. Bản thân thì lâm vào hết tình trạng khó khăn này đến khó khăn khác và được cứu thoát nhờ những may mắn lạ lùng.

        Tôi trở nên bực bội và buồn tẻ. Có lẽ, tôi là người không gặp may chăng? Làm sao mà ai cũng có ưu thế được?

        Đồng chí trung đoàn trưởng và chính ủy chúc mừng tất cả mọi người, ván tắt kể lại những thành tích của chúng tôi, đọc tên những người đánh giỏi của trung đoàn.

        Tôi rất muốn có một ai đó nói một chút gì về tôi, dù xấu dù tốt cũng được, cốt để mọi người biết đến, mà không quên tôi. Và tôi đã toại nguyện: theo sắc lệnh, tôi ở trong số những người được thăng quân hàm thượng sĩ. Dầu sao thì tôi cũng đã trưởng thành!

        Cuối buổi tiệc, trung đoàn trưởng chỉ thị:

        - Các đồng chí, từ ngày mai trở đi, tất cả rồi sẽ tiếp nhận những biến cố mới, to lớn hơn. Nó có thể đến bất ngờ nên đòi hỏi chúng ta phải có sức lực phi thường và sự chuẩn bị thật khẩn trương.

        Điều thông báo ấy hoàn toàn có căn cứ bởi chiến dịch mang mật danh "Núi" và "Biển" đã được phê chuẩn, chỉ chờ lệnh thi hành, mà mãi về sau này chúng tôi mới hiểu. Nó nâng ý chí chiến đấu của chúng tôi mạnh hơn tất cả các ly rượu chúc mừng.

        Một công việc thực tại đang chờ đón chúng tôi.

[Giangtvx]

        Buổi liên hoan văn nghệ với các tiết mục tự biên tự diễn trong chiều mừng năm mới đã để lại một ấn tượng đặc biệt. Chủ yếu là các chị em ở tiểu đoàn hậu cần dưới sự lãnh đạo của thiếu tá Pepnher biểu diễn. Chúng tôi vỗ tay như điên và hét "Thật là tuyệt vời!", "Đề nghị hát lại!", còn các diễn viên của chúng tôi thì cúi rạp người xuống chào và tặng cho khán giả những nụ cười mê hồn.

        Những buổi liên hoan văn nghệ như vậy đóng vai trò rất quan trọng ngoài mặt trận. Nó thức tỉnh những kỷ niệm quý giá trong ký ức, làm cho tình cảm, tình yêu đất nước, yêu người mình yêu bị ngăn cách bởi chiến tranh tăng lên gấp bội phần.

        Trở về phòng sau buổi liên hoan mừng năm mới, tôi đã viết thư cho Masa. Trong thư ấy chưa hề có những lời lẽ yêu thương, nhưng có lẽ, nỗi buồn khó tả về một người thân yêu nơi xa xăm kia thì đã cảm thấy.

        Chúng tôi tiếp đón năm mới sáng ngày mồng 1 tháng giêng năm 1943 ở ngoài sân bay.

        Các đồng chí chính trị viên phi đội đã tập họp bộ đội lại và tiến hành thảo luận chính trị. Trước đó, trung đoàn được bổ sung thêm phi đội 3 dưới sự chỉ huy của đại úy Côvalep. Người đến thêm, các cán bộ chính trị củng thêm việc. Cần phải chuẩn bị tư tưởng cho trung đoàn trước những thử thách quan trọng. Chúng tôi được đọc những bức thư của các bậc cha mẹ từ những làng xóm, thành phố đầu tiên được quân ta giải phóng gửi tới, nghe những người mục kích những hành động dã man của bọn Hítle kể lại mọi chuyện, những bài báo, những tin tức qua đài phát thanh. Từng lời nói của chính ủy đều kêu gọi sự trả thù. Chúng tôi đã làm việc với sự bền bỉ chưa từng thấy.

        Tất cả chúng tôi đã sống bằng linh cảm của cuộc tổng phản công. Nhưng khi mọi chuyện còn nằm trong sự phán đoán - thì những cuộc xuất kích chiến đấu vẫn tiếp tục.

        Và khi ấy chúng tôi đã phải chịu đựng nỗi đau khổ của những tổn thất đầu tiên.

        Thoạt đầu là dẫn đường trung đoàn Pôliacôp không trở về. Sau đó, chúng tôi mất Xasa Đepkin. Họ đã ra đi như mọi khi vẫn đi làm nhiệm vụ, và không bao giờ chúng tôi còn thấy nữa. Thật khủng khiếp phải công nhận rằng - bạn hữu đã mất tích. Hoặc là họ đã đâm vào núi, hoặc là họ đã bị nước biển mênh mang nhấn chìm...

        Chẳng bao lâu sau, chúng tôi lại phải chịu đựng thêm nỗi bi thảm về Lapchep. Xecgây chết không phải vì đạn quân thù bắn. Cùng với số 1 Anatôli Pôpôp, họ đã thoát ly khỏi cuộc bám đuổi của bọn "Metxer". Họ bay sát mặt nước. Biển cuộn sóng, máy bay của Xecgây quệt vào đầu ngọn sóng, chìm nghỉm luôn xuống đáy biển khơi.

        Ba ngày sau, những người đánh cá đã đưa được xác đồng chí ấy lên bờ. Với tất cả lòng tôn kính, chúng tôi đã chôn cất người phi công tiêm kích Xecgây Lapchep ngay trên địa phận của nhà an dưỡng "Tin tức", nơi mà chúng tôi đã sống. Ngôi mộ đến giờ vẫn còn ở đấy - dưới vòm cây ngô đồng to lớn xum xuê cành lá. Nhân dân địa phương, thiếu nhi, những người khách nghỉ ở đó và khách du lịch luôn đến thăm viếng và chăm sóc cẩn thận ngôi mộ ấy.

        Mỗi lần có dịp đến Xôtri, tôi bao giờ củng đến thăm con đường dẫn tới ngôi mộ của người bạn từng chiến đấu trên bầu trời Capcadơ này.

        Cái chết của bạn hữu thật là nặng nề.

        Liệu số phận như vậy có chờ đón tôi hay không?

        Thiếu tá Mikitchencô để ý thấy sắc thái của tôi. Đồng chí liền gọi tôi sang bên cạnh:

        - Phi công chiến đấu mà để nản chí thì thật dở. Hơn nữa lại là Đoàn viên Cômxômôn. Hãy nhìn vào những người Đảng viên của chúng ta kia kìa: những tổn thất chỉ làm cho trái tim họ thêm chai sạn, những cơn thịnh nộ trong họ đang sôi réo đấy...

        Tôi thầm cám ơn phi đội trưởng. Cám ơn những lời của đồng chí ấy, vì đồng chí ấy không để tôi phải cô đơn với những ý nghĩ của mình.

        - Còn bây giờ, thượng sĩ Xcômôrôkhôp, hãy chuẩn bị bay đi trinh sát cùng với Cubarep, - Mikitchencô kết thúc dứt khoát.

        Trong chuyến bay, tất cả những gì làm mình nặng nề đều bị gạt bỏ.

        Tôi bắt đầu chạy đà theo sau Cubarep. Tôi thấy máy bay của đồng chí ấy bị dạt sang một bên, giảm tốc độ và có độ vòng. Tôi phải làm gì đây? Đình chỉ cất cánh thì không kịp rồi - vì đã sắp tách đất. Cất cánh lên, tôi ngoái lại nhìn, thấy Cubarep một lần nữa ở vào vị trí xuất phát. Đâu vào đấy cả rồi. Có nghĩa là tôi quyết định cất cánh là chính xác! Nhưng rồi còn nhiều vấn đề nữa xảy ra kia. Cubarep đuổi kịp tôi, sau đó lại tụt lại và quay về. Tôi không biết nguyên nhân vì các máy bay số 2 không có máy phát. Tôi phải về hạ cánh hay bay tiếp đây? Hạ cánh thì có thể bị phê bình là không có tính tự lập, nếu đi một mình thì có thể quy vào tội tự do.

[Giangtvx]

        Dầu sao cũng phải có một quyết định. Tôi liếc nhìn đồng hồ, gần 16.00 giờ rồi. Không còn bao lâu nữa sẽ tối mất. Có nghĩa là không ai có thể hoàn thành được nhiệm vụ.

        Muốn ra sao thì ra, cần phải bay...

        Trên phòng tuyến mặt trận, tôi quan sát tình hình trên không, dưới mặt đất và rất cẩn thận theo dõi qua bản đồ. Chẳng ai quấy rầy tôi cả - bầu trời bấy giờ sạch bong. Tôi quay về với những số liệu khá tốt. Tôi nghĩ rằng tôi sẽ được khen. Nhưng ngược lại với sự chờ mong, tôi bị cảnh cáo. Thì ra, lúc đầu chạy đà, Cubarep không giữ được hướng thật, sau đó thì động cơ quá nóng vì bùn bẩn bắn vào bộ phận tản nhiệt.

        - Những quyết định không cân nhắc kỹ càng như thế sẽ dẫn đến cái chết, - Mikitchencô nói với tôi, - phi công tiêm kích, hơn nữa lại còn trẻ, vậy mà dám liều lĩnh bay một mình đi làm nhiệm

        Một lần nửa tôi lại lâm vào tình thế khò xử, khó ăn khó nói. Điều ấy sẽ còn tiếp diễn đến tận bao giờ nữa?

        Trong khi đó trung đoàn trưởng lại đánh giá rằng những số liệu tôi cung cấp đều chính xác cả. Sau đó mấy ngày, tôi lại được giao nhiệm vụ đi trinh sát một vùng ở Tuapxe và được làm số 1. Số 2 của tôi là Xecgây Sakhbagian.

        Ôi, giá mà biết trước được cái kết cục của chuyến bay này!

        Ở vùng Tuapxe, tôi và Xecgây phát hiện thấy 9 chiếc "Iunker" đang lượn vòng chuẩn bị bém bom thành phố và các tàu thủy của ta trên đường đi.

        Làm thế nào bây giờ? Nhiệm vụ của chúng tôi rõ ràng là phải đi trinh sát. Đã có chỉ thị: không được tham chiến.

        Chúng tôi nén chặt tim, bay ngang qua.

        Bọn phát xít bắt đầu chuẩn bị ném bom. Phía dưới là thành phố của chúng ta, là người của chúng ta. Tôi sẽ không bao giờ tha thứ cho mình, nếu tôi để cho bọn đểu giả này ném bom....

        Vòng máy bay về phía "Iunker", tôi quay lại quan sát phía sau - Xecgây vẫn bám bên cạnh.

        Chúng tôi cùng cắt vào đội hình địch, bắn từ tất cả các họng súng có trên máy bay. cả hai chúng tôi cùng có suy nghĩ là không cần bẳn rơi chiếc nào cả, điều cốt yếu là ngăn chặn không cho bọn chúng ném bom.

        Và chúng tôi đã đạt được mục đích đặt ra. Bọn "Iunker" vứt bom bừa bãi về mọi phía, rơi hết ngoài biển. Một máy bay còn bốc khói nữa và tháo chạy, không biết bị trúng đạn của ai.

        Xong chuyện với bọn ném bom, tôi chợt nhớ ra là cần phải đi trinh sát, nhưng thời giờ đã cận. Chúng tôi rượt vào hướng Crasnôđar, xem xét đôi chút, đánh dấu lên bản đồ, và quay về.

        Sau khi tiếp đất, trước lúc đi báo cáo, tôi thống nhất với Xecgây là không ai được phép đả động tí gì về trận đánh, chỉ báo cáo trong vùng trinh sát thời tiết không được tốt lắm nên tin tức thu được ít.

        Thiếu tá tham mưu phó Bravicôp, con người vui tính sau khi nghe chúng tôi báo cáo xong, lâc đầu tỏ vẻ phản đối:

        - Chẳng đặc mà cũng chẳng loãng, lần sau váng mỡ chắc sẽ nhiều hơn đây! Trên đường về nơi nghỉ, chúng tôi gặp Eptôđiencô. Đồng chí nghiêm khắc hỏi:

        - Có đánh nhau không?

        - Ai nói? - Chúng tôi buột miệng.

        - Quân giới sư chứ còn ai. Các đồng chí gần như đã bắn hết cơ số đạn.

        Chúng tôi cụp mát xuống. Thật là những thằng đần! Bây giờ sẽ được cạo gáy cẩn thận đây.

        Khoảng gần 12 giờ đêm, tôi bị đánh thức:

        - Xcômôrôc, đến gặp trung đoàn trưởng!

        Thế là hết! Giờ thì ráng mà chịu!

        Ngược lại với sự lo lắng của tôi, Mêlenchep lại bình tĩnh và sành sỏi:

        - Trên Ban tham mưu có gọi điện xuống hỏi rằng ai đã xua 9 thầng "Iunker" trên bầu trời Tuapxe. Hôm nay ở đấy có 3 biên đội của ta cả thảy. Đồng chí có biết ai đã làm chuyện ấy không?

        - Quả tình, tôi không biết gì cả, báo cáo đồng chí thiếu tá!

        - Vậy đồng chí về nghỉ tiếp.

        Buổi sáng, Mêlenchep lại cho gọi tôi lần nữa.

        - Các đồng chí đã tham chiến, giấu làm gì nữa hả Xcômôrôkhôp ?

        - Bởi chúng tôi không được phép tham gia không chiến...

        - Thôi, được rồi, sẽ không truy hỏi những người chiến thắng! Nhân dân Tuapxe và các thủy thủ gửi lời cảm tạ các đồng chí. Họ nói rằng, các đồng chí đã bắn rơi một chiếc "Iunker".

        - Không, chúng tôi chỉ bắn bị thương thôi.

        - Thôi được, cừ lắm! Hôm nay chính ủy sẽ thông báo cho toàn trung đoàn biết chuyện của các đồng chí...

        Hạnh phúc của người lính bay thật dễ thay đổi. Tôi đã nhiều lần thấy được điều ấy. Trong trường hợp khác anh cũng làm tất cả những gì như người ta đã dạy, đã yêu cầu - nhưng lại bị hắt hủi. Còn có khi, như tôi với Sakhbagian vừa rồi, thì anh lại được tiếp đãi như một ông hoàng.

[Giangtvx]

        Dù sao chăng nữa thì lớp trẻ chúng tôi củng có cảm tưởng rằng: cần phải giữ sức và làm cho đôi cánh của mình ngày càng vững chắc.

        Vào khoảng đầu tháng giêng, nhóm Hắc Hải của Phương diện quân Tây Capcadơ đã bước vào thực hiện chiến dịch "Núi" và "Biển". Thời kỳ này với tôi là cả những biến cố kỷ niệm trọng thể - lần đầu tiên tôi bắn rơi máy bay địch.

        Sự việc như thế này. Tôi cùng với Eptôđiencô cất cánh đi yểm hộ bộ binh đang tấn công.

        Trong thâm tâm, chúng tôi đã chuẩn bị tư tưởng gặp địch. Tôi tự cảm thấy mình có phần nào rảnh rang, những cảm giác tê liệt và căng thẳng thần kinh không còn nữa. Qua tấm gương phản chiếu, thấy trên mặt tôi không còn những nét khắc khổ của sự lo âu, căng thẳng. Tôi còn học được cả cách né tránh một cách dũng cảm trước những đường đạn của kẻ thù. Ví như "Metxer" bắn từ phía trái - tôi lộn xuống phía dưới hắn. Giờ nếu hắn ở phía phải mà không bắn - là bị mắc bẫy rồi. Đôi khi, tôi chỉ cần nhúi xuống tránh đường đạn đầu tiên thôi, đường đạn sau đó dứt khoát sẽ phải bay phía trên đầu tôi.

        Tôi kể điều này cho các đồng chí khác nghe, họ cười trả lời: Thôi đi, thế mà cũng là chiến thuật! Nhưng khi tất cả thấy rõ ràng qua bao nhiêu lần tôi bị bắn, nhưng máy bay tôi không hề có vết xước nào - thì những chuyện cười cợt kia im bặt.

        Sau lần thất bại đầu tiên, tôi đã hiểu được một sự thật hiển nhiên: người phi công trong không trung cũng như người lái xe trên những con đường của thành phố lớn, cần phải thận trọng và tháo vát, nếu không thì tất cả sẽ vụt qua, mặc mình anh đứng lại tại chỗ. Kể cả những người sử dụng máy móc rất tồi cũng sẽ vòng qua anh. Vậy mà chúng tôi lại thiếu chính những đức tính kiên định như thế.

        Dưới cánh chúng tôi là Ladarepscaia. Chúng tôi bay sâu vào phía núi chừng 20 km nữa. Dưới đất, chiến trận diễn ra khốc liệt, trên trời thì lại im ắng. Không lẽ chúng tôi lại không gặp lấy một ai. Vậy cái gì đen đen đằng xa kia? Liệu có đúng là chúng không? Nếu đúng thì Eptôđiencô đã thấy... Chưa, đồng chí ấy chưa thấy thật - vì chấm đen nằm ở đúng vị trí mà số 1 khó quan sát.

        Tôi đá nhận rõ được hình thù thằng "Phôcker". Tăng cửa dầu, tôi tiến lên phía trước một chút để báo hiệu cho Eptôđiencô. Tôi nhìn rõ gương mặt rất đẹp cùng đôi lông mày đen của đồng chí ấy. Tôi chỉ: thằng Đức kia kìa! Đồng chí ấy trả lời qua đối không: "Tôi chưa thấy đâu, vào công kích đi, tôi yểm hộ cho!"

        Từ lâu, tôi đã ước mơ được một chọi một với kẻ thù, mà điều ấy không có được - lúc thì phải bảo vệ số 1, lúc thì phải phản công bọn "Metxer". Bây giờ đã đến lúc rồi - số 1 của tôi để cho tôi tự do hành động, còn đồng chí ấy trở thành số 2 đi yểm hộ. Đây sẽ là trận không chiến đầu tiên của tôi. Nó sẽ kết thúc ra sao đây?

        Chúng tôi, tất nhiên là có hai người. Nhưng kẻ địch lại là "cái khung" đáng nguyền rủa. Chúng tôi biết rằng: nếu không bắn rơi được nó ngay từ loạt đạn đầu thì sau đó khó mà làm ăn gì được.

        Bằng tất cả phẩm hạnh của mình, Vôlôđia như muốn nhắc tôi: hãy dũng cảm lên!

        Tôi công kích từ phía sau và từ trên xuống, thằng FV -189 lớn dần trong kính ngắm - đã đến lúc bắn rồi. Tôi ấn cò súng - trượt. Chúng tôi tản ra khoảng 20 mét. Tôi thát vòng nghiêng để lúc nào củng nhìn thấy "cái khung". Còn "cái khung" thì quay lại, ranh mãnh tập họp vào sau đuôi Eptôđiencô. Tăng hết tốc độ, tôi tấn công trực diện, đánh vỗ mặt kẻ thù. Một cái gì đấy văng ra khỏi "cái khung", và trước mât tôi - " cái khung" bốc cháy, nhưng nó vẫn còn cố giữ thăng bâng trong không trung. Nó bỏ chạy, lảng xa Eptôđiencô. Có lẽ thầng Đức nghĩ rằng tôi đã làm xong bổn phận của mình và sang tập họp ở một phía bên cạnh.

        Nhưng tôi không hề để mất cả hai máy bay trong tầm nhìn. Một lần nữa tôi lại thắt vòng nghiêng, bổ thẳng vào " cái khung", nện một tràng vào thùng dầu. Một nhát bổ. Một tiếng nện vào những tảng đá. Một dải khói.

        Một nỗi vui mừng khôn tả bao trùm lấy tôi. Tôi hét một câu gì đó, làm động tác lật máy bay về phía này, về phía nọ rồi kéo thằng lên như mọi ngọn nến trong không trung.

        Còn Eptôđiencô, người chỉ huy từng trải của tôi, người đồng chí đáng tin cẩn lúc bấy giờ đi chếch về một phía bên cạnh và canh giữ cho tôi. Đồng chí ấy đã hiểu rằng, rất nhiều người chết chính trong những nỗi vui sướng vô tư lự của thành tích chiến đấu đầu tiên ấy, và quan sát cẩn thận cho cả hai.

[Giangtvx]

        Xuống dưới đất, đồng chí ấy nói với Mikitchencô:

        - Xcômôrôkhôp đã có thể đi dạy người khác cách chiến đấu được rồi...

        Những lời nói ấy làm tôi bối rối đến cùng cực, tôi biết rằng người ta quá khen tôi, dầu sao được nghe những điều ấy củng thú vị.

        Những lời chúc của thợ máy - thượng sĩ Marchiusep làm tôi xúc động vô cùng:

        - Tôi chưa bao giờ phải vá một lỗ thủng nào trên máy bay của chúng ta cả. Tôi biết thế nào đồng chí cũng mang chiến thắng trở về mà. Tôi thực sự vui sướng và xin chúc mừng đồng chí chỉ huy.

        Marchiusep là người được kính trọng trong phi đội, là bạn và là người thầy của tôi trong cách sống. Nhập ngủ năm 37, đồng chí đã bay với cương vị thông tin - xạ thủ cùng với V.Xuđes ở Mông cổ. Nhận xét của đồng chí ấy đối với tôi thực sự có giá.

        Trong chiến tranh, tình thế thay đổi rất nhanh Ngay ngày hôm sau thì Côlia Averkin đi chiến đấu không về. Ai củng biết đồng chí ấy là con người nhiệt huyết, tâm lí và tính tình vui vẻ. Mọi người đều cần đến đồng chí ấy. Vậy mà bỗng dưng Côlia không còn nửa. Một suất ăn tối bỏ lại trong nhà ăn, không ai dám đụng đến chiếc giường được gấp rất gọn ghẽ của đồng chí ấy. Không thể tin được là Averkin lại chết. Và vào một buổi sáng, đồng chí đã xuất hiện giữa trung đoàn sau khoảng thời gian xa cách không dài nhưng đầy chuyện lạ lùng.

        Bọn "Metxer" bắn rơi đồng chí ấy cách bờ khoảng 40 km. Đồng chí nhảy dù xuống biển an toàn. Sau mấy tiếng đồng hồ vùng vẫy giữa sóng lạnh. Khi chiều xuống, tất cả tối như bưng, thình lình trong cảnh nhá nhem, đồng chí ấy trông thấy một chú cá mập bơi tới. Nỗi sợ hãi vô cùng to lớn vây chặt lấy đồng chí ấy. Còn chú cá mập thì vẫn lừ lừ tiến tới, và bất ngờ nhận ra đấy không phải là cá mập mà là một người hiện ra.

        - Anh là ai, lên tiếng đi! - giọng tiếng Nga vang lên.

        Cuối cùng, Averkin hiểu ra rằng đấy là một chiếc tàu ngầm, nhưng không rõ là của ai. Đồng chí rút súng ngẳn ra.

        Từ phía tàu ngầm lại vọng ra tiếng nói:

        - Hãy bơi lại đây đi, tác phong như rùa bò ấy!...

        Chính câu "như rùa bò" đã làm cho Averkin yên tâm. Người của mình rồi!

        Các thủy thủ của tàu ngầm đã tiếp đón đồng chí ấy, hơ bộ quần áo, cho sưởi ấm, cho ăn uống và đưa trả lại bờ.

        Toàn bộ câu chuyện kết thúc là thế! Chúng tôi nhớ tới Pôliacôp, Đepkin... Niềm hy vọng họ sẽ quay trở về không còn nửa.

        Còn cuộc sống thì vẫn tiếp diễn. Nó đem đến những niềm vui mới và những nỗi buồn mới. Sau lần bắn rơi chiếc "Phôcker" đầu tiên, các đồng chí chỉ huy đặt vào tôi sự tin tưởng khá lớn.

        Dù sao cũng có cảm giác rằng, tất cả không chờ đợi "những chuyện bất ngờ" gì xuất hiện với tôi nữa,

        Niềm tin ấy chẳng qua chỉ là tạm thời mà thôi.

        Một lần nửa, tôi với Xecgây Sakhbagian lại đi trinh sát. Trên đường đi chúng tôi gặp mây. Lẽ ra chúng tôi phải quay về vì chúng tôi chưa được tập bay bằng đồng hồ. Nhưng không, chúng tôi tìm những thung lũng, những kẽ hở, cố vượt qua dãy núi. Chúng tôi đã tìm được một lối ở mạn đông bâc Tuapxe, chạy qua vùng trinh sát ở Crasnôđar - Crưmskaia. Nhưng càng về phía Tây thì mây càng dày đặc, chúng tôi thì vẫn xông lên phía trước, cố thu lượm một chút tin tức gì về địch, không hề nghi ngờ rằng chúng tôi đã bay sang phía Tây.

        Nhiệm vụ đã hoàn thành, chúng tôi định quay trở về bằng lối cũ, nhưng bấy giờ không còn thấy gì nữa: mây đã phủ kín mít.

        Làm gì bây giờ đây? Ngay dưới chúng tôi là lãnh thổ Ađưgiêia đã bị địch chiếm đóng. Không muốn nghĩ tới chuyện hạ cánh bắt buộc. Nhưng lối ra ở đâu? Tôi tự nguyền rủa mình vì đã chống lại những ý nghĩ lành mạnh - quay về ngay từ đầu. Giờ thì chỉ còn mỗi điều là phải xuyên mây.

        Tôi hỏi Sakha, mọi người đều gọi cậu ta như vậy, xem cậu ấy có đồng ý hay không. Đồng chí ấy trả lời đồng ý bằng cách lắc cánh.

        Quyết định! Tôi truyền lệnh cho Sakha là xuyên mây và bản thân hiên ngang chui luôn vào mây.

        Đầu tiên tôi bị dồi lên, dập xuống, tốc độ lúc thì tăng, lúc thì giảm. Một ý nghĩ thoáng qua: nhảy dù! Tôi lại chưa một lần nào sử dụng dù cả nên không biết sẽ phải nhảy thế nào. Củng vì vậy mà lại thôi không muốn nhảy nữa. Lần đầu tiên tôi tiếp đất dưới vòm dù trắng là vào năm 50. Như vậy đấy, ý nghĩ nhảy dù đã bị gác bỏ, nhưng làm gì bây giờ?

[Giangtvx]

        Khó nhọc lắm tôi mới giữ được tốc độ ổn định - 320km/h. Sau đó thì giữ máy bay sao cho nó không có độ nghiêng và từ từ lấy độ cao. Bất thình lình, tôi nghĩ là tôi đang bay dọc theo các dãy núi chứ không cắt ngang nó như cần phải đi. Và tôi không còn biết làm thế nào để nhận ra hướng mình phải đi nửa. Trong khi tôi suy nghĩ thì độ cao đã lên đến 2500m. Tôi bay bằng khoảng 5-6 phút, sau đó lao xuống tăng tốc độ tới 450km/h. Kéo cần lái về phía mình, lại bay bằng lần nứa nhưng ở tốc độ cao 1500m. Đồng hồ chỉ hướng 140 độ, có nghĩa là, thực tế một lần nữa tôi lại bay dọc theo núi. Tôi muốn quay về bên phải nhưng tôi có cám giác là máy bay đã mang độ nghiêng phải rất lớn rồi. Một hiện tượng đáng sợ - cảm giác sai! Vô cùng khó nhọc tôi mới lấy được hướng cần phải bay, nhưng không tin tưởng là tất cả sẽ kết thúc tốt đẹp.

        Người tôi ướt đầm. Tôi mất vật chuẩn, không biết rõ mình đang ở đâu và những gì đã xảy ra với Xecgây. Đầu óc tôi căng thẳng. Tức giận.

        Tôi nhớ lại một trường hợp trên dòng Vonga ngày xưa hồi chúng tôi còn là một lủ nhóc, hay đố nhau lặn xuống dưới xà lan. Đầu tiên dưới một cái, Sau đó là dưới hai cái một lúc. Không ngờ, ngay cạnh đấy lại có một chiếc thứ ba đứng, mà điều ấy tôi lại không biết. Tôi lặn xuống, nhưng làm thế nào để ngoi lên - tôi không rõ nữa. Sờ đâu cũng thấy đáy xà lan cả Tôi quyết định đi dọc theo chúng. Lao mình sang phía này, phía nọ - vẫn không có lối lên. Ngắc ngoải gần chết, mãi tôi mới ngoi lên nổi. Bây giờ tôi cũng đang sống trong cái cảm giác bế tắc hệt như thế. Bẩt ngờ, giữa khoảng trời hé sáng bé nhỏ trong mây hiện ra màu xanh của biển. Tôi dám chắc rằng tôi đang vòng ở trên núi và sợ đâm vào nó.

        Vòng, lao xuống. Tôi chui ra khỏi mây bằng cách bay theo kiểu hình hộp ở độ cao 600m. Tinh thần được thay đổi, tôi vòng mặt bằng. Tôi xoay tại chỗ để tính xem vào bờ bằng lối nào. Ước lượng hết cách này đến cách khác, tôi lấy hướng 70 độ và bay khoảng 7 phút thì thấy được nét của bờ biển. Tôi lọt qua khoảng giữa của Ladarepscaia và Xôtri.

        Bây giờ thì cần phải tìm Xecgây. Tôi ấn nút máy phát:

        - Sakha, tôi Xcômôrôc, nếu nghe thấy tôi thì hãy bay về hướng Xôtri, tôi sẽ lượn vòng bằng đợi ở đấy!

        Sakhbagian không thể trả Ịời qua đối không được vì trên máy bay của đồng chí ấy chỉ có máy thu mà thôi. Đồng chí cũng đã phải chịu đựng hệt như tôi, nghe thấy tôi gọi và lấy hướng bay về Xôtri.

        Cuộc gặp gỡ của chúng tôi diễn ra ngay trên trung tâm thành phố. Chúng tôi vui mừng khôn xiết vì tất cả mọi chuyện đã qua rồi, chỉ mỗi cảnh tượng gặp các đồng chí chỉ huy sắp tới là làm cho chúng tôi buồn lo mà thôi. Chúng tôi sẽ nói cái gì? Những số liệu trinh sát của chúng tôi lại không thật quan trọng lắm.... Chúng tôi lủi thủi về nhà hệt như những học sinh bị phạm lỗi.

        Tôi sẽ không kể những gì xảy ra dưới mặt đất nửa. Chúng tôi đã rút ra được bài học lớn, nhất là tôi, biên đội trưởng. Những điều khủng khiếp đang nhích tới gần bỗng lại chuyển sang một bên. Số là thế này, đồng chí sư trưởng - đại tá N.F.Balanôp, Anh hùng Liên Xô đi công tác xuống đơn vị tôi. Khi biết chuyện về chuyến bay của chúng tôi, đồng chí ấy gọi chúng tôi đến, hỏi cặn kẽ từng người một và đưa ra kết luận: mặc dù chúng tôi đã phạm phải sai lầm là chui vào mây, nhưng sau đó đã tự chủ được và làm theo trình tự lôgich. Chuyện đầu tiên đáng phải cảnh cáo, chuyện thứ hai đáng được biểu dương. Một cộng, một trừ - bẳng không (0).

        - Từ nay về sau đừng dại dột như thế nữa - sư trưởng nói, - bây giờ các đồng chí có thể tự do. A, mà Xcômôrôkhôp này, ngày mai tôi sẽ bay với đồng chí, xem đồng chí bay có giống chim hay không.

        Thành thực mà nói, trời mây không làm cho chúng tôi hoảng sợ, nhưng không chiến thì đấy là chuyện đáng gờm.

        Buổi sáng hôm sau chúng tôi gặp lại Balanôp. Người tầm thước, rắn chác, gương mặt cương nghị, khoác chiếc áo da bóng lộn, đi đôi ủng bằng da bôc-can bóng loáng, đồng chí đã chinh phục mọi người ngay từ lần gặp đầu tiên. Đấy là người biết phân tích mọi chuyện, giải quyết mọi chuyện rất dễ dàng, nói chuyện rất thông minh và hóm hỉnh.

        Và tôi đã đi làm số 2 cho đồng chí ấy.

        Chúng tôi cất cánh. Không chiến. Chúng tôi quay tròn như trong vòng bánh xe. Balanôp mấy lần tấn công trực diện bọn "Metxer" nhưng không bắn. Tôi không hiểu ra làm sao cả, lấy làm ngạc nhiên, xong nghĩ là có cái gì đó không ổn nên vẫn kéo theo Balanôp như sợi chỉ theo sau chiếc kim, bảo vệ đồng chí ấy cẩn thận.