Tiêm kích sống bằng chiến trận

[Giangtvx]

        - Nào, có ai xung phong không?

        Vẫn im lặng. Tôi đi dọc hàng quân, nhìn vào mắt từng người một, nhưng tất cả đều cụp xuống.

        Đồ quỷ, những cái điều mê tín chết tiệt này - nó tác động đến tư tưởng mới ghê gớm là sao!

        Nhưng chúng không thể nào mạnh hơn ý chí quyết tâm được!

        Tôi chợt nhớ lại một chuyện hồi ở Atler: lần ấy tôi vừa mới ngồi vào ghế cát tóc vì tin rằng không phải cất cánh nữa, nhưng cô thợ cắt tóc Ôlia vừa mới đưa được một nhát tông đơ thì một phát pháo hiệu xanh bay vút lên trời.

        - Ôi, Ôlia ạ, có lẽ rồi bọn Đức sẽ tóm gọn tôi mất thôi, tôi nói và chạy vụt về phía máy bay.

        Trận đó là một trận thật khó khăn, chật vật đối với tôi, nhưng tất cả củng qua đi.

        Khi hạ cánh xong, tôi nói với các bạn hữu:

        - Tất cả những điều mê tín ấy mà - đều là vô lý tuốt!

        Họ lại trả lời tôi:

        - Nhưng mà, cậu chưa cát tóc xong hoàn toàn kia mà.

        Đấy, thấy đấy, đấu tranh với cái "truyền thống" này còn khó khăn lắm. Ngay con số "13" củng vậy. Trong trung đoàn chúng tôi củng như ở các trung đoàn khác, tôi không hề thấy máy bay nào mang con số ấy cả. Nghe như là vô lý, nhảm nhí, nhưng cứ thử đi, nó cũng có sức mạnh đấy...

        - Có nghĩa là, không có ai xung phong phải không? Thôi được rồi, ai sẽ bay với tôi vậy?

        Tất cả phi đội đều bước lên phía trước.

        - Philippôp sẽ bay.

        Không phải ngẫu nhiên mà tôi chọn Philippôp. Máy bay của cậu ta có động cơ mới, khỏe. Và cậu ta đã đi số 2 cho tôi.

        Khi chúng tôi tiến đến gần máy bay, tôi nghe thấy giọng của Côvalep:

        - Xcômôrôc, hãy lấy máy bay của Rômanôp.

        Chiếc máy bay La-7 mới toanh được thiếu tá Nhicôlai Rômanôp - dẫn đường sư đoàn đem từ trung tâm huấn luyện tới, ở nơi ấy đồng chí đã được huấn luyện nâng cao trình độ bay của mình. Cơ quan lãnh đạo của sư đoàn đóng cạnh trung đoàn nên máy bay cũng để cả ở sân đỗ của chúng tôi.

        Thợ máy - chuẩn úy Đanhilô Matvêencô về thay cho Pêtơrơ Marchiusep nhanh chóng đem dù của tôi sang máy bay của Rômanôp. Sau lần ở Nhiznhaia Đuvanca, tôi trở nên thận trọng đối với dù, luôn luôn có mặt ở chỗ gấp dù, kiểm tra từng chỗ nối của từng đinh móc một. Tôi ngồi vào buồng lái, làm quen với các đặc điểm của nó.

        Và tôi với Philippôp đã ở trên trời. Tôi làm mấy chiếc khoan ngang, khoan đứng. Máy bay quả thực như một con thú dữ! Sự chuyển loại của tôi kết thúc ở đấy. Đài dẫn dắt dẫn chúng tôi đến vùng Kapônas - Nhieca. Chúng tôi cho rằng đấy chỉ là chuyến xuất kích bình thường, nhưng sự việc lại xảy ra không bình thường tí nào.

        Phía trước có chín chiếc FV-190. Chúng bát đầu lượn vòng để oanh kích phòng tuyến của ta. Không thể chậm trễ được nữa. Tôi cắt ngay vào đội hình địch và ngay loạt đầu tiên bắn rơi luôn thằng đi sau cùng, rồi tiếp tục bắn luôn chiếc khác. Bọn "Phôcker" kinh hoàng, vứt bom tán loạn khắp nơi, giảm xuống độ cao rất thấp và chạy về địa phận của mình.

        Ngay bấy giờ lại xuất hiện thêm một tốp tám chiếc FV-190 nửa. Chúng định lượn vào ném bom luôn. Nhưng chúng chưa kịp làm được gì - tôi cùng với Philippôp đã bất ngờ bổ vào bọn phát xít và bằng những cú giáng như sấm chớp thiêu cháy một máy bay. Nó rơi thẳng xuống đất, gần đài dẫn dắt, tý nứa thì trùm lên cả đài.

        Thêm sáu chiếc "Phôcker" nứa lại định chọc vào mục tiêu. Chúng ở đâu ra mà láo lếu đến thế nhỉ? Phải cho chúng một bài học mới được! Tôi bay từ dưới lên, đến gần một biên đội và ở cự ly ngắn bắn rơi thêm một thằng phát xít nữa. Bọn địch không còn nghĩ gì đến chuyện ném bom mà tăng hết cửa dầu để xa chạy cao bay.

        Hết chưa đây? Xong rồi! Ái chà, chưa đâu! Lại xuất hiện một tốp FV-190 nữa. Tám chiếc nữả.

        Chúng tôi tấn công chúng kịch liệt, không cho chúng đến được gần mục tiêu định ném bom, bắt chúng phải vứt cái trọng lượng chết chóc kia đi. Tôi bắn cháy thêm một chiếc nữa. Thằng ấy kéo theo sau mình một giải khói đen đặc, bỏ chạy. Nhưng Philippôp đã đuổi theo và bồi thêm cho nó một loạt ngắn.

        - Giỏi lắm, "Chim kền kền" ạ. Tôi gửi lời cám ơn các anh! - chúng tôi nghe thấy giọng của Tư lệnh Quân đoàn qua đối không. Thì ra, đồng chí ấy đã đứng ở đài dẫn dắt quan sát trận không chiến.

        Về dưới đất, lập tức chúng tôi bị nằm trong vòng tay của Onuphriencô và các phi công của chúng tôi: họ chúc mừng chúng tôi được nhận Huân chương cao quý - Huân chương Cờ đỏ.

        - Không phải là vô cớ mà tôi chụp ảnh các anh đấy nhé! - Đại úy Gavrilôp nói. Tất cả đều hết ý!

        - Đúng vậy, - tôi nói và nghĩ "bây giờ thì lại chẳng thấy ai nói gì về cái dớp chụp ảnh hoặc cắt   tóc chưa xong hoàn toàn".   Thật là mỹ mãn.

[Giangtvx]

        Tự kỷ - là điều nguy hiểm và xảo quyệt nhất. Nó làm cho mình lâm vào khó khăn và nó đã giết chết bao nhiêu phi công rồi! Một ví dụ đơn giản thế này thôi chẳng hạn: " cái khung" của bọn Đức bản chất rất đơn thuần, tốc độ thì nhỏ, cơ động thì vụng về, nhưng có ý kiến nhận xét là khó mà đánh được nó - và thế là tất cả đâm ra sợ nó, từ đó mà thường bị tổn thất.

        Còn sức mạnh của lời nói trong không chiến thì sao? Không thể không đánh giá lại nó. Tôi còn nhớ khi tôi được dẫn đội, đầu tiên tôi ra khẩu lệnh thế này:

        - Bên phải có bọn "Metxer", bên trái cũng có bọn "Metxer". Hãy coi chừng đấy!

        Và các bạn hữu tôi bắt đầu mất sự tin tưởng vào bản thân mình - hoặc là bay tụt lại phía sau, hoặc là bay vọt lên phía trước, cơ động hỗn loạn - chính là do cái câu "hãy coi chừng" tác động đến họ.

        Khi hiểu được đặc điểm tâm lý ấy, tôi đã lược bỏ mọi khẩu lệnh báo động, chỉ chọn những khẩu lệnh kêu gọi hành động mà thôi: "Hãy yểm hộ cho tôi vào công kích!". Và tâm lý của các phi công cũng đã thay đổi.

        Như vậy, biên đội hai chiếc của chúng tôi đã diệt được năm máy bay địch trong một trận.

        Philippôp đã bị kích động trong nỗi phấn khích, nói khá nhiều. Còn về phần tôi, tôi đã học được cách kìm chế những nỗi xúc động của mình. Đấy túng là một nghệ thuật. Khi nào nó đến và sẽ đến ra sao - thì tôi đã được học qua một cuộc gặp gỡ lạ lùng để rồi khắc sâu trong trí nhớ không bao giờ phai mờ.

        Gần sân bay có một lò rèn. Từ nơi ấy, tiếng búa đập xuống đe vang suốt ngày. Một bửa, nhân lúc rỗi rãi, tôi và Kiriliuc đã quyết định đến đó chơi. Thợ rèn là người dân Hunggari đứng tuổi, đang đóng móng ngựa. Ông làm việc nhịp nhàng, tập trung, không phân tán, không có gì say mê: khuôn mặt nhận nheo của ông không hề biểu hiện một tý nào hài lòng với công việc của mình. Thế nhưng, ông làm việc mới tuyệt vời làm sao! Thật thích thú khi nhìn ngẳm ông. Rành rọt, chính xác, không có động tác thừa. Một nhát búa nện - một chiếc đinh bị đóng ngập. Một nhát nữa - một chiếc đinh ngập nửa. Quả là một nghệ sĩ!

        Phong thái điềm tĩnh, người thợ rèn đóng xong ba móng ngựa, đến chiếc thứ tư, khi nhìn thấy chúng tôi, ông mỉm cười và đề nghị chúng tôi làm thử. Tôi chưa làm công việc này bao giờ, nhưng đôi bàn tay tôi từ tấm bé đã cầm đủ mọi loại công cụ thấy ngứa ngáy, tự cầm lấy chiếc búa. Tôi nhổ bọt vào bàn tay chai sạn của mình, xoa xoa và quyết định không thua kém. Tôi nện một nhát - chiếc đinh văng xuống sàn nhà, nện nhát thứ hai thì đinh cong ngay lại phải dùng kìm lôi ra, thật chẳng nhát nào được như ý.

        - Cần phải làm quen với mọi công việc, - ông già người Hung nói tiếng Nga sai giọng, cười thân mật với tôi. Ông không có đủ vốn từ tiếng Nga để nói chuyện, nhưng chính vì thế mà tôi lại tìm thấy chúng như: làm quen, thích ứng, thích nghi.

        Chiến tranh đã dạy tôi biết làm quen và thích nghi với nền thủ công nghiệp của mình, với luật lệ khắt khe và hà khắc của nó - chỉ những người có đủ kinh nghiệm và sức lực mới có thể tồn tại, vì vậy tôi phải nghiên cứu kỹ lưỡng những bí mật của nghệ thuật chiến đấu.

        Kỳ lạ là trước kia, sau khi làm nhiệm vụ bay trở về, chúng tôi thường kể lại tường tận chuyến bay trong nỗi kích động. Còn bây giờ? - Sang ngày thứ hai sau trận chiến đấu của tôi với Philippôp, tôi gặp Michia Krapsôp dẫn biên đội 6 chiếc đến thăm vùng tiền tiêu. - Thế nào, đằng ấy có gì không? - tôi hỏi.

        - Chẳng có gì đặc biệt cả, - đồng chí ấy bình tĩnh trả lời.

        Một lúc sau tôi mới được biết biên đội 6 chiếc của đồng chí đã gặp 40 chiếc "Phôcker", bọn địch đã bị xua chạy, quay ngược trở về sau khi để lại ba chiếc trên mặt đất đang cháy nốt những phần còn lại.

        "Cần phải làm quen với mọi công việc!" - tôi nhớ lại lời nói của ông già thợ rèn người Hung. Đằng sau lời nói ấy là cả một kinh nghiệm đúc kết qua hàng bao nhiêu năm của người thợ lao động.

        ... Còn sự căng thẳng của các trận chiến đấu thì vẫn tiếp tục tăng.

        Nếu như vừa mới đây thôi chúng tôi giao chiến với 26 chiếc máy bay địch, biên đội 6 chiếc của Krapsôp với 40 chiếc, thì ngày 24 tháng 12 - biên đội 8 chiếc của Pêtơrơ Iacubôpski phải tham chiến với 50 chiếc FV-190. Đoạn kết củng tương tự: ba chiếc "Phôcker" bị tiêu diệt, số còn lại chạy tán loạn, bỏ dở nhiệm vụ của mình.

[Giangtvx]

        Mọi hoạt động của chúng tôi đã được các thủ lĩnh cấp cao hoan nghênh. Và chẳng phải chỉ có hoan nghênh không mà thôi. Một số phi công thuộc cơ quan chỉ huy của sư đoàn muốn được tham gia trực tiếp chiến đấu, trong số ấy có cả thiếu tá Côvalep. Đồng chí có kỹ thuật bay giỏi, nhưng ít được tham gia chiến đấu nên kinh nghiệm cũng ngày một mai một đi.

        Côvalep yêu cầu được biên chế vào phi đội chúng tôi.

        Chúng tôi không thật vui mừng gì khi nhận một người bay đã lâu, lại là phi công thanh tra. Đồng chí ấy dĩ nhiên giỏi hơn chúng tôi, biết nhiều, làm được tất cả nên đòi được tự lập trong mọi hành động. Còn chúng tôi thì bắt buộc phải phái những phi công ưu tú nhất của phi đội để đi yểm hộ đồng chí ấy.

        Tôi nhớ, có một lần sư trưởng - đại tá Xeliverxtôp cũng quyết định đích thân tham gia chiến đấu. Đến thời điểm ấy thì đồng chí đã có giãn cách bay lâu rồi. Dù rằng sư trưởng trước kia là một phi công tiêm kích lão luyện, nhưng đồng chí vẫn bị bắn rơi vài lần. Đồng chí lại muốn đi cùng với đội quân "những người săn lùng" của chúng tôi. Chúng tôi đã phải kêu lên: con người kỳ diệu như thế này thì phải bảo vệ bằng bất kỳ giá nào. Chúng tôi cử Vaxili Calasônôc - số 2 ưu tú nhất cho sư trưởng, đồng thời còn cắt cử thêm một biên đội 2 chiếc nữa đi yểm hộ. Như vậy, khả năng chiến đấu của phi đội đã bị giảm hẳn.

        Bây giờ lại đến lượt Côvalep...

        Tôi chẳng có chút hào hứng tý nào đối với lòng mong muốn của đồng chí ấy. Tôi cảm thấy phi đội phó - Vichto Kiriliuc và các trung đội trưởng bay - Vaxili Calasônôc, Bôrit Gorcôp cũng đồng tình với tôi. Chúng tôi chẳng rõ rồi sau này đồng chí ấy còn muốn bay với chúng tôi nữa hay không. Đấy không phải là Maxlôp, Côzlôp, Kisliacôp, Philippôp, Grisenhiuc - hồi ở Nam Tư đã quay về với đội ngũ sau khi bị thương. Đối với họ - phi đội chính là ngôi nhà thân yêu của mình. Ở đó, họ đã lớn lên, đã tôi luyện và trưởng thành.

        Đến ngay cả Chêbacôp cũng đã khá hơn trông thấy.

        Đồng chí dần dà đã có được bản lĩnh cần thiết của người lính chiến. Thực ra, chúng tôi đã phải giáo dục, bồi dưỡng đồng chí ấy khá nhiều. Tôi cùng với Kiriliuc rất chú trọng việc giáo dục từng phi công. Trong việc này, các tổ chức Đảng và Đoàn thanh niên Cômxômôn giúp đỡ chúng tôi cũng nhiều, đã săn sóc tất cả, sao cho trong phi đội ai cũng trở thành những kiện tướng nhào lộn và những tay súng thiện xạ. Riêng với Chêbacôp được chú trọng đặc biệt. Đồng chí vào không quân ở lứa tuổi 27 - tuổi mà con người ta tính cách đã trưởng thành, những thói quen đã thành nếp sâu. Nhận thức về khoảng không gian đầu tiên đối với đồng chí ấy rất mờ nhạt. Đành phải nhẫn nại khuyên bảo đồng chí từng ly từng tý những gì là nền tảng mà chúng tôi vốn có từ thuở 19-20 tuổi.

        Chúng tôi biết rằng, người đầu tiên khi bước vào đời tiêm kích phải chịu đựng nỗi xúc động rất lớn ở những chuyến xuất kích đầu tiên, mà ở đó chỉ có kinh nghiệm riêng của mình là cứu vớt được mình mà thôi.

        Rất nhiều lần tôi, Kiriliuc, Gorcôp, Calasônôc đã phải có những cuộc tiếp xúc với Chêbacôp, giảng bình những chuyến xuất kích của đồng chí ấy. Chúng tôi cùng bay với đồng chí ấy đi làm nhiệm vụ, ở nơi có sự yểm hộ vững chắc, chúng tôi đã tạo cho đồng chi khả năng bộc lộ bản thân. Và cuối cùng, như người ta nói, đồng chí ấy đã làm việc khá hơn, trong con người của đồng chí, tính tích cực và chủ động đã được thức tỉnh. Vừa phát triển chúng, chúng tôi vừa giúp đỡ đồng chí ấy trở thành một người phi công tiêm kích chân chính.

        Chúng tôi không muốn lấy Côvalep về phi đội vì nhiều chuyện không giản đơn.

        Chúng tôi cử Calasônôc đi làm số 2 cho đồng chí ấy. Đấy là tấm lá chắn tin tưởng nhất của chúng tôi. Khi đã có Calas đi yểm hộ - thì không còn phải sợ cái gì nửa, có thể mạnh dạn xông vào chiến trận.

        Nhưng người số 2 như vậy củng phải được bồi dưỡng để trở thành số 1 chứ. Chúng tôi đã không tính đến chuyện như vậy để rồi sau này mới tiếc cay tiếc đắng.

        Chúng tôi cất cánh đi làm nhiệm vụ yểm hộ bộ binh. Chúng tôi tuần tiễu phân chia thành ba tầng: phía dưới là Kiriliuc với biên đội 4 chiếc, trên họ - là biên đội 2 chiếc của tôi, trên tôi là Cavalep và Calasônôc.

[Giangtvx]

        . Thoạt đầu, mọi chuyện đều diễn ra bình thường, nhưng rồi xuất hiện một biên đội 2 chiếc "Metxer", kéo theo sau là một biên đội 4 chiếc nữa. Tôi nện một loạt, biên đội 4 chiếc lủi xuống dưới, ở đó đã có Kiriliuc với những số 2 của đồng chí ấy rồi, biên đội lập tức đuổi theo chúng.

        - Kêrim, dừng lại! Con mồi đấy! - tôi truyền lệnh qua đối không khi tôi phát hiện được ở đằng xa có nhiều chấm đen - một bầy "Phôcker" đang bay đến.

        Bấy giờ Côvalep hớt hải kêu:

        - "Metxer", bọn "Metxer"!

        Tôi chưa kịp trả lời, nhìn sang thì đả thấy đồng chí ấy lao vào không chiến rồi, bám vào đuôi một thằng "Metxer", kéo theo nó. Calasônôc thấy tất cả không ăn nhịp với nhau, biên đội của họ bị địch kéo về một phía, nhưng không thể nào làm khác được - vì chỉ huy vẫn là chỉ huy mà.

        Côvalep chưa đuổi kịp thằng "Metxer" đã hét:

        - Yểm hộ cho tôi vào công kích!

        Côvalep đã chạy về một phía nào đó để "mổ" con mồi, không rõ vị trí của biên đội ấy ở đâu.

        Biên đội 6 chiếc của chúng tôi bắt buộc phải mấy lần giơ ngực ra chống đỡ với bọn "Phôcker" và "Metxer" đông hơn chúng tôi gấp bội phần. Bạn hữu đã chiến đấu thật dũng cảm. Kiriliuc bắn cháy một "Metxer", một "Phôcker" kéo khói vì một loạt đạn của ai đó vừa bắn, còn trong óc tôi thì vẫn luẩn quẩn ý nghĩ về Côvalep và Calasônôc: Họ ở đâu và những gì xảy ra với họ?

        Họ đã mắc mưu địch. Khi họ đuổi theo một thằng phát xít thì ở đằng sau đã có 2 thằng tấn công họ. Calasônôc phải phản kích, khi ấy lại có thêm một đôi khác tấn công Côvalep. Số 2 thấy và kêu:

        - Côval, đằng sau có "Metxer"!

        Nhưng Côvalep chẳng còn để ý đến gì nữa, cứ bám kéo theo thằng phát xít "của mình", còn thằng ấy chác đã biết là đang làm việc với ai rồi, nên đơn thuần chỉ diễn trò mèo bắt chuột mà thôi.

        Côvalep bẳn, từ đằng sau tiếp cận đồng chí ấy là một thằng phát xít xảo quyệt, lặng lẽ không hề phát hỏa. Chi thêm một khoảnh khâc nửa thôi - là nó sẽ diệt đồng chí chỉ huy. Calasônôc trung thành, nhanh như một tia chớp bay bổ đến bên cạnh số 1 không có được khả năng công kích địch, chặn giữa Côvalep và thằng phát xít, nhận hết tất cả số đạn của thằng "Metxer" vào máy bay mình. "Con chim kền kền" của đồng chí ấy bị rơi vào xoắn ốc, lao xuống đất. Côvalep chưa phân tích được sự thể ra làm sao, đã vội hét lên:

        - Tôi bẳn rơi rồi, tôi bắn rơi r ô ô ồi!

        Còn Calasônôc thì bị thương, vất vả lâm mới "cải bằng" máy bay được, và như các phi công vẫn thường nói, là tập tễnh đi về.

        Côvalep nhìn quanh, không thấy số 2 đâu, chạy bổ đi tìm, khi thấy rồi thì tập hợp vào bên cạnh. Họ bay trở về sân bay của mình. Với viên đạn găm trong đùi phải, mất máu nhiều, khó nhọc lắm Calasônôc mới xuống hạ cánh được. Khi chúng tôi quay về thì xe cứu thương đã chở đồng chí đi rồi. Buổi chiều, chỉ khi chúng tôi đến thăm Vaxili, chúng tôi mới biết được tất cả mọi chi tiết về trận đánh mẳc nạn của họ. Nó gây cho chúng tôi bao nỗi băn khoăn.

        Tất cả những gì xảy ra với Côvalep làm cho tôi nhớ lại những hành động của lớp trẻ chúng tôi hồi ở Atler xa xưa... Thời ấy chúng tôi còn ngờ nghệch, thiếu kinh nghiệm, dễ bị lôi kéo, nhưng hồi ấy chúng tôi đã biết sợ khi làm cái gì đó mà để người khác phải khổ vì mình. Phải luôn nghĩ đến những người ở bên cạnh.

        Làm sao mà một người phi công thanh tra từng trải lại có thể quên điều ấy được? Thật khó tìm được câu trả lời.

        Các phi công ưu tú của chúng ta đã nhận thấy các hành động của Calasônôc trong chiến trận. Một phi công trẻ như vậy đã không suy nghĩ gì về bản thân mình, bổ vào cứu số 1. Đồng chí xử sự như vậy đâu phải là lần đầu. Đã nhiều lần đồng chí bị thương hồi đi yểm hộ cho thiếu tá Krasnôp, nhưng hồi đó lại là chuyện khác: hai kiện tướng không chiến đã bảo vệ lẫn nhau. Niềm vinh quang đến với người phi công tiêm kích không phải dễ càng. Chừng như Nhicôlai Côvalep đã nhận thấy điều ấy. Đồng chí rời khỏi chúng tôi và chúng tôi không gặp lại nữa. Con người khi thấy được điểm yếu của mình, điều ấy, như đã biết, củng cần phải có lòng dũng cảm. Chúng tôi bị vẳng mất Calasônôc khá lâu, nhưng cũng không ai có ác cảm với Côvalep, với tất cả những gì thật vô lý xảy ra với đồng chí ấy.

[Giangtvx]

        Ớ Kiscunlaskhala, đồng chí sư đoàn phó mới được bổ nhiệm, nguyên là trung đoàn trưởng trung đoàn 866 - trung tá Xtêphan Nhikiphôrôvich Cuzin đã đến chỗ chúng tôi.

        Ngay lập tức, chúng tôi nhận thấy đồng chí có nhiều nét giống Onuphriencô: củng giản dị như vậy, dễ hiểu như vậy, có lòng nhân hậu như vậy, thích tán dóc, nhưng biết cách giáo dục người khác.

Trong lúc nói chuyện tào lao với tôi, trung tá Cuzin bất chợt nhớ ra:

        - Tý nửa thì tớ quên mất, Xasa Cônđunôp gửi lời hỏi thăm cậu đấy. Mà này, cậu ta đã bắn được 29 chiếc rồi đó. Còn cậu được bao nhiêu?

        - Hai mươi bảy...

        - Thấy chưa, bị rớt lại rồi đấy... Cố lên, lần sau tớ đến thăm là phải vượt Alêchxăngđơrơ đấy nhé.

        Buổi nói chuyện kết thúc ở đấy, nhưng trong lòng tôi thì lại bùng lên ngọn lửa cạnh tranh. Tôi muốn rằng lần đến thăm tới đây của Cuzin, tôi sẽ bắn được nhiều hơn là Cônđunôp.

        Sau đấy một tuần, trung tá Cuzin lại xuất hiện ở chỗ chúng tôi.

        - Công việc thế nào, Xcômôrôc?

        - Tôi đã bắn rơi được 29 chiếc, đuổi kịp Cônđunôp rỗi.

        - Ê hê, cậu ta đã bắn được 33...

        Bằng những cuộc nói chuyện như thế, đồng chí đã đưa tôi đến với Cônđunôp, thách thức chúng tôi thi đua với nhau. Và dần dà trong chúng tôi đã thành "quy định", chúng tôi theo dõi thành tích chiến đấu của nhau, ganh tỵ và vô tình đều cố gắng, động viên nhau.

        Có lẽ, điều này còn được cắt nghĩa bằng một hiện tượng thú vị nữa là khi chiến tranh kết thúc, con số máy bay của phát xít bị chúng tôi bắn rơi đều bằng nhau - mỗi người đều bắn được 46 chiếc.

        Vào cuối tháng 12, những trận chiến đấu ác liệt nhằm chiếm lại Exterg đã diễn ra. Quân đoàn bộ binh cơ giới số 4 của tướng V.I.Gđanôp hoạt động ở hướng này. Sự tiến quân của Quân đoàn ở vùng Bichca bị chẫm trễ. Tôi và Philippôp được phái đi trinh sát. Thời tiết thật u ám. Địa hình dưới cánh chúng tôi thì muôn hình muôn vẻ - nào thung lũng, khe lạch, nào rừng, gò... Chúng tôi bay tới gần vùng tiền duyên, liên lạc với Sở chỉ huy quân đoàn. Chúng tôi nghe thấy tiếng trả lời:

        - Xcômôrôc, Xcômôrôc, tôi - Gđanôp, các anh hãy đi sâu vào vùng phòng tuyến của bọn Đức, xem ở đó thế nào.

        Tôi với Philippôp phát hiện được các xe tăng Đức nằm ở trong các thung lủng.

        - Tôi, Xcômôrôc, phát hiện thấy phía trước các anh khoảng 3 km có xe tăng địch.

        - Chúng có nhiều không?

        - Một chỗ có khoảng hơn 20 chiếc, chỗ nữa củng ngần ấy chiếc và 50 khẩu đại bác nữa.

        - Nghe tốt rồi, - giọng nói không thay còn cứng cỏi như trước nửa: chẳng lẽ lại nghi ngờ vào sự chính xác của các báo cáo hay sao?

        Tôi với Philippôp quyết định bay xuống thật thấp để kiểm tra. Bọn cao xạ địch nện cho chúng tôi một loạt. Vậy thì còn nghi ngờ cái nỗi gì nữa?

        Đúng lúc ấy, qua đối không, tôi nghe thấy giọng nói của tướng Tônsticôp: - Xcômôrôc, quay ngay về sân bay, nạp dầu liệu và tiếp tục đi trinh sát lại từ đầu.

        Chẳng bao lâu, chúng tôi lại ở trên các địa điểm cũ. Trời đã sáng hẳn, tất cả xe tăng, vũ khí, khí tài khác của địch hiện ra rõ mồn một như nhìn vào trong lòng bàn tay vậy. Tất cả đều đã ở tuyến sẵn sàng chiến đấu.

        Tôi báo cáo cho Tônschicôp biết.

        - Hãy oanh kích bọn pháo binh! - Có lệnh như vậy.

        Chúng tôi lập tức lao xuống, nhưng bọn Hítle đã kịp bắn một loạt vào quân chúng ta. Điều ấy làm cho tôi vào Philippôp tức giận. Chúng tôi người nọ nối tiếp người kia vào công kích 3 lần, trút lên đầu thù tất cả cơ số đạn của chúng tôi.

        Một lần nứa, tôi lại nghe thấy giọng của Tônschicôp:

        - Xcômôrôc, liệu anh có thể dẫn các máy bay oanh tạc đến chỗ đó được hay không?

        Tôi nhìn đồng hồ chỉ nhiên liệu - kim đồng hồ đang nhích dần về con số 0.

        - Tôi, Xcômôrôc, dầu liệu còn ít quá.

        - Hãy cố gắng giúp các đồng chí oanh tạc.

        Tức thì, tôi nghe thấy giọng của Geôrghi Côvalep:

        - Tôi, "Sư tử - 3" đến ngay bây giờ đây.

        Chúng tôi đã gặp họ, dẫn họ đến mục tiêu và khó nhọc lắm mới về được đến nhà. Lúc kéo bằng, các thùng dầu của máy bay tôi cũng đã cạn khô...

        Các máy bay oanh tạc đã hoàn thành công việc của mình thật tuyệt vời, giúp cho quân đoàn bộ binh cơ giới đi vòng qua cụm địch và đã phá tan chúng.

        Khi tôi với Philippôp bay đến đó lần thứ 3, qua đúng những thung lũng ấy - thì thấy được bãi nghĩa địa thực sự của các khí tài địch bị phá hủy.

        Tướng V.I.Gđanôp biết tôi từ hồi Onuphriencô đến cứu viện cho tôi, đã cám ơn tôi và Philippôp.

        Sau chiến tranh, tôi còn được gặp đồng chí ấy nhiều lần nữa. Và bao giờ nói chuyện với tôi, tướng Gđanôp cũng vẫn gọi tôi là " Xcômôrôc". Điều đó làm cho đồng chí và cả tôi lại nhớ lại những ngày hiệp đồng chiến đấu của chúng tôi trong những tháng năm thử thách ác liệt.

[Giangtvx]

        ... Với những trận chiến đấu khốc liệt, bộ đội của Phương diện quân Ucraina - 3 đã vượt đến Đunai vào phía Bắc và Tây Bắc của Buđapets, phong toả cụm địch thứ 188 nghìn của quân đội phát xít. Chính phủ Hunggari cầm đầu là F.Xalasi đã chạy trốn nhân dân mình, kéo nhau về Áo.

        Bộ chỉ huy Xô viết cố tránh những trận đổ máu và ngăn ngừa sự phá hủy Buđapets. Ngày 29 tháng 12, hai đại úy: I.A.Oxtapencô và Miclôsa Stâymera cầm cờ trắng, được phái vào nơi đóng quân của bọn địch bị vây hãm. Bọn quái vật Hítle đã có những hành động đê tiện - bắn cả hai người đi đàm phán, vẫn chưa hay biết gì về tội ác ấy của chúng, các phi công của Quân đoàn chúng tôi - thượng úy N.Semelep và P.Orlôp đã năm lần bay ở độ cao thấp trên thành phố, thả xuống gần nửa triệu tờ truyền đơn, đưa ra những điều kiện đầu hàng. Bọn địch làm ngơ trước những lời yêu cầu lý trí của Bộ chỉ huy của chúng ta. Chúng vẫn nuôi hy vọng là sẽ phá vỡ được vòng vây. Hítle đã vạch ra những kế hoạch phản công để cứu vớt cụm địch này.

        Rõ ràng, Buđapets sẽ phải chịu đựng những đợt tàn phá.

        Năm mới, năm 1945 đang đến gần, báo trước cho chúng tôi về những trận chiến đấu ác liệt và dai dẳng.

        Sau khi bọn phát xít giết hại dã man những người đàm phán Xô viết, tất cả các đơn vị đã tổ chức những cuộc mít tinh. Đơn vị chúng tôi, thiếu tá A. Reznhicôp- trung đoàn phó phụ trách công tác chính trị khai mạc buổi mít tinh. Bằng giọng nói hùng hồn, đầy sức thuyết phục, từng lời, từng câu của đồng chí đã khác sâu vào tâm trí chúng tôi. Avraam Iôxiphôvich là người có uy tín rất lớn, ai có chuyện khó khăn đều tìm đến đồng chí, nghe những lời khuyên bảo của đồng chí. Đồng chí là thể hiện của tính chân thực, khiêm tốn và thân ái.

        Tiếp sau đồng chí ấy đến lượt thiếu úy Vichto Xôcôlôp - bí thư đoàn thanh niên Cômxômôn của trung đoàn - người biết kết hợp lời nói với việc làm đã thổi bùng ngọn lửa trong tim chúng tôi.

        - Mảnh đất Hunggari sẽ trở thành nấm mồ của nhiều con ó phát xít, - Vichto Kiriliuc đã phát biểu trong cuộc mít tinh như vậy.

        Ngày hôm sau - ngày đầu tiên của năm mới. Ngoài mặt trận là cả một sự yên tĩnh lạ lùng. Chẳng hiểu sao tôi rất muốn đến thăm ông thợ rèn người Hunggari. Chúng tôi rất ít khi được tiếp xúc với dân chúng, mà tôi thì lại rất muốn biết tâm tính họ thế nào, cuộc sống của họ ra sao. Ông thợ rèn đã trở thành người quen của tôi rồi. Mà người quen, như đã biết, là phải chúc nhau nhân dịp năm mới. Và tôi đến chỗ lò rèn, nơi đó vẫn như cũ - luôn vẳng ra những tiếng nện của búa.

        Khi tôi bước vào trong ngôi nhà tối tăm và đen vì bụi mồ hóng, thì thấy ông thợ rèn đang nhịp nhang đánh dẹt chiếc roi sắt do cậu bé tóc đen giữ bang kìm.

        - Năm mới, chúc gia đình có hạnh phúc mới! - tôi nói to sau khi bước qua ngưỡng cửa.

        Khi thấy tôi, cả hai đều mỉm cười, ngừng làm việc, lau tay vào tạp dề và ra chào. Tôi được biết những lần đến thăm trước của tôi đã trở thành một đề tài trong gia đình, họ rất mừng vì sự có mặt của tôi.

        - Cám ơn! Chúng ta sẽ làm quen với nhau, - người thợ rèn chìa tay cho tôi bẳt - Sanđor Đalasi, còn đây - ông chỉ sang phía cậu bé, - là cháu tôi - Laxlô.

        Sanđor mời tôi ngồi xuống ghế dài. Chúng tôi cùng hút thuốc.

        - Sắp kết liễu Hítle chứ? - ông hỏi.

        - Chúng cháu nghĩ rằng, sẽ kết thúc vào năm tới.

        - Và điều ấy là chắc chắn chứ?

        - Làm sao mà lại không chắc chắn được?

        - Giờ thì các anh đánh tan Hítle, sau đó các anh đi, chủ nghĩa phát xít lại ngóc đầu dậy. Các anh thì ở xa, còn chúng tôi thì làm được gì? Nhân dân chúng tôi đã quá sợ hãi rồi. Chỉ biết trông chờ. Tôi cũng đã có thời ở giữa những người công nhân của nhà máy Chepen đứng dậy làm cách mạng đấy. Tôi đã đọc Mác và Lênin. Hồi đó tôi đã học được một số tiếng Nga. Những tài liệu cần thiết in bằng tiếng của chúng tôi hầu như không có. Rồi sau đó tất cả chúng tôi bị đàn áp đến nỗi chẳng hề có lấy một cuộc sống ra hồn. Sự hoành hành của bọn giặc cướp mới thật ghê gớm. Từ bấy đến nay, chúng tôi đã phải sống thật dè dặt.

        Tôi hiểu rằng đấy là một sự thú tội. Ông già người Hung đã kiên nhẫn chờ đợi cái giờ phút này để rồi nói được tất cả những gì đã từng làm cho tâm hồn ông bị lo lắng, giày vò. cảm nhận được đấy là người đồng chí cùng tâm hồn, cùng tính tình, tôi bắt tay ông rất chặt:

        - Người bạn Sanđor của tôi ạ, bạn có thể ngẩng cao đầu lên được rồi, - chủ nghĩa phát xít không thể quay lại được đâu.

        Ông già dừng lại một lúc lâu, tư lự. Tôi nhìn vào góc nhà, nơi cậu bé đang ngồi, thấy cậu ta đang đọc một quyển sách nào đó. Nó làm cho tôi quan tâm: quyển gì vậy nhỉ?

        Tôi đứng dậy, đi lại phía cậu bé, xoa đầu cậu và cầm quyển sách lên xem. Tôi kinh ngạc thật sự: Nhicôlai Ôstrôpski! Tôi không dám tin vào mắt mình nữa, mở trang đầu. "Thép đã tôi thế đấy!" Chẳng lẽ lại như thế ư? Tôi lật tiếp vài tờ nửa và tìm thấy được trong đó một cái tên thân thuộc, yêu mến: Paven Coocsưghin.

[Giangtvx]

        Vẻ mặt tôi xúc động đến mức cậu bé phát hoảng, cậu ta đâu đã biết được mọi thứ. Sanđor đến gần, cười:

        - Đây là quyển sách rất hiếm. Nó có ở chúng tôi từ hồi trước chiến tranh kia. Nó được xuất bản bên Liên Xô bằng tiếng Hung. Đấy là loại sách cấm. Bọn giặc cướp có thể bắn bất kỳ ai nếu chúng phát hiện được đang giữ nó. Tôi đã kiếm được nó, đọc xong và giấu đi. Chỉ thời gian gần đây thôi mới lại quan tâm đến nó, đem cho đứa cháu đọc.

        Tôi và Sanđor chăm chú nhìn vào mắt nhau và cùng đọc được một điều: chủ nghĩa phát xít không thế tồn tại được trên mảnh đất Hunggari.

        Tôi rất đỗi vui mừng vì số phận kỳ lạ của cuốn sách của Ôxtrôpski. Lần thứ hai tôi được gặp lại nhà văn Xô viết kỳ lạ này, và lại thấy tư tưởng của Paven Coocsưghin trở thành thống soái, nó ảnh hưởng đến quá trình diễn biến của các sự kiện khác nhau. Tôi nhớ đến Atler, và bây giờ là cháu của người thợ rèn người Hung... Và còn bao nhiêu nghìn người khác như thế nữa mà tôi không được biết tý gì về họ. Khó mà đánh giá được là Nhicôlai Ôxtrôpski đã làm những gì cho mọi người bằng cuộc sống của mình, bằng những tác phẩm của mình.

        Tôi chìm đắm rất lâu, rất lâu trong ấn tượng của những cảm giác ùa đến trong xưởng rèn đầy khói của ông già Hung - người cách mạng lão thành. Chỉ sau chiến tranh, khi thăm nhà bảo tàng của Nhicôlai Ôxtrôpski ở Xôtri, tôi mới được biết rằng Mate Zanca là người Hunggari đầu tiên đã từng gặp gỡ tác giả của những tác phẩm cảm động "Thép đã tôi thế đấy", "Sự xuất hiện bão lốc", đã làm quen với nhau từ năm 1934. Sau đó hai năm, cả hai đều "gặp lại nhau" trên những trang của tạp chí "Cận vệ thanh niên", ở đó đã đăng chương đầu tiên của "Thép đã tôi thế đấy" và tiểu thuyết của Mate Zanca "Các sao chổi quay trở lại". Trong phong cách của Paven Coocsưghin - ta nhận được bóng dáng của Ôxtrôpski, trong phong cách của trung đoàn trưởng ky binh của những người theo chủ nghĩa quốc tế Vichto Garơ - ta đoán ra bóng dáng của Mate Zanca - người từng tham gia chiến tranh Tây Ban Nha với chức danh: tướng Lucach, lữ đoàn trưởng lữ đoàn quốc tế thứ 12.

        Vào thời gian Mate Zanca chiến đấu ở Tây Ban Nha, thì Paven Coocsưghin đã đến Hunggari, và với điều ấy, số phận bất ngờ đưa tôi đến lò rèn của Sanđor. Tôi rất tiếc là hồi ấy không xin Sanđor quyển sách vì nếu có thì nó sẽ trở thành vật triển lãm độc đáo nhất trong nhà bảo tàng của nhà văn Xô viết.

        Sự kiện khác thường đã đến với tôi vào ngày cuối cùng của năm cũ - năm 1944 là thế đó. Một sự kiện thật cảm động, đáng ghi nhớ và cũng thật trang trọng.

        ... Thêm một năm nửa trôi qua trong chiến tranh. Tôi đón nó ở Đnheprơ Xlavuticha và tiễn biệt nó ở Đunai. Lại thêm 12 tháng lao động ở chiến trường đã lùi lại phía sau. Tôi đã bắn rơi được hơn 30 máy bay địch. Tôi lớn thêm một tuổi nữa, nhưng chừng như đã trưởng thành hơn tuổi rất nhiều. Tất cả những nỗi chịu đựng và tất cả những sợ hãi trước hiểm nguy đã hoàn toàn lui về dĩ vãng. Sự tính toán chính xác, kiên định, lãnh đạm đã đến thay thế chúng. Mọi thói quen của kẻ địch đã được nghiên cứu kỹ, những cách đánh và phương pháp giao chiến trong một trận không chiến đã được làm quen và được thao tác tỉ mỉ. Thực ra, mỗi một trận đánh mới đối với chúng tôi đều như quyển sách chưa được đọc, nhưng dầu sao đằng sau vai mình củng đã có những kinh nghiệm của một người phi công tiêm kích nên có thể tính toán được kết quả của một trận đấu sống mãi với phần thắng thuộc về mình.

        Với đại đa số các phi công của trung đoàn, tôi cũng có thể nhận xét tương tự như vậy. Đêm giao thừa của năm 1945 - chúng tôi tập họp nhau trong bếp bay. Lần đầu tiên, sau một thời gian dài, tôi đã có thể ngắm nhìn các bạn hữu của tôi trong khung cảnh yên tĩnh. Và củng chỉ bấy giờ tôi mới nhận thấy: ở người này - tóc hai bên thái dương đã bạc trước thời gian, ở người kia - những vết nhăn bướng bỉnh đã xuất hiện trên trán, ở người khác - trên khuôn mặt lại hiện lên nét khắc khổ quá sớm vốn không cần phải có...

        Còn trong mắt của tất cả mọi người - đều ánh lên một ngọn lửa của sự nhận thức thấy sức mạnh của mình, sự cương quyết phá tan bất kỳ kẻ thù nào. Chỉ tiếc là vắng mất Vaxili Calasônôc và Bôrit Kisliacôp sau bàn tiệc. Người đầu thì mới vào viện, người thứ hai thì mới ra, nhưng phải đi an dưỡng để phục hồi lại sức khỏe. Bọn phát xít không cho đồng chí ấy ở trạm an dưỡng hết thời gian. Bôrit phải khẩn cấp trở lại trung đoàn. Với vết thương chưa thật lành hẳn, đồng chí đã phải bắt tay ngay vào công việc chiến đấu.

        Grigôri Onuphriencô khai mạc buổi vui năm mới.

        Với vóc người cân đối, đĩnh đạc, râu ria cạo sạch sẽ, tươi tỉnh, rực rỡ, người chỉ huy của chúng tôi đề nghị nâng cốc đầu tiên chúc mừng bố mẹ, vợ con, người yêu của chúng tôi đang chờ mong sự trở về của chúng tôi trong ngày chiến tháng.

        Khi nghe những lời ấy, hồn tôi lại bay về với Vonga, đáp xuống Axtrakhan, Xaratôp, về với làng quê Lapôt thân yêu của tôi, gặp lại bố mẹ, chị gái và Masa. Tôi với Masa phải sống xa cách nhau sao mà lâu! Trong trí nhớ của tôi, những đường nét khuôn mặt em hầu như đã bị lu mờ. Chỉ mỗi trong tim là còn giữ được, còn sống và cháy sáng rực ngọn lửa tình yêu và hy vọng mà em từng nhen nhóm.

        Buổi vui của trung đoàn kéo dài không lâu. Chúng tôi ngồi nhớ lại cuộc sống trước chiến tranh, nhớ lại tất cả chặng đường chiến đấu của chúng tôi đã trải qua, hồi tường lại tất cả các bạn hữu và đồng đội đã khuất.

        Vaxia Grisenhiuc lại như bao lần khác, lại hát về Vonga và Đnheprơ, hát về người con gái đồng hương, về cô gái đẹp người đẹp nết...

        Chúng tôi nín thở lắng nghe đồng chí ấy và mỗi người đều đeo đuổi theo ý nghĩ riêng của mình về những gì thân yêu nhất, quý giá nhất...

[Giangtvx]

       

Chương XII

TRÊN BUĐAPET

        Bình minh. Ngày đầu tiên của năm mới - năm 1945 đã hừng sáng. Cùng với nó là bộ binh, pháo binh, lính tăng, phi công củng thức dậy để bước vào trận đánh. Toàn bộ Phương diện quân Ucraina - 3 đã thức.

        Bọn địch bị vây hãm trong thủ đô của Hunggari không chịu đầu hàng.

        Và đây là tín hiệu cất cánh. Biên đội 6 chiếc của chúng tôi lăn ra, cùng nhau vút lên không trung. Chúng tôi đi yểm hộ nhóm IL - 2 ở khu vực Buđapet và tiến hành trinh sát địch.

        Từ độ cao của những cánh đại bàng, tôi nhìn xuống thành phố đẹp muôn hình muôn vẻ theo cách kiến trúc độc đáo. Những lối ngõ hẹp, những đường phố chính rộng rãi, những ngã tư tầu điện... Trên các quảng trường có rất nhiều tượng đài kỷ niệm... Những cây cầu vắt qua dòng Đunai mênh mông mà thuở ấy dòng sông không hề có bóng dáng màu xanh.

        Các máy bay oanh tạc công kích như sấm sét. Đã có lệnh là phải cố gắng hết mức để không gây ra những sự tàn phá mới trong thành phố, chỉ được phép tiêu diệt khí tài và sinh lực địch mà thôi, nhưng trong điều kiện ở thành phố lớn thế này điều ấy đâu phải dễ dàng gì mà thực hiện nổi.

        Các phi công oanh tạc phát hiện trên đường phố chính có một đoàn ô tô của phát xít. Họ thiêu cháy một số. Chúng tôi, sau khi tập họp nhau ở vòng lượn mặt bằng, đã quan sát không gian thật kỹ lưỡng. Không thấy một bóng dáng nào của máy bay Đức. Khi các máy bay "II" hoàn tất công việc của mình, chúng tôi để lại một biên đội 2 chiếc bay ở phía trên, một biên đội 4 chiếc bay ở độ cao thấp lướt dọc đoàn ô tô đang bốc cháy.

        Cùng với chúng tôi đi yểm hộ đội quân ở phía Tây Buđapet còn có một biên đội 4 chiếc dưới sự chỉ huy của Misa Cuclin. Họ đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và quay trở về nguyên vẹn.

        Ngày đầu tiên của năm mới đối với các phi công chúng tôi đã qua đi thuận lợi, nhưng điều thuận lợi ấy vẫn còn ẩn chứa đầy rẫy những sự cố. Đêm mồng một, rạng ngày mồng hai tháng giêng, bọn Hítle cố gắng cứu cụm quân của mình ra khỏi vòng vây, dùng một mũi đánh lớn vào vùng Đông Nam Kômamô, sau đó năm ngày lại nống ra vùng Đông Bắc Xekesphekhervar. Vào trung tuần tháng giêng, chúng định chọc đến hợp nhất với đội quân đang bị vây hãm của mình ở phía Nam thành phố này.

        Những ngày ấy, chúng tôi không rời các buồng lái tiêm kích của mình một tý nào. Bây giờ, khi giở xem lại tạp chí tác chiến của trung đoàn số 31, tôi sửng sốt vì số lượng xuất kích chiến đấu và các loại nhiệm vụ chúng tôi phải thực hiện hồi ấy. Mỗi lần lật trang tạp chí ấy, tôi vô tình lại lưu lại cái nhìn của mình trên trang đầu: "Ngày 2 tháng 1 năm 1945 - 12.45 - 13.40 La-5 Krapsôp (các thiếu úy Sưkin, Pôpôp, Calinin) yểm hộ 11-2 ở vùng Buđapet. Bốn đôi FV-190 tấn công nhóm 11-2. Phía ta: thiếu úy Pôpôp bân rơi 1 FV-190, thiếu úy Calinin - một FV-190, thiếu tá Krapsôp - Me-190 và FV-190.

        Thiếu tá Krapsôp đã không trở về sau khi làm nhiệm vụ chiến đấu".

        Không trở về sau khi làm nhiệm vụ chiến đấu... Điều đó có nghĩa là gì? Hy sinh ư? Bị bắt làm tù binh ư? Bị thương ở đâu đó và tìm được về bên mình ư? Không có gì chán hơn là sự bặt vô âm tín. Nó luôn luôn giày vò mình.

        Sự quay về của Sưkin, Pôpôp, Calinin thiếu mất người chỉ huy của mình, con người khiêm tốn đặc biệt, con người chân thực, người chiến sĩ xuất sắc - đã là một đòn nặng nề giáng xuống chúng tôi.

        Hai ngày liền, chúng tôi không biết thêm một tý gì về số phận của Đmitri cả. Sang ngày thứ ba, chúng tôi nhận được thông báo là một đơn vị bộ binh đã tìm được đồng chí trong trạng thái bất tỉnh nhân sự và đã gửi đi quân y viện.

        Còn sống! Tin ấy làm cho chúng tôi rất vui mừng. Còn sống - có nghĩa là đồng chí sẽ quay về với trung đoàn, sẽ còn cùng bay với chúng tôi. Tạm thời thì phi đội phó của đồng chí ấy - Ôlêch Xmirnôp sẽ chỉ huy phi đội.

[Giangtvx]

        Chẳng bao lâu, chúng tôi được biết tỉ mỉ về trận đánh ấy. Sau khi Đmitri Krapsôp bẳn rơi chiếc "Phôcker", tình thế trở nên phức tạp, đồng chí đã phải chiến đấu với sáu thằng "Metxer". Đồng chí bẳn rơi một chiếc, nhưng số còn lại đã bổ đến, bắn đồng chí bị thương.

        Đmitri Krapsôp đã bắn rơi 15 máy bay địch, vì lòng dũng cảm đặc biệt xuất hiện trong các trận chiến đấu, đồng chí đã xứng đáng được tặng danh hiệu Ạnh hùng Liên Xô.

        Năm thằng "Metxer" đến báo thù người phi công tuyệt vời - đồng chí Krapsôp của chúng ta - điều ấy làm chúng tôi càng thêm căm giận. Pêtrơ Iacubôpski đã bắn rơi 2 máy bay, Misa Cuclin, Iura Butencô - mỗi người bắn rơi một chiếc.

        Ngày mồng 4 tháng 1 - Ivan Philipôp, Anatôli Ulitin, Mikhain Xapchencô, Alêchxây Artemôvich đã diệt thêm sáu con ó nữa. Chúng tôi đã thiêu cháy rất nhiều vũ khí, khí tài của địch trên mặt đất.

        Để cố đạt được mục đích của mình, bọn Hítle không dừng lại trước một cái gì cả. Sau năm ngày chiến đấu phải trả bằng giá khá đât, chúng đã tiến được khoảng 25-35 km và chiếm được thành phố Extegrôm. Bộ tư lệnh Phương diện quân đã áp dụng những biện pháp cấp bách. Một trong những biện pháp ấy là cuộc oanh kích ồ ạt của sư đoàn không quân ném bom số 244 vào tuyến đầu của địch, mà đích:- thân sư trưởng - thượng tướng không quân V.A.Xuđes chỉ huy. Để yểm hộ sư đoàn, mỗi trung đoàn tiêm kích phải cử ra một phi đội, trong số đó có phi đội của chúng tôi. vì vậy, tôi đã được tham dự vào trận oanh kích vĩ đại, được tiến hành bằng những trận ném bom dữ dội và có hiệu quả để góp phần bổ sung thêm cho những hành động quyết định của bộ binh. Ngày mồng 6 tháng 1, đợt phản công đầu tiên của địch bị bẻ gãy, nhưng nó không dừng lại ở đấy, một ngày sau - bằng lực lượng ba sư đoàn xe tăng và một lữ đoàn ky binh - bọn Hítle lại chọc vào quân ta ở hướng Zamôn.

        Một lần nữa, trên mặt đất và trên không trung - chiến trận lại bùng nổ. Trong giai đoạn căng thẳng ấy, bất kỳ một phi công nào bị loại ra khỏi vòng chiến củng làm giảm sức chiến đấu của trung đoàn đi trông thấy. Vậy mà chúng tôi đã mất một trong số những phi đội trưởng ưu tú nhất - Đmitri Krapsôp. Ngày mồng 4 tháng giêng, khi chúng tôi bắn rơi được 4 máy bay địch rơi ngay xuống vùng ngoại ô Buđapet, thì chút xíu nữa thôi tôi cũng bị lâm nạn. Một chiếc máy bay địch tôi bân bị thương bốc khói, tôi quyết định kết liễu nó, nên rượt theo và bất thình lình, tôi thấy các bạn hữu tôi báo động:

        - Xcômôrôc, "Metxer"!

        Tôi nhìn trái, nhìn phải, nhìn cả sang bán cầu mà Ivan Philipôp và Misa Sưkin đang bay ở đó, không hề thấy một thằng địch nào cả.

        "Chác là họ có cảm giác thế thôi", - tôi nghĩ thầm và tiếp tục tiếp cận.

        Ngay lúc đó lại nghe thấy tiếng:

        - Xcômôrôc, - đằng sau có "Metxer", "Metxer" ở đằng sau đấy!

        Tôi ấn vào nút máy phát:

        - Thì làm gì mà cứ quang quác lên thế...

        Bản thân tôi củng phải đề phòng mọi chuyện, tôi nhìn quanh và thấy một thâng "Metxer" ở ngay bên cạnh. Nó đã chiếm được vị trí có lợi và ở gần tới mức chỉ còn đợi phát hỏa mà thôi. Thời gian, thời gian... Trong trận không chiến giá của nó mới kinh khủng làm sao! Ở đấy bất kỳ một giây nào - cũng là cái sống hoặc cái chết. Tình thế thay đổi như trong cảnh phim tua nhanh mà ở đấy mỗi hình là một tình huống mới, sự tương quan lực lượng biến đổi củng nhanh không kém.

        Mỗi một trận đánh - là một trận đấu sống mái, ở đó ít có khi hòa. Trong "cuộc đấu" ấy có đủ các quân cờ khác nhau tham dự - giữa chúng có cả tướng, xe, tốt... Và điều rất quan trọng là phải nhanh chóng phân tích được thế cờ. Sự hiểu biết ấy không phải bỗng chốc mà có được, nó có được trong hỏa lực của các trận chiến đấu và cùng đến với nghệ thuật chiến đấu.

        Thằng phi công phát xít đang bám theo tôi không phải là một con tốt. Bước đi của nó đã được tính toán chính xác rồi. Bước đi tới sẽ đến lượt tôi. Nó phải thật đúng và là duy nhất. Trong tay tôi- là cả một cỗ máy dũng mãnh, vũ khí tuyệt vời, quyền sử dụng của tôi là cả một đại dương bao la trên không. Hãy chọn đi, hãy thực hiện đi, tìm đi lấy một động tác cơ động thích hợp nhất, có hiệu lực nhất, nhưng không được chậm trễ. Bây giờ từng mét độ cao một, từng kilômét tốc độ một, ngay cả việc thắng được một phần trăm nào đó của một giây thôi củng đều có giá trị cả. Chừng như, tất cả đã treo ở tột đỉnh, nhưng cũng phải biết sử dụng cả những lợi thế không đáng kể nữa chứ, - và tôi quyết định dùng thế cờ bay mã. Mình đã buộc kẻ địch phải đấu trí với mình rồi.

[Giangtvx]

        Đã có một mối liên hoàn diễn ra: máy bay của tôi nằm lọt vào vòng chữ thập của thước ngám của thằng "Metxer", còn trong thước ngầm của tôi thì lại là thằng "Metxer" bị thương đang quay. Làm gì bây giờ đây? Cứ thử liều ư?

        Những chuyện bất ngờ mới hay cứu giúp tôi làm sao!

        Thằng "Metxer" kéo khói bay đằng trước tôi bỗng dưng bắt đầu nghiêng sang trái - định tránh khỏi tôi: bởi nó cũng muốn sống. Trong nháy mắt, tôi cắt vào cạnh trong, nện luôn một loạt ngán và trượt xuống, thoát ly trái. Một đường đạn dài của thằng bám theo tôi bắn sạt ngay qua tôi - tôi không trông thấy, nhưng cảm thấy được đặc điểm của mùi khói trong buồng lái.

        Bước đi đã xong! Thằng "Metxer" trượt qua tôi, và bây giờ tôi lại làm chủ được tình thế. Tôi ngắm bắn và phát hỏa. Ngay lúc đó tôi thấy thằng phát xít rơi vào "gọng kìm" của Philipôp và Sưkin. Nó không thể thoát khỏi tay họ được...

        Sau khi về hạ cánh, cả hai đều chạy đến chỗ tôi với vẻ lo lâng, có lỗi:

        - Anh có biết không, chúng tôi ở độ cao 6.000 m, trông thấy thằng "Metxer" ấy, đã lao vào bắn, nhưng không đưa được hắn vào thước ngắm. Còn hắn thì cứ tiếp cận tới anh. Bấy giờ chúng tôi đành phải báo động.

        - Không sao cả, tất cả đã qua đi một cách bình thường rồi, nhưng cũng được một bài học đấy - tôi nói với các bạn. Họ rất lo lắng cho tôi, còn tôi thì cảm thấy đến là khó xử...

        Nửa tháng giêng trôi qua. Trong thời gian ấy Vichto Kiriliuc đã tiêu diệt được 11 máy bay địch, Ôlêch Xmirnôp đưa con số bị mình bắn rơi lên đến 19, một số phi công đã được đề nghị trao tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô. Tất cả những điều ấy đã nhân thêm sức lực của chúng tôi, cho chúng tôi sự quyết đoán và hy sinh quên mình hơn nữa.

        Chúng tôi cơ động chuyển sân đến sân bay Chacơvarơ. Điều ấy diễn ra nhanh tới mức tôi không kịp đến chia tay người thợ rèn Sanđor nửa.

        Tại Chacơvarơ - tất cả phi công được ở trong ngôi biệt thự, chủ biệt thự ấy đã bỏ chạy theo bọn Hítle. Ngay lập tức, chúng tôi tiến hành việc ngụy trang, bất kỳ hướng gió nào cũng cất cánh sang phía đông, còn về hạ cánh từ hướng Tây lại, bay ở độ cao thấp.

        Có một lần, Pêtơrơ Iacubôpski khi về sân bay hạ cánh đã mang theo mình "một cái đuôi", Iacubôpski thả càng và không thấy được mối hiểm họa ấy.

        Chúng tôi thấy - thằng "Metxer" không hề bắn một viên đạn nào cả, nó tăng vòng quay chừng như để thoát ly. Nó bay ngay trên đầu chiếc La. Iacubôpski trông thấy nó, thu càng lại, đuổi theo. Thằng "Metxer" hoảng lên, ấn sát xuống gần đất. Bấy giờ đã xảy ra một chuyện thật khó tin: phân đội trưởng thợ máy - trung úy Pêtr Trêpaskin ngắm đón 3 thân, bắn - và thằng "Metxer" rơi xuống đất. Nó chạy đà được một quãng rồi nằm chết cứng tại chỗ. Không ai tin được là phát đạn lại có kết quả như vậy. Họ cho là thằng Hítle kia bay đến để đầu hàng cơ, nhưng thực ra Trêpaskin đã quá ư là may mân - viên đạn đã làm vỡ đường dẫn xăng của thằng "Metxer" và lập tức động cơ bị tắt ngấm. It lâu sau lại còn có một trường hợp kỳ lạ nữa xảy ra trong trung đoàn oanh tạc của Quân đoàn chúng tôi là: có một xạ thủ nhảy ra khỏi máy bay cháy, nhưng dù của đồng chí ấy lại không mở. Vậy là cả người lẫn máy bay đều rơi xuống đất: phía trước là máy bay, theo sau nó là người. Nghĩ là đã cầm chắc cái chết trong tay, nhưng khi máy bay đâm xuống đất, sóng chấn động lại cứu sống xạ thủ. Chính bản thân tôi đá được gặp đồng chí ấy. Nếu như nhảy dù mà dù mở thì còn nói làm gì, nhưng sự lạ lùng như thế đã xảy ra đấy!

        Trong khi đó, tên phi công từ buồng lái của "Metxer" chui ra và sau khi thấy mọi người chạy lại phía hân thì lập tức hẳn giơ ngay hai tay lên trời.

        Chúng tôi vây quanh hẳn, hỏi xem hắn là ai. Thằng Đức này xuất thân ở Hung. Chúng tôi hỏi:

        - Tại sao mày lại không bẳn?

        - Bởi phi công của các ông không có gì tự bảo vệ cả. Tôi không muốn bắn.

        Thử nghĩ xem - thật là hào hiệp biết bao! Điều ấy liệu có đúng như thế không? Chúng tôi vào buồng lái của "Metxer" kiểm tra lại hệ thống vũ khí. Ê hê, bộ phận cò điện bị hỏng.

        Lòng nhân đạo phát xít thế đấy!... Nếu mà súng không hỏng - thì Pêtr đừng hòng mà "gặp may"!

        Dầu sao trong bất kỳ một trường hợp nào củng không được quên một điều vàng ngọc - là phải cảnh giới từ lúc ngồi vào buồng lái cho tới khi ra khỏi nó.